dahil sa kaniyang panlabas at panloob na pandama at dahil sa isip kaya't sya ay nakauunawa, naghuhusga, at nangangatwiran.

(a)  

dahil sa mga emosyon at dahil sa kilos-loob.

(a)  

ano ang kabuoan ng kalikasang tao

(a)  

paningin, pandinig, pandama, pang-amoy, at panlasa

(a)  

pagkakaroon ng malay sa pandama, nakapagbubuod at nakapaguunawa

(a)  

kakayahang kilalanin at alalahanin ang nakalipas na pangyayari o karanasan

(a)  

- kakayahang lumikha ng larawan sa kaniyang isip at palawakin ito

(a)  

kakayahang maramdaman ang isang karanasan at tumugon nang hindi dumaan sa katwiran

(a)  

Ayon kay Robert Edward Brenan, may tatlong kakayahan na nagkakapareho sa hayop at sa tao:

(a)  

sa paanong paraan naiiba ang tao sa hayop?

(a)  

may kakayahang mag-isip, alamin ang diwa at buod ng isang bagay. Ito ay may kapangyarihang maghusga, mangatwiran, magsuri, mag-alaala, at umunawa ng kahulugan ng mga bagay.

(a)  

ay nakatutulong upang makamit ang katotohanang ito.

(a)  

ang tao ay naghahanap ng katotohanan; kaya't patuloy siyang nagsasaliksik upang makaunawa ay gumawa nang naaayon sa katotohanang natuklasan.

(a)  

may limitasyon at

hindi ito kasingperpekto ng Maylikha, siya

ay nakadarama ng kakulangan. Kaya't

ang paghahanap ng isip sa katotohanan ay

hindi nagtatapos; ang katotohanan ang

tunguhin ng isip

(a)  

ang katwiran bilang isang kakayahan upang maimpluwesiyahan ang kilos-loob

(a)  

ay isang makatwirang pagkagusto (rational appetency), sapagkat ito ay pakultad (faculty) na naaakit sa mabuti at lumalayo sa masama.

(a)  

Ang tunguhin ng kilos-loob ay

(a)  

ay hindi naaakit sa kasamaan; hindi nito kailanman magugustuhan ang mismong masama

(a)  

ay umaasa sa ibinigay na impormasyon ng isip.

(a)  

Ito ang nagbibigay kapangyarihan sa tao na gumawa at pumili, kung kaya't ang kilos-loob ang siyang ugat ng mapanagutang kilos

(a)  

ay kailangang sanayin at linangin upang magampanan ng mga ito ang kani-kaniyang layunin

(a)  

Ito ang munting tinig sa loob ng tao na nagbibigay ng payo sa tao at nag-uutos sa kaniya sa gitna ng isang moral na pagpapasiya kung paano kumilos sa isang konkretong sitwasyon.

(a)  

Ito ay isang OBLIGASYON na gawin ang mabuti, naghahayag ng may awtoridad at nagmumula sa isang mataas na kapangyarihan

(a)  

Ito rin ang nagpapasya at nagsisilbing gabay batay sa prinsipyo ng Batas Moral upang matunton ang kabutihan sa sarili bilang isang tao.

(a)  

apat na yugto ng konsensiya

(a)  

Ang tao ay nilikha na may likas na pagnanais sa mabuti at totoo.

● Binigyan siya ng kakayahan upang malaman kung ano ang mabuti at totoo.

● Ito ang pinakamainam na paliwanag sa katotoohanang tayo ay nilikha upang mahalin ang Diyos at ang kabutihan.

(a)  

May ilang gawaing kaugnay nito tulad ng pag-aaral ng sitwasyon, pangangalap ng impormasyon, pagsangguni na sinusundan ng pagninilay. ● Sa sandaling ito, nailalapat natin ang ating nalalaman sa mga prinsipyo ng moralidad upang kilatisin ang mabuti sa isang partikular ng sitwasyon.

(a)  

Ito ang oras ng paghatol ng konsensya, kung saan wari’y sinasabi sa atin, “Ito ay mabuti, ito ang kinakailangan mong gawin,” o kaya naman “Ito ay masama, hindi mo ito nararapat na gawin.” ● Sa sandaling ito, nahuhusgahan ang kabutihan o kasamaan ng isang kilos.

(a)  

Sa sandaling ito, binabalikan natin ang ginagawang paghatol. ● Pinagninilayan natin ang ating paghatol upang matuto mula sa ating karanasan.

(a)  

Ito ay ibinigay sa tao noong siya ay likhain. Ito ay sa dahilang nakikibahagi siya sa karunungan at kabutihan ng Diyos.

(a)  

upang bigyang direksyon ang pamumuhay ng tao. Sa kaniyang pagsunod sa batas moral, siya ay gumagawa ng mabuti at isinasabuhay ang makabuluhang pakikipagkapwa.

(a)  

ang tao ang nagtatakda ng kanyang kilos para sa kanyang sarili. Walang anumang puwersa sa labas ng tao ang maaaring magtakda nito para sa kanya.

(a)  

palaging may --- ang tao sa kahihinatnan ng kanyang piniling kilos.

(a)  

n ay may kakambal na responsibilidad o sa madaling sabi at may kasunod na responsibilidad

(a)  

Ang malayang kilos ay kilos na “mananagot ako”. Ito ay kilos na nagmula sa “akin”. ● Sa puntong ito, ang kalayaan ay nakakabit sa “aking” sarili. ● Sapagkat ang tao ay tao, siya ang pinagmulan ng kanyang kilos. Kaya may pananagutan siya sa kalalabasan ng kanyang ginawa. ● Nangangahulugan itong kailangan nyang harapin ang kahihinatnan ng kanyang ginawa

(a)  

Ang responsableng tao ay ang taong tinutuon ang kanyang kilos bilang tugon sa obhektibong tawag ng pangangailangan. ● Ang kakayahang kumilos nang may katwiran ay nangangailangan o humihingi ng pagpapalit ng pokus sa buhay. Ang pokus na ito ay ang pagpapahalaga sa kapwa at paglalagay sa kanila sa una bago ang sarili; ang tumugon sa kung ano ang kailangan ng sitwasyon kaysa sa magpaalipin sa sariling pagnanais at kapritso

(a)  

2 aspekto ng kalayaan

(a)  

Kailangang kilalanin na ang tunay na nakahahadlang sa kalayaan ng tao ay hindi ang nagaganap sa labas nya o sa kanyang paligid kundi ang nagmumula sa kanyang loob.

(a)  

Ang nakahahadlang sa kalayaan mula sa loob ay ang mga negatibong katangian at pag-uugaling ipinaiiral ng tao kaya’t kahit mayroon syang kilos-loob, pumipigil ito sa kanya sa pagkamit at paggamit ng tunay na diwa ng kalayaan.

(a)  

Inuuna ang kapakanan ng iba bago ang sariling kapakanan.

(a)  

Ito ang paggamit ng kalayaan para tumugon sa hinihingi ng sitwasyon at pagkakataon. Ito ang diwa ng pagmamahal sa kapwa.

(a)  

Samakatuwid, kailangang maging malaya ang tao mula sa mga pansariling hadlang upang maging malaya siya para sa pagtugon sa pangangailangan ng kanyang kapwa - ang magmahal at maglingkod.

(a)  

to ay galing sa salitang Latin na dignitas, mula sa dignus na ibig sabihin “karapat-dapat”.

(a)  

ang pinagmulan ng salitang dignidad

(a)  

ibigsabihin ng dignus

(a)  

ay nangangahulugang pagiging karapat-dapat ng tao sa pagpapahalaga at paggalang mula sa kaniyang kapwa. Lahat ng tao, anuman ang kanyang gulang, anyo, antas ng kakayahan,

(a)  

Ito ay isang bagay na nagdudulot ng karapatan sa lahat.

(a)  

ay ang dangal ng pagkatao

(a)  

Bawat tao ay may dangal na pinagmumulan ng kanyang karapatan. Ang paggalang nito ay iginagawad para sa lahat maging anuman ang gulang, kabuhayan, kasarian, relihiyon o lahi. Nangingibabaw ang paggalang at pakikipagkapatiran, dahil sa mata ng Diyos, pantay-pantay ang lahat.

(a)  

Ito ang nagpapatotoo na ang tao ay naiiba at natatanging nilikha ng Diyos.

ay hindi nalalabag, nakukuha, maaagaw o maipagkakait.

(a)  

ang dignidad ang pinagbabatayan kung bakit obligasyon ng bawat tao

(a)