Font size
Worksheetsгеронтология
Total questions: 92
Worksheet time: 46mins
Егде және қарт жастағы адамдарда минералды заттармен байланысты патологиялық құбылыс –
Гиперкалциемия
Гипокалиемия
Гиперкалиемия
Гиперкапния
Гипонатриемия
Егде және қарт жаста асқорыту мүшелері функциясының жиі кездесетін бұзылыстарының бірі –
Асқазаннан қан кету
Іш қату
Жиі құсу
Іштің ауырсынуы
Іш өту
Егде және қарт жастағы науқастар үшін ұсынылатын тамақ калориясы 60 жастан асқан ерлер үшін:
1900-2000 ккал
2000-3000 ккал
1300-1600 ккал
2500-3500 ккал
1700-2200 ккал
Егде және қарт жастағы науқастар үшін ұсынылатын тамақ калориясы 60 жастан асқан әйелдер үшін:
1900-2000 ккал
2000-3000 ккал
1300-1600 ккал
2500-3500 ккал
1700-2200 ккал
Тамақтанудың атеросклероздың алдын алу үшін қай майларды қолданбау керек -
Өсімдік майы
Жануар майы
Жүгері майлары
Сұйық май
Зәйтүн майы
Қарт жастағы науқастардың тамақтандырғанда атеросклероздың алдын алу үшін тәулігіне қанша көлемде холестеринге рұқсат етіледі?
500 мг
450 мг
400 мг
350 мг
300 мг
Егде жастағы адамдар организміне тәулігіне кальцийдің қалыпты мөлшерде түсуі –
800-1000 мг
300-500 мг
1200-1500 мг
600-700 мг
400-600 мг
Гериатриялық науқастарда кейде кездесетін зәр шығарудағы өзгеріс -
Энурез
Полиурия
Диурез
Гематурия
Цилиндриурия
Зәрді ұстай алмау өзгерісі байқалғанда мейіргердің тәуелсіз жоспары мен іс – әрекеті:
Ұйықтар алдында зәр айдайтын дәрілерді енгізу
Ұйықтар алдында толықтай қуығын катетерлеу
Кешкі сағат 18.00 ден кейін сұйықтарды шектеу
Сұйықтарға шектеу қойылмайды, жөргектер кигізіледі.
Тамақ рационынан сұйық тағамдарды алып тастау.
Егде және қарт жастағы адамдардың бүйрегіне тән өзгерістерге жатпайды:
Бүйрек көлемінің кішіреюі
Бүйрек салмағының төмендеуі
Бүйрек қан айналымының жартылай төмендеуі
Бүйректің гиперфункциясы
Бүйректің түңгі уақытта зәр бөлінуі
Егде және қарт жастағы адамдардың бүйрегіне тән өзгерістерді анықтағанда қойылатын мейіргерлік диагноз:
Цистит
Пиелонефрит
Энурез
Жедел бүйрек жеткіліксіздігі
Ангионефросклероз
Остеопороз көп жағдайда осы әлеуметтік аурулардан кейін дамиды -
1 - жүрек қантамыр/ревматизм/аурулары
2 - ісік аурулары
3 - қантты диабет
4 – туберкулез
1,2,4
2,3,4
2,4
1,2,3
3,4
Егде жастағы адамның тірек қимыл жүйесінің ауруларында қойылатын мейіргерлік диагноз –
Остеопороз
Остеоартроз
Қол - аяқ сүйектерінің ауырсынуы
Ревматоидты артрит
Жүрек қағысының жиілеуі
Егде жастағы адамдарда сүйектің қалыпты құрылымы және қызметі үшін ағзаға жеткілікті мөлшерде қажет минералды заттар –
кальций
магний,цинк
мыс,марганец
фтор,фосфор
барлығы
Дивертикулит –
Бауырдың үлкеюі
Нәжістің бұзылуы
Тыныс алу мүшелерінің өзгеріске ұшырауы
Асқорыту қуыс мүшелерінің қабырғасының томпаюы
Тамырлардың өткізгіштігінің бұзылуы
Іш жүргізуді жақсартатын алдын алу шаралары жүргізіледі -
Таңғы астан 1 сағат бұрын
Таңғы астан 2 сағат бұрын
Таңғы астан 1 сағат кейін
Түскі астан кез келген уақыт
Кешкі сағат 6 дан соң тағамдарды шектеу
Іш жүргізуді жақсарту үшін беріледі -
Шырын
Итмұрын тұндырмасы
Бөлме температурасындағы қайнаған су
Айран
Барлығы
Қазіргі геронтологияның мақсаты – қартаю үрдісін тежетіп, адамның өмір сүру ұзақтығын генетикалық детерминирленген шекке дейін ұзарту -
90-100 жас
105-110 жас
110-120 жас
115-130 жас
95-100 жас
Генетикалық қартаю процесін кідірту үшін қолданылатын геропротекторлар –
1 - Е,С дәрумендері, Zn, Se микроэлементтері
2- Биогенді стимуляторлар, сүйек миының клеткалары
3 - Адаптогендер цитомединдер
4 - Липотропты және нейротропты заттар
1,2,3
1,3,4
2,3,4
1,2,3,4
2,4
Қарт адамдардың жүйке жүйесі мен мінез - құлықтарын зерттейді -
Герогигиена
Геронтопсихология
Биоэтика
Қартаю биомаркері
Барлығы
Қазақстандағы демографиялық статистика бойынша 60 және одан жоғары жастағылар санына сәйкес келеді -
әрбір 95 әйелге 65 ер адам
әрбір 100 әйелге 65 ер адам
әрбір 100 әйелге 67 ер адам
әрбір 100 әйелге 62 ер адам
әрбір 65 әйелге 60 ер адам
Белсенді қартаю мен ұзақ өмір сүру индексін жақсартуға арналған шаралар
1 Халықтың салауатты өмір сүру ұзақтығын арттыру
2 денсаулықты сақтау және нығайту
3 әлеуметтік психологиялық әл ауқатты жақсарту
4 қоғам өмірінің әртүрлі әлеуметтік экономикалық дамуына қатысу мүмкіндерін кеңейту
1,2,3
1,3,4
2,3,4
1,2,3,4
2,4
Қайсысы «кәрілік» ауруына жатпайды
Остеопороз
Алъцгэймер
Қуық үсті безінің қатерсіз ісігі
Амилоидоз
Қант диабеті
Қарттарда әлеуметтік бейімсіздену кезінде болатын әлеуметтік - психологиялық өзгерістер
Үрейлілік
Депрессия
Ипохондриялық синдром
В С
А В С
Ұйқы тудыратын дәрілерді қабылдаудан кейінгі болатын жағымсыз әсерлерге жатпайды
Іш қату
Бас ауруы
Әлсіздік
Таңертеңгі уақытта бастың "сынып" ауырсынуы
Қан кету
Әңгімелесу, қарым-қатынас, тыңдау, сенімділік, белсенділікке ынталандыру – қандай көмек түрі:
Әлеуметтік - медициналық
Әлеуметтік - психологиялық
Әлеуметтік - педагогикалық
Әлеуметтік - экономикалық
Әлеуметтік - құқықтық
Жеңілдіктер, жәрдемақы, өтемақы және басқа төлемдерді алуға, тұрғын үй жағдайын жақсартуға көмек – қандай көмек түрі:
Әлеуметтік-медициналық
Әлеуметтік-психологиялық
Әлеуметтік-педагогикалық
Әлеуметтік-экономикалық
Әлеуметтік -құқықтық
Қарт адамдарда сан сүйегінің ашық зақымдануы болғанда өлімге әкелетін асқыну:
Жедел миокард инфаркті
Өкпе артериясының тромбоэмболиясы
Жедел миокардит
Артериялық гипертензия
Массивті қан кету
Май қабатының жоғарылауы, салмақтың жоғарылауы, функционалды көрсеткіштің тұрақты деңгейі – онтогенездің кезеңі
Тұрақты кезең
Регрессивті кезең
Прогрессивті кезең
Репродуктивті кезең
Барлығы
Қартайған жас –
75-90
65-85
70-95
67-75
70-80
Жүйке жүйесінің жай күйімен анықталатын организмнің өсу және жетілу дәрежесі –
Әлеуметтік жас
Биологиялық жас
Хронологиялық жас
Психологиялық жас
Егде жас
Ұзақ өмір сүруге негізгі әсер етуші факторлар:
жынысы, тұқым қуалаушылық
денсаулық сақтауы, гигиенаның тұрақтылығы
өмір салты, әлеуметтік ортасы, қабілеттілік деңгейі
барлығы
диета және сапалы тамақтану, физикалық белсенділік деңгейі
Туылғаннан бастап қазіргі уақытқа дейінгі уақыт мөлшері –
Биологиялық жас
Хронологиялық жас
Әлеуметтік жас
Психологиялық жас
Егде жас
Дене салмағының төмендеуі, функционалды көрсеткіштердің төмендеуі, тері жамылғысының өзгеруі, денені тік ұстау қалпы мен қозғалыс жылдамдығының өзгеруі – онтогенездің кезеңі
Тұрақты кезең
Регрессивті кезең
Прогрессивті кезең
Репродуктивті кезең
Барлығы
Биологиялық жас келесі көрсеткіштері арқылы анықталады
1 - Жасқа байланысты патологиялық көрсеткіштері
2 – Морфологиялық көрсеткіштері
3 – Физиологиялық функциялардың көрсеткіштері
4 - Жүйке-психикалық көрсеткіштер
1,2,3
1,3,4
2,3,4
2,4
Барлығы
Есту шегі,жақын қашықтықтан көру , қол күшінің басымдылығы, жүрек соғу жиілігі, диастолалық және систолалық қан қысымының өзгеруі,өкпенің тіршілік сыйымдылығы - биологиялық жасты анықтаудың көрсеткіштер жиынтығы:
Патологиялық
Морфологиялық
Физиологиялық функционалдық
Жүйке-психикалық
Жүктемелік
Ер адамдардағы егде жас мөлшері –
56-74
61-74
65-70
55-65
67-73
Қайсысы экзогенді қартаю белгілеріне жатқызылады –
Шаштың ағаруы
Тырнақтың жұқаруы және майысуы
Комедонның тамырлы дақтары, терінің сарғаюы
Терідегі коллагендер құрамының азаюы
Эпидермис қалыңдығының шамалы азаюы
Табиғи қартаюдың белгілерін ажыратыңыз –
1 - эластоз, 2 - телеангиэтазия, 3 – комедон, 4- липодистрофия , 5 – ксероз
1,3
2,5
5
4
2,4
Эластин талшықтарының жиналуы және темекі шегудің әсерінен болатын экзогенді қартаю белгісі -
Эластоз
Телеангиэтазия
Комедон
Липодистрофия
Ксероз
Зерттеулердің көрсеткіштері бойынша 60 жастан асқан пациенттердің 97% да кездескен трромбоциттердің азаюы әсерінен болатын қартаюдың белгісі –
Керотиноциттердің пісіп жетілуі үрдісінің бұзылуы
Сәуле лентигосы – гипермеланоз
Тамшы тәрізді гипомеланоз
Телеангиэктазиялар
Кәрілік пурпура
Қоршаған ортаның ылғалдылығы төмендегенде күшейеді, әсіресе құрғақ климатта және пеш жаққан үйде, сонымен қатар сабын сияқты тітіркендіргіштердің әсерінен амин қышқылдарының жетіспеуінен пайда болады -
Эластоз
Телеангиэтазия
Комедон
Липодистрофия
Ксероз
Тері жамылғысында ақ түсті, тегіс дақтардың болуы қартаюдың қай белгісі -
Лентиго
Гипермеланоз
Ксероз
Гипомеланоз
Комедон
Дененің алақан және табаннан басқа терінің кез келген бөлігіне, әсіресе бетке және денеге шығатын, шеті анық қоршалған, теріден томпайып тұратын қоңыр немесе сұр, қара түсті теріге жабысып тұрған тәрізді папуладан тұратын, беті тегіс емес немесе сүйел тәрізді болып келетін жиі кездесетін терідегі эпидермальды қатерсіз түзілім -
Себорейялы кератоз
Сәулелі лентиго
Комедоннық дақтары
Ринофима
Созылмалы венозды жеткіліксіздік
Қарт адамдарда кездесетін терінің қатерлі ісігіне жатқызылады –
себореялы кератоз
капиллярлы гемангиомалар
акрохордондар
май бездерінің гиперплазиясы
базальді-жасушалы рак
Қақпақша жеткіліксіздігі тұқым қуалаушы факторлардың әсерінен дамитын (туа пайда болған қақпақшалар жеткіліксіздігі немесе олардың мүлде болмауы), ұзақ уақыт аяқпен тұру қалпы, венозды тромбоздың әсерінен қақпақшалар зақымдалатын қартаюдың патологиялық белгісі -
Себорейялы кератоз
Сәулелі лентиго
Комедоннық дақтары
Ринофима
Созылмалы венозды жеткіліксіздік
64 жастан асқан пациенттердің кем дегенде 50%-де анықталатын, жалпақ, шамалы ғана теріден томпайып тұратын ақшыл қоңыр немесе қоп-қоңыр түсті, терінің күн түсетін ашық жерлеріне, әсіресе алақанның сыртқы бетіне, иыққа және бетке шығатын ультра күлгін сәулелерінің көп мөлшерде жиналғанның нәтижесінен пайда болатын зақымдалу -
Лентиго
Гипермеланоз
Ксероз
Гипомеланоз
Комедон
Асқазанды жуған кезде улану себебі белгісіз болған жағдайда,жуынды судың бірінші порциясы қанша мл бактериологиялық лабораторияға зерттеуге жіберіледі
200 мл
150 мл
50 мл
10 мл
500 мл
Жел шығаратын түтікті қоюға қолдану көрсеткіштері
жуан ішек жэне анус тесігі аймағының жедел қабыну немесе ойық жара үдерісінде
ішектен қан кеткенде
іш кебу, ішек атониясы, жібіту клизмасын қойғанда
тік ішектің қатерлі ісігінде, қанаған геморройда
тік ішектің түсуінде
Жел шығаратын түтікті ересектерге қойған кезде қанша см тік ішекке енгізіледі
10-15 см
5-8 см
20-30 см
2-4 см
35-40 см
Егер де ішектен жел толық шықпаса, емшараны қанша уақыттан кейін қайталау керек
30 минут
2-3 сағат
1-1,5 сағат
20 минут
10-15 минут
Асқазанды жууға қолданылатын судың температурасы
30-35 °C
40-45 °C
20-22 °C
10-12 °C
40-47 °C
Науқасқа аэрозольді ішке тартып, демін ішінде қанша уақыт ұстауы керек
10-12 минут
30 секунд
10-12 секунд
20-22 секунд
1,5-2 минут
Жалпы клиникалық анализге жиналған зәрді лабораторияға қанша уақытта жеткізу керек?
2 сағат ішінде
1 сағат ішінде
4 сағат ішінде
24 сағат ішінде
6 сағат ішінде
Нечипоренко әдісімен зәр жинауды қай уақытта жүргізген дұрыс?
Таңертеңгі уақытта міндетті түрде ашқарында
Тәуліктік кез-келген уақытында
Ұйықтар алдында 30 минут бұрын
Аталғандардың барлығы дұрыс
Түскі ас қабылдағаннан кейін
Нечипоренко әдісімен қарағанда зерттеуге жиналатын зәр мөлшері:
150 мл
200 мл
50 мл
500 мл
15 мл
Нечипоренко әдісімен зерттегенде қалыпты жағдайда 1 мл зәрдегі пішінді элемент – цилиндрдің көрсеткіші –
4000
1000
2000
Қалыпты жағдайда болмайды
Барлығы
Іш құртының жұмыртқасын анықтауға жиналған нәжістен қанша мөлшері зерттеуге алынады?
5-10 гр
15-20 гр
25-30 гр
3-5 гр
50 гр
Копрологиялық зерттеуге жиналған нәжістен қанша мөлшері зерттеуге алынады?
5-10 гр
15-20 гр
25-30 гр
3-5 гр
50 гр
Копрологоиялық зерттеуге нәжісті жинау үшін қолдану көрсетілімдері:
Асқорыту мүшелерінің аурулары
Тынысалу мүшелерінің аурулары
Жүрек-қантамыр жүйесінің аурулары
Зәршығару мүшелерінің аурулары
Эндокринді жүйе аурулары
Копрологиялық зерттеуге нәжісті алу үшін науқасқа неше күн бұрын диета тағайындалады?
2 күн
10 күн
5 күн
14 күн
3 күн
Копрологиялық зерттеуге нәжісті қай кездерде зерттеуге алуға болады?/зерттеу нәтижесі дұрыс болуы үшін/
Клизма жасағаннан кейін
Суппозиторийді қолданғаннан кейін
Ішті босататын дәрілерді қолданғаннан кейін
5 күн бұрын диета қолданылғаннан кейін
Барлығы
Жасырын қанды нәжісті анықтауға нәжісті жинауға қолдану көрсеткіштері –
Асқазан жолдарындағы қабыну аурулары
Ішек жолдарындағы қабыну аурулары
Бауыр өт жолдарындағы қабыну процестері
Асқазан –ішек жолдарындағы қатерлі ісіктер
Барлығы
Қарт науқастарда жиі зәр шығару бұзылысы бар болған жағдайда алдын алу қажет –
Қан қысым жоғарылауының
Ойылудың
Үлкен дәреттің бұзылуының
Салмақ азаюдың
Барлығы
Жастықшадағы оттегі көлемі қанша уақытқа жетеді:
4-5 минут
10-14 мин
1-2 сағат
30-35 минут
20-25 минут
85 жастағы науқастың тыныс алуын есептедіңіз, нәтижесі минутына – 11 рет. Көрстекіш –
Апное
Брадипное
Тахипное
Брадикардия
Тахикардия
Қарт жаста шамадан тыс белсенді оксигенотерапия жүргізу теріс нәтиже беру мүмкін –
1- басының айналуы
2 - жүрек айну
3 - тұншығу
4 - Чейн-Стокс тынысы
1,3
2,4
1,2,3
3,4
Барлығы
83 жастағы пациенттің төсек жаймасын ауыстыру кезінде оң жамбас тұсында тері асты май қабатына дейін таралған қызару, ылғалды және кей жерінде эпидермис қабығы түскенін байқадыңыз. Сіздің іс – әрекетіңіз:
1 - Ойылуға арналған тері өңдеуін жүргіземін
2 - Төсек жаймасын ауыстырамын
3 - Төсектегі жату жағдайын өзгертемін
4 - Бел, жамбас тұстарына жұмсақ валиктер орналастырамын
5 – Туыстарына тез арада хабарлаймын
1,3,5
2,4,5
1,2,3,4
2,3,4
Барлығы
Ұйықтар алдында дәрі беріледі:
15 минут бұрын
30 минут бұрын
45 минут бұрын
1 сағат бұрын
5 минут бұрын
75 жастағы науқасқа қалталы ингаляторды қолдануды жүргізудесіз. Аэрозолді қанша уақыт ішке тартып,демін ұстап тұруы керек?
10-12 секунд
5-7 секунд
1-2 минут
10-15 минут
1-2 секунд
Ішекке тұзды гипертониялық ерітінділерді енгізу арқылы ішектің жиырылуын күшейтіп, тоқ ішектің төменгі бөлігін нәжістен, газдан босату:
Майлы клизма
Тазарту клизмасы
Гипертониялық клизма
Сифон клизмасы
Жел шығаратын түтік
Гипертониялық клизма жасау кезінде қолданылатын ерітіндінің температурасы /+/:
37-38 °C
50-52 °C
65-67 °C
20-22 °C
8-10 °C
Тазарту клизмасын жүргізуге қарсы көрсеткіш:
Зәршығару мүшелерін рентгенологиялық тексеріске дайындау
Босану және операцияға дайындау
Асқазан және ішектен қан кету
Спастикалық іш қату
Асқорыту мүшелерін рентгенологиялық тексеріске дайындау
Тазарту клизмасын қажет жабдықты көретіңіз:
Вазелин майы
Эсмарх кружкасы
Жане шприці
Алмұрт тәрізді баллон
Жел шығаратын түтік
Гипертониялық клизма жасау үшін қолданылатын ерітінді:
Сутегі асқын тотығы
Этил спирті
Фурациллин ерітіндісі
Натрий хлориді
Полиглюкин
Дәрілік клизма қою кезінде дәрілік зат мөлшері:
200 мл
800 мл
1 л
100 мл
500 мл
Асқазанды шаю кезінде қолданылатын жабдық:
Жел шығаратын түтік
Асқазан зонды
Эсмарх кружкасы
Корнцанг
Катетер
Қалыпты жағдайдағы тәуліктік диурез мөлшері:
1,5 л
3,5 л
200 мл
400 мл
2,8 л
Зимницкий сынақ арқылы зәрде анықтайды:
ацетон мен қанттың көлемін
бактерияларды
уробилин, өт пигменттерін
тығыздығы мен диурез бөлінісін
зәрдегі қанды
Зимницкий сынақты неше сағат жинайды:
24
10
8
3
2
Зимницкий әдісі бойынша №7 порция зәр жинау уақыты:
сағат 15-тен 18-ге дейін,
сағат 18-ден 21-ге дейін,
сағат 21-ден 24-ке дейін,
сағат 0-ден 3-ке дейін,
сағат 3-тен 6-ға дейін.
79 жастағы пациенттің артериялық қан қысымын өлшедіңіз.Көрсеткіші – оң қолында 115/75 мм с.б., сол қолында 105/65 мм с.б.тең.
Гипертония
Гипотония
Систолалық қысымның көтерілуі
Диастолалық қысымның көтерілуі
Қалыпты қан қысымы
82 жастағы пациенттің кәрі жіліктен пулсін анықтағанда білінбейді.Сіздің іс –әрекетіңіз?
Қан қысымын өлшеймін
Ұйқы артериясынан пульсін қараймын
Жүрек өкпе реанимациясын жүргіземін
Келесі қолының кәріжілік тұсынан пульсті анықтауға тырысамын
Туыстарына тез арада хабар беремін
78 жастағы пациент М.Н. – Мейіргер таңертеңгі уақытта анализ алуға келгенде, пациенттің беті мен көз айналасынан ісікті байқады.Мейірдің кеңесі қандай болуы керек?
Сұйықтықты шектеу, аз мөлшерде ішу
Тұзды тағамдарды шектеу
Құрамында белогы көп тағамдарды шектеу
Төсек тәртібін сақтау
Барлыгы
Диабетикалық табан күтімінің ерекшелігі -
аяқ киімнің ұлтарағы табиғи материалдан жасалған болуы тиіс
табаны, башайларының арасы терлемегені дұрыс
науқас аяқ киімді жалаң аяққа кимеуі және жалаң аяқ жүрмеуі тиіс
аяқ киім киместен бұрын ұлтарақтың тегістігіне мән беру керек
барлыгы
81 жастағы науқаста- терминалды жағдайда жатыр, тыныс алуы - қалыпты, ырғақты тыныс алады, ол арасында 1 минутқа дейін созылатын ұзақ үзілістерімен сипатталады- бұл қандай патологиялық тыныс түрі?
Чайн- Стокс тынысы
Биота тынысы
Куссмауль тынысы
Инспирациялық ентігу
Экспирациялық ентігу
Тынысалу бұзылысының негізгі өзіне ғана тән клиникалық симптомын көрсетіңіз –
денедегі ісіктің пайда болуы
кеуде торының ауырсынуы,қақырықты жөтел
эпигастрий аймағының ауырсынуы
жауырын асты, оң жақ қабырға тұсының ауырсынуы
бастың ауырсынуы,әлсіздік
Пульмонология бөлімшесіне 76 жастағы науқас әйел келіп түсті. Кенет жағдайы нашарлап, тыныс алуы қиындай бастады. Кезекші мейіргердің іс - әрекеті:
2,4 %- 10 мл эуфиллин көктамырға егу
Өкпені жасанды тыныс алдыратын аппаратқа қосу
Дәрігер тағайындаған қалталы ингаляторды қолдану
30 мг преднизалон көктамырға егу
барлыгы
Жүрек - қантамыр жүйесі ауруларымен ауыратын науқастарға тағайындалатын диета:
№9
№8
№7
№10
№5
Кенеттен жүрек қыспасы басталған 73 жастағы науқастың тері жамылғысы көгеріп бозарған, АҚҚ төмен 80/55 мм с.б. тең.Мейіргердің тактикасы -
Тез арада дәрігер шақыру
Науқасты тыныштандыру
Тіл астына нитроглицерин 1 табл беру
Аяғын жоғары көтеріп жатқызу
барлыгы
108. Ішекте газ алмасу қызметі күшейгенде және қозғалу қызметі бұзылған кезде болатын құбылыс –
Метеоризм
Диарея
Құсу
Жүректің айнуы
Кекіру
Бүйректің қабыну ауруларымен ауыратын науқастарға тағайындалатын диета –
9
8
7
10
5
