an bang tế thế

kinh bang tế thế

cứu dân độ thế

cứu khổ cứu nạn

cửu hạn phùng cam vũ

cửu hạn phùng cam lộ

cửu hạn trùng phùng

cửu hạn trùng sinh

cứu nhất nhân thọ vạn lộc

cứu nhất nhân đắc vạn phúc

cứu nhất nhân đắt vận phúc

cứu nhất nhân thọ vạn đức

đồng tâm hiệp lực

đồng quan đồng quách

đồng tịch đồng sàng

đồng sàng dị mộng

nông nổi giếng khơi

nông nỗi giếng thơi

nông nổi giếng thoi

nông nỗi giếng tơi

nỡ như gạo ran

nỡ như cháo trắng

nở như bắp xay

nở như gạo rang

đàn gảy tai trâu

đàn gãy tai trâu

đàn gảy tay châu

đàn gãy tay châu

có tài, có tật

có tài, có thế

có tài, có đức

có tài, có tâm

Con gà mái

con gà trống

con gà tre

con gà đá

Nhổ mạ và gieo hạt

Cấy lúa và gieo hạt

Nhổ mạ và cấy lúa

Ươm cây và tưới nước

cái áo

cuốn sách

ngọn đèn

lưỡi gươm

hạt lúa

hạt thóc

hạt tiêu

hạt muối

quả cau

bánh chưng

bánh dày

khay trầu

trái quýt

trái táo

trái sung

trái chuối

Lý Nhân Tông

Lý Thánh Tông

Lý Thái Tông

Lý Anh Tông

Lý Phật Tử

Triệu Túc

Lý Nam Đế

Triệu Quang Phục

cuốc kêu mùa hè

cuốc kêu vào hè

cuốc kêu trong hè

cuốc kêu đến hè

Cắt rạ đánh tranh

Chặt tre chẻ lạt

Gác tía lầu hoa.

Sớm khuya hòa thuận

Cưng như cưng trứng, hứng như hứng hoa

Đứng núi này, trông núi nọ

Mưa to gió lớn

Của mình thì giữ bo bo, của người thì thả cho bò nó ăn

Chủ ngữ

Phụ ngữ

Vị ngữ

chủ ngữ, vị ngữ

Vắt cổ chày ra nước

Chó ăn đá, gà ăn sỏi

Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống

Lanh chanh như hành không muối

Đeo nhạc cho mèo

Đẽo cày giữa đường

Ếch ngồi đáy giếng

Thầy bói xem voi

Là những tổ hợp từ có sẵn (cụm từ cố định) có khả năng định danh như từ dùng để gọi tên sự vật, tính chất, hành động.  

Là những câu nói dân gian ngắn gọn, ổn định, có nhịp điệu, hình ảnh thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt (tự nhiên, lao động sản xuất, xã hội), được nhân dân vận dụng vào đời sống, suy nghĩ và lời ăn tiếng nói hàng ngày.

Là thơ ca dân gian Việt Nam được truyền miệng dưới dạng những câu hát không theo một điệu nhất định, thường phổ biến theo thể thơ lục bát cho dễ nhớ, dễ thuộc.

Ráng mỡ gà thời gió, ráng mỡ chó thời mưa; tháng bảy heo may, chuồn chuồn bay thì bão

Ăn vả, trả sung; ăn cây nào, rào cây ấy; Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi

Cái răng cái tóc là góc con người; gần mực thì đen, gần đèn thì rạng

Làm ruộng ba năm không bằng chăn tằm một lứa; Một trăm đám cưới không bằng hàm dưới cá trê

Làm ruộng ba năm không bằng chăn tằm một lứa; Một trăm đám cưới không bằng hàm dưới cá trê

Cái răng cacsi tóc là góc con người; gần mực thì đên, gần đèn thì rạng

Ráng mỡ gà thời gió, ráng mỡ chó thời mưa; tháng bảy heo may, chuồn chuồn bay thì bão

Ăn vả, trả sung; ăn cầy nào, rào cây ấy; Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi

Nghệ thuật: so sánh: tấc đất – tấc vàng

Đề cao giá trị của đất

Một tấc đất có giá trị bằng hoặc hơn một tấc vàng, vì vậy con người cần phải biết quý trọng, nâng niu đất.

Đồng thời, phê phán những người lãng phí đất đai.

Nghệ thuật: tương phản: tấc đất >< tấc vàng

cách gieo vần lưng: viên - điền

Sử dụng phép liệt kê, phát triển tăng tiến Nhất - Nhị - Tam: nuôi cá, làm vườn, làm ruộng

Nội dung: Nghề đem lại giá trị vật chất, lợi ích kinh tế nhiều nhất cho con người là nuôi cá, sau đó là làm vườn và cuối cùng là làm ruộng

Khuyên con người ta trong lao động sản xuất cần chú trọng cả ba hình thức nếu trên để mùa màng bội thu

Câu tục ngữ giúp con người biết lựa chọn hình thức canh tác và dựa vào điều kiện tự nhiên để sản xuất, tạo ra nhiều của cải vật chất

Là một cụm từ có cấu tạo ổn định

Nghĩa có tính hình tượng, biểu trưng, giàu cảm xúc

Có chức năng ngữ pháp như từ, có thể thay thế cho từ trong câu

Dùng để thể hiện thái độ, cảm xúc, đánh giá của mình với sự vật, hiện tượng

Nghĩa của thành ngữ được suy ra từ nghĩa đen của các từ tạo nên qua phép chuyển nghĩa (ẩn dụ, so sánh..)

Đất lề quê thói: Phong tục, tập quán riêng

Đâu đóng đấy: chung thủy

Đi như đi chợ: đi nhiều, đi dễ dàng

Khôn có nọc: rất khôn ngoan, ranh mãnh

hai năm rõ mười: rõ 2 và rõ 10

Họa vô đơn chí: tai họa không chỉ 1 lần,thường đến dồn dập

Hỏi sư mượn lược: Việc làm sáng suốt, khả thi

Hoa hòe hoa sói: Xinh đẹp, đáng yêu

Hồn siêu phách lạc: Sợ hãi, hốt hoảng

Hữu danh vô thực: có tiếng tăm lừng lẫy nhờ tài nghệ thực

thác/ ghềnh

sông/biển

rừng/núi

trời/biển

Đói ăn vụng, túng làm càn.

Ăn trông nồi, ngồi trông hướng

Ăn phải nhai, nói phải nghĩ

Giấy rách phải giữ lấy lề

Nằm chờ sung rụng

Há miệng chờ sung

Ăn sung mặc sướng

Ăn quả nhớ kẻ trồng cây

Ăn chực nằm chờ

Nghĩ cá chặt thớt.

Cá nằm trên thớt.

Đầu chép, mép trôi, môi mè, lườn trắm.

Giận cá chém thớt.

Thịt nạc dao phay, thịt mỡ dao bầu.

cả tàu bỏ cỏ

cả tàu được ăn thêm cỏ

cả đàn ăn cỏ

cả tàu bỏ con ngựa đau

Con chẳng chê cha mẹ khó.

Có nuôi con mới biết lòng cha mẹ.

Mẹ tròn con vuông.

Mẹ nuôi con biển hồ lai láng,

Con nuôi mẹ, kể tháng, kể ngày.

Gió mùa thu mẹ ru con ngủ

Đêm năm canh chầy, mẹ thức đủ vừa năm.

Nước đến chân mới nhảy

Ta về ta tắm ao ta,

Dù trong dù đục, ao nhà vẫn hơn.

Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau.

Qua sông phải lụy đò.

Kiến tha lâu cũng đầy tổ.

Tích tiểu thành đại.

Đói cho sạch, rách cho thơm.

Siêng nhặt chặt bị.

Vàng là thứ kim loại quý hiếm, có giá trị cao.

Vàng có giá trị hơn sách.

Chữ có giá trị hơn vàng.

Đề cao tầm quan trọng của việc học, của chữ nghĩa, của tri thức hơn của cải vật chất.