салыстырмалы

социологиялық

шешім қабылдау

бағалау

натуралистік

теологиялық

дәстүрлі

танымдық

теологиялық

әлеуметтік

натуралистік

танымдық

дәстүрлі

харизматикалық

құқықтық

бағалау

аристократиялық билiк концепциясы,

мемлекеттiң патриархалды-патерналистiк концепциясы,

қайырымды билiк концепциясы

билік бөліну теориясы,

либерализм ағымы,

консерватизм ағымы

егемендік тұжырымдамасы,

плюрализм теориясы,

билік бөліну теориясы

мемлекеттiң патриархалды-патерналистiк концепциясы,

қайырымды билiк концепциясы,

егемендік тұжырымдамасы

демократия

олигархия

тимократия

монархия

аристократия

тоталитаризм

тоталитаризм

полития

авторитаризм

олигархия

тимократия

монархия

полития

монархия

аристократия

демократия

тирания

олигархия

олигархия

авторитаризм

тимократия

аристократия

демократия

тирания

тирания

тимократия

олигархия

аристократия

монархия

полития

полития

авторитаризм

охлократия

тимократия

олигархия

аристократия

қорғау құралдарының болуы,

шығармашылық қызметтiң жоғары деңгейде дамуына жағдайды жасау,

қоғам мүшелерiн қажеттi материалдармен жүйелi түрде жабдықтап тұру

жеке меншікке негізделген қоғам,

әлеуметтік әділеттіліктің орнауы,

жалпыға ортақ еңбек қоғамының орнауы,

жалпыға ортақ еңбек қоғамының орнауы,

биліктің бөлінуі,

биліктің сайланбалы болуы

қоғам мүшелерiн қажеттi материалдармен жүйелi түрде жабдықтап тұру

жеке меншікке негізделген қоғам,

әлеуметтік әділеттіліктің орнауы,

тiкелей өндiрушiлер

философ-билеушiлер

сақшылар

сақшылар

қызметкерлер

шаруалар

қызметкерлер

шаруалар

құлдар

құлдар

билеушілер

жұмысшылар

саясаттану ғылымының негізін салды

реализм мен рационализм негізін салды

мемлекет және республика ұғымдарын енгізді

демократияны дәріптеді

мемлекеттік егемендік идеясын жасады

шіркеуді қолдады

шіркеуді қолдады

халықаралық теорияны жасаушы

геосаяси теория негізін салушы

монархия iрi мемлекеттер үшiн тиiмдi.

демократиялық басқару шағын мемлекеттер үшiн тиімді.

аристократиялық басқару орта мемлекет үшiн тиімді

аристократиялық басқару тиімді.

республикалық басқару тиімді.

конституциялық монархия

конституциялық монархия.

президенттік республика тиімді.

монархиялық басқару тиімді

географиялық ахуал,

мәдени, тарихи, ұлттық салт-дәстүр,

әлеуметтiк-психологиялық, демографиялық ахуалдар  

сыртқы саясат,

саяси қатысу,

шиеленістік ахуал

шиеленістік ахуал,

халықаралық қатынастар,

күштеу құралдары

моралдық,

саясат моральдан бөлінген,

саясат  пен мораль бітіспейді немесе саясатқа берілген жағымсыз пікір

экономикалық детерминизм,

саясат экономика өнімі,

саясат саяси режимге тәуелді

саясат саяси режимге тәуелді,

саяси мәдениеттің саясатқа ықпалы,

билік шешімі мен мораль байланысы

қоғамның жалпы мақсатын анықтау,

қоғамның тұтастығы мен тұрақтылығын сақтау,

қоғамдағы қатынастарды реттеу мен бөлу

қоғамға үстемдік жасау,

шешімдерді орындау,

сайлау өткізу,

сайлау өткізу,

ресурстарды бөлу және сақтау,

билікті бөлу,

қоғамның тұтастығы мен тұрақтылығын сақтау,

қоғамдағы қатынастарды реттеу мен бөлу

қоғамға үстемдік жасау,

саяси мүдде,

саяси қатынастар мен қызметтер,

саяси ұйымдар

шешімдер,

саяси мәдениет,

қоғамдық ұйымдар мен бірлестіктер

қоғамдық ұйымдар мен бірлестіктер,

азаматтық қоғам,

президент институты

мемлекет,

партиялар,

үлкен әлеуметтiк топтар мен жеке адамдар

саяси мүдде,

саяси қызметтер,

қызметкерлер

қызметкерлер,

жастар,

зиялы қауым

үлкен әлеуметтiк топтар мен жеке адамдар,

саяси мүдде,

саяси қызметтер

жергілікті және аймақтық,

халықаралық,

жалпыхалықтық

ұзақмерзімдік,

жақынмерзімдік,

стратегиялық

стратегиялық,

тактикалық,

басқарушылық

халықаралық

жалпыхалықтық

ұзақмерзімдік

экономикалық

мәдени-ақпараттық

әлеуметтік

рухани

мәжбүр ету

информациялық қор

материалдық

діни

атқарушы билік

заң шығарушы

сот билігі

әлеуметтік билік

экономикалық билік

отбасылық билік

отбасылық билік

саяси билік

мемлекеттік билік

сот билігі

әлеуметтік билік

экономикалық билік

таптық

партиялық

халықтық

мемлекеттiк, халықаралық

тоталитарлық

бірпартиялық,

саяси, идеологиялық

көппартиялық

партиялық

халықтық

мемлекеттiк, халықаралық

халықаралық

отбасылық

мемлекеттік

тоталитарлық

парламенттік

партиялық

партиялық

соттық

идеологиялық

мемлекеттік

тоталитарлық

парламенттік

саяси, идеологиялық

әлеуметтік, экономикалық

құқықтық, банк, діни

партиялық

қоғамдық, жеке

бірпартиялық, көппартиялық

отбасылық

мемлекеттiк, халықаралық

әлеуметтік, экономикалық

құқықтық, банк, діни

партиялық

бюрократиялық

тоталитарлық

деспоттық

мемлекеттiк

халықаралық

демократиялық

демократиялық

отбасылық

авторитарлық

деспоттық

мемлекеттiк

халықаралық

харизматикалық

құқықтық

дәстүрлі

дәстүрлі

натуралистік

әлеуметтік

натуралистік

әлеуметтік

тиімді-сыни

тиімді-сыни

діни

теологиялық

бедел

білім

күш

экономикалық

мәдени

құқықтық

құқықтық

әлеуметтік

діни

сұрыпталған

таңдалған

іріктілген

билеуші

байлар

мұрагерлік

каста

төбелтоп

Г.Моска

В.Парето

Р.Михельс

Дж.Локк

Т.Гоббс

Ш.Монтескье

Ш.Монтескье

Ж.Ж.Руссо

К.Маркс

мұрагерлік

құндылықтық

оппозициялық

патриархалдық

мақұлдаушылар

идеологиялық

идеологиялық

каста

белсенділер

жабықтығы,

бәсекенің жоқтығы,

элита құрамының өзгеруі баяу

ашықтығы,

талаптардың аздығы,

жоғары бәсекелестік

жоғары бәсекелестік,

элита құрамының тез өзгеруі,

саясилануы

бәсекенің жоқтығы,

элита құрамының өзгеруі баяу,

ашықтығы

ашықтығы,

жоғары бәсекелестік,

элита құрамының тез өзгеруі

жабықтығы,

бәсекенің жоқтығы,

таңдау процесінің институттандыру деңгейінің жоғарылығы

элита құрамының өзгеруі баяу,

саясилануы

элита құрамының тез өзгеруі,

жабықтығы,

бәсекенің жоқтығы

саудагер

өрт сөндіруші

ту көтеруші

сыйласымды

делигирияшыл

ситуациялық

ситуациялық

өктемшіл

оппозициялық

саяси институттар

саяси ережелер

саяси қатынастар

саяси мүдделер

саяси партиялар 

талап пен қолдау

бірлестіктер

ұйымдар

демократиялық

тоталитарлық

авторитарлық

жабық

ашық

феодалдық

құл иеленушілік

буржуазиялық

тоталитарлық

авторитарлық

өтпелі қоғам,

алға жылжу қоғамы ,

дәстүрлі қоғам,

Жабық,

Демократиялық,

Феодалдық,

Феодалдық,

тоталитарлық ,

құл иеленушілік

алға жылжу қоғамы ,

дәстүрлі қоғам,

Жабық,

қоғам мүшелерiн iшкi және сыртқы жағымсыз әсерлерден қорғайды.

қоғамдық қатынастарды реттейдi, мүдделердi артикуляциялайды

экономиканың қалыпты жұмыс iстеп дамуына жағдай жасайды

саяси құндылықтарды, қазыналарды сақтау.

саяси бiлiмдердi игеру  жеке адамның  интеллектуалды дамуына жәрдемдесу

өмiрде  үстемдiк алған  саяси  сана  мен  мiнез-құлықты  жаңа  ұрпаққа  жеткізу.

саясаттың дамуын айқындайтын принциптердi танып бiлуге үйретеді 

қоғамды басқару  әдiс-тәсiлдерiмен қаруландырады

Бельгия 

Испания

Жапония

Катар

Қазақстан

Германия

Германия

АҚШ

Ватикан

Жапония

Катар

Қазақстан

Қазақстан

Тайланд

Польша

Канада

Ресей

АҚШ

Германия

Сауд Арабиясы

Польша

Канада

Тайланд

Польша

Канада

Италия

Филиппин

Никарагуа

Польша

Канада

Қазақстан

Қазақстан

АҚШ

Тайланд

Никарагуа

Польша

Канада

территориялық бөлінуі,

егемендік,

салық салу

белгілі бір идеологияны алып жүруші,

қоғамды тұтастық ретінде түсіну және оған претензия,

билікті жеңіп алу және жүзеге асыру мақсатын ұстануы

билікті жеңіп алу және жүзеге асыру мақсатын ұстануы,

саясатқа белсенді қатысуы,

белгілі бір әлеуметтік топтың мүддесін білдіруі

саяси, құқықтық

ұйымдастырушылық, экономикалық

білім берушілік, мәдени-тәрбиелік

салық салу

күш қолдану, зорлықпен еріксіз көндіру

ерекше өкіметтік аппарат

ерекше өкіметтік аппарат

әлеуметтендіру

ішкі және сыртқы

унитарлық

федерациялық

конфедерациялық

монархия

азаматтық

республика

құқықтық

әлеуметтік

орыс

ағылшын

американдық

авторитарлы

плюралистік

тоталитарлы

анархо-демократиялы

кең демократиялы

парламенттік

президенттік

директория

радикалды-дәстүрлі

демократиялық

дәстүрлі

анархо-демократиялы

либералды

радикалды-дәстүрлі

либералды-демократиялық 

дәстүрлі

парламенттік

директория

президенттік

атқарушы

классикалық

авторитарлы-жеке

авторитарлы-бұқаралық

демократиялы-жарысушы

дәстүрлі монархия

аралас

аралас

бірпартиялы жұмылдырушы

квазиәскери диктатура

көппартиялы парламенттік демократия 

бірпартиялы жұмылдырушы

көппартиялы парламенттік демократия 

дәстүрлі монархия

әскери олигархия

авторитарлы-жеке

авторитарлы-демократиялық

авторитарлы-бұқаралық

демократиялы-жарысушы

ком­­му­нис­­тік

фашизм

ұлт­шыл-со­циа­лизм

тирания

плюралистік

авторитарлы 

әскери

демократиялық

саяси оппозицияға жол берілмейді.

билікті алып жүруші бір адам немесе адамдар топтары болады.

элитаны билікке әкелу жоғарыдан шешіледі

халықтың саяси белсенділігінің жоғарылығы,

орта тапты қалыптастыруға тырысады,

әлеуметтік жіктерді жоюға, яғни тапты бұқараға айналдыруға тырысады

қандайда бір утопиялық және халықтың мұң-мұқтажын бейнелейтін идеяны алға тартады,

қоғам өмірінің барлық салалары мемлекеттің бақылауында болады

бір идеология мен бір партияның болуы,

қоғам өмірінің барлық саласын мемлекеттің толық бақылауы,

күштеу құрылымдары тарапынан жаппай репрессия мен террордың болуы

элитаны билікке әкелу жоғарыдан шешіледі,

халықтың саяси белсенділігінің жоғарылығы,

саяси оппозицияға жол берілмейді

орта тапты қалыптастыруға тырысады

билікті алып жүруші бір адам немесе адамдар топтары болады

орта тапты қалыптастыруға тырысады

заң, құқық алдындағы теңдік болуы керек

халықтың заң жүзінде мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауы саналуы

саяси оппозицияға жол берілмейді

утопиялық және халықтың мұң-мұқтажын бейнелейтін идеяны алға тартады

халықтың саяси белсенділігінің жоғарылығы

элитаны билікке әкелу жоғарыдан шешіледі

билікті алып жүруші бір адам немесе адамдар топтары болады

өкілдік қатынастың қалыптасуы мен институттануы 

сайлаушылардың саяси белсенділігін арттыру

тепе-теңдік сайлау құқығы

жабық немесе жасырын сайлау құқығы

төте сайлау құқығы

жалпыға бірдей сайлау құқығы

әлеуметтік топтардың мүдделерін артикуляциялау   

лимиттік 

коммулятивті

балама 

балама 

кезекті 

оқшау

оқшау

кезектен тыс

жаппай

коммулятивті

балама 

кезекті 

жалпыға бірдей сайлау құқығы

төте сайлау құқығы

тепе-теңдік сайлау құқығы 

тепе-теңдік сайлау құқығы 

әлеуметтік топтардың мүдделерін артикуляциялау   

электоралды мәдениет жоғарылығы

электоралды мәдениет жоғарылығы

сайлаушылардың саяси белсенділігін арттыру

бәсең сайлау құқығы

«Аманат»  партиясы

Қазақстанның «Ақ жол» демократиялық партиясы

Қазақстан  Халық партиясы

«Бірлік» саяси партиясы

Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясы

Қазақстанның «Ауыл» социал-демократиялық партиясы

Қазақстанның «Ауыл» социал-демократиялық партиясы

Қазақстанның «АЗАТ» Демократиялық партиясы

Қазақстанның патроиоттар партиясы

аристократиялық үйірме

саяси клуб

көпшілік партиялар

саяси ұйымдар

кәсіподақтар

саяси қозғалыс

көпшілік партиялар

саяси бірлестік

жергілікті ұйым

оңшыл

центристiк

солшыл

солшыл

консервативті

фашистік

коммунистік

либералистік

социал-демократиялық

билеушi

оппозициялық

жасырын

социал-демократиялық

фашистік

коммунистік

коммунистік

солшыл

центристiк

социал-демократиялық

коммунистiк

либералды, консервативтi

оңшыл

центристiк

солшыл

солшыл

оппозициялық

билеуші

революциялық

реформистiк

реакционерлiк

оңшыл

центристiк

солшыл

оппозициялық

билеуші

әлеуметтiк базасының шектеулiгі,

партиялардың саяси саланы түсiнуiнiң тарлығы,

қаржы тапшылығы

сыртқы күштердің әсері,

билік құрылымы тарапынан күштеу,

сайлаудағы әділетсіздік

сайлаудағы әділетсіздік,

партия жүйесінің қалыптаспауы,

оппозицияның жоқтығы

партиялық аппарат

қатардағы мүшелерi

партия жақтаушылары

жарғысы

филиалы

орталық билік

жергілікті құрылымы

командасы

Көппартиялық жүйе

Бірпартиялық жүйе

Екіпартиялық жүйе

Біржарымпартиялық жүйе

Екіжарымпартиялық жүйе

Социалистік

Буржуазиялық

Коммунистік

Жеке адамның өз ойын, көзқарасын өкімет орындарына тікелей жеткізе алмауы

Экономикалық және әлеуметтік қайшылықтар, наразылықтар

Ұлттық мәселелердің шешілмеуі

Қаржы тапшылығы

Сыртқы күштердің әсері

Әлеуметтiк базасының шектеулiгі

Саяси жақсы түсiнуi

Саяси белсенді адамдардың көп болуы

Қарапайым

Теориялық

Саяси психология

Жоғарғы

Орта

Төменгі

Аралық

Негізгі

Тоталитарлы

Авторитарлы 

Либералды-демократиялық

Коммунистік

Комуникативті

Қоғамдық

Жүйелілік

Қарапайым

Әдет-ғұрып пен жүрiс-тұрыс

Саяси қазыналар мен құндылықтар

Саяси бағдар мен билікке қатынас, саяси рәмiздер

Қоғамдық, жеке, ұжымдық, халықтық, халықаралық

Саяси іс-әрекеттерге бағыт-бағдар беретін түсініктер  жиынтығы

Әлеуметтік топқа тән саяси сана мен іс-әрекеттердің ұқсастық жиынтығы

Қарапайым, теориялық, саяси психология, саяси идеология

Саяси қатынастарды бейнелейді

Саясиландыру

Жекелеу

Дәріптеу

Білім берушілік

Қоғамдық

Үйлесімділік

Отбасылық

Мәдени

әлеуметтiк-экономикалық даму

тұрақтылық

теңдiк пен қатысу

сайлау

тағайындау

реформа

төзімділік

теңсiздiк

классикалық спонтанды

кешіккен және негізгі емес

кешігу модернизациясы

трансформациялау

реформалау

эволюциялық даму

саяси жаңғыру

«100 нақты қадам»

қоғам мен билік құ­ры­­лым­­­дарының  өзгерісі,

жаңалыққа  икемді түрде жауап беру,

саяси өмірге тең құқылы қатысу

көпвекторлы сыртқы саясат жүргізу,

жергілікті билік орталықсыздандыру,

халықаралық ұйымдардың қызметіне белсене араласу

халықаралық ұйымдардың қызметіне белсене араласу,

халықаралық шиеленістерді болдырмау,

саяси қатысуды күштеп шектеу, саяси енжарлық

тұрғындардың шешiм қабылдау мүмкiндiгiн кеңейту

билiк үшiн күресте әдiл және еркiн бәсекелестiктi орнату

шиеленiстi шешудiң тиiмдi механизмiн қалыптастыру

халықаралық шиеленістерді болдырмау

саяси қатысуды күштеп шектеу, саяси енжарлық

көпвекторлы сыртқы саясат жүргізу

жергілікті билік орталықсыздандыру

халықаралық ұйымдардың қызметіне белсене араласу

жүйенiң ақпараттармен жүктелуi.

саяси жүйе реакциясының жылдамдығы.

саяси жүйенiң жаңа фактiлерге тез, әрi сапалы жауап қайтаруы

халықаралық шиеленістерді болдырмау.

саяси қатысуды күштеп шектеу, саяси енжарлық.

көпвекторлы сыртқы саясат жүргізу

жергілікті билік орталықсыздандыру.

халықаралық ұйымдардың қызметіне белсене араласу

яролық соғыс қаупін жою, қарулану процесін тоқтату, қауіпсіздік жүйесін нығайту.

мемлекетаралық, ұлтаралық және аймақтық шиеленістерді бейбіт жолмен шешу.

халықтар арасында өзара сенім мен сыйластық дәстүрін орнықтыру

территорияларды бөлуді реттеу.

энергетикалық, шикізаттық бірге пайдалану.

қоршаған ортаны, табиғатты сақтау, ұқыпты пайдалану

қоршаған ортаны, табиғатты сақтау, ұқыпты пайдалану.

аймақтарды өз ықпалында ұстауға талпыну.

халықаралық қылмыс, нашақорлық,  т.б. бірлесе отырып күресу

әлем біртұтастыққа ие, мемлекеттердің  басқалардан тысқары, байланыссыз өмір сүріп, дами алмауы

бүкіләлемдік (глобальды) проблемалардың пайда болуы

өндіргіш күштердің интеграциясы, біртұтас нарықтың қалыптасу бүкіл әлемді біртұтас етеді

дүниежүзілік деңгейде жүргізілген саяси, экономикалық қатынастардың жүйесі

бүкіл жер шарын қамтитын, әлемдік мәселелерді шешуге арналған ғылыми бағыт

соғыстар мен қақтығыстардың күшеюі

кедейшілікпен күрес

мемлекеттік не топтық мүдделерді жүзеге асыру

құдай мен адам, жекелік пен қоғам, құқық, бостандық пен билік, теңдік пен теңсіздік деген ұғымдары туралы түсініктердің әртүрлі болуы

өркениеттер арасындағы алшақтықтың қысқаруы мен әлемнің жақындасуы

адамдар ұлттан ажырауда, өркениеттер, көбіне діни сәйкестікті сақтау мен қалпына келтіруге талпынуда   

халықтар арасында өзара сенім мен сыйластық дәстүрінің жойылуы

халықаралық қылмыс пен нашақорлық,  т.б. күшеюі

қоршаған ортаны, табиғатты сақтау, ұқыпты пайдаланбау

ішіп-жемдік, демографиялық дағдарыстардың  пайда болуы

мемлекетаралық, ұлтаралық және аймақтық шиеленістерді бейбіт жолмен шешілмеуі