BỘ ĐỀ ÔN TẬP CHỐNG SAI VỚ VẨN - ĐỀ 6

Magnesium (Mg) được sản xuất trong công nghiệp theo quá trình Pidgeon với nguyên liệu ban đầu là quặng dolomite. Quá trình được thực hiện qua các giai đoạn sau:

Giai đoạn 1: Nung quặng dolomite ở 900 - 1000^oC.

       MgCO₃.CaCO₃(s) → MgO(s)  +  CaO(s)  +  2CO₂(g)             ∆_rH° = 279,9,0 kJ

Giai đoạn 2: Dùng Si trong ferrosilicon (Fe, Si) để tách Mg ở điều kiện chân không ở 1200 - 1500^oC.

       2MgO(s)  + 2CaO(s)  +  Si(s)  → 2Mg(g)  +  Ca₂SiO₄(s)

Phản ứng chung của quá trình Pidgeon là

       2MgCO₃.CaCO₃(s)  +  Si(s) → 2Mg(g)  +  Ca₂SiO₄(s)  +  2CO₂(g)    ∆_rH° = 183,0 kJ

• Phản ứng chung của quá trình Pidgeon là phản ứng thu nhiệt.

• Mg được tách theo phản ứng ở giai đoạn (2) thuộc phương pháp điện phân nóng chảy.

• Phản ứng ở giai đoạn (1) thực hiện ở áp suất cao sẽ có hiệu suất cao hơn ở áp suất thường.

• Nếu hiệu suất của quá trình là 90% thì cứ 1 tấn quặng dolomite (chứa 92% MgCO₃.CaCO₃(s) về khối lượng) sẽ điều chế được 108 kg kim loại magnesium.

Methylamine là một amine đơn giản, dễ bay hơi, dễ tan trong nước, được sử dụng làm nguyên liệu trong sản xuất dược phẩm, thuốc nhuộm, hoá chất nông nghiệp,...

Xét cân bằng của methylamine trong dung môi nước: CH₃NH₂ + H₂O <=> CH₃NH₃⁺ + OH^-    K_C    

Trong khoảng nhiệt độ từ 10^oC đến 50^oC, sự phụ thuộc của lgK_C   vào nhiệt độ được biểu diễn ở đồ thị sau:

• Theo thuyết Brønsted, methylamine là base do đã nhận proton của nước.

• Ở nhiệt độ 25^oC, giá trị K_C nằm trong khoảng 10^-3,3 đến 10^-3,2.

• Tính base của methylamine tăng dần khi nhiệt độ tăng từ 10^oC đến 50^oC.

• Phản ứng của methylamine với nước là phản ứng thu nhiệt.

Muối cobalt (II) chloride có màu xanh lam. Màu xanh lam được giải thích là do phức tứ diện (X) tạo bởi giữa ion Co²⁺ với phối tử Cl^-. Khi hoà tan muối cobalt (II) chloride vào nước được dung dịch có màu hồng. Màu hồng được giải thích là do sự tạo thành phức chất [Co(OH₂)₆]²⁺.

• Phức chất (X) có công thức là [CoCl₄]²⁺.

• Dạng hình học của phức chất [Co(OH₂)₆]²⁺ là bát diện.

• Nguyên tử trung tâm trong hai phức chất trên đều là Co²⁺.

• Hai phản ứng chuyển hóa giữa phức chất (X) thành [Co(OH₂)₆]²⁺ là phản ứng có sự thay thế phối tử.

Isoamyl acetate có mùi chuối nên được dùng làm hương liệu nhân tạo. Trong ngành sơn, isoamyl acetate được dùng làm dung môi vecni, dung môi sơn mài,... Isoamyl acetate được điều chế theo các bước sau:

Bước 1. Cho vào bình cầu 15 mL isoamyl alcohol  (d = 0,81 g/mL), 10 mL acetic acid (d = 1,049 g/mL) và 7,0 mL H₂SO₄ đậm đặc, cho thêm vào bình vài viên đá bọt. Lắp ống sinh hàn hồi lưu thẳng đứng vào miệng bình cầu. Sau đó đun nóng bình cầu trong khoảng 1 giờ.

Bước 2. Sau khi đun, để nguội rồi rót sản phẩm vào phễu chiết, lắc đều rồi để yên 1 khoảng 5 phút, chất lỏng tách thành hai lớp, loại bỏ phần chất lỏng phía dưới, lấy phần chất lỏng phía trên.

Bước 3. Cho từ từ dung dịch Na₂CO₃ 10% vào phần chất lỏng thu lấy ở bước 2 và lắc đều cho đến khi không còn khí thoát ra, thêm tiếp 20 mL dung dịch NaCl bão hoà rồi ần để yên khi đó chất lỏng tách thành hai lớp. Chiết lấy phần chất lỏng phía trên, làm khan, ta thu được isoamyl acetate (d = 0,876 g/mL).

• Ở bước 1, xảy ra phản ứng thế nhóm –OH của CH₃COOH bằng gốc –OCH₂CH₂CH(CH₃)₂.

• Thêm dung dịch Na₂CO₃ ở bước 3 nhằm mục đích làm giảm độ tan của isoamyl acetate trong nước.

• Isoamyl acetate rất ít tan trong nước và có khối lượng riêng nhỏ hơn khối lượng riêng của nước.

• Nếu hiệu suất phản ứng ester hoá là 54% và lượng isoamyl acetate bị hao hụt tối đa 6% thì thể tích isoamyl acetate thu được là 10,8 mL (làm tròn kết quả đến hàng phần mười).

Một pin Galvani Zn - Cu có cấu tạo như hình

• Khối lượng điện cực zinc (Zn) giảm đúng bằng khối lượng điện cực copper (Cu) tăng.

• Nồng độ SO₄^2–(aq) trong các dung dịch muối không thay đổi.

• Sức điện động chuẩn của pin là 0,423 V.

• Phản ứng hoá học xảy ra trong pin là: Zn(s) + Cu²⁺(aq) ⟶ Zn²⁺(aq) + Cu(s).

Cho các dữ kiện thực nghiệm về hợp chất hữu cơ đơn chức X, thường được sử dụng làm dung môi, hương liệu:

- Thành phần khối lượng nguyên tố: %C=54,55%, %H=9,10%, %O=36,35%

- Nhiệt độ nóng chảy là -83,8^oC , nhiệt độ sôi là 77,1^oC.

- Ở 20^oC, khối lượng riêng D=0,90 g/cm³ và độ tan là 8,3 gam/100 gam nước.

• X là ester no, đơn chức, có công thức phân tử C₄H₈O₂

• X bị thuỷ phân hoàn toàn trong cả môi trường acid và môi trường kiềm.

• Ở 20^oC , dung dịch X bão hoà có nồng độ là 8,3%.

• Ở 20^oC , có thể lấy được một lượng X nhất định bằng pipette.

Khi phân tích thành phần của mẫu nước (X) gồm có các ion sau

• Mẫu nước (X) trên có tính cứng tạm thời.

• Khi đun sôi mẫu nước (X) không thể loại được độ cứng của mẫu nước.

• Mẫu nước (X) không gây nhiều tác hại như nước có tính cứng vĩnh cửu hoặc nước có tính cứng toàn phần.

• Để làm mềm 1 lít mẫu nước (X) trên cần dùng ít nhất 60 mL dung dịch NaOH 0,5 M.

Khi nghiên cứu về tính base của amine, học sinh A cho rằng amine có tính base trong trong dung môi là nước, học sinh B lại cho rằng amine có tính base ngay cả khi không có dung môi. Để chứng minh amine có tính base trong môi trường nước, học sinh A đã làm thí nghiệm sau:

Bước 1: Lấy 5 mL dung dịch methylamine vào ống nghiệm, thêm tiếp vào ống nghiệm 1 giọt dung dịch phenolphthalein.

Bước 2: Thêm tiếp dung dịch HCl vào ống nghiệm đến khi dung dịch trong suốt.

Để chứng minh amine có tính base ngay cả khi không có dung môi, học sinh B đã làm thí nghiệm bằng cách cho 2 lọ đều mở nắp chứa dung dịch methylamine đặc và HCl đặc lại gần nhau, thì thấy có khói trắng xuất hiện.

• Ở thí nghiệm của học sinh A, sau bước 1 dung dịch chuyển sang màu hồng.

• Ở thí nghiệm của học sinh A, sau bước 1 có thể chứng minh được methylamine có tính base.

• Khói trắng xuất hiện trong thí nghiệm của học sinh B có công thức là CH₃NH₃Cl.

• Thí nghiệm của học sinh B chứng minh được ngay cả không có dung môi nước, methylamine.

Aspirin (ester của salicylic acid) được sử dụng làm thuốc giảm đau, hạ sốt. Sau khi uống, aspirin bị thuỷ phân trong cơ thể tạo thành salicylic acid, chất này làm ức chế quá trình tổng hợp chất gây đau, sốt và viêm.

• Phản ứng thuỷ phân aspirin là phản ứng thuận nghịch.

• Aspirin và salicylic acid đều là hợp chất hữu cơ đa chức.

• Aspirin có độ tan trong nước cao hơn salicylic acid.

• Aspirin và salicylic acid đều làm đổi màu quỳ tím ẩm.

Lương khô (bánh lương khô) là một loại thực phẩm được làm sẵn và ép khô thành bánh với thành phần chủ yếu là tinh bột, đường, chất béo, protein. Lương khô thường được dùng khi hành quân, dã ngoại,... do có ưu điểm là dễ dự trữ, dễ bảo quản và sử dụng tiện lợi. Thông tin về thành phần dinh dưỡng của một loại lương khô như hình.

Cho biết: 1 gam carbohydrate, lipid, protein cung cấp năng lượng lần lượt là 4 kcal, 9 kcal và 4 kcal.

• Thành phần chính của lương khô là chất béo.

• 100 gam lương khô cung cấp năng lượng từ 385 - 495 kcal.

• Hàm lượng đạm trong mẫu lương khô không dưới 6%.

• Trong mẫu lương khô, chất béo cung cấp năng lượng nhiều hơn carbohydrate.