1

2

3

4

Tự phát

Tự giác

Duy tâm

Duy vật tầm thường

Hêraclit

Hêghen

Canto

Phoi ơ bắc

C.Mác

Hêghen

Canto

Platon

V.L.Lenin

C.Mác

Ph.Ănghen

C.Mác và Ph.Ănghen

V.L.Lenin

C.Mác

Ph.Ănghen

C.Mác và Ph.Ănghen

C.Mác

Ph.Ănghen

V.L.Lenin

Hêghen

THế giới quan duy vật và phương pháp biện chứng duy tâm

Thế giới quan duy vật biện chứng và phương pháp luận biện chứng duy vật

Thế giới quan duy tâm và phương pháp luận biện chứng duy tâm

Thế giới quan duy vật siêu hình và phép biện chứng duy tâm

VÌ nó có sự thống nhất giữa thế giới quan duy vật biện chứng và phép biện chứng duy vật

Vì nó khái quát được những thành tựu của khoa học tự nhiên hiện đại

Vì nó kế thừa được tư tưởng biện chứng trong lịch sử triết học

Vì nó phản ánh được nội dung thế giới hiện thực

phải đồng nhất với nhau một cách hoàn toàn

tồn tại độc lập với nhau một cách hoàn toàn

có quan hệ chặt chẽ nhưng không đồng nhất với nhau

ko có quan hệ với nhau

nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

nguyên lý về sự phát triển

cặp phạm trù nguyên nhân-kết quả

quy luật phủ định của phủ định

Ý muốn của con người quy định sự pt của sự vật

Nguồn gốc của sự pt nằm ngay trong bản thân sự vật

Pt chỉ là sự tăng lên về lượng

Pt là sự vận động nói chung

những quy định bên ngoài,có tính ngẫu nhiên của sự vật

sự tác động lẫn nhau giữa các sự vật mang tính ngẫu nhiên

sự tác động,sư chuyển hoá lẫn nhau của các sự vật mang tính chủ quan

các mối liên hệ ràng buộc,tương hỗ,quy định và ảnh hưởng lẫn nhau giữa các yếu tố,bộ phận trong một đối tượng hay giữa các đối tượng vs nhau

không cần chú ý đến điều kiện,hoàn cảnh lịch sử,môi trường cụ thể của sự vật sinh ra

không cần chú ý đến điều kiện,hoàn cảnh lịch sử tồn tại của sự vật tồn tại và pt

gắn liền với sự vân động,biến đổi của điều kiện,hoàn cảnh lịch sử-cụ thể,gắn với ko gian và thời gian vận động của sự vật,hiện tượng

ko chú ý đến không gian,thời gian của sự tồn tại,vận động sự vật

Chỉ nắm bắt những cái hiện đang tồn tại ở sự vật

Nắm bắt xu hướng vận động,biến đổi của sự vật,hiện tượng trong quá khứu,hiện tại và tương lai

Chỉ nắm bắt cái đã tồn tại của sự vật

Chỉ nắm bắt xu hướng phát triển trong tương lai của sự vật

Con người ko thể tác khỏi các mối quan hệ với tự nhiên

Giữa các loài luôn có khâu trung gian kết nối chúng với nhau

Thế giới là một chỉnh thể trong sự liên hệ,rảng buộc lẫn nhau

Thế giới tinh thần và thế giới vật chất tồn tại độc lập nhau

chỉ có những quan hệ bề ngoài mang tính ngẫu nhiên

ko thể chuyển hoá lẫn nhau trong những điều kiện nhất định

có mối liên hệ,quy định,ràng buộc lẫn nhau

tồn tại biệt lập,tách rời nhau trong sự phát triển

Khách quan,phổ biến,đa dạng,phong phú,kế thừa,phức tạp

Khách quan và bất biến

Tính biệt lập,tách rời

Chủ quan,phổ biến,đa dạng phong phú

tương đối

tuyệt đối

bất biến

chủ quan

quan điểm toàn diện

quan điểm phát triển

quan điểm lịch sử-cụ thể

quan điểm phiến diện,chiết tủng,nguỵ biện

chỉ nhìn một chiều,thấy mặt này mà ko thấy mặt khác

mang tính chủ quan

chỉ tăng lên về mặt lượng của sự vật

chỉ diễn ra theo vòng tròn khép kín

phát triển chỉ ra khuynh hướng vận động,biến đổi đi lên của sự vật,hiên tượng

phát triển mang tính khách quan

phát triển mang tính phổ biến

phát triển chỉ sự tăng lên duy nhất về mặt lượng của sự vật

chỉ sự vận động,biến đổi theo khuynh hướng đi lên của sự vật,hiện tượng,từ thấp đến cao,đơn giản đến phức tạp

mang tính chủ quan

chỉ tăng lên về mặt lượng của sự vật

chỉ diễn ra theo vòng tròn khép kín

phân tích sự vật trong điều kiện,hoàn cảnh và quá trình

ít quan tâm đến điều kiện,hoàn cảnh của sự vật

chỉ cần quan tâm đến hiên tại của sự vật

không cần quan tâm các mối liên hệ liên quan đến sự vật

Sự hoá hợp,phân giải các chất vô cơ,hình thành các hợp chất mới có những tính chất hoá học và vật lý mới

Sự tăng lên về lượng của các vật thể trong không gian

Sự cháy và toả nhiệt

Sự biến dị và di truyền

Sự sinh sản

Sự tiến hoá,hoàn thiện các chức năng của cơ thể của các loài động vật và thực vật để thích ứng với môi trường

Sự trao đổi chất của cơ thể với môi trường

Sự phân giải và hoá hợp các chất

Sự tăng dân số

Năng suất lao động ngày càng cao

Môi trường thiên nhiên được bảo vệ

Năng lực chinh phục và cải tạo tự nhiên và cải biến xã hội cũng như bản thân con người

KHả năng nhận thức ngày càng sâu sắc hiện thực

Khả năng nhận thức ngày càng đầy đủ,chính xác hiện thực

Khả năng nhận thức ngày càng sâu sắc,đầy đủ,chính xác hiện thực

Khả năng sử dụng các phương pháp nhận thức của chủ thể

Nắm bắt những cái hiện đang tồn tại ở sự vât

Nắm bắt cái đã tồn tại của sự vật

Thấy xu hướng phát triển trong tương lai của sự vật

Nắm bắt được quá khứ,hiện tại,tương lai của sự vật,hiện tượng

chú ý đến điều kiện,hoàn cảnh lịch sử-cụ thể,môi trường cụ thể trong đó sự vât sinh ra

chú ý đến điều kiện hoàn cảnh lịch sử-cụ thể trong đó sư vật tồn tại và pt

chú ý đến điều kiện hoàn cảnh lịch sử-cụ thể sinh ra và tồn tại của sư vật

chú ý đến điều kiện hoàn cảnh lịch sử-cụ thể của sự sinh ra,tồn tại,biến đổi,pt của sự vật

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa duy vật siêu hình

chủ quan,khách quan

chủ quan,chủ quan

khách quan,chủ quan

tuyệt đối,tương đối

những mặt,những thuộc tính riêng

những mối liên hệ riêng

những bản chất chung

một sự vật,một hiện tượng,một quá trình riêng lẻ nhất định

tồn tại phổ biến ở nhiều sự vật,hiện tượng

tồn tại ở một sự vật,hiện tượng mà ko lặp lại ở sự vật,hiện tượng nào khác

tồn tại ở tất cả các sự vật,hiện tượng

không liên quan đến cái chung,cái riêng

cái chung

cái bản thể

cái đơn nhất

cái đặc thù

Cái chung tồn tại trong những cái riêng;thông qua những cái riêng mà cái chung biểu hiện sự tồn tại

Cái riêng là toàn bộ còn cái chung là cái bộ phận

Cái riêng là cái bộ phận sâu sắc hơn cái chung,cái chung là cái toàn bộ phong phú hơn cái riêng

Cái đơn nhất và cái chung có thể chuyển hoá qua lại lẫn nhau

một sự vật,một quá trình

những mặt,những thuộc tính

những mặt,những thuộc tính không đồng nhất

một hiện tượng,sự vật,ko liên hệ với nhau

cái chung tồn tại khách quan,bên ngoài cái riêng

ko có cái chung thuần tuý,tồn tại bên ngoài cái riêng

cái riêng tồn tại khách quan ko bao hàm cái chung

cái chung tồn tại khách quan,bên ngoài cái riêng,có cái chung tồn tại bên ngoài cái riêng

chung,cái riêng

riêng,cái chung

đơn nhất,cái chung

đơn nhất,cái riêng

áp dụng cái chung phải tuỳ theo từng cái riêng cụ thể để vận dụng cho thích hợp

áp dụng cái riêng phải tuỳ theo cái đơn nhất

áp dụng cái riêng phải dựa vào cái chung

áp dụng cái đơn nhất phải dựa theo cái riêng

Cái riêng là chỉ một sự vật,hiện tượng,quá trình riêng lẻ nhất định

Cái chung ko phụ thuộc vào cái rieegn và sinh ra cái riêng

Cái đơn nhất chỉ một yếu tố(thuộc tính) chỉ có ở một sự vật,hiện tượng,quá trình,được lặp lại bất kỳ sự vật(hiện tượng,quá trình)

Cái chung là chỉ một yếu tố(thuộc tính)ko chỉ có ở môt sự vật(hiện tượng,quá trình)này mà còn được lặp lại trong nhiều sự vật khác nhau

riêng,chung

chung,toàn diện

riêng,bộ phận

chung,riêng

muốn rút ra cái chung phải thông qua nhiều cái riêng

muốn rút ra cái chung ko cần phải thông qua cái riêng

cái chung luôn luôn tồn tại độc lập với cái riêng

chỉ cần quan tâm đến cái riêng mà không cần quan tâm đến cái chung

ko ảnh hưởng đến kết quả

sản sinh ra kết quả,có trc kết quả

có sau kết quả,đôi khi có trc kết quả

ko có mối liên hệ đến kết quả

nguyên nhân có trc và sinh ra kết quả

sự phân biệt giữa nguyên nhân và kết quả mang tính tuyệt đối

nguyên nhân xuất hiện sau kết quả

một nguyên nhân chỉ sinh ra một kết quả

Nguyên nhân xuất hiện cùng với kết quả

Tuỳ thuộc vào điều kiện khác nhau mà một nguyên nhân có thể sinh ra nhiều kết quả

Nguyên nhân có trc kết quả

Nguyên nhân sản sinh ra kết quả

Khác nhau nhưng có mối liên hệ với nhau

Hoàn toàn giống nhau

Tồn tại độc lập với nhau

Nguyên nhân,nguyên cớ sinh ra điều kiện

xác định

vạch đường đi

tìm cách phủ nhận

định hướng

Cần phải căn cứ vào cái tất nhiên chứ ko thể dựa hoàn toàn vào ngẫu nhiên

Ko thể chỉ ra tất nhiên bằng cách nghiên cứu những ngẫu nhiên mà tất nhiên phải đi quá

Ko nên bỏ quá ngẫu nhiên mà phải có những phương án phòng trường hợ các sự cố ngẫu nhiên bất ngờ xuất hiện

Tấ nhiên tồn tại độc lập với ngẫu nhiên

Bản chất ko đc biểu hiện ở hiện tượng

Bản chất hoàn toàn ko đồng nhất với các hiện tượng

Bản chất thay đổi hiện tượng biểu hiện nó cũng thay đổi

Bản chất và hiện tượng tồn tại độc lập với nhau

tuyệt đối

vĩnh viễn

tạm thời

bất biến

Nội dung và hình thức ko tách rời nhau

Nội dung và hình thức luôn luôn phù hợp với nhau

Nội dung quy định hình thức

Sự thống nhất giữa nội dung và hình thức mang tính tạm thời

Coi trọng hình thức hơn nội dung

Coi trọng nội dung hơn hình thức

Ko coi trọng nội dung và hình thức

Coi trọng nội dung và hình thức như nhau

Nội dung là phạm trù chỉ tất cả các mặt,yếu tố tạo nên sự vật

Hình thức chỉ phương thức tồn tại,biểu hiện và pt của sự vật,hiện tượng

Hình thức quyết định nội dung

Nội dung quy định hình thức

Quan hệ giữa ngẫu nhiên-ngẫu nhiên

Quan hệ giữa nguyên nhân-kết quả

Quan hệ giữa nội dung-hình thức

Quan hệ giữa bản chất-hiện tượng

hiện tượng luôn luôn đối lập với bản chất

hiện tượng luôn luôn thống nhất với bản chất

hiện tượng chỉ những biểu hiện của các mặt,mối liên hệ tất nhiên tương đối ổn định ở bên ngoài của bản chất

hiện tượng tồn tại độc lập với bản chất

khái niệm,bản chất nhất

khái niệm rộng nhất,bao quát nhất

mối liên hê chung,cơ bản nhất

khái niệm rộng nhất,mối liên hệ chung,cơ bản nhất

các sự vật của

một lĩnh vực của

toàn bộ thế giới

một bộ phận thế giới

một sự vật,một quá trình riêng lẻ nhất định

một đặc điểm chung của các sự vật

nét đặc thù của một số các sự vật

một sự vật duy nhất ko lặp lại ở sự vật khác

một sự vật,một quá trình

những mặt,những thuộc tính

những mặt,những thuộc tính

những mặt,những thuộc tính không

những mặt lặp lại trong nhiều sự vật

một sự vật,hiện tượng riêng lẻ

những mặt,thuộc tính riêng lẻ ko lặp lại ở sự vật khác

nhiều thuộc tính chung ở các đối tượng đồng nhất

Phái Duy Thực

Phái Duy Danh

Phái nguỵ biện

Phái chiết trung

Phái Duy THực

Phái Duy Danh

Phái chiết trung

Phái nguỵ biện

chỉ có cái chung mới tồn tại khách quan và vĩnh viễn

chỉ có cái riêng mới tồn tại khách quan và thực sự

cái riêng và cái chung đều tồn tại khách quan và ko tách rời nhau

cái riêng và cái chung ko phụ thuộc vào nhau

Mỗi khái niệm là một cái riêng

Mỗi khái niệm là một cái chung

Mỗi khái niệm vừa là cái riêng vừa là cái chung

Mỗi khái niêm chỉ là cái chung,ko là cái riêng

sự liên hệ lẫn nhau,một sự vật mới

sự thống nhất,một sự vật mới

sự tác động lẫn nhau,biến đổi nhất định nào đó

một biến đổi nhất định nào đó,sự tác động lẫn nhau

mối liên hệ,kết hợp

sự tác động,những biến đổi xuất hiẹn

sự tác động,những biến đổi

những biến đổi xuất hiện,sự tác động

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa duy vật siêu hình

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa duy vật siêu hình

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa duy vật siêu hình

Nguyên nhân luôn luôn xuất hiện trước kết quả

Cái xuất hiện trc đều là nguyên nhân của cái xuất hiện sau

Mọi sự kế tiếp nhau về mặt thời gian đều là quan hệ nhân quả

Nguyên nhân và kết quả cùng xuất hiện

Mọi cái xuất hiện trc đều là nguyên nhân của cái xuất hiện sau

Nguyên nhân là cái sản sinh ra kết quả

Nguyên nhân xuất hiện trước kết quả

Nguyên nhân và kết quả có thể chuyển hoá cho nhau

Nguyên nhân giống nhau trong những điều kiện khác nhau có thể đưa đến những kết quả khác nhau

Nguyên nhân khác nhau cũng có thể đưa đến kết quả như nhau

Nguyên nhân giống nhau trong cùng điều kiện và quan hệ luôn luôn đưa đến kết quả như nhau

Nguyên nhân giống nhau trong mọi điều kiện đều có kết quả như nhau

nguyên nhân bên ngoài,xảy ra như thế

những nguyên nhân bên trong,xảy ra như thế

những nguyên nhân bên trong,xác định đc

những nguyên nhân thứ yếu,bị quy định như thế

nguyên nhân,hoàn cảnh bên ngoài

mối liên hệ bản chất bên trong,nhân tố bên ngoài

mối liên hệ bên ngoài,mối liên hệ bên trong

mối liên hệ bên ngoài,lực lượng siêu nhiên

chủ nghĩa duy tâm khách quan

chủ nghĩa duy tâm chủ quan

chủ nghĩa duy vật biện chứng

chủ nghĩa duy vật siêu hình

Có tất nhiên thuần tuý tồn tại khách quan

Có ngẫu nhiên thuần tuý tồn tại khách quan

Không có cái tất nhiên và ngẫu nhiên thuần tuý tồn tại bên ngoài nhau

Tất nhiên và ngẫu nghiên đều phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của con người

chủ nghĩa duy vật biện chứng

chủ nghĩa duy vật siêu hình

chủ nghĩa duy tâm khách quan

chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Dựa vào ngẫu nhiên

Dựa vào tất nhiên

Dựa vào cả tất nhiên và ngẫu nhiên

Không cần dựa vào tất nhiên và ngẫu nhiên

sự tác động

sự kết hợp

tổng hợp tất cả

sự quy định

các mặt yếu tố,mối liên hệ

phương thức tồn tại và phát triển,mối liên hệ tương đối bền vững

tập hợp tất cả những mặt,mối liên hệ bền vững

sự quy định tính chất,tương tác

Ko có hình thức tồn tại thuần tuý ko chứa đựng nội dung

Nội dung nào cũng tồn tại trong một hình thức nhất định

Nội dung và hình thức hoàn toàn tách rời nhau

Nội dung quy định hình thức

chung,vận động và pt

ngẫu nhiên,tồn tại và biến đổi

tất nhiên,tương đối ổn định,vận động và pt

cơ bản,bản chất

cơ sở

nguyên nhân

biểu hiện ra bên ngoài

thuộc tính

Bản chất đồng nhất với cái chung

Cái chung và bản chất hoàn toàn khác nhau,ko có gì chung

Có cái chung là bản chất,có cái chung ko phải là bản chất

Cái chung luôn là cái bản chất

chủ nghĩa duy tâm chủ quan

chủ nghĩa duy tâm khách quan

chủ nghĩa duy vật siêu hình

chủ nghĩa duy vât biện chứng

chủ nghĩa duy tâm chủ quan

chủ nghĩa duy tâm khách quan

chủ nghĩa duy vật biện chững

chủ nghĩa duy vật siêu hình

chủ nghĩa duy vật biện chứng

chủ nghĩa duy tâm khách quan

chủ nghĩa duy tâm chủ quan

chủ nghĩa duy vật siêu hình

mối liên hệ giữa các sự vật

chưa có,chưa tồn tại

hiện có,đang tồn tại

cái sẽ có khi có điều kiện thích hợp

cái đang có,đang tồn tại

cái chưa có,nhưng sẽ có

cái không thể có

cái tiền đề để tạo nên sự vật mới

mối liên hệ chung

mối liên hệ tất nhiên,ổn định

tương tác ngẫu nhiên

nguyên nhân bên trong

Hiện thực nào cũng chứa đựng khả năng

Khả năng luôn tồn tại trong hiện thực

Khả năng chỉ tồn tại trong ý niệm,không tồn tại trong hiện thực

Cùng một sự vật,trong những điều kiên nhất định tồn tại nhiều khả năng

Khả năng và hiện thực đều tồn tại khách quan

Khả năng và hiện thực ko tách rời nhau

Chỉ có hiện thực tồn tại khách quan,khả năng chỉ là cảm giác của con ngừoi

Khả năng và hiện thực có thể chuyển hoá cho nhau

vạch ra cách thức vận động,phát triển của sự vật,hiện tượng

nguồn gốc của sự vận động,phát triển của sự vật hiện tượng

hạt nhân của phép biện chứng

vạch ra khuynh hướng vận động,phát triển của sự vật,hiện tượng

Chất của sự vật tồn tại khách quan bên ngoài sự vật,ko phụ thuộc vào ý thức của con người

Chất của sự vật do cảm giác của con người quyết định

Chất của sự vật chỉ tính quy định khách quan vốn có của sự vật,là tổng hợp các thuộc tính của sự vật nói lên đặc trưng của sự vật

Chất là những thuộc tính ko cơ bản của sự vật

Sự vật nào cũng là thể thống nhất giữa chất và lượng

Tính quy định về chất có tính ổn định

Tính quy định về chất ko có tính ổn định

Tính quy định về lượng thường xuyên biến đổi của sư vật

tính tương đối

tính tuyệt đối

tính chủ quan

tính tuyệt đối và tính chủ quan

Sự biến đổi về chất mà lượng ko thay đổi

Khoảng giới hạn trong đó sự thay đổi về lượng chưa làm thay đổi căn bản về chất của sự vật,hiện tượng

Sự biến đổi hoàn toàn về chất và lượng của sự vật,hiện tượng

Khoảng giới hận trong đó sự thay đổi về lượng bất kỳ cũng làm biến đổi về chất của sự vật,hiện tượng

Lượng là tính quy định khách quan vốn có của sự vật

Lượng phụ thuộc vào ý chí của con người

Lượng nói lên quy mô,trình độ pt của sự vật

Lượng tồn tại khách quan gắn liền với sự vật

có thống nhất của các mặt đối lập nhưng không có đấu tranh giữa chúng

trong mâu thuẫn biện chứng sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lậ ko tách rời nhau

sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập luôn luôn tách rời nhau

thống nhất của các mặt đối lập là tuyệt đối,đấu tranh là tương đối

Cải cách xã hội

Tiến hoá xã hội

Cách mạng xã hội

Cải cách xã hội và tiến hoá xã hội

Hữu khuynh

Phiến diện

Tả khuynh

Phát triển

Tư duy

Xã hội

Tự nhiên

Cả tự nhiên,xã hội và tư duy

chỉ chú trọng về mặt lượng

chỉ chú trọng về mặt chất

chú trọng cả lượng và chất

tuân theo khuynh hướng tả khuynh

Chất biến đỏi gián đoạn,lượng biến đổi liên tục

Chất chỉ tính quy định khách quan vốn có của sự vật

Chất là sự thống nhất hữu cơ của những thuộc tính làm cho sự vật là nó chứ ko phải cái khác

Chất biến đổi nhanh,lượng biến đổi chậm

Hữu khuynh

Phát triển

Tả khuynh

Phiến diện

Sự phân biệt giữa chất và lượng chỉ là tương đối

Mọi sự vật hiện tượng đều là sự thống nhất giữa chất và lượng

Lượng và chất tác động qua lại và quy định lẫn nhau

Lượng và chất tồn tại độc lập với nhau

Sự phân biệt giữa lượng và chất mang tính tuyệt đối

Sự phân biệt giữa lượng và chất mang tính tương đối

Lượng biến đổi liên tục,chất biến đổi gián đoan

Trong giới hạn độ,lượng đổi nhưng chưa dẫn tới sự biến đổi cơ bản về chất

Hai mặt đối lập tồn tại trong một sự vật,có khuynh hướng biến đổi,phát triển trái ngược nhau

Hai mặt đối lập có chưa những yếu tố,thuộc tính khác nhau bên cạnh những yếu tố,thuộc tính khác nhau

hai mặt đối lập tồn tại trong hai sự vật khác nhau

Hai mặt tồn tại trong hai sự vật ko liên quan đến nhau

sự bài trừ,phủ định lẫn nhau

sự thủ tiêu lẫn nhau

ko còn thống nhất với nhau

ko có sự thống nhất và luôn thủ tiêu nhau

Quy luật tư duy

Quy lật chuyển hoá từ những sự thay đổi về lượng dẫn đến sư thay đổi về chất và ngược lại

Quy luật phủ định của phủ định

Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Quy luật từ những sự thay đổi về lượng dẫn đến những sự thay đổi về chất

Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Quy luật phủ định của phủ định

Quy luật từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và quy luật phủ định của phủ định

Mâu thuẫn thứ yếu

Mâu thuẫn ko cơ bản

Mâu thuẫn cơ bản

Mâu thuẫn bên ngoài

Đấu tranh giữa các mặt đối lập là tạm thời

Đấu tranh giữa các mặt đối lập là tuyệt đối

Đấu tranh giữa các mặt đối lập là tương đối

Đấu tranh giữa các mặt đối lập vừa tạm thời vừa tương đối

Mâu thuẫn thứ yếu

Mâu thuẫn chủ yếu

Mâu thuẫn đối kháng

Mâu thuẫn bên ngoài

Mâu thuẫn bên ngoài sự vật,hiện tượng

Mâu thuẫn bên trong sự vật,hiện tượng

Mâu thuẫn giữa lực lượng vật chất và lực lượng tinh thần

Khát vọng vươn lên của vạn vật

Mâu thuẫn chỉ tồn tại trong giới tự nhiên

Mâu thuẫn chỉ tồn tại trong xã hôi

Mâu thuẫn tồn tại trong cả tư nhiên,xã hội,tư duy

Mâu thuẫn chỉ tồn tại trong tư duy

Quy luật mâu thuẫn

Quy luật phủ định của phủ định

Quy luật lượng chất

Quy luật lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất

đường cong

đường thẳng

đường xoáy ốc

đường tròn khép kín

Phủ định biện chứng xoá bỏ cái cũ hoàn toàn

Phủ đinh biên chứng ko xoá bỏ cái cũ

Phủ định biện chứng loại bỏ những yếu tố không thích hợp của cái cũ

Phủ định biện chứng giữ lại và cải biến những yếu tố còn thích hợp của cái cũ

Xoá bỏ toàn bộ cái cũ

kế thừa toàn bộ cái cũ

Kế thừa những yếu tố thích hợp và loại bỏ yếu tố ko thích hợp

Kế thừa những yếu tố tiêu cực

Quy luật lượng chất

Quy luật mâu thuẫn

Quy luật phủ định của phủ định

Quy luật lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất

Tính chất khách quan

Có tính kế thừa,lặp lại

Tính chất chủ quan

Tính chất khách quan,tính kế thừa và lặp lại

Chất của sự vật tồn tại khách quan bên ngoài sự vật,không phụ thuộc vào ý thức con người

Chất của sự vật do cảm giác của con người quyết định

Chất của sự vật là tính quy định vốn có của sự vật,là tổng hợp hữu cơ các thuộc tính của sự vật nói lên sự vật là gì

Chất của sự vật là tất cả các thuộc tính của sự vật

Triết học duy vật biên chứng

Triết học duy tâm khách quan

Triết học duy tâm chủ quan

Triết học duy vât siêu hình

chủ nghĩa duy vật biện chứng

chủ nghĩa duy vật siêu hình

chủ nghĩa duy tâm khách quan

chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Chủ nghĩa duy vật siêu hình

tính quy định,vốn có của sự vật

mối liên hệ,của các sự vật

các nguyên nhân,của các sự vật

bản chất,tồn tại vốn có

Nguyên tắc khách quan

Nguyên tắc toàn diện

Nguyên tắc lịch sử-cụ thể

Nguyên tắc phát triển

Tôn trọng hoàn cảnh,điều kiện học tậ để tìm ra phương pháp học hiệu quả nhất,khắc phục bệnh chủ quan duy ý chí xã rời thực tiễn

Phát huy tính năng động chủ quan,đổ lỗi cho hoàn cảnh khi đứng trc khó khăn

Khai thác triệt để hoàn cảnh để tạo thời cơ trong học tập,nghiên cứu

Khi thất bại thường đổ lỗi,dựa dẫm,ỷ lại hoàn cảnh khi gặp khó khăn,áp lực trong học tập

Biết đặt vấn đề theo sự biến đổi của không gian,thời gian và điều kiện cụ thể

Tô hồng,bô son,kéo dài,sùng bái thành tích của quá khứ đối với hiện tại

Khắc phục cách xem xét đánh giá chung chung trong mọi hoàn cảnh

Nắm bắt chính xác khuynh hướng vận động,biến đổi của sự vật biết kết nối quá khứ,hiện tượng và tương lai

Phát hiện nguồn gốc,cách thức,khuynh hướng của sự vận động,biến đổi của sự vật,hiện tượng,biết kế thừa,chọn lọc ưu điểm của bản thân trong quá trình vận động

Đề cao thành tích của hiện tại,không cần dự báo tương lai của bản thân

Phủ định hoàn toàn cái cũ trong quá trình phát triển

Bi quan,chán nản,gạt bỏ hoàn toàn sự thất bại trong quá trình học tập,nghiên cứu

Phân biệt môn chính,phụ trong nghiên cứu và học tập,học lệch,học tủ hoặc quan tâm tất cả các môn học,lĩnh vực một cách chung chung,thiếu trọng tậm,trọng điểm

Xem xét tất cả các mặt,các mối liên hệ,quá trình

Trong từng giai đoạn,quan hệ phải biết xác định những liên hệ trọng tâm,trọng điểm

Khắc phục sự phiến diện,một chiều

Gắn học với hành,lý luận với thực tiễn

Lấy thực tiễn cơ sở,mục đích,động lực và tiêu chuẩn kiểm tra tính đúng sai của tri thức trong học tập,nghiên cứu

Đôi lúc đề cao lý luận,xem nhẹ thực hành,thực tập

Kết hợp hài hoà giữa học tập,nghiên cứu với thực hành nghề

Quan điểm toàn diện,quan điểm lịch sử cụ thể và quan điểm pt của PBCDV

Quan điểm kế thừa trong sự pt

Quan điểm siêu hình của sự pt

Quan điểm phát huy nhân tố chủ quan của sự pt

Ý nghĩa phương pháp luận của nguyên lý mối liên hệ phổ biến

Ý nghĩa phương pháp luận của nguyên lý pt

Ý nghĩa của quy luật lượng chất

Ý nghĩa của quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập

Chất

Lượng

Độ

Điểm nút

quan điểm biện chứng về sự pt văn hoá VN

quan điểm siêu hình về sự pt văn hoá VN

quan điểm lịch sử cụ thể về sự pt văn hoá VN

quan điểm duy tâm chủ quan về sự pt văn hoá VN