NEW
Font size
WorksheetsGladhen Tembang Pangkur ( PJJ Kelas 10 )
Total questions: 20
Worksheet time: 20mins
Pathokan sajroning tembang macapat kang ngemot cacahing larik saben sapada yaiku......
guru sastra
harga basa
guru lagu
guru wilangan
guru gatra
Serat Wedhatama iku salah sawijining Serat Basa Jawa anggitan ( karangan ) ….
KGPH Mangkunagara IV
KGPH Mangkunagara V
KGPH Mangkunagara VI
KGPH Mangkunagara VII
KGPH Mangkunagara VIII
Gatra “Mingkar-mingkuring angkara” duweni teges ngendhaleni dhiri pribadhi saka tumindak angkara. Amanat kang kamot saka gatra kasebut yaiku ….
Agama pinangka cagaking urip kang luhur
Becik banget menawa nguri-uri budaya Jawa
Manungsa prayogane tansah tumindak becik
Manungsa kudu seneng weweh marang liyan
Ora gugu karepe dewe kudu eling lan waspada
Pitutur luhur kang kandhut ana ing gatra kaping 7 “agama ageming aji”, yaiku . . . .
Agama pinangka cagaking urip kang luhur
Becik banget menawa nguri-uri budaya Jawa
Manungsa prayogane tansah tumindak becik
Manungsa kudu seneng weweh marang liyan
Ora gugu karepe dewe kudu eling lan waspada
Paugeran ing tembang Pangkur iku nduweni pathokan guru wilangan….
8, 12, 8, 7, 11, 8, 8
8, 11, 7, 8, 11, 8, 8
8, 11, 8, 7, 12, 8, 8
7, 11, 8, 7, 12, 8, 8
7, 12, 8, 7. 11, 8, 8
Wondene pathokan guru lagu ing tembang Pangkur….
a, i, g, a, u, a, i
a, i, u, a, g, a, i
a, i, ng, a, u, a, i
a, i, ng, a, ng, a, i
a, i, u, a, u, a, i
Tembang Pangkur miturut paugeran ( aturan ) nduweni watak….
Asih, prihatin, wetuning rasa, gandrung
Sereng, kejem, nantang, nepsu, gandrung, trengginas
Seneng, tresna, asih, kasmaran
ethes, prasaja, canthas, grapyak, renyah lan luwes
nelangsa, ngeres-ngeresi, sedhih
Miturut Paugeran ing Tembang Pangkur , panganggone tembang….
Kanggo medharake pitutur kanthi sereng
Kanggo mbabar rasa prihatin lan sedhih
Kanngo nggambarake rasa kasmaran
Kanggo makili sipat prasaja,canthas,grapyak
Kanggo paring asih,wetune rasa,gandrung
Makna Filosofi Tembang Pangkur , yaiku :
Nggambarake nalika isih enom kudu nggugu pituture wong tua
Nggambarake nalika wis dewasa lan kudu isoh milah-milahake rasa
Nggambarake nalika wis sepuh, udzur, saha ngungkurake kadonyan
Nggambarake nalika isih kanak-kanak kang kudu oleh katresnane wong tua
Nggambarake nalika nandang kasmaran sing ora kanyana-nyana
Wondene Pralambang kang diduweni Tembang Pangkur , yaiku….
Nggambarake manungsa yen isih enom tumindake mung sakarepe dewe ora tau nganggo petungan
Nggambarake manungsa wis bisa ngadohi tumindak kang ora becik lan kang dipikirake amung kaslametan akhirat
Nggambarake manungsa sing isih bocah tumindake grusa-grusu
Nggambarake manungsa sing wis wiwit kasengsem marang para muda liyane kang ditindakake supaya bisa narik kawigatene liyan
Nggambarake nalika arep nglairake anak pramila among duwe rasa was-was lan tansah kuwatir
Werdine gonyak ganyuk nglelingsemi, yaiku ....
sakarepe dhewe mula ngisin-isini
supaya ora mangu-mangu tumindake
mapan ing papan sepi murih wening atine
aja tumindak kang singlar saka wewaton urip
tumindak becik iku minangka lambang kamulyan
Tembung kemba iku tegese ....
isin
pinter
kulina
gela
luwih
Panulise tembung ing ngisor iki kang bener, yaiku ....
tukul
dada
bathuk
lati
dengkul
Tembung aku kang lumrah digunakake kanggo raja, yaiku ...
ingsun
ulun
kawula
kula
dalem
Tembung mingkar mingkur tegese ....
ngedohi, endha
amarga
seneng
mulang
tembang
Tembung karenan nduwe tegese ....
ngedohi, endha
seneng
tembang
amarga
mulang
Tembung kidung nduwe teges ....
ngedohi, endha
seneng
tembang
amarga
mulang
Tembung akarana nduwe teges ....
ngedohi, endha
seneng
tembang
amarga
mulang
Tembung mardi nduwe teges ....
ngedohi, endha
seneng
tembang
amarga
mulang
Tembung Wedha ing serat Wedhatama nduwe teges ....
ajaran
utama
tembang
putra
putri
