Lời nói chẳng mất tiền mua

Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau

Kim vàng ai nỡ uốn câu

Người khôn ai nỡ nói nhau nặng lời

Chiếc áo không làm nên thầy tu

Người ........, tiếng nói cũng .......,

Chuông kêu, khẽ đánh bên thành cũng kêu.

Lời chào cao hơn mâm cỗ

Ăn ngay nói thật, mọi tật mọi lành.

Một lời nói dối, sám hối ..... ngày.

khéo léo, tán đồng, rộng rãi, tán thưởng, khiêm tốn, thiện cảm- theo G. Leech; liên quan đến các vấn đề về thể diện- đe doạn thể diện; thể diện âm tính và dương tính – theo Browwn và Levinson…)

Luyện mãi thành tài, miệt mài tất giỏi.

Học ăn học nói, học gói học mở.​

Ăn vóc học hay

Truyền đạt ngắn gọn : Tránh nói nhiều mà lượng thông tin ít, nói nhiều dễ bộc lộ sai sót: "Ăn lắm thì hết miếng ngon, nói lắm thì hết lời khôn hoá rồ"…

+ Logic trong lời nói: nói rõ và giải thích đầy đủ, nêu ra những trọng tâm, những khái quát.

+ Logic giữa lời nói của mình và của người đối thoại (hỏi gì đáp nấy…)

Một số nguyên tắc khi sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp

Giao tiếp bằng phương tiện vật chất được thể hiện qua

cử chỉ, điệu bộ, nét mặt, ánh mắt, nụ cười, tư thế được coi là các yếu tố của hình thức .....

Là giao tiếp có sự ấn định theo pháp luật, theo một qui trình được các tổ chức thừa nhận như hội họp, mít tinh, đàm phán ... Loại hình này trong công tác quản trị chiếm một tỉ lệ khá cao, nó ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả hoạt động của đơn vị.

Là quá trình giao tiếp mà đối tượng giao tiếp vắng mặt trong thời gian cần tiếp xúc. Giao tiếp thông qua một phương tiện trung gian khác như: thư từ, báo chí, điện thoại, VTTH, Fax… là hình thức kém hiệu quả hơn vì sự phản hồi thông tin rất chậm, nhất là hình thức bằng văn bản, rất ít được hỗ trợ bởi các phương tiện phi ngôn ngữ, vì vậy các đối tác có thể không hiểu hết những khía cạnh tế nhị của thông tin.

Chức năng tâm lý xã hội của giao tiếp gồm:

Đây là hình ảnh nói về:

Các yếu tố của hình thức giao tiếp bằng ngôn từ?

Các yếu tố của hình thức giao tiếp phi ngôn từ?

tiếp nhận, giải mã và phản hồi thông tin (phản ứng tâm lý, lời nói hoặc vật lý là vai trò của ai?

Bối cảnh trong giao tiếp được hiểu là

Thông điệp (message) gồm:

Xét theo mối quan hệ giữa các chủ thể giao tiếp, các cấp độ trong giao tiếp gồm:

Mức độ cao nhất của giao tiếp. Trao đổi cởi mở những cảm nghĩ và tình cảm, những niềm tin và ý kiến với người khác mà không sợ những điều mình nói ra sẽ bị từ chối hoặc không được chấp nhận.

Bộc lộ tình cảm của mình với người đối diện, nói về những điều mình yêu, mình ghét…chia sẻ với nhau niềm vui buồn trong cuộc sống.

Giao tiếp giữa người nói với người nghe, hay chủ thể giao tiếp và đối thể giao tiếp. Thường là giữa 2 người. Hình thức giao tiếp hai chiều và trực diện.

Mọi người trong đều tham gia vào giao tiếp (thảo luận, tranh luận..). Thường từ 3,4 người trở lên. Xét theo giao tiếp ngôn từ, loại giao tiếp này cũng mang tính hai chiều và trực diện.

Các nét chính trong tâm lý văn hóa giao tiếp của người Việt:

Biểu hiện: Để giải quyết tranh chấp và các mâu thuẫn nảy sinh, người Việt có xu hướng kết hợp hai mặt: tình và lý, trong đó, tình được ưu tiên hơn

- Hệ quả: Hành động luôn cân nhắc, lời nói luôn thận trọng, tránh tổn thương đến người khác. Đối xử với nhau vì tình nghĩa, quan tâm tới nhau trong đời sống sinh hoạt cộng đồng (Đám hiếu, đám hỉ; Đến với với nhau vì tình vì nghĩa chứ không đến với nhau vì bát cơm đầy). Trong văn hóa ăn, người Việt coi trọng giá trị tinh thần hơn giá trị vật chất (Lời chào cao hơn mâm cỗ)

- Hậu quả: Duy tình, cảm tính (Yêu nhau yêu cả đường đi/ Yêu nhau củ ấu cũng tròn), dễ thiên lệch trong cư xử, phán xét.

Biểu hiện : Cộng đồng trong cư trú (ở chung); Cộng đồng trong ăn uống (ăn chung); Cộng đồng trong làm việc, vui chơi.

- Hệ quả: Tính đoàn kết, tập thể, dân chủ (dân chủ với vua: Phép vua còn thua lệ làng; dân chủ với thần, dân chủ với tiên, dân chủ với trời); Tính trọng thể diện; Tính tinh tế, hay quan tâm đến người khác: Lá lành đùm lá rách; Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ; Bầu ơi thương lấy bí cùng…

- Hậu quả: coi nhẹ cá nhân; dựa dẫm; cào bằng, bè phái, sỹ diện, dối trá…

Biểu hiện:

- Lối nói vòng (tránh mất thể diện) thể hiện trong lời chào, hỏi thăm, rào đón…; hướng tới sự hài hòa, cân bằng âm dương (trong cái rủi có cái may, trong họa có phúc...) gắn liền với văn hóa nông nghiệp.

+ Thái độ không thiên lệch, đạt đến độ hài hòa về âm dương (Trăm năm tính cuộc vuông tròn, mẹ tròn con vuông…).

+ Triết lý âm dương ảnh hưởng sâu sắc đến thái độ ứng xử, cách thức giao tiếp của người Việt

Hệ quả: Thận trọng khi nói năng (ăn có nhai, nói có nghĩ; Lời nói chẳng mất tiền mua); lối sống nhường nhịn (Một sự nhịn là chín sự lành; cơm sôi nhỏ lửa), quan điểm sống mực thước, (Sướng lắm thì khổ nhiều, Trèo cao ngã đau..); Vui vẻ, lạc quan; Ung dung…

Hậu quả: Tính đại khái, xuề xòa (dĩ hòa vi quý); thiếu quyết đoán (tránh bộc lộ thái độ; Tính nước đôi); Không coi trọng thời gian; thiếu tính cạnh tranh…

Căn cứ vào hiệu quả giao tiếp, giao tiếp có thể chia thành