wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

divan&halk

Total questions: 30

Worksheet time: 15mins

Name
Class
Date
1.

Rübai ile Tuyuğun karşılaştırıldığı aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

a)

İkisi de aruzun aynı kalıplarıyla yazılır.

b)

İkisi de tek dörtlükten oluşur.

c)

İkisi de aaxa kafiye örgüsüyle yazılır.

d)

İkisi de genellikle felsefî konularda yazılır

e)

İkisinde de şair, adını ya da mahlasını kullanmaz.

2.

Zevke ve eğlenceye düşkün olmasına rağmen ölçülü ve hesaplı bir hayat yaşadı. Kanunînin ölümü üzerine yazdığı mersiye, onun hükümdara duyduğu gerçek saygı ve bağlılığı ispatladı. Divan'ında bulunan bir dizesinde "Şairler Sultanı" diye tanınmış olmasını kastederek "Bu devirde söz ülkesinin padişahı benim." diyen, kaside ve gazel yazmanın kendisine özgü olduğunu söyleyen bu övüngen ve gururlu şair kendinden sonraki Türk şairleri tarafından örnek alınmıştır.

Bu parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Nedim

b)

Bakî

c)

Fuzulî

d)

Necatî

e)

Ahmet Paşa

3.

XVI. yüzyıl şairlerinden olan —-, Türkçenin yanı sıra Arapça ve Farsçayı da öğrenmiş, bu üç dilde de divan oluşturmuştur. Şiirlerinde Azeri lehçesini kullanan şair, insanın aşk acısıyla olgunlaşacağına inanır. Bu anlayışında, tasavvuf felsefesine duyduğu ilginin rolü vardır. Gazel alanında üstün başarı sağlamıştır. Divanlarının yanında "Leyla vü Mecnun, Beng ü Bade" gibi mesnevileriyle tanınmıştır.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

a)

Nâbi

b)

Bâki

c)

Nedim

d)

Nef'î

e)

Fuzulî

4.

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi Divan edebiyatı sanatçılarından Bâki ile ilgili değildir?

a)

Kanunî döneminin ihtişamı onun şiirlerine de yansımıştır.

b)

Kerbelâ'da yaşamış, hayatı sıkıntılar içinde geçmiştir.

c)

Divan şiirindeki başarısıyla "şairler sultanı" unvanını almıştır.

d)

Kadılık görevinde bulunmuş, çeşitli medreselerde müderrislik yapmıştır.

e)

Kanunî Mersiyesi'ni yazmıştır.

5.

Kasideyle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

a)

Baharın gelişini, çiçeklerin açmasını, kelebeklerin uçmasını konu edinen kasidelere bahariye denir.

b)

Hz. Muhammed'i övmek, onun faziletlerini anlatmak için yazılan kasidelere naat denir.

c)

Divan şairlerinin kendilerini ya da bir başka şair ya da kişiyi övdükleri kasidelere fahriye denir.

d)

Ordunun akınlarını, savaşları, kahramanlıkları, zaferleri anlatılan kasidelere şehrengiz denir.

e)

Ölen bir kişinin ardından duyulan üzüntü ve acıyı anlatmak, ölen kişiyi övmek amacıyla yazılan kasidelere mersiye adı verilir.

6.

Divan şiiri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

a)

Arap, Fars ve Türk edebiyatlarında kullanılan ortak mazmunlarla söylenir.

b)

Gazel, kaside, rubai gibi ortak nazım biçimleri kullanılır.

c)

Asıl amaç sanat göstermek olduğundan, süslü ve özentili bir anlatımı vardır.

d)

Aşk, ayrılık gibi bireysel konular işlenir.

e)

Parça güzelliğine değil bütün güzelliğine ve konu bütünlüğüne değer verilir.

7.

Aşağıdaki yazarlardan hangisi mesnevi türünde eser vermemiştir?

a)

Fuzuli

b)

Şeyhi

c)

Baki

d)

Ali Şir Nevai

e)

Şeyh Galip

8.

Halk edebiyatındaki (I)koşmanın karşılığı Divan edebiyatında gazeldir. Gazelin beyit sayısı (II)beş ile on beş arasında değişir, ilk beytine (III)matla, son beytine (IV)makta, en güzel beytine (V)mahlas denir.

Bu parçadaki altı çizili sözlerden hangisinde bilgi yanlışı vardır?

a)

I

b)

II

c)

III

d)

IV

e)

V

9.

Sencileyin dünyada hub az imiş

Nağmeni Rast anladım Şehnaz imiş

Gönüller kekliğine bu dünyada

İlle şahin gözlerin şehbaz imiş

Bu dörtlüğün nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Kaside

b)

Tuyuğ

c)

Mesnevi

d)

Müstezat

e)

Gazel

10.

Aşağıdakilerin hangisinde Divan edebiyatı ile ilgili bir bilgi yanlışı vardır?

a)

"Münşeat"larda mektup ve düzyazı örnekleri vardır.

b)

Şairlerin biyografilerinin toplandığı eserlere "tezkire" denir.

c)

Büyük düğün törenlerinin anlatıldığı eserlerin adı "surname'dir.

d)

"Gazavatnameler"de kahramanların savaşların söz edilir.

e)

"Gazeller", din ve devlet büyüklerini övmek için yazılan şiirlerdir.

11.

Aşağıdaki eser – sanatçı eşlemelerinden hangisi yanlıştır?

a)

Baki – Kanuni Mersiyesi

b)

Fuzuli – Şikâyetname

c)

Nef’i – Siham-ı Kaza

d)

Şeyh Galip – Hüsn ü Aşk

e)

Ali Şir Nevai – Hayrabat

12.

Aşağıdaki dizilerin hangisinde verilenlerin tümü Divan edebiyatı ''düzyazı'' ürünleridir?

a)

münşeat – mesnevi – tezkire – siyer – tarih

b)

kısas-ı enbiya – tarih – tezkire – tuyuğ – siyer

c)

sefaretname – nazire – tezkire – siyer – tarih

d)

münşeat – seyahatname – tezkire – tarih – siyer

e)

rübai – seyahatname – münşeat – tarih – tezkire

13.

Divan edebiyatı nazım şekillerinden ''şarkı'' için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

a)

Aruz vezniyle yazılır.

b)

Bestelenmek için yazılır.

c)

İlk örneklerini Fuzuli vermiştir.

d)

Dörtlük nazım birimiyle yazılır.

e)

Üçüncü dizesine meyan, dördüncü dizesine nakarat adı verilir.

14.

—-'nin en önemli ve dikkate değer eseri "Harnâme"dir. Bir eşeğin macerasını anlatan eser, satirik bir fabl niteliğindedir. 126 beyitten meydana gelmiştir. Şair bu eserinde döneminin sosyal eleştirisini yapmış, kurulu düzene karşı çıkanları, ince bir şekilde hicvetmiştir.

Bu parçanın başına aşağıdakilerin hangisi getirilmelidir?

a)

Şeyhî

b)

Nefî

c)

Fuzulî

d)

Bâkî

e)

Nâbî

15.

Bir mecliste Nabi'nin Hayrabat mesnevisi okunmuş, oradakiler bundan daha güzelinin yazılamayacağını söylemişler. Şair ise, bu eserin o derece güzel olmadığını söyleyince daha iyisini yazmaya davet edilmiştir. Bunun üzerine —- altı ay gibi kısa zamanda —- adlı eseri yazmıştır.

Yukarıdaki parçada boş bırakılan yerlere hangi şair ve eseri getirilmelidir?

a)

Fuzuli – Leyla vü Mecnun

b)

Süleyman Çelebi – Mevlit

c)

Mevlana – Divan-ı Kebir

d)

Nefi – Siham-ı Kaza

e)

Şeyh Galip – Hüsn ü Aşk

16.

Aşağıdakilerden hangisi halk şairlerimizin ortak özellikleri arasında yer almaz ?

(1998-öss)

a)

Nazım birimi olarak dörtlüğün kullanılması

b)

Aruzla yazanlarla bulunmakla birlikte asıl ölçünün hece olması

c)

Şiirlerini, halk arasında kullanılan konuşma diliyle yazmaları

d)

Şiirlerinde genellikle yarım kafiye kullanmaları

e)

Eserlerinde dini ve mistik konular olmasıyla yanı sıra toplumsal olaylarada yer verilmesi

17.

Aşagıdaki dizelerden hangisi bir taşlamadan alınmış olabilir?(1992 – öss)

a)

Ayna almış pencerem düzer zülfün tarayı tarayı

b)

Kırık çanağı yok ayran içecek kahveye gelir de fincan beğenmez

c)

Eğil dağlar eğil üstünden aşam yeni talim gelmiş varam alışam

d)

Güzel gitti diye pınar ağladı acıdı yüreğim yandı pınara

e)

Avcılardan kaçmış ceylan misali geçmiş dağdan dağa yoktur durağ

18.

Bahçelerde gül gerek

Güllere bülbül gerek

Senin gibi güzele

Bencileyin kul gerek

Bu dörtlüğün biçimi aşağıdakilerden hangisidir? (1991-öss)

a)

Divan

b)

Varsağı

c)

Destan

d)

Koşma

e)

Mani

19.

Aşağıdakilerden hangisi, divan şiiriyle halk şiirinin birbirine yaklaştığının göstergelerinden biri değildir?


(2013-LYS)

a)

Nedim ve Şeyh Galip’in hece vezni ile şiir yazması

b)

Gevherî’nin aruz vezniyle şiirler kaleme alması

c)

Bazı halk şairlerinin divan tertip etmesi

d)

Halk ve divan şairlerinin mahlas kullanması

e)

Benzer mazmunların kullanılması

20.

Halk edebiyatına özgü aşağıda verilen terimlere ilişkin tanımların hangisi yanlıştır?


(2011-LYS)

a)

“İlahi”, özel bir ezgiyle okunan, Tanrı’ya övgü ve yakarma amacıyla söylenen şiir türüdür.

b)

“Koçaklama”, dağ, at, yayla gibi doğayla ilgili varlıkları ve sevgiliyi övüp yüceltmek için söylenen şiir türüdür.

c)

“Mâni”, genellikle dört dizeli, yedili hece ölçüsüyle oluşturulan, uyakları “aaba” dizilişinde olan ve başta aşk olmak üzere çeşitli konularda söylenen şiir türüdür.

d)

“Semai”, sekizli hece ölçüsüyle ya da aruzla yazılan ve sevgi, doğa, güzellik gibi konuların işlendiği şiir türüdür.

e)

“Koşma”, ayrılık, aşk ve doğa konuları üzerinde on birli hece ölçüsüyle ve değişik uyak düzenleriyle kurulup saz eşliğinde söylenen, sekiz dörtlükten oluşan, lirik şiir türüdür.

21.

Yüzyıllar boyunca Tekke şiirinin önderi sayılmış, şiirleriyle kafalara ve gönüllere Türkçe ile seslenmiştir. Tasavvuf akımını, taşkın ve gür lirizmi ile halka yansıtmıştır. Aruzla da şiirler yazmakla birlikte, genellikle heceyi kullanmıştır. Bu şiirlerde kullanılan ana tema, Tanrı aşkı ve insan sevgisidir.

Yukarıda özellikleri belirtilen şair kimdir?


(1987-ÖYS)

a)

Yunus Emre

b)

Yusuf Has Hâcip

c)

Mevlânâ

d)

Sultan Velet

e)

Hacı Bayram Veli

22.

Aşağıdaki açıklamalardan hangisi ayraç içinde belirtilen kişiyle ilgili değildir?


(2007-ÖSS)

a)

Risaletü’n-Nushiye adlı mesneviyi aruz ölçüsüyle yazmıştır. (Yunus Emre)

b)

Makalât adlı yapıtında tasavvuf konularını bölümler hâlinde ele almıştır. (Hacı Bektaş Veli)

c)

Yapıtlarında aşk ve kahramanlık temalarının yanında tasavvufa da yer vermiştir. (Kadı 'Burhaneddin)

d)

Sade bir dille, ölçülü ve uyaklı, halk şiiri geleneğine uygun nefesler yazmıştır. (Pir Sultan Abdal)

e)

Türkçenin başarılı örneklerinden olan Mantıku’t-Tayr ile Feleknâme onun tarafından oluşturulmuştur. (Ali Şir Nevâi)

23.

XVI. yüzyılda yaşayan ozan, halk şairlerimiz arasında kavganın ve özgürlüğün sembolü olmuştur. Hep din dışı konularda şiirler söylemiştir. Bolu Beyi'nden babasının intikamını almak üzere dağlara çıkmış, yiğitlik ve iyilikseverliği destanlaşmıştır. Yaşamı hakkında anlatılan hikâyeler, Türk dünyasına yayılan bir destanının doğuşunu hazırlamıştır.

Bu parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Karacaoğlan

b)

Dertli

c)

Köroğlu

d)

Âşık Ömer

e)

Gevheri

24.

Çark bozulmuş dünya ıslah olmuyor

Ehl-i fukaranın yüzü gülmüyor

Âşık Ruhsatî dediğini bilmiyor

Yazı belli değil hat belli değil

Bu dörtlük aşağıdaki halk şiiri ürünlerinin hangisinden alınmıştır?

a)

Varsağı

b)

Ağıt

c)

Taşlama

d)

Semai

e)

Koçaklama

25.

17. yüzyılda yaşayan ozan, şiirlerinde en çok doğa, aşk, ayrılık, gurbet, sıla özlemi gibi temaları işlemiştir. Divan şiirine özenmemiş, şiirlerinde sadece Halk edebiyatı nazım şekillerini kullanmıştır. Yalnız hece ölçüsüyle, koşma, semai, varsağılar söylemiştir. Şiirlerinden Toroslarda yaşayan Türkmenler arasında yaşadığı sanılmaktadır.

Bu parçada sözü halk ozanı aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Karacaoğlan

b)

Dadaloğlu

c)

Köroğlu

d)

Dertli

e)

Gevheri

26.

Aşağıda verilen Halk ozanlarından hangisi bütün şiirlerini hece ölçüsüyle yazmıştır?

a)

Gevheri

b)

Dertli

c)

Bayburtlu Zihni

d)

Yunus Emre

e)

Dadaloğlu

27.

Destandan —- geçiş döneminin ürünü olan —- olağanüstü olaylarla gerçeğe uygun olaylar birlikte verilmiştir. 15. yüzyılda yazıya geçirilen bu eserde, —- Türklerinin diğer Türk boyları ya da uluslarla yaptıkları savaşlar anlatılır. Eser, 12. yüzyıl Türkçesinin özelliklerini yansıtır.

Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

a)

masala – Kitab-ı Dede Korkut'ta – Uygur

b)

romana – Atabet'ül-Hakayık'ta – Oğuz

c)

halk hikâyeciliğine – Kitab-ı Dede Korkut'ta – Oğuz

d)

masala – Divanı Hikmet'te – Saka

e)

mesneviye – Kitab-ı Dede Korkut'ta – Saka

28.

Aşağıdakilerden hangisi Halk şiirinin genel özelliklerinden biri değildir?

a)

Hece ölçüsünün kullanılması

b)

Genellikle yarım uyak ve redifin kullanılması

c)

Gerçek yaşamdan kopuk, soyut benzetmelerin yapılması

d)

Nazım birimi olarak çoğunlukla dörtlüğün kullanılması

e)

Aşk, tabiat, ayrılık, ölüm, yiğitlik, eleştiri gibi konu ve kavramların işlenmesi

29.

18.y.y'da yaşamış bilim adamı ve tasavvuf şairidir. Kendisi Erzurumludur. Şiirlerini tasavvuf düşüncesinin etkisiyle yazmıştır. Coşkulu bir söyleyişi vardır. "Marifetname" adlı eseri ünlüdür.

Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Nabi

b)

Dertli

c)

Erzurumlu Emrah

d)

Eşrefoğlu Rumi

e)

İbrahim Hakkı

30.

I.Marifetname

II.Divan-ı Kebir

III.Budalaname

IV.Nemçe Destanı

Yukarıda verilen eserlerin sanatçıları sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

a)

İbrahim Hakkı-Mevlana-Kaygusuz Abdal-Karacaoğlan

b)

Kaygusuz Abdal-Kaygusuz Abdal-Karacaoğlan-İbrahim Hakkı

c)

Kaygusuz Abdal-Karacaoğlan-İbrahim Hakkı-Mevlana

d)

Karacaoğlan-İbrahim Hakkı-Mevlana-Kaygusuz Abdal

e)

Mevlana-İbrahim Hakkı-Karacaoğlan-Kaygusuz Abdal