wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Үздік ұстаз

Total questions: 30

Worksheet time: 15mins

Name
Class
Date
1.

«Қырық мысал», «Маса» жинақтарының авторын белгілеңіз.

a)

Ш.Құдайбердіұлы

b)

А.Байтұрсынұлы

c)

М.Жұмабаев.

d)

Ж.Аймауытов.

e)

М.Дулатов.

2.

А.Байтұрсынұлының өлеңдер жинағын көрсетіңіз.

a)

«Шолпан».

b)

«Маса».

c)

«Асау тұлпар».

d)

«Өткен күндер».

e)

«Домбыра».

3.

«Тіл құралы», «Әдебиет танытқыш» еңбектерінің авторын белгілеңіз.

a)

Ғ.Тоғжанов.

b)

М.Әуезов.

c)

М.Дулатов.

d)

А.Байтұрсынұлы.

e)

С.Сейфуллин.

4.

Қазақ тілі емлесінің реформаторы, грамматиканың, әдебиет теориясының негізін салушы кім екенін белгілеңіз.

a)

І.Жансүгіров.

b)

С.Сейфуллин.

c)

А.Байтұрсынұлы

d)

Б.Майлин.

e)

М.Жұмабаев.

5.

А.Байтұрсынұлының ынтымаққа, бірлікке шақыратын мысал өлеңін көрсетіңіз.

a)

«Пайғамбар».

b)

«Аққу, шортан һәм шаян».

c)

«Жетісу суреттері».

d)

«Жұртыма».

e)

«Сағындым»

6.

Ахмет Байтұрсыновтың туған жерін анықтаңыз.

a)

Кереку.

b)

Семей.

c)

Ақмола.

d)

Қостанай.

e)

Көкшетау.

7.

«Сөз бен сөйлем», «Сөз бен буындар» бөлімдері А.Байтұрсыновтың қай еңбегіне тән екендігін анықтаңыз.

a)

«Әдебиет танытқыш».

b)

«Ер Сайын».

c)

«Тіл құралы».

d)

«Сынау».

e)

«23 жоқтау».

8.

"Оқ тиіп он үшімде, ой түсіріп,

Бітпеген жүрегімде бар бір жарам".

А.Байтұрсынов осы жолдарды жазуға мәжбүр болған себебін анықтаңыз.

a)

Ел мұңы.

b)

Ғашықтық.

c)

Оқуға еріксіздігі.

d)

Әкесінің ұсталуы.

e)

Кедейлік.

9.

А.Байтұрсыновтың «Әдебиет танытқыш» еңбегінде афоризм терминінің қалай аталғандығын табыңыз.

a)

Шешен сөз.

b)

Ақыл сөз.

c)

Ділмар сөз.

d)

Көсем сөз.

e)

Нақыл сөз.

10.

Ахмет Байтұрсыновтың аудармасын табыңыз.

a)

«Тіл құрал».

b)

«Әдебиет танытқыш».

c)

«Анама хат».

d)

«Ала қойлар».

e)

«Әліп-би».

11.

Аристотель «Поэтикасын» мінсіздік тұрғысынан «Евклид элементтерімен» қатар қойған болса, біз бүгін Ахаңның «Әдебиет танытқышын» Аристотель «Поэтикасымен» салыстырар едік.

Мұның мәнісі – екеуі де: бірі – грек әдебиетінің, екіншісі – қазақ әдебиетінің алғашқы «әліпбилері». Асылы, үздік қасиеттер бір-бірінен неғұрлым ерекше болса, бір-біріне соғұрлым ұқсас болады.. Пікір авторы

a)

Зейнолла Қабдолов

b)

Ғұмар Қараш

c)

Мұхтар Әуезов

d)

Сырбай Мәулен

e)

Сәбит Мұханов

12.

Қазақ  әдебиеті тарихын Ахмет Байтұрсынов «Діндар дәуір» және «Сындар дәуір» деп бөліп қарастырған еңбегі

a)

Мәдениет тарихы

b)

Тіл құрал

c)

Әдебиет танытқыш

d)

Оқу құралы

e)

Қырық мысал

13.

Қазақ газетінің 1913 жылғы 43-нөмірінде жарияланған Ахмет Байтұрсыновтың Абай Құнанбаев жайындағы мақаласы

a)

Ұлы ақын – Абай Құнанбаев

b)

Қазақтың бас ақыны

c)

Өлең сөздің патшасы

d)

Қазақ поэзия бастауы

e)

Абай поэтикасының әдеби теориясы

14.

Жерге, елге иелік етпей, теңдікке қол жеткізудің мүмкін еместігін, жерге салғырт қарау.  кедейшіліктен арылтпайтынын дерт болып жабысатынын, жерлерін өзгелерге сатып жіберіп, бишаралық күйге түскен башқұрт халқын мысал ете отырып жазған Ахмет Байтұрсынывтың мақаласы

a)

Жер дауы

b)

Қазақ өкпесі

c)

Көшпелі һәм отырықшы нормa

d)

Қазақ жерін алу турасындағы низам

e)

Партия һәм кеңеc құpылысындағы рушылдық әсeрі

15.

1928 жылғы қазан айының 15 жұлдызындағы № 14 бұйрықпен осы жылғы қазанның бірінен бастап Ахмет Байтұрсынұлы қазақ тілі мен әдебиетінің профессоры болып жұмысқа алынған оқу орны

a)

Орынбордағы Қазақтың халық ағарту институты

b)

Қостанай мемлекеттік педагогикалық институты

c)

Ташкенттегі Қазақ педагогика институты

d)

Қазақ мемлекеттікуниверситеті

e)

Арқалық педагогикалық университеті

16.

Ахмет Байтұрсынов басты мақаласының бірінде оқу-білімнің қажеттігін халықтың экономикалық тұрмыс жағдайымен байланыстыра дәлелдейді: «Қазақ жерінде өндіріс жоқ, шикізатын сатады, ал сол шикізаттан жасалған өнімді 2-3 есе қымбат түрде сатып алады. Бұл – надандықтан келген кемшілік», – дейді. Мақаланы табыңыз.

a)

«Оқу жайы»

b)

«Надандық»

c)

Маса

d)

Қырық мысал

e)

Саяси ахуал

17.

А.Байтұрсынұлы  қазақ жазуымен (графикасымен) айналыса бастаған жыл.  

 

a)

1910

b)

1912

c)

1895

d)

1901

e)

1903

18.

Ахмет Байтұрсынұлы қазақ тіліне икемдеген қаріп түрі

a)

араб жазуы

b)

парсы жазуы

c)

кирил жазуы

d)

латын жазуы

e)

иврит жазуы

19.

Ахмет Байтұрсынов «Тіл – құрал» деген атпен үш бөлімнен (үш кітаптан) тұратын оқулық жазған. Бұл оқулықтың алғаш рет 1915 жылы жарық көрген І бөлімі қай салаға арналды?

a)

лексика

b)

грамматика

c)

фонетика

d)

морфология

e)

синтаксис

20.

Ахмет Байтұрсынов «Тіл – құрал» деген атпен үш бөлімнен (үш кітаптан) тұратын оқулық жазған. Оқулықтың ІІ бөлімі қай салаға арналды?

 

a)

лексика

b)

грамматика

c)

фонетика

d)

морфология

e)

синтаксис

21.

Ахмет Байтұрсынов И. А. Крылов мысалдарының бір тобын қазақ тіліне аударып, жинақ қылып бастырған еңбегі

a)

Маса

b)

Қырық мысал

c)

Ер Сайын

d)

26 жоқтау

e)

Әдебиет танытқыш

22.

Қазақ даласында қазақ мектебінің негізін салған тұңғыш ағартушы Ыбрай Алтынсарин орыс тіліндегі «Имя существительное» дегенді «Нәрселердің атауы»десе, А.Байтұрсынұлы оны қалай  атады?

a)

Зат есім

b)

Сан есім

c)

Үстеу

d)

Демеу

e)

Сөйлем

23.

«Имя прилагательное» деген сөзтабына Ахмет Байтұрсынұлы «Сын есім» деген атау-ұғым берді, оған дейінгі алғашқы ұстаз Ыбырай Алтынсарин аудармасын табыңыз.

a)

«Ақыры өзгерілмейтін сөздер»

b)

«Нәрселердің атауы»

c)

«Есеп аттары»

d)

«Зат-мақұлықтыңқасиеттерінің аттары»

e)

«Демеу»

24.

Орыстың тіл зерттеуші ғалымдары төте жазудағы қазақ әліпбиіне 1924, 1931-ші жылдары «Байтурсуновская графика», «Байтурсуновский алфавит»деп атап, түркі әліпбилері ішіндегі ғылыми жүйеленген ірі жетістік деп қабылдаған. Ахмет Байтұрсынов ұсынған әліпбидегі әріп саны.

a)

42

b)

33

c)

28

d)

43

e)

43

25.

Ірі қоғам қайраткері Ахмет Байтұрсыновтың мол әдеби, ғылыми еңбектері ұрпағына мол мұра болып қалды.  Қай жылы ақын ақталды?

a)

1985

b)

1993

c)

1988

d)

1981

e)

1994

26.
a)

Ш.Құдайбердіұлы

b)

А.Байтұрсынұлы

c)

М.Жұмабаев

d)

Ж.Аймауытов

e)

Ә.Бөкейханов

27.
a)

Ш.Құдайбердіұлы.

b)

М.Дулатов.

c)

М.Әуезов.

d)

С.Сейфуллин.

e)

Б. Майлин

28.
a)

С.Сейфуллин.

b)

М.Дулатов.

c)

М.Әуезов.

d)

І.Жансүгіров

e)

Ш.Құдайбердіұлы.

29.
a)

Ж.Аймауытов

b)

М.Жұмабаев

c)

Ш.Құдайбердіұлы.

d)

М.Дулатов.

e)

С.Сейфуллин.

30.
a)

М.Әуезов.

b)

М.Дулатов.

c)

А.Байтұрсынұлы.

d)

С.Сейфуллин.

e)

Ғ.Тоғжанов.