Thần thoại

Sử thi

Truyền thuyết

Cổ tích

Các vị thần

Người bình thường

Người anh hùng

Nhân vật lịch sử

Thường là chuỗi sự kiện xoay quanh quá trình thực hiện việc sáng tạo thế giới, con người và muôn loài của các vị thần.

Thường xoay quanh cuộc phiêu lưu và những kì tích của người anh hùng.

Kể lại những sự việc xảy ra trong đời sống gia đình và xã hội của con người.

Xoay quanh phong tục, tạp quán của cộng đồng

Không gian mở theo các cuộc phiêu lưu của người anh hùng, thời gian thuộc về quá khứ của cộng đồng.

Không gian bao la, thời gian thuộc về quá khứ “một đi không trở lại” của cộng đồng.

Không gian vũ trụ, thời gian xác định

Không gian vũ trụ, thời gian cổ sơ

Ngôi thứ nhất, thái độ ngợi ca người anh hùng

Ngôi thứ ba, thái độ vui tươi chào đón người anh hùng

Ngôi thứ nhất, thái độ phê phán người anh hùng

Ngôi thứ ba, thái độ ngợi ca người anh hùng

Suy nghĩ, hành động của người anh hùng

Hành động, tính cách của người anh hùng

Thái độ, tình cảm của người anh hùng

Nội tâm, suy nghĩ của người anh hùng

Vui tươi, sinh động

Phấn khởi, hứng thú

Trang nghiêm, thành kính

Vui vẻ, ngạc nhiên

Ngợi ca nhân vật sử thi

Ngợi ca sức mạnh của cộng đồng

Tôn vinh người anh hùng

Tôn vinh sự kiện lịch sử

Sức mạnh, tài năng, lòng dũng cảm phi thường

Lập nên kì tích, uy danh lẫy lừng

Luôn nhờ sự giúp đỡ của thần linh để vượt qua khó khắn

Sẵn sàng đối mặt với thách thức, hiểm nguy

1. Tác phẩm tự sự có quy mô lớn (văn vần/văn xuôi) phản ánh những hình tượng hào hùng, kì vĩ để kể về sự kiện lớn diễn ra trong cộng đồng cư dân cổ đại.

1. Là thể loại tự sự dân gian phản ánh những sự kiện lớn liên quan đến lịch sử hình thành và xây dựng cộng đồng.

1. Tự sự dân gian thể hiện nhận thức và niềm tin vào hình tượng hào hùng, kì vĩ, về sự kiện lớn diễn ra trong cộng đồng của cư dân thời cổ đại.

1. Là những câu chuyện cổ gửi gắm khát vọng giải thích và ước mơ chinh phục thế giới tự nhiên của con người từ xa xưa.

1. Thần thánh hóa tự nhiên và các anh hùng cộng đồng.

1. Lý tưởng hóa và huyền thoại hóa thần linh, hiện tượng xã hội.

1. Thần linh hóa các hiện tượng tự nhiên và xã hội.

1. Tính lí tưởng: thời đại anh hùng với sức mạnh tập thể, vượt qua mọi khó khăn thử thách để phát triển.

1. Không gian rộng lớn, thời gian không xác định, trải dài.

1. Không gian mở ra theo cuộc phiêu lưu của người anh hùng, thời gian thuộc về quá khứ của cộng đồng người cổ đại

1. Không gian vũ trụ nguyên sơ, thời gian quá khứ “một đi không trở lại”.

1. Không gian cuộc phiêu lưu của người anh hùng, thời gian vũ trụ vĩnh hằng.

Thường là những vị thần

Có sức mạnh, tài năng phi thường

Sẵn sàng đối mặt với khó khăn

Lập được chiến công, kì tích

1. Gồm các hành động dũng cảm, lập chiến công của người anh hùng cộng đồng.

1. Xoay quanh hoạt động chinh phục thế giới tự nhiên và xã hội của con người.

1. Tổ chức theo quan hệ xung đột giữa con người với thần quyền, cộng đồng, có các yếu tố kì ảo

1. Gồm các hoạt động sáng tạo thế giới, giá trị văn hóa của con người cổ đại.

1. Không dùng các chi tiết kì ảo

1. Không gian, thời gian mang tính quan niệm, phi hiện thực.

1. Xây dựng hình tượng lí tưởng hóa, mang vẻ đẹp kì vĩ của tự nhiên, vũ trụ.

1. Ngôn ngữ giàu hình ảnh, giàu nhịp điệu, sử dụng phép phóng đại, khoa trương.

Phê phán

Ca ngợi

Tôn sùng

Lãng mạn

Ca ngợi

Chống thần quyền

Phê phán

Đấu tranh

Ngôi thứ nhất

Ngôi thứ 2

Ngôi thứ 3

Không xác định

Vị thần

Anh hùng

Phù thủy

Vị vua

Coi thường nhân vật phản diện

Trang nghiêm, thành kính

Tôn sùng, tự hào

Lép vế trước kẻ địch

Tỏ ra sợ hãi

Đầy quyền uy

Không có sức thuyết phục

Gọi dân làng theo mình

Đăm Săn mộng thấy ông trời.

Gọi Mtao Mxây múa dao.

Đăm săn cúng thần linh.

Họ không có mặt ở đó vì bận lao động sản xuất.

Họ không am hiểu cách giao chiến giữa hai tù trưởng.

Họ xem trọng cuộc sống thịnh vượng no đủ, sự lớn mạnh của cộng đồng.

Họ không xem trọng cuộc giao tranh vì họ biết chắc tù trưởng của họ sẽ thắng.

Dơi

Quạ

Sắt

Diều

Dùng cây giáo thần, cây giáo dính đầy oan hồn của chàng đâm hắn.

Dùng một cái chày mòn ném vào vành tai hắn.

Dùng một cái chày mòn ném vào cánh tay hắn.

Dùng cái cối xay ném vào vành tay hắn.

Góp phần hạn chế sức mạnh của kẻ thù đối nghịch với người anh hùng.

Người giúp đỡ các nhân vật hiền lành, lương thiện trong lúc gian nan.

Thể hiện uy lực của thần linh trong việc quyết định những chiến thắng của nhân vật anh hùng.

Cố vấn, phù trợ cho nhân vật anh hùng.

So sánh, phóng đại

So sánh, nhân hoá

Ẩn dụ, so sánh

Ẩn dụ, phóng đại

Đều là tác phẩm tự sự dân gian

Đều kể về các vị thần

Đều kể về những biến cố lớn diễn ra trong đời sống cộng đồng

Đều sử dụng ngôn ngữ có vần nhịp

Truyền thuyết

Thần thoại 

Cổ tích

Ngụ ngôn

Cốt truyện đơn tuyến

Cốt truyện đa tuyến

Không có cốt truyện

Kết hợp cốt truyện đơn tuyến và đa tuyến

Thần thoại về các vị thần; Thần thoại về các vị anh hùng

Thần thoại suy nguyên; Thần thoại về các vị anh hùng

Thần thoại Châu Âu; Thần thoại Châu Á

Thần thoại suy nguyên; Thần thoại sáng tạo

Thời gian phiếm chỉ

Thời gian cụ thể

Thời gian bất biến

Thời gian tuần hoàn

Con người

Bán thần

Các vị thần

Loài vật

Nhu cầu nhận thức, lí giải thế giới tự nhiên

Khát vọng chinh phục thế giới tự nhiên

Quan niệm “vạn vật hữu linh”

Xã hội phân hóa giai cấp

Nhân vật truyện

Các chi tiết kì ảo

Giá trị nội dung, tư tưởng

Đặc sắc nghệ thuật và giá trị nội dung, tư tưởng

Thần thoại

Truyền thuyết

Truyện thơ

Sử thi

Ngôn ngữ hào hùng, thường sử dụng các biện pháp so sánh, phóng đại

Sử thi anh hùng giải thích sự hình thành của vũ trụ, vạn vật và con người

Nhân vật trong sử thi anh hùng đại diện cho phẩm chất và sức mạnh của cộng đồng

Sử thi anh hùng phản ánh những sự kiện có ý nghĩa trọng đại trong đời sống của cộng đồng

1

2

3

4

Các hiện tượng thiên nhiên

Anh hùng văn hoá

Anh hùng thần thoại

Tất cả phương án trên

ĐÚNG

SAI