Font size
WorksheetsГЕОДЕЗИЯ 120
Total questions: 120
Worksheet time: 3600secs
«Геодезия» сөзі грек тілінен аударғанда нені білдіреді:
Жерді иелену
Жерді бөлу
Жерді құру
Жерді қолдануЖ
Жердің құнарлы жері
Жазық бұрышты өлшеудің бірлігі:
градус грамм радиан
градус минут микрон
градус минут секунд
градус микрон секунд
радиан секунд микрон
Нүктенің абсолют биіктігі деп:
жердің беттінен берілген нүктеге дейінгі аралығы
деңгейлік беттен жердің физикалық бетіндегі нүктеге дейінгі аралығы
жердің тіктеуіш сызық бойынша осьтік меридианнан физикалық бетіндегі нүктеге дейінгі аралығы
жер бетіндегі өзгеше нүктелерін белгілейтін арнайы белгілері
пландағы көршілес деңгейжиегі арасындағы қашықтығы
Интерполяциялау деп атайды:
денгей жиектіктің көмегімен бір нүктенің басқасынан артыруын анықтау
аралас денгейжиектік арасындағы нүкте белгіні анықтау
бірдей биіктік белгілері мен нүктелерді анықтау
биіктігі қима биіктікке еселі нүктелерді табу
суағын сызығындағы нүктелерді анықтау
Геодезияда бастапқы бағыттар ретінде қабылданады:
магниттік тілі
Х осі немесе оған паралель сызық
негізгі меридиан және экватор жазықтығы
зонаның негізгі, магниттік немесе осьтік меридиандары
берілген нүкте арқылы өтетін параллельдегі меридиандар.
Меридиан деп атайды:
экватор жазықтығына паралель, сфероид жазық бетінің қима сызығы
айналым осіне паралель, сфероид жазық бетінің қима сызығы
сфероид бетiн айналу oci арқылы өтeтiн жазықтықтармен қиғанда пайда болатын жазықтық
карта немесе пландағы километрлік торының тік сызығы
магнит тілі арқылы өтетін тік жазықтық
ТМД-да абсолюттік биіктіктің есеп алу басы:
тыныш жағдайдағы Дүниежүзілік теңіз суының орташа деңгейі
ең жақын теңіздің орташа деңгейі
Балтық теңізінің орташа деңгейіне сәйкес Кронштадт футштоктың нөлі
деңгейлік бет
эллипсоид беті
Жер эллипсоиды деп:
жердің деңгейлік беті
сфероид
су денесі
жердiң фигурасына мейлiнше жақын келетiн эллипсоид
эллипс
Осьтік меридианның солтүстік бағытынан немесе абсцисса өсінің оң бағытынан сағат тілінің бағыты бойымен осы бағытқа дейін есептелетін горизонталь бұрыш
дирекциондық бұрыш
негізгі азимут
румб
магниттік меридиан
горизонтальды бұрыш
Бiр нүктенің екiншi бiр нүктенiң деңгейлiк бетiнен бiршама қашықтығының айырмасы:
абсолют биіктік Н
шартты биіктік Н/
салыстырмалы бuiктiк (h)
ақиқат биіктік
жобалық биіктік
Жер бетiнiң бiршама шағын учаскелерiн түcipүмен байланысты мәселелердi зерттейтін пән:
Картография
Геодезия немесе топография
Fарыш геодезиясы
Аэрофототопография
Теңіз геодезиясы
А нүктесінің абсолютті биіктігі НА = 653,5 м. А нүктесінен В нүтесінің өсімшесі hАВ = +10.0 м. В нүктесінің биіктік белгісін тап.
663.5 м
660.5 м
665.8 м
664.6 м
661.2 м
А нүктесінің абсолютті биіктігі НА = 456.5 м. А нүктесінен В нүтесінің өсімшесі hАВ = - 10.4 м. В нүктесінің биіктік белгісін тап.
446.1 м
440.5 м
455.8 м
454.6 м
411.2 м
Қазақстан Республикасында биіктік белгісін қандай теңізден есептейді?
Балтық теңізі
Каспий теңізі
Арал теңізі
Қара теңізі
Охот теңізі
Өсімше деп атайды?
өсімшені
биіктіктің сандық мәні
жердің физикалық бетіндегі екі нүктенің биіктігінің айырмашылығы
геоидтан алыстығы
эллипсоидтан алыстығы
Геоид деп аталады:
жердің тұйықталған физикалық беті
эллипс айналымында оның маңайындағы кіші жартылай осінде пайда болатын фигура
дұрыс геометриялық формалары тұйықталған бетпен шектелген фигура
меридианмен шектелген фигура
толқын мен ағынның жоқ кезінде мұхиттардағы судың орта деңгейі мен материктегі мұхитпен жалғасқан шартты түрде алынатын су деңгейінің фигурасы
Нүктенің жағдайы географиялық координаталар жүйесінде анықталады:
зона номері және осьтік меридианмен
тіктеуіш сызықтың көлбеулігімен
нормаль бойынша оның проекциядан эллипс бетіндегі нүкте шамасымен
еңдік және бойлықпен
негізгі азимут және нүкте белгі мен.
Нүкте жағдайы тiкбұрышты жазық координаталар жүйесiнде анықталады:
Х абсцисс, У ординат және Н биіктікпен;
b жазық бұрыш және d жазық қашықтықпен;
Х абсцисса және У ординатамен;
еңдік, бойлық және Н биіктікпен;
a дирекциондық бұрыш және d жазық қашықтықпен.
Гаусс – Крюгердің проекциясы бойынша Жер эллипсоиды бойлық бойынша бөлінеді:
50 зонаға;
40 зонаға;
30 зонаға;
120 зонаға;
60 зонаға
Жазық тік бұрышты зоналды координаттар жүйесінде координаттардың остері ретінде қабылданылады:
абсцисс осіне – жердің айналым осіне паралель тік сызығы, ординат осіне – экватор көрінісі;
абсцисс осіне – нүктенің магниттік меридианы, ал ординат осіне – оған перпиндикуляр сызығы;
абсцисс осіне – осьтік меридиан, ординат осіне – экватор;
абсцисс осіне – нүктенің негізгі меридиан, ал ординат осіне – экватор көрінісі;
абсцисс осіне – бірінші аймақтың осьтік меридианға паралель сызығы, ординат осіне – оған перпендикуляр сызық.
Нүкте жағдайы жазық полярлық координаталар жүйесінде анықталады:
b жазық бұрышпен, n тік бұрышпен және Н көлбеу қашықтықпен;
a дирекциондық бұрышпен және Д қашықтықпен;
Х абсцисспен, У ординатпен және Н биіктікпен;
В еңдікпен және L бойлықпен;
b горизонталь бұрышпен және d- горизонтальды арақашықтықпен.
Бағыттардың негізгі және магниттік азимуттары өзгереді:
0° ден 360° дейін;
0° ден ±180° дейін;
0° ден ±90° дейін;
180° нен 360° дейін;
0° ден 270° дейін.
Жершарындағы нүкте бойлығы өлшенеді:
экватордан берілген нүктеге дейінгі меридиан доғасымен өлшенеді;
Гринвич меридианнан берілген нүкте жатқан меридианға дейінгі паралелмен немесе экватор доғасымен өлшенеді;
эллипсоид беті және экватор жазықтық нормальмен пайда болған бұрыш арқылы өлшенеді;
полюстен берілген нүктеге дейінгі және солтүстікпен оңтүстік меридиан доғасымен өлшенеді;
экватор жазықтық және берілген нүкте мен жердің ортасынан өтетін көлбеу жазықтықтан пайда болатын бұрышпен өлшенеді.
Тікбұрышты координат зоналды жүйесінде ординаттың кері мәні болдырмау үшін:
ординат алдында аймақтардың реттік номерлерін жазады;
ординат алдында ширек номерін жазады;
абсцисса осі ретінде Гринвич меридианыбағытын қабылдайды;
абсцисса мәніне шартты түрде 500км қосады;
абсцисса осін шартты түрде осьтік меридианнан батысқа қарай 500км жылжытады.
Карта парағының ішкі рамасындағы солтүстік және оңтүстік сызықтары аталады :
экватор сызықтары;
координаттық торының сызықтары;
меридиандары;
параллельдер;
осьтік меридианға параллель сызықтар.
Бастапқы меридиан қай қаланың жанында орналасқан:
Астана
Москва
Лондон
Париж
Алматы
Гаусс–Крюгер проекциясындағы жазық тік бұрышты координаталар жүйесіне:
полярлы координаталар
ендік және бойлық
х және у
кеңістікті координаталар х,у,z
геоцентрлік координаталар
Картадан х және у координаталары қандай сызықтардан анықталады?
нүктелер арасындағы сызықтардан
меридиандар сызығынан
параллелдер сызығынан
километрлік торлар сызығынан
геодезиялық сызықтардан
Картадағы қандай сызықтардан ендік және бойлық анықталады?
меридиандар мен параллелдер сызығынан
километрлік торлар сызығынан
параллелдер сызығынан
нүктелер арасындағы сызықтардан
геодезиялық сызықтардан
Гаусс – Крюгер проекциясындағы жазық тік бұрышты координаталар жүйесінде ординатаға жазылады:
меридиандар мен параллелдер сызығынан
километрлік торлар сызығынан
зоналардың номері
нүктелер арасындағы сызықтардан
геодезиялық сызықтардан
Бастапқы меридианның жазықтығы мен берілген нүкте арқылы өтетін меридиан жазықтығы арасындағы бұрыш
географиялық бойлық
меридиандардың жақындасуы
географиялық ендік
магнит тілінің ауытқуы
тіктеме сызық
Жер шары бетінің бөлігі. Гринвичтен бастап бойлық бойынша 6 градус сайын номерленген, екі меридианмен шектелген аталады:
зона
колонна
қатар
белдеу
трапеция
Х, У координаталар өсімшелері деп аталады
Х және У өстеріндегі сызықтардың проекциялары
бір нүктедеге Х, У координаталардың айырымы
Х, У координаталарына Жердің қисықтығы үшін, түзету
пункттар арасындағы биіктік айырмашылығы
пункттардың арасындағы ара қашықтық
Масштабтың негізгі түрлерін атаңыз:
сандық және графикалық (сызықтық және көлденен);
сандық, түсіндірме және сызықтық;
сандық, сызықтық, көлденен және трансверсальдық;
сызықтық, алаңдық және графикалық;
сызықтық және кеңістік.
Сандық масштаб деп аталады:
план немесе картада жердің қысқартылған ұзындық сызық дәрежесін сипаттайтын бөлшегі;
бөлшек саны мен келтірілген масштаб шамасы;
дұрыс бөлшек, алымында – бір, ал бөлімінде –жердегi сызықтардың план мен картада кескiндеу кезiнде қаншалықты кiшiрейгенiн көрсетедi;
план немесе картада жердің жазық проекция сызығын кішрейту дәрежесі;
жердің сызық ұзындығын планда көрсету кезіндегі кішрейту сандық мәні.
Көлденен масштаб графикалық дәлдігі деп аталады:
план масштабында көрсетілген көлденен масштабтың ең кіші бөлігі 0,02см сәйкес келеді;
пландағы 0,01см-ге сәйкес жердегі қашықтығы;
план масштабында көрсетілген көлденен масштабтың негізі;
пландағы 0,03см-ге сәйкес жердегі қашықтығы;
көлденен масштабтың негізінің оңдық бөлігі.
Топографиялық план деп аталады:
жердің қисығын есепке алып, анықталған математикалық заңы бойынша жер бетіндегі участкаларды жазықтыққа кішрейтілген бейнесі;
жер бетіндегі кіші участкалардың кішірейтілген және бұрмалаған бейнесі;
жер бетіндегі едәуір территорияның жазық проекцияның кішрейтілген және бұрмалаған бейнесі;
жердің қисығын есепке алып, жер бетіндегі едәуір территорияның кішрейтілген және сол бетіндегі бейнесі;
жер бетiнің шектеулi учаскесi бедерiнің контурлары мен пiшiндерiн горизонталь проекцияда қағаз бетiнде кiшiрейтiп және осы сияқты кескiндеу (Жер қисықтығы ескерiлмейдi).
Масштабқа байланысты карталар келесі түрлерге бөлінеді:
орта масштабты 1:200000 -тан 1:1000000-қа дейін, ұсақ масштабты 1:1000000 –тан және одан ұсақ;
ірі масштабты 1:10000-тан 1:100000-қа дейін, орта масштабты 1:100000-тан 1:500000-қа дейін, ұсақ масштабты 1:1000000-тан ұсақ;
ірі масштабты 1:1000-тан 1:50000-қа дейін, орта масштабты 1:100000-тан 1:500000-қа дейін, ұсақ масштабты 1:1000000-тан және одан ұсақ;
ipi масштабты - 1 : 10000, 1: 25000, 1: 50000, орта масштабты -1:100000, 1:200000, ұсақ масштабты - 1 : 500000, 1 : 1000000.
ұсақ масштабты 1:1000000-тан және одан ұсақ, ірі масштабты 1:1000-тан 1:100000-қа дейін.
Салынды деп атайды:
пландағы екі көршілес горизонтальдар арасындағы қысқаша арақашықтығы;
құламаның көлбеу бұрыш;
екі көрші жазықтық арасындағы биіктік бойынша қашықтық;
құламаның жазықтыққа қарай көлбеу tg бұрыш немесе еңіс;
деңгей бетінен тіктеуіш сызық бойынша жазықтықтың тұру.
Жер бедерінің қима биіктігі деп аталады:
деңгей бетінен жазықтық бетінің жер бедерінің биіктігі бойынша тұруы;
деңгей беттен жазықтыққа дейінгі аралық;
тіктеуіш сызық бойынша Балтық теңіз деңгейден жердің бедеріне дейінгі аралық;
пландағы көрші жазықтық арасындағы қашықтық;
жер бедерінің көршілес жазықтықтар аралығындағы тіке қашықтығы.
Жер бедері деп:
жер бетінің тегіс еместігін атайды;
жер бетінің төмендеуін атайды;
жер бетіндегі горизонтальдарды атайды;
жердің физикалық бетінің ойлы-қырлы жиынтығын атайды;
жергілікті жердің жағдайының және жер бетінің тегіс еместігін атайды.
Негізгі меридиан бойынша компастың көмегімен картаны бағдарлау кезінде еске алу қажет:
магниттік тілінің ауытқуы және меридиандардың жақындасуы;
магниттік тілінің ауытқуы;
меридиандардың жақындасуы;
негізгі азимуты;
дирекциондық бұрыш және магниттік тілінің ауытқуы.
Горизонталь деп жер бетінің ирелендеген сызығы, нүктелерін қосатын:
бірдей қуатты тақталарын;
бірдей қысымды атмосфераларын;
бірдей биіктік белгілерін;
бірдей өсімшелерді;
бірдей координата өсімшелерін.
Масштаб деп:
жергілік сызық горизонтальды проекциясының ұлғаю сатысы;
жергілікті сызық горизонтальды проекциясының қолдану сатысы;
нүктелер ара қашықтығының азаю сатысы;
нобай өлшемінің азаю сатысы;
планға немесе картаға сызықты салғанда жергілікті сызықтың горизонтальды проекциясының азаю сатысы.
Бергштрuх:
беткейдiң төмендейтiн бағытын көрсетеді;
беткейдiң жоғарылау бағытын көрсетеді;
беткейдің бағытына қатысы жоқ;
төбенің шыңын көрсетеді;
қазан-шұңқырдың түбін көрсетеді.
Орташа таулар биіктігі:
2000м-ден 3000м-гедейін;
100м-ге дейін;
500м-ден 1000м-ге дейін;
100м-ден 500м-ге дейін;
1000м-ден 2000м-ге дейін.
Жердің созылған ойлы жері, ол бір бағытта біртіндеп төмендейді:
жота
өзек
тау
жазық
шұңқыр
Палетка:
параллель сызықтар сызылған мөлдір қағаз;
сызғыштың түрі ;
ара қашықтық өлшейтін аспап;
түрлі - түсті қағаз;
карандаштың түрі.
Профиль:
жер бедері;
жер бедерінің тіке тіліктегі көрінісі;
карталар мен пландарда жер бедерінің тұрпатын ажырататын сызық;
тұйық сызық;
горизонталь иректері.
Өзекке қарама-қарсы біртіндеп әр бағытта созыла орналасқан жер бетінің дөңес пішіні:
жазық
төбе
тау
жота
кезең
Планның масштабы:
1:1000000;
1:10000 –нан 50000-ға дейін;
1:10000-ға дейін;
1:5000-ға дейін;
1:5000-нан артық.
1:5000 масштабтағы пландағы ара қашықтық d=50,0 мм. Жергілікті жердегі D сызығына сәйкес келетін ұзындықты анықтау керек.
250 м
50 м
300 м
150 м
200 м
Жергілікті жерде сызықтың ұзындығы D = 500 м. Сәйкесінше картадағы ұзындығын анықта М 1: 10000.
50 мм
10 мм
35 мм
18 мм
20 мм
Магнит тілінің ауытқуы (δ) деп:
шын және магниттiк меридиандар арасындағы бұрышы;
нүктеден нүктеге көшу кезіндегі магниттік тілінің еңкейюінің өзгеруі;
магниттік тілінің бастапқы бағыттан еңкейюі;
солтүстік магниттік меридиан бағыттан берілген бағытқа дейін есептелетін бұрыш;
негізгі және осьтік меридиан арасындағы бұрыш.
Румба деген:
сағат тілі жүріс бойынша ең жақын бастапқы меридиан бағыттан берілген бағытқа дейін;
ең жақын (солтүстік немесе оңтүстік) У осі бағыттан берілген бағытқа дейін;
бастапқы меридианның солтүстік бағыттан берілген бағытқа дейін;
сағат тілінің жүрісіне қарсы ең жақын бастапқы меридиан бағыттан берілген бағытқа дейін;
осьтік меридианның жақын бағытынан eкi жаққа қарай бiр нақты сызыққа дейiн есептелетiн сүйiр бұрыш.
Магниттік азимут деп:
сағат тілі жүрісі бойынша ең жақын негізгі меридианның солтүстік бағыттан берілген бағытқа дейінгі бұрыш;
сағат тiлiнiң бағыты бойымен магниттiк меридианның солтүстiк бағытынан (магнит тiлiнiң солтүстік шетiнен) белгiлi бiр алынған бағытқа дейiн есептелетiн горизонталь бұрыш;
ең жақын магниттік меридиан бағыттан берілген бағытқа дейінгі бұрыш;
осьтік меридианның солтүстік бағыттан берілген бағытқа дейінгі бұрыш;
негізгі меридианнан магниттік меридианға дейінгі бұрыш.
Румбаның (кесте бұрыш) мәнін анықтаңыз, егер бағыттың дирекциондық бұрышы a=291градус 25 минут
r = 291 градус 25 минут;
r = 68градус 35минут;
r = 21 градус 25минут;
r = 1 градус 25 минут;
r = 91 градус 35 минут.
Сағат тілі бағытымен берілген бағытқа дейінгі есептелетін горизонталь бұрыш дирекционды бұрыш деп аталады. Бастапқы бағыты:
ОХ өстік меридианының оңтүстік бағытынан;
ОХ өстік меридианының солтүстік бағытынан;
шын меридианның оңтүстік бағытынан;
шын меридианның солтүстік бағытынан;
магниттік меридианның солтүстік бағытынан.
Берілген бағыттың магниттік азимутының бұрышы есептеледі:
шын меридианның солтүстік бағытынан берілген бағытқа дейінгі сағаттілімен бағыттас өлшенетін бұрыш;
магниттік меридианның солтүстік бағытынан сағат тілімен бағыттас берілген бағытқа дейінгі бұрыш;
магниттік меридианның жақын жатқан бағытынан берілген бағытқа дейінгі бұрыш;
өстік меридианның солтүстік бағытынан берілген бағытқа дейінгі бұрыш;
шын меридианнан магниттік меридианға дейінгі бұрыш.
Бағыттың дирекциондық бұрышы сол бағыттың шын азимутына тең, нүктелерде:
полюстерде орналасқанда;
зонаны шектейтін батыста және шығыста орналасқан;
зонаның өстік меридианына бірдей ара қашықтықта орналасқанда;
зонаның өстік меридианында орналасқанда;
экватор сызығында орналасқанда.
Дирекциондық бұрышы a= 253 градус 19 минут бағыты үшін кестелік бұрышты анықтаңыз:
r= 73 градус 19 минут;
r= 253 градус 19 минут;
r= 16 градус 41минут;
r= 106 градус 41 минут;
r= 163 градус 19 минут.
Тура және кері дирекциондық бұрыштар айырмасы:
27 градус
90 градус
0 градус
180 градус
360 градус
АВ жағының дирекциондық бұрышы aАВ 23градус 14минут тең. Кері дирекциондық бұрышты есепте?
135градус 20 минут
55 градус 25 минут
203 градус 14 минут
85 градус 15 минут
68 градус 25 мину
АВ жағының дирекциондық бұрышы aАВ = 81 градус 15минут. А нүктесіндегі меридиандардың жақындаасуы +4°. Шын азимутты есепте.
85 градус 15 минут
55градус 25 минут
135градус 20 минут
105градус 15минут
68градус 25минут
Дирекциондық бұрыштың мәні 100 градус 00 минут. Румбтың мәні неге тең?
rОШ= 80 градус 00 минут
rСШ = 55 градус 25 минут
rОБ= 135 градус 20 минут
rСШ = 95 градус 15 минут
rОШ = 68 градус 25 минут
Шын азимут қандай шартты бағыттан өлшенеді?
өстік меридианнан
негізгі меридианнан
километрлік тор сызығынан
магниттік меридианнан
параллельдерден
Магниттік азимут қандай шартты бағыттан өлшенеді?
километрлік тор сызығынан
өстік меридианнан
магниттік меридианнан
негізгі меридианнан
параллелдерден
Дирекциондық бұрыш қандай шартты бағыттан өлшенеді?
Өстік меридианнан
Негізгі меридианнан
Магниттік меридианнан
Жергілікті жердегі сызықтан
Параллельдерден
Магниттік ауытқуы (Минус) – 1 градус 15 минут. Бұл
батыстық ауытқу
солтүстік-батысты
шығыстық ауытқу
солтүстік ауытқу
солтүстік-шығыстық ауытқу
Меридиандардың жақындасуы берілген (Плюс) + 1 градус 15 минут. Бұл
меридиандардың шығыстық жақындасуы
меридиандардың батыстық жақындасуы
солтүстікті жақындасу
солтүстікті- батыстық жақындасу
солтүстікті-шығыстық меридиандардың жақындасуы
Тура геодезиялық есептің мәні келесіден тұрады:
алғашқы нүктенің координатасы, қабырғалар арасындағы дирекциондық бұрышы және олардың арасындағы горизонтальды арақашықтық белгілі болса, сол арқылы екінші нүктенің координаталарын табу
белгілі координата мен екі нүкте бойынша жазық қабырғаны салуды және оның дирекциондық бұрышын табу
белгілі координатасы мен екі нүкте бойынша координата өсімшесін табу
координата өсімшесі және дирекциондық бұрышы бойынша жазықтық салу мен қабырға румбасын табу
жазықтық салу, дирекциондық бұрыш бойынша координата өсімшесін табу
Кері геодезиялық есептің мәні келесідей:
координаталары белгілі екі нүкте бойынша олардың арасындағы горизонталь арақашықтықты және бағыттарының дирекциондық бұрышын анықтау
координатасы белгілі нүкте, сызық ұзындығы және оның дирекциондық бұрыш бойынша басқа нүктенің координатаны табу
координаталары белгілі екі нүктелер бойынша координат өсімшесін анықтау
жазық арақашықтық, қабырғалар дирекциондық бұрышы бойынша нүкте координатасын табу
белгілі координат өсімшелері бойынша нүкте координатасын, жазық салындысын және бағыт румбасын табу
1:10000 масштабтағы карта бетінің номенклатурасын қөрсетіңіз:
N-37-144-Г-г-4
N-37-144-Г-(256)
N-37-144-Г-4
М-143-15-А-а
М-43-75-а-4
Карталардың номенклатурасы негiзiн құрады:
1: 1000000 масштабтағы карта
1: 50000 масштабтағы карта
1: 10000 масштабтағы карта
1: 25000 масштабтағы карта
1: 500000 масштабтағы карта
1:1000000 масштабты карта бетінің номенклатурасы:
N-37
N-37-144
N-37-144-Г
N-37-ХХХVI
N-37-144-Г-г
37 колона нешінші зона:
7-зона
37-зона
17-зона
1-зона
2-зона
Жергілікті жердегі горизонтальды салынды 100 м. Сәкес келетін ұзындығы 1 см-тең. Картаның масштабын тап?
1: 10 000
1 : 50 000
1 : 25 000
1 : 5000
1: 1000
N- 43 картаның номенклатурасы көрсетілген. Картаның масштабын көрсет
1:1 000 000
1 : 50 000
1 : 10 000
1 : 25000
1: 1000
Геодезиялық аспаптарын тексеру әрекеті қандай айқындау мақсатпен жасалады:
аспап конструкциясына қойылатын геометриялық шарттарын орындау
аспапты пайдалануға жарамдылығын
аспаптың механикалық және оптикалық бөлшектерін реттеу
жіп торының көріністің анықтылығын
аспаптың барлық бөлшектерінің бар болуын
Теодолитқа нивелирлеу (горизонтальдау) жасалады:
горизонталь дөңгелекте орналасқан тексерілген цилиндрлік деңгейді қолданып көтергіш бұрандалармен
жіп тіктеуіш немесе оптикалық центрирдің көмегімен
теодолит тұғырығынын көтергіш бұрандалары мен стан бұрандамасымен
көру дүрбісінің бекіткіш және микрометриялық бұрандаларының көмегімен
көру дүрбісінің көтергіш және микрометриялық бұрандаларының көмегімен
Бірінші және екінші жартылай тәсілі бойынша өлшенген жазық бұрыштардың нәтижелер айырмашылығы аспау керек:
теодолиттің есеп алу құрылымының екі есе дәлдіктен
теодолиттің есеп алу құрылымының дәлдіктен
коллимациялық қателіктің екі шамасынан
алидаданың эксцентриситетнің екі шамасынан
коллимациялық қателіктің шамасынан
Теодолит – тахеометрдің вертикаль дөңгелегінің НО тексеру анықтамасын беру керек:
вертикаль дөңгелектің НО 00 тең немесе нөльге жақын болу керек
орталық деңгейдің осі көру дүрбісінің горизонталь айналу осіне параллель болу керек
вертикаль дөңгелектің НО тұрақты болу керек
вертикаль дөңгелектің алидадасындағы цилиндрлік деңгейдің осі алидада нөлдік диаметрге параллель болу керек
цилиндрлік деңгейдің осі нысаналау осіне параллель болу керек
Теодолиттің негізгі бөліктерін атаңыз:
үш көтергіш бұрандасы бар тұғыр, горизонтальды дөңгелек, лимб және алидададан тұрады, көру дүрбісі және вертикальды дөңгелек
трегер, көтеру бұрандалары, көру дүрбісі, горизонтальды дөңгелек, верньерлер, лупалар, дөңгелек деңгей
тұғыр, көтеру бұрандасы, бекіту және жетекші бұрандалар, станокты бұранда,көру дүрбісі, бағана, деңгей
штатив, лимб, алидада, цилиндрлік деңгей, вертикальды дөңгелек, станокты бұранда
бұрышөлшегішті дөңгелектер, көтеру бұрандасы, бекіту және дәлдеу бұрандалары, бағаналар
Нүкте үстіндегі теодолитті центрлеу ненің көмегімен жүргізіледі:
жіпті немесе оптикалық тіктеуіштің
қадалардың
эккердің
компастың
теодолиттің көтеру бұрандаларының
Сызықтың жармасы деп:
соңғы нүте сызықпен өтетін тіктеуіш жазықтығы
өлшенетін сызықтың соңғы нүктелер арасындағы қысқаша қашықтығы
соңғы нүте сызықпен өтетін жазық жазықтығы
соңғы нүкте сызықпен өтетін шартты сызығы
сызық бағыты бойынша тартылған өлшеуіш сым
Теодолиттi орнату нүктесінің үстіне қандай дәлдiкте центрлейді:
(5-10) мм қателiкпен
15мм қателікпен
1мм қателікпен
(1-3) мм қателікпен
қателіксіз
Теодолиттің неше тексермесі бар:
бес
он
үш
екі
төрт
Геодезияда теодолиттік жүрісте жазық бұрыштары өлшенеді:
бір толық тәсілімен
қайталау тәсілімен
бір жартылай тәсілімен
дөңгелек тәсілімен
полярлық тәсілімен
Буссоль қандай мақсатта қолданады:
магниттік меридиан бағытында теодолитті бағыттау үшін қажет
ара қашықтықты өлшеу үшін қажет
басты меридиан бағытында теодолитті бағыттау үшін қажет
өстік меридиан бағытында теодолитті бағыттау үшін қажет
бұрыш өлшейтін аспап
Жоғарғы дәлдікті теодолиттер:
Т1
Т15К, 2Т30, Т60
2Т30М
2Т2, 2Т5К
Т5
Теодолитті горизонталь жазықтық қалпына келтіреді:
деңгей – теңгерме
дүрбі
вертикаль дөңгелек
қыл сызықты тор
микроскоп
Техникалық теодолиттер:
Т15К, 2Т30, 2Т30М, Т60
2Т2, 2Т5К
Та2М
Т1
Т1, Т5
Теодолит 2Т-30 теодолиті жұмыстық өлшемде қайсысына жатады
оптикалық теодолит
механикалық теодолит
электронды теодолит
автоматикалық теодолит
гироскоптық теодолит
2Т30 теодолит дәлдігі бойынша қайсысына жатады
техникалық теодолит
электронды теодолит
дәл теодолит
жоғарғы дәлдікті теодолит
астрономиялық теодолит
2Т30 теодолитінің сонғы 30-саны нені білдіреді ?
бұрышты өлшеудегі оның секундтық дәлдігін
өсімшені өлшеудегі оның дәлдігін
бұрышты өлшеудегі оның минуттық дәлдігін
бұрышты өлшеудегі оның градустық дәлдігін
сызықтың ұзындығын өлшеудегі оның дәлдігін
Станцияда вертикаль бұрыштарды өлшеу кезінде НО өзгеруі аспау керек:
теодолиттін вертикаль есеп алу тетігінін екі дәлдігінен
коллимациялық қателіктен
вертикаль дөңгелектің есеп алу тетігінін үш дәлдігінен
коллимациялық қателіктің екі шамасынан
теодолиттін горизонталь есеп алу тетігінін дәлдігінен
Бірінші және екінші жартылай тәсілімен жазық бұрышты өлшеу нәтижелер айырмашылығы аспау керек:
теодолиттің есеп алу құрылымның екі есе дәлдіктен
лимба бойынша есеп алу дәлдіктен
лимба өлшеу бөліктен
коллимациялық қателік шамасынан
теодолиттің есеп алу құрылымның дәлдіктен
Теодолиттік түсіріс кезінде қолданылатын аспаптар:
штатив, теодолит, жіпті тіктеуіш, 20м-лік таспа, 2-ала таяқ, буссоль
штатив, үш көтергіш бұрандалары бар тұғырық, деңгейі бар кипрегель
үш көтергіш бұрандалары бар тұғырық, деңгей және буссоль-бағдарлауыш
тіктеуіш, үш көтергіш бұрандалары бар тұғырық, буссоль-бағдарлауыш
теодолит, жіпті тіктеуіш
Дәлдігі бойынша теодолиттер келесі түрлерге бөлінеді:
жоғары дәлдікті, дәл және техникалық
дәл, орта және аз дәлдікті
жоғары дәлдікті және аз дәлдікті
дәл, орта дәлдікті, техникалық және аз дәлдікті
өрескел, орта, дәл және жоғары дәлдікті
Жеке бұрышты өлшеу үшін, қолданылатын әдіс:
тәсілдер
айналма әдіс
барлық өлшемдермен
Струве әдісімен
Томилин әдісі
2Т-30 теодолитімен вертикальды алынған есеп ДС = -2 градус 50 минут; ДО = +2 градус 49 минут. НО “ноль орнын” анықтау?
-0,5 минут
3 минут
2 минут
1.5 минут
1 минут
2Т-30 теодолитімен вертикальды дөңгелек бойынша есеп ДС= 7 градус 10 минут, ал НО= 0 градус 01 минутқа тең. Көлбеу бұрышты анықта?
7 градус 09 минут
7 градус 29 минут
7 градус 19 секунд
- 7 градус 26 секунд
-7 градус 45 минут
Горизонтальды бұрышты өлшегенде нысаналау немен орындалады :
теодолиттің көру дүрбісімен
нивелирдің көру дүрбісімен
оптикалық микрометр окулярымен
теодолиттің көру дүрбісінің окулярымен
нивелирдің көру дүрбісінің окулярымен
Нысаналау нүктелеріндегі горизонтальды дөңгелектер бойынша есептер: сол бағыт = 30 градус 09 минут, оң бағыт = 50 градус 19 минут. Өлшенген бұрыш тең:
20 градус 10 минут
80 градус 09 минут
10 градус 10 минут
80 градус 28 минут
60 градус 09 минут
Соғыс жағдайларында карталарды қолданады:
жерді зерттеу үшін, соғыс жағдайын картаға көрсету және соғыс операциялар жоспарын өңдеу, көрінбейтін нысана бойынша ату және әскери-инженерлік ғимараттарын тұрғызу кезінде
жер үстін бағдарлау үшін
жерді зерттеу, әскери-инженерлік ғимаратын тұрғызу , әскери ойындар мен оқыту өткізу үшін
ракеталық техникаларды қолдану кезінде, әскери қозғалыс жолдарын жоспарлау және бағдарлауды өткізу үшін
ірі масштабты картаны құру үшін
Ара қашықтықтарды паралактикалық әдіспен өлшеу дегеніміз сызық ұзындығын жанама әдіс көмегімен:
өлшенетін сызыққа көлденең бөлінетін қысқа базис және сызық шеттерінен базис қарастырылатын параллактикалық бұрыштар
ұзындығы қашықтық өлшеуішпен өлшенген қысқа базис
тұрақты паралактикалық бұрыш және өзгерісті базисі бар екі бейнелі қашықтық өлшеуіш
жарыққашықтық өлшеуіш және теодолит
параллактикалық бұрыштарды өлшеу
Сызықты қадалау деп:
өлшенетін сықызтың сызық бойы қадаларды орнату
сызықпен біртіндеп өлшеу аспабын сызық бойымен тартып ұстау
өлшеуге ыңғайлы болу үшін сызықты участкаларға бөлу
сызық бағытын анықтау
өлшенетін сызықтағы кедергі жасайтын заттарды жою үдірісі
Жіптік қашықтықөлшегіші көру түтігінде көрсетіледі:
жіп торына нысаналау осімен салыстырғанда симметриялы орналасқан қашықтықөлшегіш штрихтар
тұрақты параллактикалық бұрышқа нысаналау сіулені қисайтатын компенсаторы
ала бағана бойынша есеп алуға арналған қондырғысы
ала бағана бойынша қашықтықты анықтауға арналған арнайы қисықтар бар көз алабы
ала бағана бойынша қашықтықты анықтауға арналған арнайы бағана орнатқан көз алабы
Өлшеуіш лентамен өлшеу үшін сызықты дайындауға қажет:
сызықты қадалау, оның бойындағы тастармен төмпешіктерді тазалау, биік шөптер және өлшеуге кедергі жасайтын бұтақтарды ажырату
сызықты тең участкаларға бөлу, оның бойындағы тастарды тазалау, шөптерді шабу немесе өртеу және өлшеуге кедергі жасайтын бұтақтарды ажырату
сызықты тазалау және сызықты тең участкаларға шпилькамен бөлу
сызық бойы бойынша қадаларды қою және өлшеуге кедергі жасайтын заттарды жойып, сызықты бөлек участкаларға бөлу
сызықты қадалау, оның бойындағы тастармен төмпешіктерді тазалау, шөпті шабу және өлшеуге кедергі жасайтын бұтақтар мен ағаштарды кесіп тастау
Теодолиттік жүрістің қабырғасының ұзындығы өлшеніледі:
1 разряд жүрісінде 1:2000 және 2 разрядты жүрісінде 1:1000 кем емес дәлдікті оптикалық қашықтықөлшегішпен немесе темір өлшеуіш лентамен
тура немесе жанама әдіспен
өлшеу жоғары дәлдікті қамтамасыз ететін инварлық сым өлшеуішпен
тоқыма рулеткамен
1:2000 – 1:1000 дәлдікпен оптикалық немесе жарық қашықтықөлшегішпен
Картадағы сызықты шартты белгі:
жол
тау
поселок
тал
орманды массив
Пландағы горизонтальдар арасындағы ара қашықтықтар - ол:
салынды
сызықтың көлбеулігі
жер бедерінің қима биіктігі
нүктелер арасындағы ара қашықтықтар
нүктенің биіктігі
Тахеометриялық түсіріс кезінде қазіргі заманның қандай аспаптары қолданылады?
электронды тахеометр
электронды планиметр
светодальномер
цифрлы нивелир
оптикалық нивелир
Азимут сөзін арабшадан аударғанда:
бағыт
нүкте
кеңістік
аудан
шаршы
1:5000 масштабты тау-кен жұмыстар планының графикалық дәлдігі неге тең?
1 м
5 м
0,4 м
5,5м
10 м
Тірек торабы тірек пунктерінің жиынтығы болып көрсетіледі:
пландық және биіктік орындары белгілі, жергілікті жерде бекітілген нүктелер
орындары аспан жұлдыздарын бақылаудан анықталады
жер пішінін анықтаумен байланысты, ғылыми есептерді шешуді қамтамасыз ететін
инженерлі – техникалық есептерді шешуді қамтамасыз ететін
олардың орындары географиялық координаталармен анықталған
Геодезиялық жиілету тораптары қызмет етеді:
ipi масштабтағы түсiрулердi, сондай-ақ инженерлiк және геодезиялық жұмыстарды негiздеу үшiн
құрылыс торларын бөлу үшін
аэрофототүсірісті қамтамасыз ету үшін
мемлекеттік геодезиялық тораптарды соңғы рет жиелету үшін
барлық топографиялық түсірістерді геодезиялық негіздеу үшін
Сыртқы геодезиялық белгілерінің негізгі түрлерін атаңыз:
турлар, пирамидалар, қарапайым және қүрделі сигналдар
турлар, топырақтық және қабырғалық қадабелгілер
пирамидалар, сигналдар және қадабелгілер
бағдарлама пункт, қада, сигнал
қабырға марка, ғимараттағы геодезиялық белгі
Полигонометрия әдісі геодезиялық тораптарды құру кезінде қолданылады:
орманды жазық жерде триангуляция жүйесiнiң дамуы қиындау немесе жергiлiктi жағдайдың күрделiлiгiнен экономикалық жағынан орынсыз кезде
созылмалы пішінді өндірістік алаңдарынын территорияларында
қиылысқан жерде 1 км2-де тірек пунктері аз болған жағдайда
таулы жерде, бұрыштық және ұзындық өлшемдерді жүргізу қиын болғандықтан триангуляция әдісін қолдану ыңғайсыз
жазық жерде, биік геодезиялық белгілерді құру керексіз болғанда
Триангуляция әдісінің мәні жергілікті жерде үшбұрыштар жүйелерін құрудан түрады:
оларда барлық бұрыштар және кейбiр базис қабырғаларының ұзындығы өлшенедi
төбелер координаталары аспан жұлдыздарын бақылаудан анықталады
барлық бұрыштар мен қабырғалар өлшенеді
барлық үшбұрыштардағы бұрыштар тәсілдер әдісімен өлшенеді
үшбұрыштардағы барлық қабырғалардың ұзындықтары өлшенеді
