L2-Öykü-Eylemsi-Yazım ve Noktalama

(I) Türk edebiyatının destan geleneğinden halk hikâyeciliğine geçiş dönemi eseri olan Dede Korkut Hikâyeleri, Türk boylarının Kafkasya ve Azerbaycan yörelerindeki yerleşme, yurt kurma ve akınlarını konu alır. (II) Kitabın asıl adı Kitâb-ı Dedem Korkud Alâ Lisân-ı Tâife-i Oğuzân’dır. (III) Dede Korkut, Oğuz boylarının destanlaşmış hikâyelerini derli toplu bir biçimde aktaran bir anlatıcıdır. (IV) Ağır ve sanatlı bir dili olan Dede Korkut Hikâyeleri’nin tamamı düzyazı biçimindedir. (V) Dede Korkut’un anlattığı bu hikâyeler ancak XV. yüzyılda yazıya geçirilebilmiştir. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bilgi yanlışı vardır?

• I

• II

• III

• IV

• V

(I) Deli Dumrul kırk yiğit ile yiyip içip otururken ansızın Azrail çıkageldi. (II) Azrail’i ne çavuş gördü ne kapıcı. (III) Deli Dumrul’un görür gözü görmez oldu, tutar elleri tutmaz oldu. (IV) Dünya âlem Deli Dumrul’un gözüne karanlık oldu. (V) Çağırıp Deli Dumrul söyler, görelim hanım ne söyler… Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde fiilimsi yoktur?

• A) Yalnız II

• B) I ve II

• C) I ve III

• D) II ve IV

• E) IV ve V

Gerçek ya da gerçeğe yakın olaylar anlatılır. Geleneksel bir içeriği olan, kuşaktan kuşağa sözlü olarak aktarılan halk edebiyatı ürünlerindendir. Genellikle aşk ve kahramanlık konularını işler. Kişilerin olağanüstü özellikleri oldukça sınırlıdır. Belirli anlatıcıları vardır. Bu kişiler genellikle meddahlardır. Nazım-nesir iç içedir. Bu parçada tanıtılan yazı türü aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Hikâye

• B) Halk hikâyesi

• C) Masal

• D) Destan

• E) Efsane

- - - -, klasik Türk edebiyatında, Batılı anlamdaki hikâye ve roman türünü temsil edebilecek bir nazım biçimidir. Konu alanlarının oldukça geniş bir yelpazeye sahip olması ve beyit sayılarının herhangi bir kısıtlamaya tabi tutulmaması nedeniyle çeşitli olay ve hikâyelerin anlatımı için oldukça uygundur. En çok tercih edilen konular klasik aşk hikâyeleridir. - - - - bu tür hikâyelerden biridir. Fuzuli, Arap ve Fars edebiyatlarında pek çok örneği olan bu hikâyeyi kendine has dil, üslup ve kurgu özellikleriyle kaleme almıştır. Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangileri sırasıyla getirilmelidir?

• Gazel - Kerem ile Aslı

• Semai - Ferhat ile Şirin

• Kaside - Arzu ile Kamber

• Destan - Yusuf u Züleyha

• Mesnevi - Leyla ile Mecnun

Oğlan tahta çıktı, babasının kırk yiğidini anmaz oldu (I) O kırk yiğit haset eylediler (II) birbirlerine söylediler (III) Gelin oğlanı babasına çekiştirelim olur ki öldürür (IV) gene bizim izzetimiz hürmetimiz onun babasının yanında hoş olur (V) artar, dediler. Bu parçadaki numaralanmış yerlerden hangisine iki nokta (:) getirilmelidir?

• I

• II

• III

• IV

• V

I. Genellikle aşk ve kahramanlık konuları işlenmiştir. II. Destanlardan sonra ortaya çıkmış geçiş dönemi anlatılarıdır. III. İlk ağızdan söylendiği gibi yazıya geçirilen hikâyelerdir. IV. Efsane, bilmece ve atasözleri gibi halk edebiyatı ürünlerini içermektedir. V. Kimi kahramanların olağanüstü güçlere sahip olduğu görülmektedir. Numaralanmış cümlelerin hangisinde halk hikâyeleri ile ilgili bilgi yanlışı vardır?

• I

• II

• III

• IV

• V

(I) Lala onu alıp götürdü, devrin en iyi medresesine yerleştirdi. (II) Ona belirli saatler dışında dışarı çıkmak yasaklandı. (III) Yatması, yiyeceği, giyeceği hep içeriden temin edildi. (IV) Bir müddet hiç güneş yüzü görmedi; sadece sarayın bir köşesinde eğitimini alıyor, bir de spor yapıyordu. (V) Bir silahşor olarak neredeyse bir ordu komutanı kadar iyi eğitim aldı. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde fiilimsi yoktur?

• I

• II

• III

• IV

• V

Aşağıdaki beyitlerden hangisi bir mesneviden alınmış olabilir?

• Her yaneden ayağına altun akıp gelir

  Eşcar-ı bağ himmet umar cûy-bârdan

• Nice geçdi bilmedük bu rüzgâr önden sona

  Eyle tut şimdi bize bir yıl esüp geçmiş gibi

• Ne revâdur bu ki ben kâmetümi halka kılam

  İnce belün koca karşuma kemer döne döne

• Baş eğmezüz edâniye dünyâ-yı dûn içün Allah’adur tevekkülümüz i’timâdumuz

• Mektebde anunla oldı hemdem

  Bir nice melek-misal kız hem

Annesi Kerem’in başını dizi üzerine koyup biçare Kerem kızın yüzüne baktığı saat aklı başından gidip kadın kerpeteni alıp “Hangi dişindir ( )” diye sual etti. Kerem bir sağlam diş gösterdi. Kadın dişini alıp Kerem’e dedi ( ) “Oğlum, senin dişin sağlamdır, ancak senin meramın diş çektirmek değil ( )” deyip Kerem gene ağzına bir yağlık tutup meğer o yağlık nişan yağlığıymış ( ) Kız yağlığı gördüğü gibi Kerem olduğunu bilip anasına haber verdi ( ) Bu parçada yay ayraçla gösterilen yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?

• (?) (,) (.) (.) (.)

• (;) (:) (!) (!) (.)

• (?) (:) (!) (.) (.)

• (,) (:) (,) (!) (.)

• (.) (;) (.) (,) (.)

Yakıcı bir güneş ( ) Damon yorgunluktan kırılan dizlerinin vücudunun altından kaçtığını hissediyordu. – Ne işitiyorsun ( ) Bu güzel sesi çıkaran acaba bu dere mi ( ) Durarak dinledi ( )Yanındaki taşlıktan neşeli bir kaynak fışkırıyordu ( ) Sevincinden sarhoş olan yolcu eğildi ve yanan vücudunu serinletti. Bu parçada yay ayraçla gösterilen yerlere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri sırasıyla getirilmelidir?

• (.) (?) (?) (!) (.)

• (…) (?) (?) (.) (.)

• (;) (,) (?) (.) (.)

• (…) (!) (?) (;) (.)

• (.) (!) (?) (:) (.)