WorksheetsГИББСТІҢ ЕРКІН ЭНЕРГИЯСЫ ХИМИЯЛЫҚ РЕАКЦИЯ ЖЫЛДАМДЫҒЫ
Total questions: 22
Worksheet time: 11mins
Гиббстің еркін энергиясы (G) —
бұл максимал жұмысты орындау үшін қолданылатын жүйенің жалпы энергиясының бір бөлігі
энергиясының жүйенің энтальпиясы және энтропиясымен байланысы мына теңдеумен өрнектелед
Бұл шаманың абсолютті мәнін өлшеу мүмкін емес, сондықтан белгілі бір процестің жүруінің функциялық өзгерісі пайдаланылады
Жай заттар үшін Гиббс энергиясы тең болады:
Гиббстің еркін энергиясының жүйенің энтальпиясы және энтропиясымен байланысы мына теңдеумен өрнектеледі:
G = H – TS
G = H – TК
G = H – TО
Е = H – TS
Бұл шаманың абсолютті мәнін өлшеу мүмкін емес, сондықтан белгілі бір процестің жүруінің функциялық өзгерісі пайдаланылады:
ΔК = ΔH – TΔS
ΔG = ΔH – TΔS
ΔG = ΔH – TΔО
ΔG = ΔО – TΔS
Жай заттар үшін Гиббс энергиясы тең болады:
нөлге
1-ге
2-ге
3-ке
Гиббс энергиясының өзгерісін ΔG таңбасымен белгілейді және оның р = const болғандағы шамасы мен таңбасы тұрғысынан жүйенің термодинамикалық тұрақтылығын анықтайды:
• егер химиялық реакцияда Гиббс энергиясы төмендесе, яғни ΔG < 0 нәтижесінде, процесс өздігінен жүреді немесе процесс термодинамикалық мүмкін деп есептеледі;
• егер реакция өнімдерінің термодинамикалық потенциалы бастапқы заттардікінен үлкен, яғни ΔG > 0 болса, реакция өздігінен жүрмейді немесе процесс термодинамикалық тұрғыдан мүмкін емес деп есептеледі;
• егер ΔG = 0 болса, онда реакция тура және кері бағытта жүре алады, яғни реакция қайтымды.
барлық жауап дұрыс
Қандай да бір реакцияның жүру-жүрмеуі, бағыты термодинамиканың екінші заңымен анықталады:
Кез келген өздігінен жүретін процесс, сондай-ақ химиялық реакция жүйеде еркін энергияның (температура мен қысым тұрақты) немесе Гельмгольц энергиясының (температура мен көлем тұрақты) азаюымен бағыттас жүреді.
қарапайым бөлшектердің күрделі заттарға бірігуі, сондай-ақ күрделі заттардың жай заттарға ыдырауы
Процестің жүру барысында заттардың түзілу энтальпиясы мен энтропиясы қосындылары өзгерісінің бірнеше ықтимал нұсқасы болуы мүмкін.
химиялық реакциялар кезінде екі процесс бір мезгілде жүзеге
асады
Химиялық реакциялар кезінде екі процесс бір мезгілде жүзеге асады:
кез келген өздігінен жүретін процесс, сондай-ақ химиялық реакция жүйеде еркін энергияның (температура мен қысым тұрақты) немесе Гельмгольц энергиясының (температура мен көлем тұрақты) азаюымен бағыттас жүреді
қарапайым бөлшектердің күрделі заттарға бірігуі, сондай-ақ күрделі заттардың жай заттарға ыдырауы
бұл максимал жұмысты орындау үшін қолданылатын жүйенің жалпы энергиясының бір бөліг
Гиббстің еркін энергиясының жүйенің энтальпиясы және энтропиясымен байланысы мына теңдеумен өрнектелед
Бастапқы заттардың немесе өнімнің біреуінің концентрациясының уақыт бірлігіндегі өзгеруі:
химиялық реакцияның жылдамдығы
концентрация
өлшем бірлігі
энтропия
Химиялық реакциялардың жылдамдығын және оның әртүрлі факторларға тәуелділігін зерттейтін химияның саласы:
химиялық кинетика
химиялық реакцияның жылдамдығы
концентрация
энтальпия
Біртекті ортада жүретін реакциялар-
орташа
әртекті
гетерогенді
гомогенді
Әртүрлі фазадағы заттардың әрекеттесуі нәтижесінде жүретін реакциялар:
гетерогенді
біртекті
гомогенді
орташа
Гомогенді реакцияның жылдамдығы әрекеттесуші заттардың немесе өнімнің біреуінің концентрациясының уақыт бірлігіндегі өзгерісімен анықталады:
V=C/T
V=C/J
V=C/O
V=C/N
Гетерогенді реакцияның жылдамдығы фаза бетінің аудан бірлігінде белгілі уақыт ішінде әрекеттесетін заттардың не өнімнің зат мөлшерінің өзгерісімен анықталады. Демек:
V=n/st
J=n/st
V=n/s
V=n/so
Температура тұрақты болғанда реакцияның жылдамдығы әрекеттесуші заттар концентрациясының көбейтіндісіне тура пропорционал.
Әрекеттесуші массалар заңының оқылуы
Құрам тұрақтылық заңы
Массалар заңы
көлем
аA + bB = cC + dD реакциясы үшін жылдамдықтың концентрацияға тәуелділігі төмендегідей өрнектеледі:
s=k cA b A
v=k cA b A
l=k cA b A
v=k cA b2
Қарапайым реакциялар (бір ғана сатыда жүзеге асады) үшін әр
заттың концентрациясының дәрежесі көп жағдайдатең болады:
атомына
молекуласына
оның стехиометриялық коэффициентіне
нуклонына
Әрекеттесуші массалар заңы орындалатын реакциялар:
зарядтары
оның стехиометриялық коэффициентіне
электрондары
тек қана қарапайым химиялық реакциялар үшін
Гомогенді реакцияларға газ тәрізді заттар қатысқанда реакция жылдамдығынаәсер ететін фактор:
қысым
газ
оттек
сутек
Менделеев-Клапейрон теңдеуінде:
pV = nRс
pV = nRT
pV = nRа
pV = nRд
Қысым мен молярлық концентрация бір-біріне:
жауап
теріс
тура пропорционал
плюс
Қысым артқанда химиялық реакцияның жылдамдығы:
өседі
кемиді
үлкейеді
кішірейеді
Химиялық реакция жылдамдығына әсер ететін маңызды факторлардың бірі:
температура
қысым
әрекеттесуші заттар табиғаты
атмосфера
