WorksheetsMenejment 3-mavzu yakuniy
Total questions: 40
Worksheet time: 30mins
Funksional struktura:
barcha qo‘yi rahbarlar va ishlab chiqarish yacheykalarini korxona rahbariga bo‘ysundirish orqali tashkil yetiladi
har bir boshqaruv bo‘g‘iniga muayyan funksiyalarni biriktirib qo‘yish orqali tashkil etilmaydi
har bir chiziqli raxbar qoshida ixtisoslashgan xizmatlar, maslaxatchilar kengashi, ya’ni shtablar tuzish orqali tashkil etiladi
to'g'ri javoob yo'q
Marketing faoliyatining asosiy maqsadi:
bozorni tadqiq qilish orqali iste’molchilar fikrlarini o‘rganish
fikrlarni tafsiya eta bilish
tavsiya yetilgan muloxazalarni jamoa normalari sifatida tadiqlanishi
faoliyat qaratilgan obyektni o‘rgangan xolda fikrlar yuritish
Marketingning asosiy maqsadi nima?
korxonani yuqori foyda bilan taminlash
xaridorni talab va extiyojlarini qondirish
ishlab chiqarishni tartibga solish
xamma javoblar to‘g‘ri
Reklamaning maqsadi nima?
sotishni tezlashtirish
yuqori baho bilan sotish uchun sharoit yaratish
sotishdan yuqori foyda olish
iste’molchilarni yangi tovar haqida xabardor qilish
Bozor konyukturasi nima?
talab va taklif o‘rtasidagi munosabat
baxoning darajasi
tovarning xarajati
zaxiradagi tovarlar
Avtokratik rahbarlar bo‘ysinuvchilarning…
tashabbuskorligiga yo‘l qo‘ymaydi
tashabbuskorligiga to‘la-to‘kis tayanadi
tashabbuskorligini rag‘batlantiradi va undan foydalanadi
faolligiga rag‘batlantiradi
Liberal rahbarlar kadrlarni tanlashda:
beparvolarcha yondashadilar
kuchli raqobatdoshlardan qutulish payida bo‘ladilar
ishchan, bilimdon xodimlarga mo‘ljal oladilar, ularni o‘sishiga yordam beradilar
tashqaridan madad kutadi
Samaradorlik – bu …
haqiqiy ishning xaqiqiy ishchilar tomonidan boshqarilishi
raqobat sharoitida tashkilot yashab qolishi va muvaffaqqiyat qozonishi uchun muhim bo‘lgan omil
savdoning katta xajmi
ishlab chiqarish samaradorligining ko‘rsatkichi, foydalanilgan resurslarning mahsulot birligi
Boshqaruvning avtoritar uslubida boshqaruvchi.
hamma muammolarni o‘zi hal qiladi
yuqoridan topshiriqlarni kutadi
bir karorga kelishga oldin qo‘l ostidagilar bilan maslaxatlashadi
xamma javobgarlikni uzidan soqit qiladi
F. Teylor menejmentning qaysi tamoyillarini aniqlagan.
ishchini ilmiy tanlash, ishchini ilmiy ukitish
ishni ixtisoslashtirish
ishchini ilmiy tanlash, ishchini ilmiy o‘qitish va ishni ixtisoslashtirish
ishni samarali bajarilishi uchun ishchilarni resurslar bilan ta’minlash
Texnologiya – bu:
texnika, asosiy ishlab chiqarish vositalari yig‘indisi
xom-ashyo, materiallar va axborotni qayta ishlash usullari yigindisi
sifatli va arzon tayyor maxsulotlar ishlab chikarishda qo‘llaniladigan mexnat predmetlari va vositalari yig‘indisi
barcha javob to‘g‘ri
Firmaning tashkiliy tuzilmasiga qanday omillar ta’sir ko‘rsatadi?
Ish vaqti va mexnat sharoitlari
Ishlab chiqarish omillari
Demografik va geografik omillar
Iqtisodiy, ijtimoiy, siyosiy, ilmiy, texnikaviy omillar
Boshqarishning tashkiliy-ma’muriy usuli nimalarga asoslanadi?
Yakka boshchilik munosabatlari, intizom va ma’suliyatga
Tashkiliy tuzilishga
Ma’muriy xududlarning paydo bo‘lishiga
Boshkaruv vazifalari va texnologiyalarini mukammallashuviga
Tashkilotning tashqi muhiti elementlarini ko‘rsating.
Tashkiliy bo‘linmalar
Mexnatni tashkil etish va ish xaqi
Iste’molchilar, raqobatchilar, davlat, mol yetkazib beruvchilar va boshqalar
Talab va taklif
Boshqarish ta’limotidagi asosiy maktablar.
Mumtoz, ilmiy, chiziqli, funksional
Ilmiy, mumtoz, "Insoniy munosabatlar maktabi", miqdoriy tizimli menejment
Aralash, chiziqli, funksional
Innovatsion, demokratik, liberal, avtokratik
Menejment fanining tahlil usullari.
Sistemali, samarali, iyerarxik
Mikrodarajada, makrodarajada
Sistemali, kompleks, kuzatish, integratsion, iqtisodiy matematik, eksperiment, sotsiologik kuzatuv
Sotsiologik kuzatuv, sistemali, aloqali, funksional, chiziqli
Mahsulot sifatini boshqarish tushunchasi.
Boshqaruv tartib qoidasi
Iqtisodiy va ijtimoiy omillar
Strategiya va struktura
Iste’molchilar talablariga mos keluvchi sifat tasniflari bilan ishlab chiqarishni boshqarish
Amir Temurning davlatni boshqarish prinsiplari.
Buyruqbozlik, kattiq markazlashuv, formalizm
Avtokratik, yakka xokimlik, buyruqbozlik, konservatizm
Maxtublik, bilimdonlik, iyerarxiya, javobgarlik
Ilmiylik, yakka xokimlik, iyerarxiya, demokratiya, mashvarat
Boshqaruvning "7-s" tamoyili.
Strategiya, struktura, tizim, xodimlar tarkibi, boshqaruv qoidasi, boshqaruv mahorati, yakuniy natijalar
Strategiya, struktura, tizim, iqtisodiy ishlab chikarish, boshqaruv qoidasi, ijtimoiy ximoya, yakuniy natijalar
Iqtisodiy ishlab chikarish, struktura, tizim, xodimlar tarkibi, boshqaruv qoidasi, boshqaruv maxorati, yakuniy natijalar
Ijtimoiy ximoya, struktura, "nou-xau", xodimlar tarkibi, boshqaruv qoidasi, boshqaruv maxorati, yakuniy natijalar
Axborot almashinuvining samaradorligiga ta’sir qiladigan muhim omil.
Teskari aloqaning mavjudligi
Bir tomonlama aloqa
Axborotning kamligi
Oddiy axborot tizimi
Boshqaruvning umumdavlat organlari quyidagilardan iborat.
Oliy Majlis, konsernlar, jamoat birlashmalari
Sud organlari, Viloyat hokimiyati, tuman hokimligi
Qonun chiqaruvchi organ, ijro etuvchi organ, sud organlari
Viloyatlar xalq deputatlari kengashi, tuman, shaxar xalq deputatlari kengashi
Korporatsiya bu-
Moliyaviy jamg‘arma bo‘lib, sarmoyalarni birlashtiradi
Rivojlangan yirik aksionerlar jamiyati va trestlar birlashmasidir
Bu aniq vazifalar, yirik maqsadli dasturlar va loyihalarni amalga oshirish maqsadida tashkil etiladigan birlashma
Jismoniy va yuridik shaxslarning ko‘ngilli jamoat birlashmalari
Assotsiatsiya bu-
Noishlab chiqarish tarmoqlari, ijodiy jamoalar, transport va aloqa korxonalarining ko‘ngilli birlashmasi
Iqtisodiy tizimning asosiy va birlamchi bo‘g‘ini bo‘lib, maxsulot ishlab chikariladi, sotadi, almashadi va xizmat ko‘rsatadi
Xodimlarning ijtimoiy iqtisodiy xuquqlarini va manfaatlarini ximoya kiladi
Korxonalarning paychilik asosidagi ko‘ngilli birlashmasi
Boshqaruv qarorlarini qabul qilishda qo‘llaniladigan usullar.
Iqtisodiy, ijtimoiy, ma’muriy, ruhiy usullar
Muammoni qo‘yish, muammoni yechish, qarorni tanlash, qarorlarning bajarilishini ta’minlash
Iqtisodiyotni diversifikasiyalash, boshkaruvga yordam berish, korxonaga imtiyozlar berish
Huquqiy, ma’muriy, texnikaviy usullar
Boshqarishning huquqiy vositalari quyidagilardan iborat.
Ijtimoiy munosabatlarga yuridik, qonuniy ta’sir o‘tkazish jarayonida qo‘llaniladigan huquqiy me’yorlar majmui
Iqtisodiy usullardan va manfaatlardan qonuniy foydalanish
Kredit va foiz stavkasi, soliqlar, boj to‘lovlari
Eksport va importni muvozanatlashtirish, innovatsiyani yo‘lga qo‘yish, iqtisodiyot tarkibini o‘zgartirish
Boshqaruv pog‘onasiga ko‘ra menejerlar toifasi.
Rahbar-diplomat, rahbar-murabbiy, rahbar-innovator
Ishchanlik va shaxsiy sifatlari bo‘yicha, bilimi ko‘nikma va maxorati bo‘yicha raxbar
Avtokratik. Demokratik va liberal raxbarlar
Yuqori pog‘onadagi, o‘rta pog‘onadagi va quyi pog‘onadagi menejerlar
Boshqaruv qarorlariga qo‘yiladigan talablar.
Manfaatdorlik, samaradorlik, ko‘tarinkilik
Ilmiy asoslanganlik, aloqadorlik, aniq va to‘g‘rilik, qisqalik, tezkorlik
Anik maqsad, mustaqillik, ijobiy natija, mukammallik
Samaralilik, operativlik, yakkaboshchilik, muqobillik, mukammallik
Quyida qayd qilingan funksiyalarning qaysi biri boshqarishning iqtisodiy funksiyasiga kiradi:
mehnat sharoitini yaratish
marketing xizmatini uyushtirish
xodimlarni insoniylik ruhida tarbiyalash
mehnat sharoitini yaratish, marketing xizmatini uyushtirish, ishlab chiqarishni tashkil qilish
Boshqaruv qarorlariga qo‘yiladigan talablar
ilmiy asoslangan bo‘lishi
tezkor bo‘lishi
bir — biri bilan aloqadorligi
ilmiy asoslangan bo‘lishi, bir —biri bilan aloqadorligi, tezkor bo‘lishi, samarali bo‘lishi
Quyidagi usullardan qay biri xodimlarga ta’sir etish bo‘yicha eng unumli sanaladi
ibrat asosida
taqdirlash
ishontirish
majburlash
Boshqaruv funksiyasi deganda:
u yoki bu obyektni boshqarishga oid aniq vazifalarni hal etishga qaratilgan faoliyat, korxonaning moddiy —texnika bazasini yaratishga qaratilgan faoliyat, xodimlarni korxonaning rejasini bajarishga safarbar qilishga qaratilgan faoliyat tushuniladi
u yoki bu obyektni boshqarishga oid aniq vazifalarni hal etishga qaratilgan faoliyat, korxonaning moddiy — texnika bazasini yaratishga qaratilgan faoliyat tushuniladi
u yoki bu obyektni boshqarishga oid aniq vazifalarni hal etishga qaratilgan faoliyat tushuniladi
korxonaning moddiy — texnika bazasini yaratishga qaratilgan faoliyat tushuniladi
Boshqarish strukturasi deganda:
bo‘linmalar yig‘indisi, ularning tarkibi va o‘zaro aloqa shakllari tushuniladi
boshqarish; maqsadlarini amalga oshiruvchi va funksiyalarini bajaruvchi, bir — biri bilan bog‘langan turli boshqaruv organlari va bug‘inlarining majmuasi tushuniladi;
boshqaruv organlari tizimida quyi organlarning yuqori organlarga buysunishi
va ular o‘rtasidagi o‘zaro aloqa tushuniladi
boshqarish maqsadlarini amalga oshiruvchi va funksiyalarini bajaruvchi, bir — biri bilan bog‘langan turli boshqaruv organlari va bo‘g‘inlarining majmuasi, boshqaruv organlari tizimida quyi organlarning yuqori organlarga bo‘ysunishi va ular o‘rtasidagi o‘zaro aloqa tushuniladi
Strategik qaror:
bir xil muammoga daxldor bo‘lib, barcha bug‘inlar uchun birdek amal qiladi;
yuqori boshqaruv organlari tomonidan tub va istiqbolli dasturlarni ishlab chiqish maqsadlarida qabul qilinadi;
tor doiradagi muammoga ta’lluqli bo‘lib, korxonaning muayyan bir bo‘limi yoki bir gurux xodimlar yuzasidan qabul qilinadi;
bir xil muammoga daxldor bo‘lib, barcha bug‘inlar uchun birdek amal qiladi, korxonaning joriy, tezkor rejalarini tuzish maqsadida qabul qilinadi;
Quyida qayd qilingan ehtiyojlarning qaysi biri birlamchi ehtiyojlarga kiradi:
fiziologik ehtiyojlar
ma’rifatga bo‘lgan ehtiyojlar
sotsial ehtiyojlar
ma’naviyatga bo‘lgan ehtiyojlar
Kommunikatsiya — bu:
davlat nazorati va boshqaruvi ostidagi obyektdir
kishilar o‘rtasida o‘zaro axborot almashuvidir
ma’lumot va xabarlarni to‘plashdir
ikki va undan ortiq odamlar o‘rtasidagi axborot almashish jarayoni
Boshqarishning iqtisodiy metodlari:
kadrlarni to‘g‘ri tanlashga asoslanadi
boshqarish apparatining muayyan strukturasini tuzishga asoslanadi
iqtisodiy manfaatlardan foydalanishga asoslanadi
buyruqlar, farmoyishlar va qo‘llanmalar chiqarish, ularning bajarilishini nazorat qilishga asoslanadi
Obyektiv nizolarga:
odatda qarama — qarshi tomonlarning ko‘z oldida to‘g‘ridan — to‘g‘ri vujudga keladigan nizolar kiradi
odatda tabiati bo‘yicha hissiyotga berilishi, qiziqqonlik oqibatida yuzaga keladigan nizolar kiradi
korxonaning rivojlanish jarayonida yuzaga chiqadigan real kamchiliklar va muammolar bilan bog‘liq nizolar kiradi
ko‘pincha fitna, ig‘vo, xiyla, nayrang, fisq —fasod shaklida rivojlanish oqibatida vujudga keladigan nizolar kiradi
“Menejment” kursi iqtisodiy fanlar ichidagi quyidag fanlar jumlasiga kiradi:
umumiqtisodiy
tarmoq
funktsional
amaliy fanlar
Menejmentning uchta darajasi farqlanadi:
texnik, boshqaruv, institutsional
oliy, o‘rta, quyi
iqtisodiy, moliyaviy, texnik
gorizontal, vertikal, tarmoqli
Insoniy munosabatlar yoki xulq-atvor maktabi fikrlarining rivojlanish davri:
1950 —hozirgi davrgacha
1920- 1950 yil
1885-1920 yil
1930— 1950 yildan hozirgi davrgacha
