Khẳng định lẽ sống cao đẹp của thời đại.

Giữ gìn từng miếng cơm manh áo.

Vì sự bền vững của triều đại.

Bảo vệ từng tấc đất ngọn rau

Tác giả nghĩ đến linh hồn người đã khuất, mong họ "sống đánh giặc, thác cũng đánh giặc" và canh cánh nỗi lo "ai cứu đặng một phường con đỏ".

Tác giả đau lòng cho cuộc đời còn lại của những người mẹ già và những người vợ trẻ không còn ai để nương tựa, canh cánh nỗi niềm ai sẽ là người dẹp giặc cứu nước muôn dân.

Tác giả nghĩ nhiều đến Chùa Tông Thạnh, lo lắng về người mẹ già, người vợ trẻ của người đã khuất, canh cánh "một khắc đặng trả hờn"

Tác giả "tủi phận bạc" dùm người đã chết, lo cho cuộc đời còn lại của mẹ già, vợ trẻ của người nghĩa sĩ, nghĩ nhiều đến "một trận khói tan, nghìn năm tiết rõ".

Tác giả nghĩ đến linh hồn người đã khuất, mong họ "sống đánh giặc, thác cũng đánh giặc" và canh cánh nỗi lo "ai cứu đặng một phường con đỏ".

Tác giả đau lòng cho cuộc đời còn lại của những người mẹ già và những người vợ trẻ không còn ai để nương tựa, canh cánh nỗi niềm ai sẽ là người dẹp giặc cứu nước muôn dân.

Tác giả nghĩ nhiều đến Chùa Tông Thạnh, lo lắng về người mẹ già, người vợ trẻ của người đã khuất, canh cánh "một khắc đặng trả hờn"

Tác giả "tủi phận bạc" dùm người đã chết, lo cho cuộc đời còn lại của mẹ già, vợ trẻ của người nghĩa sĩ, nghĩ nhiều đến "một trận khói tan, nghìn năm tiết rõ".

Là những tiếng hô to để tạo sự chú ý của người nghe về những điểm nhấn trong cuộc đời người đã mất.

Là những từ bắt buộc phải có trong hình thức của bài văn tế, không có giá trị nội dung.

Là những từ mở đầu cho những bước ngoặt trong cuộc đời người đã mất

Là những từ thể hiện tình cảm tiếc thương của người đứng tế đối với người đã mất.

Là những tiếng hô to để tạo sự chú ý của người nghe về những điểm nhấn trong cuộc đời người đã mất.

Là những từ bắt buộc phải có trong hình thức của bài văn tế, không có giá trị nội dung.

Là những từ mở đầu cho những bước ngoặt trong cuộc đời người đã mất

Là những từ thể hiện tình cảm tiếc thương của người đứng tế đối với người đã mất.

Hành động do cảm tính.

Hành động tự giác

Hành động tự phát

Hành động bột phát

"Một chắc sa trường rằng chữ hạnh, nào hay da ngựa bọc thây; trăm năm âm phủ ấy chữ quy, nào đợi gươm hùm treo mộ".

"Thà thác mà đặng câu địch khái, về theo tổ phụ cũng vinh; hơn còn mà chịu chữ đầu Tây, ở với man di rất khổ"

"Sống đánh giặc, thác cũng đánh giặc, linh hồn theo giúp cơ binh, muôn kiếp nguyện được trả thù kia; sống thờ vua, thác cũng thờ cua, lời dụ dãy đã rành rành, một chữ ấm đủ đền công đó"

"Chùa Tông Thạnh năm canh ưng đóng lạnh, tấm lòng son gửi lại bóng trăng rằm; đồn Lang Sa một khắc đặng trả hờn, tủi phận bạc trôi theo dòng nước đổ"

Sôi động.

Quyết liệt.

Quy củ.

Khẩn trương.

Sự nôn nóng muốn xung trận của người nông dân Cần Giuộc.

Lòng căm thù giặc và tinh thần quả cảm vì nghĩa của người nông dân Cần Giuộc

Sự liều mình đánh giặc của những nghĩa sĩ công đồn.

Lòng căm thù giặc cao độ và ước mơ được "tiếng vang như mõ" của người nông dân Cần Giuộc

"Người chết, nết còn".

"Chết thằng gian, chẳng chết người ngay"

"Trâu chết để da, người ta chết để tiếng"

"Chết vinh còn hơn sống nhục".

Kết cấu chặt chẽ, hợp lí.

Ngòi bút hiện thực kết hợp nhuần nhuyễn chất trữ tình sâu lắng

Từ ngữ trau chuốt, bóng bẩy, giàu hình ảnh

Chi tiết chân thực, được cô đúc từ đời sống nên có tầm khái quát cao

Thông báo về thời điểm giặc Pháp xâm lược nước ta

Khái quát về lòng dân trước vận nước lúc bấy giờ.

Nói lên ý chí quyết tâm chống giặc của nhân dân ta.

Nói lên thảm cảnh mà giặc Pháp gây ra đối với nhân dân ta.

Những người dân Nam Bộ đứng lên chống Pháp.

Những phu sĩ yêu nước ở Cần Giuộc đứng lên chống Pháp

Những người lính của triều đình đóng ở Nam Bộ chống lại giặc Pháp

Những người nông dân Cần Giuộc đứng lên chống Pháp

Nguyễn Tri Phương

Nguyễn Đình Chiểu

Phan Thanh Giản

Nguyễn Khuyến

Đậm đà bản sắc dân tộc, mang đậm sắc thái Nam bộ.

Có sự kết hợp giữa tính cổ điển và tính dân gian, bút pháp lí tưởng hóa và tả thực.

Không chỉ thành công ở các thể loại như văn tế, thơ Đường luật, lục bát mà còn đóng góp rất nhiều cho thể loại hát nói.

Ngôn ngữ bình dị, mộc mạc, gần với lời ăn tiếng nói của nhân dân.

Cuối năm 1864, nghĩa quân đã hi sinh trong trận chiến tấn công đồn Cần giuộc.

Cuối năm 1863, nghĩa quân đã hi sinh trong trận chiến tấn công đồn Cần giuộc.

Cuối năm 1862, nghĩa quân đã hi sinh trong trận chiến tấn công đồn Cần giuộc.

Cuối năm 1861, nghĩa quân đã hi sinh trong trận chiến tấn công đồn Cần giuộc.

Là tiếng khóc bi luỵ của nguyễn Đình Chiểu và nhân dân Nam Kì trước cái chết của những nghĩa sĩ Cần Giuộc.

Là tiếng khóc cao cả, thiêng liêng của Nguyễn Đình Chiểu: khóc thương những nghĩa sĩ hi sinh khi sự nghiệp dang dở, khóc thương cho một thời kì lịch sử đau thương nhưng hào hùng của dân tộc

Tác giả khắc hoạ thành công hình tượng bất tử và vẻ đẹp bi tráng của những nghĩa sĩ Cần Giuộc

Đây là một thành tựu rực rỡ về mặt ngôn ngữ, nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật

Bốn phần: lung khởi, thích thực, ai vãn, kết.

Ba phần: lung khởi, thích thực, kết

Hai phần: lung khởi và kết

Một phần: ai vãn

Phú đường luật

Văn xuôi

Lục bát

Song thất lục bát

Là thể loại văn học lịch sử thời trung đại, thường khắc trên bia đặt ở đền miếu, lăng mộ, đình thần, chùa chiền, để ghi công tích các bậc danh nhân, anh hùng, hoặc các sự kiện lịch sử quan trọng.

Một loại văn gắn với phong tục tang lễ chủ yếu nhằm bày tỏ sự thương tiếc của tác giả và những người thân với người đã mất.

Một thể văn thư hành chính, để nhà vua hoặc thủ lĩnh ban bố cho thần dân, nhằm trình bày một chủ trương, công bố kết quả một sự việc

Một thể văn đặc biệt có quy mô nhỏ, mỗi đơn vị tác phẩm gồm hai vế đối xứng nhau về từ loại, âm thanh và ý nghĩa, dùng để biểu lộ tư tưởng, tình cảm, thái độ trước con người, sự việc hoặc một hoàn cảnh nào đó mà tác giả quan tâm.

Nêu nguyên nhân cái chết và suy nghĩ của người còn sống đối với người đã chết

Luận về lẽ sống chết và ca ngợi công đức của người quá cố.

Kể về cuộc đời, tính cách, phẩm hạnh của người quá cố và bộc lộ tình cảm, thái độ của người sống trong giờ phút vĩnh biệt

Phần ghi chép tiểu sử, lai lịch và phần ca ngợi, phẩm bình.

Là người có chí khí, không ngại hi sinh vì nghĩa như giúp đời, cứu nước.

Là người có tài năng nhiều mặt, hoạt động trên nhiều lĩnh vực

Là người đỗ đầu một kì thi

Là người có tài năng quân sự

Bi thương

Thương xót

Bi lụy

Bi tráng

Là những nghĩa quân của Nguyễn Trung Trực.

Vốn là những nông dân: “Chưa quen cung ngựa, đâu tới trường nhung; chỉ biết ruộng trâu, ở trong làng bộ”.

Xuất thân là quân cơ, quân vệ của triều đình.

Xuất thân là những quan lại, quý tộc yêu nước

5 câu cuối.

2 câu cuối

3 câu cuối

4 câu cuối

Kết hợp nhuần nhuyễn giữa tính trữ tình và hiện thực.

Độc đáo trong cách xây dựng hình tượng nhân vật

Ngôn ngữ sinh động, trong sáng và bình dị.

Tất cả các ý.

Bài văn tế thể hiện trong sự kết hợp giữa tính trữ tình và tính hiện thực và giọng điệu bi tráng.

Bài văn tế đã xây dựng một tượng đài nghệ thuật hiếm có về người nông dân nghĩa sĩ, tương xứng với vẻ đẹp tâm hồn và phẩm chất của họ.

Bài văn tế là tiếng khóc cao cả: khóc cho các nghĩa sĩ và khóc cho Tổ quốc đau thương.

Bài văn tế được chọn để đọc trong buổi truy điệu các nghĩa sĩ trong trận tấn công đồn Cần Giuộc

Nỗi niềm thương tiếc đối với người quá cố.

Kể công đức của người quá cố.

Luận chung về lẽ sống chết.

Bày tỏ lòng thương nhớ và lời cầu nguyện của người đứng tế.

Nỗi niềm thương tiếc đối với người quá cố.

Kể công đức, phẩm hạnh của người quá cố.

Luận chung về lẽ sống chết.

Bày tỏ lòng thương nhớ và lời cầu nguyện của người đứng tế.

Nỗi niềm thương tiếc đối với người quá cố.

Kể công đức, phẩm hạnh của người quá cố.

Luận chung về lẽ sống chết.

Bày tỏ lòng thương nhớ và lời cầu nguyện của người đứng tế.

Thà thác mà đặng câu địch khái, về theo tổ phụ cũng vinh; hơn còn mà chịu chữ đầu Tây, ở với man di rất khổ”

“Ôi! Một trận khói tan; ngàn năm tiết rỡ. (...) Thác mà trả nước non rồi nợ, danh thơm đồn sáu tỉnh chúng đều khen; thác mà ưng đình miếu để thờ, tiếng ngay trải muôn đời ai cũng mộ”.

“Mười tám ban võ nghệ, nào đợi tập rèn; chín chục trận binh thư, không chờ bày bố. Ngoài cật có một manh áo vải, nào đợi mang bao tấu bầu ngòi; trong tay cầm một ngọn tầm vông, chi nài sắm dao tu, nón gõ”.

“Nhớ linh xưa; cui cút làm ăn, toan lo nghèo khó. Chưa quen cung ngựa, đâu tới trường nhung; chỉ biết ruộng trâu, ở trong làng bộ”.

Lung khởi

Thích thực

Luận

Kết

Trông đợi

Ghét

Hồi hộp, lo sợ

Căm thù

Nhận thức, tình cảm, hành động

Hành động, tình cảm, nhận thức

Tình cảm, nhận thức ,hành động

Nhận thức, hành động, tình cảm

Đỗ tú tài

Đỗ cử nhân

Đỗ tiến sĩ

Cả 3 ý trên

mẹ mất

Bị mù lòa

bị từ hôn

Cả ba ý trên

Văn xuôi

Văn vần

Văn học

Văn tế

Tố cáo tội ác của giặc

Biểu dương ca ngợi những người anh hùng đã hy sinh vì Tổ quốc

Ca ngợi những mẫu người sống nhân hậu, thủy chung, nhân cách ngay thẳng, cứu người giúp đời

Khinh bỉ lên án những kẻ theo giặc

Là người Đỗ đầu một kỳ thi

Ià người có tài năng quân sự

Là người có tài năng nhiều mặt hoạt động trên nhiều lĩnh vực

Là người có chí khí, không ngại hy sinh vì nghĩa như giúp đời cứu nước

Ngôn ngữ bình dị mộc mạc gần với lời ăn tiếng nói của nhân dân

Không chỉ thành công ở các thể loại như văn tế thơ Đường Luật lục bát mà còn đóng góp rất nhiều cho thể loại hát nói

Có sự kết hợp giữa tính cổ điển và tính nhân dân gian bút pháp lý tưởng hóa và tả thực

Đậm đà bản sắc dân tộc mang đậm sắc thái Nam Bộ

Chạy giặc

Lục Vân Tiên

Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc

Dương Từ - Hà Mậu

Thơ văn phải thể hiện tính khách quan công bằng

Thơ văn là những sáng tạo nghệ thuật quý bóng tao nhã phát huy được các giá trị tinh thần

Thơ văn phải đề cao việc chiến đấu cho chính nghĩa

Thơ văn phải có tính giáo dục cao

Bài văn tế được chọn để đọc trong buổi truy điệu các nghĩa sĩ đã hy sinh trong trận tấn công đồn Cần Giuộc

Bài văn tế là tiếng khóc cao cả khóc cho các nghĩa sĩ đã hy sinh và khóc cho tổ quốc đau thương

Bài văn tế đã xây dựng được một tượng đài Nghệ thuật hiếm có về người nông dân nghĩa sĩ tương xứng với phẩm chất của họ

Giá trị sử thi của bài văn tế thể hiện trong sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tính chất trữ tình với tính hiện thực và giọng điệu bi tráng

Là 1 người

Là 9 người

Là khoảng 20 người

Là khoảng 30 người

Nguyễn Đình Chiểu viết tế những nghĩa quân hi sinh trong cuộc tập kích đồn Chí Hòa

Nguyễn Đình Chiểu Viết bài văn này theo đề nghị của tuần phủ Đỗ Quang để tế những nghĩa quân nghị hy sinh trong trận tập kích Đồn quân Pháp ở Cần Giuộc đêm mùng 6 tháng 2 năm 1861

Nguyễn Đình Chiểu Viết bài văn này để tế những nghĩa quân của Trương Định đã hi sinh ở Gò Công

Nguyễn Đình Chiểu Viết bài văn này nhân mùa Vu Lan 1861 để tới những oan hồn nghĩa sĩ hi sinh vì đất nước trong công cuộc chống Pháp ở Nam Kì

Tác giả khắc họa thành công hình tượng bất tử và vẻ đẹp bi tráng của những nghĩa sĩ Cần Giuộc thành bức tượng đài nghệ thuật có một không hai trong lịch sử văn học Việt Nam thời trung đại

là tiếng khóc cao cả thiêng liêng của Nguyễn Đình Chiểu khóc thương những nghĩa sỹ hi sinh khi sự nghiệp đang giờ khóc thương cho một thời kỳ lịch sử đau thương nhưng hào hùng của dân tộc

Là tiếng khóc cao cả thiêng liêng của Nguyễn Đình Chiểu khóc thương những nghĩa sĩ hi sinh khi sự nghiệp tăng giờ khóc thương cho một thời kỳ lịch sử đau thương nhưng hào hùng của dân tộc là tiếng khóc bi lụy của Nguyễn Đình Chiểu và nhân dân Nam kì trước cái chết của những nghĩa sĩ Cần Giuộc

Đây là một thành tựu rực rỡ về mặt ngôn ngữ nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật sự kết hợp nhuần nhuyễn tính hiện thực và dòng điện trữ tình bi tráng tạo nên giá trị sử thi của bài văn tế này

Một phần: Ai vãn

Hai phần: lung khởi và kết

Ba phần: lung khởi, thích thực, kết

4 phần: Lung khởi, Thích thực, Ai vãn, Kết

Một thể văn đặc biệt có quy mô nhỏ, mỗi đơn vị tác phẩm gồm hai vế đối xứng nhau về từ loại, âm thanh và ý nghĩa, dùng để biểu lộ tư tưởng, tình cảm, thái độ trước con người, sự việc hoặc một hoàn cảnh nào đó mà tác giả quan tâm.

Một thể văn thư hành chính, để nhà vua hoặc thủ lĩnh ban bố cho thần dân, nhằm trình bày một chủ trương, công bố kết quả một sự việc.

Một loại văn gắn với phong tục tang lễ chủ yếu nhằm bày tỏ sự thương tiếc của tác giả và những người thân với người đã mất.

Là thể loại văn học lịch sử thời trung đại, (rất phổ biến ở các nước như: Trung Quốc, Việt Nam, Nhật Bản, Triều Tiên, ..) thường khắc trên bia đặt ở đền miếu, lăng mộ, đình thần, chùa chiền, đế ghi công tích các bậc danh nhân, anh hùng, hoặc các sự kiện lịch sử quan trọng.

Phần ghi chép tiểu sử, lai lịch và phần ca ngợi, phẩm bình.

Nêu nguyên nhân cái chết và suy nghĩ của người còn sống đối với người đã chết.

Kể về cuộc đời, tính cách, phẩm hạnh của người quá cố và bộc lộ tình cảm, thái độ của người sống trong giờ phút vĩnh biệt.

Luận về lẽ sống chết và ca ngợi công đức của người quá cố.

Địa danh

Tên người

Tên trận đánh

Tên thủ lĩnh

Tố cáo tội ác của giặc

Biểu dương ca ngợi những người anh hùng đã hy sinh vì Tổ quốc

Ca ngợi những mẫu người sống nhân hậu, thủy chung, nhân cách ngay thẳng, cứu người giúp đời

Khinh bỉ lên án những kẻ theo giặc

Lục Vân Tiên

Chạy giặc

Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc

Văn tế sống vợ

dùng văn thơ để ca ngợi công đức triều đình.

dùng văn thơ để ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên

dùng văn thơ để ca ngợi vẻ đẹp con người

dùng văn thơ làm vũ khí đấu tranh chống gian tà