20 CÂU Đ- S (POLYMER)

Poly(ethylene terephthalate) (viết tắt là PET) là một polymer được điều chế từ terephthalic acid và ethylene glycol. PET được sử dụng để sản xuất tơ, chai đựng nước uống, hộp đựng thực phẩm. Để thuận lợi cho việc nhận biết, sử dụng và tái chế thì các đồ nhựa làm từ vật liệu chứa PET thường được in kí hiệu như hình bên.

• Tơ được chế tạo từ PET thuộc loại tơ tổng hợp.

• Trong một mắt xích PET, phần trăm khối lượng carbon là 62,5%.

• PET thuộc loại polyester.

• Phản ứng tổng hợp PET từ terephthalic acid và ethylene glycol thuộc loại phản ứng trùng hợp.

PE là polymer có nhiều ứng dụng rộng rãi như: dùng làm áo mưa, khăn trải bàn, túi ni-lông…

• PE có tên gọi là polypropylene.

• 
• PE có thể điều chế bằng phản ứng trùng hợp monome là CH2=CH2.

• PE dùng chế tạo vật liệu có tính dẻo.

PVC là chất rắn vô định hình, cách điện tốt, bền với acid, được dùng làm vật liệu cách điện, ống dẫn nước, vải che mưa,...

• PVC thuộc loại polymer tổng hợp và có tên là poly(vinyl chloride).

• Monomer tạo thành của nhựa PVC có công thức cấu tạo thu gọn là CH2=CH-CH-Cl.

• PVC được tổng hợp từ monomer vinyl chloride bằng phương pháp trùng hợp.

• PVC có công thức hoá học là (C2H5Cl)n.

Nhựa PP là loại nhựa giá rẻ nhất hiện nay. Hạt nhựa PP có màu trắng trong suốt, không màu, không mùi, không vị, không độc.

• Nhựa PP là một loại nhựa nhiệt dẻo polymer có độ cứng, dai và có tên gọi là polypropylene.

• Nhựa PP được sản xuất từ monomer propene (hoặc propylene).

• Nhựa PP có công thức hoá học là (C2H4)n.

• Nhựa PP được điều chế bằng phản ứng trùng ngưng.

Hộp xốp đựng thực phẩm chế biến sẵn thường làm bằng polystyrene (PS).

• Polystyrene được điều chế bằng phản ứng trùng ngưng.

• Có thể sử dụng hộp nhựa PS để đựng thức ăn nóng hoặc cho vào lò vi sóng.

• Styrene dùng để điều chế ra PS.

• Khi đồng trùng hợp buta-1,3-diene với styrene ta thu được cao su buna-S.

Ở điều kiện thường, polymer có những tính chất vật lí chung như sau:

• Hầu hết là những chất rắn và không bay hơi.

• Các polymer có nhiệt độ nóng chảy nằm trong một khoảng khá rộng.

• Đa số các polymer nóng chảy tạo thành chất lỏng nhớt, khi nguội sẽ rắn lại gọi là chất nhiệt rắn.

• Một số polymer khi đun nóng không nóng chảy mà bị phân huỷ gọi là chất nhiệt dẻo.

Ở điều kiện thích hợp, các polymer có thể tham gia vào phản ứng hóa học.

• Polystyrene bị nhiệt phân thu được styrene.

• Polyamide có thể bị thủy phân hoàn toàn trong môi trường acid hoặc môi trường base thu được amino acid.

• Tinh bột hoặc cellulose có thể bị thủy phân hoàn toàn trong môi trường base.

• Poly(vinyl acetate) tác dụng với dung dịch NaOH khi đun nóng.

Polymer thường được điều chế bằng phản ứng trùng hợp hoặc trùng ngưng.

• Phản ứng trùng hợp là quá trình kết hợp nhiều phân tử nhỏ (monomer) lại thành một phân tử lớn (polymer), đồng thời giải phóng nhiều phân tử nhỏ khác (ví dụ H2O).

• Phản ứng trùng ngưng là quá trình kết hợp nhiều phân tử nhỏ (monomer) giống nhau hay tương tự nhau thành một phân tử lớn (polymer).

• Để monomer có thể tham gia phản ứng trùng hợp phải có liên kết bội hoặc vòng không bền.

• Để monomer có thể tham gia phản ứng trùng ngưng phải ít nhất hai nhóm chức có khả năng phản ứng để tạo liên kết.

Nylon -6,6 thu được nhờ quá trình trùng ngưng adipic acid với hexamethylenediamine.

• Quá trình kết hợp nhiều phân tử nhỏ (monomer) thành phân tử lớn (polymer) đồng thời giải phóng những phân tử nhỏ khác (thí dụ H2O) gọi là phản ứng trùng ngưng.

• Các monomer tham gia phản ứng trùng ngưng phải có ít nhất hai nhóm chức có khả năng phản ứng.

• Phân tử khối của nylon-6,6 là 238n.

• Nylon-6,6 dùng làm lốp xe, đệm chống va đập, găng tay y tế…

Để sản xuất một số loại cao su tổng hợp từ buta-1,3-diene ở điều kiện thích hợp người ta thực hiện phương pháp:

• Trùng hợp buta-1,3-diene có sodium(Na) xúc tác thu được polymer dùng để sản xuất cao su buna.

• Đồng trùng hợp buta-1,3-diene và acrylonitrile thu được polime dùng để sản xuất cao su buna-N.

• Trùng ngưng buta-1,3- diene và styrene thu được polime dùng để sản xuất cao su buna-S.

• Trùng hợp buta-1,3- diene và sulfur thu được polime dùng để sản xuất cao su buna-S.