Карбон қыш-ы және оксо-, окси- қосылыстар

Диабет ауруымен ауыратын науқастарда жинақталатын ацетосірке қышқылының декарбоксилдену өнімдерінің бірін иодоформ реакциясы арқылы анықтауға болады.            

Бұл кезде түзілетін зат:

• ацетон
• сірке альдегиді           

• этил спирті    

• сірке қышқылы

• метилэтилкетон

Лактам мына затты қыздырғанда түзіледі:

• сүт қышқылын 

• глицеринді

• β-аминмай қышқыл

• кальций ацетатын

• γ-аминмай қышқылын

Мына келтірілген реакцияда бром карбоксил тобына байланысты мына орынға бағытталады:

• орто – 

• мета– 

• пара – және орто–

• пара– 

• пара– және мета-

Лактид қыздырғанда мына заттан түзіледі:

• a-оксимай қышқылынан

• сүт қышқылынан

• аланиннен    

• пропанол-2-ден 

• γ-оксивалериан қышқылынан

Мына қышқылдардың қалыптасқан атаулары:

1. СН₃СН(ОН)СООН     2. НООС–СН(ОН)–СН(ОН)СООН     

3. СН₂(ОН)СООН

• α–оксипропан, α–‚ β-дигидроксибутандиеарбон, α–гидроксиэтан

• сүт, шарап, гликоль   

• гликоль, шарап, пирожүзім

• сүт, алма, гликоль

• 2-гидроксипропан, 2,3-дигидроксиянтар, гидроксиэтан

   Мына келтірілген карбон қышқылдарының дұрыс аталуы қалай?

СН₃-СН(ОН)-СООН    СН₃-СО-СООН     СН₃-СН(СН₃)-СООН

• сүт, пирожүзім және 2-метилпропион қышқылдары

• 2-метилпропион, сүт және пирожүзім қышқылдары

• пирожүзім, 2-метилпропион және сүт қышқылдары

• пирожүзім, сүт және 2-метилпропион қышқылдары

• пропион, сірке және 2-метилпропион қышқылдары

Екі негізді карбон қышқылдары бір негізді қышқылдарға қарағанда күштірек болып келеді, себебі:

• декарбоксилдену реакциясына оңай түседі

• екі карбоксил тобынан тұрады

• екінші карбоксил тобындағы оттегі атомы бірінші – СООН тобына индуктивтік әсер көрсетіп, оның диссоциациялануын арттырады

• карбоксил топтарының өзара әсері (­J­эффект) салдарынан екі негізді қышқылдың диссоциациясы төмендейді

• сұраққа жауап беру үшін нақты қышқылды білу керек

  Бензой қышқылы азот қышқылымен жақсы нитрленеді. Бұл кезде нитротоп ароматты сақинаның қай жағдайына енгізіледі?

• орто-жағдайға  

• мета-жағдайға

• пара-жағдайға

• орто- және пара- жағдайға

Малон қышқылын янтар қышқылынан қандай реакцияның көмегімен ажыратуға болады?

• екі қышқыл да оңай декарбоксилденеді, сондықтан оларды бір-бірінен ажырату мүмкін емес.

• янтар қышқылымен салыстырғанда малон қышқылы декарбоксилденбейді.

• малон қышқылы сірке қышқылын түзе декарбоксилденеді, ал янтар қышқылы декарбоксилденгенде бутан қышқылын түзеді.

• қыздырған кезде янтар қышқылы суды бөліп щығарып, бесмүшелі циклды ангидрид түзеді, ал малон қышқылы сірке қышқылын түзе декарбоксилденеді

• бром суының түссізденуімен.

Организмде пирожүзім қышқылы сүт қышқылына дейін тотықсызданады. Бұл реакцияға қандай тендеу сәйкес келеді?

• НООС-СООН  →  Н-СООН  +  СО₂

• HOOC-CO-CH₂-COOH  → HOOC-CH(OH)-CH₂-COOH

• CH₃-CO-COOH  → CH₃-CH(OH)-COOH

• CH₃-CO-COOH  → CH₃-COOH  +  CO₂

• CH₃-CO-COOH  → CH₃CHO +  CO₂