Worksheetsқазақ тілі 1-50
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
~~ Есімдіктің негізгі сипаты:
@@ сөйлем мүшелерін анықтайды
@@ уақыт,мезгілді анықтайды
@@есім сөздер
@@ абстрактылы мағынада жұмсалады
@@ диалект сөздерді анықтайды
Белгісіздік есімдіктерінің жасалуына ұйтқы болатын сөздер:
@@ ол
@@ сен
@@ әлде
@@ барлығы
@@ өз
ол
сен
әлде
барлығы
өз
Тіркес екпініне ие болатын сөздер қатары:
@@ шаруашылық
@@ Абай көшесі
@@ Түркістан
@@ желдеткіш
@@ қаламгерлер
Қазақ тілі орфографиясының қағидаттары (принциптері):
@@ фонетикалық
@@ ассимиляциялық
@@ сингармониялық
@@ транскрипциялық
@@ этимологиялық
Тілдегі сөздердің тұтас жиынтығы:
@@ актив сөздер
@@ төл сөздер
@@ пассив сөздер
@@ сөз тудырушы сөздер
@@ сөздік құрам
Антоним деген
@@ мерзімдік мағынаны білдіреді
@@ етістіктің орнына қолданылады
@@ етістіктің орнына қолданылады
@@ есімдердің орнына қолданылады
@@ бір-біріне қарама-қайшы сөздер
Кірме сөздер дегеніміз:
@@ көп мағыналы сөздер
@@ басқа тілден енген сөз
@@ тілдік қатынас нәтижесіндегі сөз
@@ тілімізге жақын сөз
@@ ежелгі сөздер
”Жағына пышақ жанығандай“ тіркесінің мағынасы:
@@ сопақ
@@ ұзын бойлы
@@ арық
@@ тік мінезді
@@ өткір
Сөздіктің түрлері:
@@ тарихи
@@ этимологиялық
@@ сөздік құрам
@@ сөздік қор
@@ синтетикалық
Сөзжасамның синтетикалық тәсілі арқылы жасалған туынды сөздер:
@@ елтаңба
@@ домна пеші
@@ асық жілік
@@ тарихи
@@ жеті
Кірме жұрнақтары бар сөздер:
@@ келін
@@ сусыз
@@ байланыс
@@ шайхана
@@ айтар
Басқа сөздермен біріккен түрде қолданылатын есімдіктер:
@@ міне
@@ сіз
@ барша
@@ өзім
@@ қашан
~~ Болжалдық сан есімнің сұрақтары:
@@ нешінші?
@@ қай шамалы?
@@ қашан?
@@ қай?
@@ қалай?
~~ Салт етістік дегеніміз:
@@ күрделі мағынаны білдіретін сөз
@@ табыс септікті қажет етпейтін
@@ құбылысты,ұғымды білдіретін сөз
@@ сөз бен сөзді байланыстыратын сөз
@@ толық мағынасы болмайтын бірлік
~~ Етістіктің шақтары:
@@ істің болмайтынын білдіреді
@@ грамматикалық категория
@@ көмекші қызмет атқарады
@@ істің болатынын білдіреді
@@ толық мағынасы болмайтын бірлік
~~ Үстеудің мағыналық түрлері:
@@ жалаң
@@ белгісіздік
@@ болымсыздық
@@ түбір
@@ сын-қимыл
~~ Шылау сөздердің ерекшелігі:
@@ өзі жеке дара қолданылады
@@ әр түрлі грамматикалық мағына үстейді
@@ сөйлем мүшесінің қызметін атқарады
@@ басқа сөз таптарынан жұрнақ арқылы жасалады
@@ сөйлемді салаластыра,сабақтастыра байланыстырмайды
Тек тұрлаулы мүшелерден тұрған сөйлемдер:
@@ Оған сенуге болмайды
@@ Шалқыған-ай
@@ Оқушылар айтты
@@ Үйде екі-ақ кісі отыр
@@ Ертең қалаға цирк келеді
Мақал дегеніміз:
@@ кірме сөздер
@@ айшықты сөйлем
@@ ғылыми ұғым
@@ заттық атаулар
~~ Септік категориясының жіктелу мағынасы:
@@ субъектілік
@@ бастауыштық
@@ пысықтауыштық
@@ толықтауыштық
@@ баяндауыштық
~~ Қаратпа сөз қатынасқан сөйлемдер:
@@ Қу шұнақшалдың кімді қорлағаны?
@@ Егіс биыл,біздің бақытымызға,тамаша жеңіспен аяқталды
@@ Баян бәйбіше аң-таң
@@ Қысқасын айтқанда,Ақбаянды есімнен шығаруға тырыстым
@@ Асқақтаған сұлу, сөз тыңда!
~~ Ыңғайлас салалас құрмалас сөйлемдер:
@@ Туманның қалындығы сонша-түк те көрінбейді.
@@ Жайлаудың көлдеріне сене беруге болмайды,құрғақшылық жылы олардың көбі тартылып қалды.
@@ Балалар ертеңгі тамақтарын ішіп болды да, далаға қарай жүгірді
@@ Сіздерге де айтарым сол:сағат төртте осында келіңіздер.
@@ Сізді ешкім шақырған жоқ, сондықтан сіз бармайсыз.
~~ Жарыспалы көп бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлемдер:
@@ Сырттан суық,іштен жылу қысып,терезе ылғи тершіп тұрғаны.
@@ Жайлаудың көлдеріне сене беруге болмайды,құрғақшылық жылы олардың көбі тартылып қалды.
@@ Көрік өзі қызып,балға өзі соғылып,жалғыз ұста қызыл ұшқынды бұрқыратып тұр.
@@ Сіздерге де айтарым сол:сағат төртте осында келіңіздер.
@@ Сізді ешкім шақырған жоқ,сондықтан сіз бармайсыз.
~~ Бағыныңқының баяндауышы көсемше формасынан жасалған сабақтас құрмалас сөйлемдер:
@@ Сырттан суық,іштен жылу қысып,терезе ылғи тершіп тұрғаны.
@@ Жайлаудың көлдеріне сене беруге болмайды,құрғақшылық жылы олардың көбі тартылып қалды.
@@ Мейрам бой жазуға вагоннан түссе,күн қоңыр адырдан асып кеткен екен.
@@ Ауылдың қонған жері көкорай шалғын болғандықтан,малдың бәрі ауылдың қасында.
@@ Өзіңді өзің сыйламасаң,өзгеден сый дәметпе.
~~ Фонетиканы оқып үйренудің практикалық мәні:
@@ Дыбыс заңдылықтарын меңгертеді
@@ Сөз құрастырады
@@ Сөйлем құрастыруға негіз болады
@@ Сөйлем мүшелерін зерттейді
@@ Сөз мағынасына әсер етеді
~~ Сын есімдердің жасалу тәсілдері:
@@ Синтаксистік (Аналитикалық)
@@ Ассимиляциялық (фразологияляқ)
@@ Дефектологияляқ (аналитикалық)
@@ Тілдік (семантикалық)
@@ Фонетикалық (синтетикалық)
~~ Сингормонизм заңы дегеніміз:
@@Алдыңғы дыбысты 3\4 өзінен кейінгі дыбысты игеруі
@@Дауысты дыбыстың тіл және ерін қатысына қарай үндесуі
@@Дыбыстардың өзара тіркесуінде қалыптасқан заңдылық
@@ Дауысты дыбыстардың жуан-жіңішкелігіне қарай үйлесуі
@@Түбір мен қосымшаның арасында дауыссыз дыбыстардың үндестігі
~~ Орфографияның зерттеу нысаны:
@@ тіліміздегі әр түрлі сөздіктер
@@Тілдің орысша және жазбаша формаларынын нормалау
@@Сөддерді сингорманизиге бағындырып жазу
@@ сөздердің бірізді дұрыс жазылу нормалары
@@ Сөздерді айтылуына жуық дұрыс жазу
30 Лексикологияның салалары:
@@Логика, табу, синволика
@@Трансклипция
@@Диссимиляция
@@ Лексикография, Семасиология
@@ Графика, транслитератция
~~ Синоним деген:
@@ Мағыналары жартылай сәйкес
@@Мағынасы жақын
@@ Эмоцианалды сөздер
@@) Сөйлеудегі кездесетін құбылыс
@@ Қарапайым сөздер
~~ Негізгі сөздік қордың басты белгілері:
@@Кірме сөздің қолданысы, байырғы төл сөздер
@@Сөз тудыруға ұйытқы болатындығы
@@ Жалпыхалықтық сипатты
@@ Кірме сөздер негізінде неологизмдер жасау
@@Фразологизмдер арқылы сөздер жасау
~~ Үстеуге тән сипат:
@@Сөйлем мағынасына қарайды
@@Тұлғасына қарай бөлінеді
@@Тура мағынада болмайды
@@ Жанама мағына береді
@@ Қимыл әрекеттің жайын білдіреді
~~ Мағынаның түрлендірілуі нәтижесінде жасалған туынды сөздер:
@@ Қалашық
@@Салауат
@@Сипат
@@ Сиясауыт
@@ Белес
~~ Морфологияға тән негізгі ұғымдар:
@@ Семантикалық ұғым
@@ Логикалық категория
@@ Грамматикалық категория
@@ Фонетикалық категория
@@Лексикалық категория
~~ Біріккен сөз түрінде қолданылатын есімдіктер:
@@Барша
@@ Міне
@@ Өзім
@@ Қалай
@@Бәрі
~~ Эмоциалы-экспрессивтік реңді есімдер:
@@Қарулы
@@Батырлық
@@ Жомарт
@@Кітапша
@@Күйші
~~Сын есімнің шырайлары:
@@Үстемелі
@@Жинақтамалы
@@ Күрделі
@@ Салыстырмалы
@@ Үдемелі
~~ Жіктеу есімдігі сөйлемде мына сөйлем мүшесінің орнына жұмсалады:
@@ Бастауыш
@@ Есімдік
@@Одағай
@@Анықтауыш
@@ Етістік
Сабақты етістік:
@@ Жұмса
@@ Зерік
@@ Жарыс
@@Күрес
@@ Ақса
~~ Көсемше категориясының білдіретін мәндері:
@@Тұлғалық
@@Анықтауыштық
@@ Шақтық
@@) Сенімділік
@@ Айқындауыштық
~~ Жатыс септігінің көнелеуінен туған үстеулер:
@@Жүресінен
@@Үсте
@@ Бекерге
@@Шалқасынан
@@ Етпетінен
~~ Одағайлардың ерекшеліктері:
@@ Үнемі түрленіп жұмсалады
@@ Көбінің мағыналары құбылмалы ауыспалы көп мағыналы болып келеді
@@ Негізінен сөйлемнің басқа мүшелерімен грамматикалық жағынан байланыспайды
@@Адамның әртүрлі сезімімен байланысты шығатын дыбыстық ишараттарды білдіреді
@@ Сындық мағынаны білдіреді
~~Бірыңғай тұрлаулы мүшелер
@@ Құс қанатымен ұшып,құйрығымен қонады
@@ Сөзге ысылмаған Жанбота сол тілден қорғанып, көп бұққан
@@ Асыр салып ойнап, батырдай жауда шабатын
@@ Сен, ана азырақ жата тұр
@@ Бәкен қуанған да, ренжіген де жоқ
~~ Бірыңғай мүшелердің бір бірімен байланысу тәсілдері:
@@ Шылау
@@Қиысу, интанация
@@Жұрнақ арқылы байланысады
@@ Орын тәртібі
@@Жалғаулық шылаулар
~~ Ыңғайлас салалас құрмалас сөйлемдердің жалғаулықтары:
@@Бірақ
@@ Дегенмен
@@Алайда
@@Сонымен
@@Әрі
~~ Сабақтас құрмалас сөйлемнің негізгі белгілері:
@@Бағыныңқы сыңарының баяндауышы тиянақты, кейде тиянақсыз формада айтылады
@@ Бірінші сыңары бағыныңқы, екінші сыңары басыңқы деп аталады
@@Бағыныңқы сыңарының баяндауышы тиянақты формада айтылады
@@ Бірінші сыңары басыңқы, екінші сыңары баңыңыңқы делінеді
@@ Бааяндауыштары үнемі есімше тұлғасында аяқталады
~~ Салыстырмалы сабақтас құрмалас сөйлемдер
@@ Ісің ақ болса, көпке сал
@@Кісі қалай жүрсе, көлеңке солай жүреді
@@ Малды не жерден сұрау керек, не аққан терден сұрау керек
@@Су сезім – от арық
@@ Айтқыздым деп ол кетті, айтқан жоқпын деп мен кеттім
~~ Тарихи тұрақты құбылыс:
@@Мағына.
@@ Әріп.
@@ Фонема.
@@Символ.
@@Ұғым мен мағына.
Өздік есімдікті тіркес:
@@ оны көру
@@ өзің кел
@@ анау сайда
@@олар барды.
@@сен кімсің
~~ «Р» дыбысына тән сипат:
@@ Үн мен салдыр тең дәрежеде болады.
@@ Таза үннен жасалады.
@@ Екі ерін бір-біріне нық тиіп, кілт ашылуынан жасалады.
@@) Фрикатив, шұғыл дауыссыз.
@@ Дауыс шымылдығының барынша керілуі арқылы жасалады.
