Мәнмәтін сұрақ Шыңғысхан №3

Марко Поло  Шыңғысхан туралы былай деп жазады: « Ол қандай да бір аймақты жаулап алған кезде тұрғындарды ренжітпеді, 

олардың меншікке құқығын бұзбады, олардың арасына өз адамдарын қойды.Бағынған елдің адамдарын қорғады. Ешқандай да зиян шекпейтіндігіне көзі жеткен тұрғындар оған жагн-тәнімен берілді. Бқрынғы дұшпаннан енді адал қазметшілеріне айналды".Моғ,ол империясынығ, тарихы былаййша қалыптасты: Шыңғысханның төқрт ұлы ғана монғол ұлыстарының билеушілерінің басшылары болды. "Шыңғысханның бұл төрт ұлы ақылды, батыл да ержүрек , іәкесі мен бүкіл әскер және халық бағалаған адамдар болды. Олар Шыңғысхан мемлекетіне төрт діңгек ретінде қызмет етті. Әкесі олардың әрқайсысына мемлекет дайындап бердіде, оларды төрт жүйрік деп атады, ал жүйріктер деп басқалардан ерекшеленген,асып түскен және алдыңғы қатарда тұрған кісілерді ,тұлпарларды және басқаларды атайды". "батуға жоғары билікті беру туралы толық әңгімеXVIғасырда Өтеміс қажы жазған "Шыңғыснама" еңбегінде келтіріледі."Жошы өлген кезде ,деп жазады ол, оның үлкен ұлдары арасында олардың ішінде қайсысы ұлыс басшысы болатындығы туралы дау туды.билік туралы дауды шешу үшін шыңғысханға атттанды.ханзадаларды қабылдаған ұлы аталары үш киіз үй:алытн босағалы Ақ Орданы-Батуға; күміс босағылы КӨк Орданы-Орда Еженге; болат босағалы Боз орданы -Шайбанға тігуге бұйрық берді".

 Бұрынғы дұшпаннан енді адал қызметшілерге айналды»  туралы жазған ғалым:

• Потанин

• Плано Карпини

• Плиний

• Марко Поло

Батуға жорығы билікті беру туралы жазылған Өтеміс қажының еңбегі:

• "Бабырнама"

• "Шыңғыснама"

• "Тарих-и -Рашиди"

• "Құтты білік"

Шыңғысханның мұрагері:

• Төле

• Үмбетей

• Батый

• Жошы

Оқиғалар мен жылдарды сәйкестендіріңіз:

1.Дінаралық қарсылықты пайдаланған маңғолдар жетісуға енді;

2.Сығанақты қоршау жеті күн мен түнге жалғасты;

3.Шыңғысхан шығыста Амурдан батыста Әмударияға дейінгі аумаққа өз билігін орнатты:

А) 1220ж Ә) 1218ж Б) 1224ж

• 1-Ә,2-А,3-Б

• 1-Б,2-А,3-Ә

• 1-Б,2-А,3-Ә

• 1-А,2-Ә,3-Б

Алтын Орда хандарын ретімен орналастырыңыз:

1.Өзбек,2. Жәнібек,3.Бердібек, 4.Бату

• 1,2,3,4

• 2,3,4,1

• 4,1,2,3

• 3,4,1,2