Font size
WorksheetsҚазақ әдебиетінің оқыту әдістемесі
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
Әдістеме(методика) ұғымының терминдік мәні:
Жоғары оқу орындарының оқу жоспарына енгізілетін оқу пәнінің атауы.
Әдеби білім тұжырымдамасы.
Оқулықтарға жазылған әдістемелік құралдар.
Жан-жақты ойланту пәні.
1. Қазақ әдебиетін оқыту әдістемесі ғылымының бастауында тұрған әдіскер ғалым:
Ә.Қоңыратбаев
М.Тынышбаев
М.Тәтімов
А.Ысқақаов
1. Қазақ әдебиеті әдістемесінің ғылым ретінде дамып қалыптасуында орын алатын ғылыми-әдістемелік зерттеу:
Әдеби білім тұжырымдамасы
Көркем әдеби тұжырымдамасы
Әлем әдебиеттік тұжырымдамасы
Шығармалық тұжырымдамалар
Әдебиет әдістемесінің басқа ғылымдармен байланысы:
Әдебиеттану
медицина
мәдениеттану
Этика
1. Әдебиет әдістемесінің басқа ғылымдармен байланысы:
Педагогика
Психология
Мәдениеттану
Этика
1. Әдебиет әдістемесінің басқа ғылымдармен байланысы:
Эстетика
Медицина
Мәдениеттану
Өнер пәні
1. Қазақ әдебиеті әдістемесінің ғылым ретінде дамып қалыптасуында орын алатын ғылыми-әдістемелік зерттеулер:
Оқулықтарға жазылған әдістемелік құралдар.
Әдеби білім тұжырымдамасы.
Жүйелі тәрбие мен білім беру әдістемесі
Әдебиеттілік әдістемесі
> Көркем әдебиеттің ерекшеліктерін, оның дамуын оқытатын ғылым:
Әдебиеттану
педагогика
Өнер пәні
Қоғамтану құралы
1. Жүйелі тәрбие мен білім беру туралы ғылым:
Педагогика
Әдебиеттану
ӨНер пәні
Қоғамтану
Әдебиет пәнінің ерекшеліктері
Өнер піәні
Қоғамтану құралы
Зерттеушілік қызмет
Жан-жақты ойланту пәні
Әдебиет пәнінің ерекшеліктері
Қоғамтану құралы
Педагогика
Өнер пәні
Жан-жақты ойланту пәні
1. Әдебиет пәнінің ерекшеліктері:
Жан-жақты ойланту пәні.
Өнер пәні
Қоғамтану құралы
Әдебиеттану
Әдебиет пәні мұғалімінің қызметтері:
Зерттеушілік қызмет
Коммуникативтік қызмет
Интерфейстік қызмет
Интенсивтік қызмет
1. Әдебиет пәні мұғалімінің қызметі:
Коммуникативтік қызмет
зерттеушілік қызмет
Интерфейстік қызмет
Интенсивтік қызмет
1. 19-ғасырдың екінші жартысындағы білім беру бағыты:
Қадым мектептері
Біілім беру мектептері
Дарын мектептері
Академиялық мектептер
1. Мұсылман мектептерін реформалау қозғалысының басталуы:
ХІХ ғасырдың екінші жартысы
ХХ ғасырдың екінші жартысы
ХІІІ ғасырдың екінші жартысы
ХІІ ғасырдың екінші жартысы
1. Ы.Алтынсарин алдына мақсат етіп қойған мәселелер:
Мектеп ашу, бала оқыту, жалпы халық ағарту жұмысы
Қазақтарға орыс тілін үйретудің бастауыш құралы».
Оқулыққа материалдардың балалардың жас ерекшеліктеріне, педагогикалық, прогрестік талаптарға сай енгізілуі
Оқытушының әрекеттері.
Ы.Алтынсариннің еңбегі:
Мектеп ашу, бала оқыту, жалпы халық ағарту жұмысы
Қазақтарға орыс тілін үйретудің бастауыш құралы
Шығармашылық еңбектер
Билік қызмет атқарды
Ы.Алтинсариннің әдістемелік жүйесі
Оқулыққа материалдардың балалардың жас ерекшеліктеріне, педагогикалық, прогрестік талаптарға сай енгізілуі.
Оқытушының Іс-әрекеттері
Мектепте драмалық шығармаларды оқыту
Әдебиетті оқыту методикасының очерктері
Ы.Алтынсариннің әдістемелік жүйесі
Оқытушының әрекеттері
Оқулыққа материалдардың балалардың жас ерекшеліктеріне, педагогикалық, прогрестік талаптарға сай енгізілуі.
Мектепте драмалық шығармаларды оқыту
Әдебиетті оқыту методикасының очерктері
1. Төте оқу мектептеріне арналған оқулық:
А.Байтұрсынұлының «Оқу құралы» (1912) оқу құралы.
>С.Көбеевтің «Үлгілі тәржімә» (1910) оқу құралы
.Байтұрсынұлының «Әдебиет танытқыш» құралы.
Ә.Қоңыратбаевтың «Әдебиетті оқыту методикасының очерктері».
1. Ы.Алтынсариннің «Қазақ хрестоматиясы» үлгісін ұстанған оқулық:
С.Көбеевтің «Үлгілі тәржімә» (1910) оқу құралы.
А.Байтұрсынұлының «Оқу құралы» (1912) оқу құралы.
Абай жолы Мұхтар Әуезов
Мөлдір махаббат
1. ХХ ғасырдың 20-жылдары жарық көрген оқу құралы:
А.Байтұрсынұлының «Әдебиет танытқыш» құралы
С.Көбеевтің «Үлгілі тәржімә»
А.Байтұрсынұлының «Оқу құралы
Мектеп бағдарламасындағы әдістемелік құралдар
Қазақ әдебиетін дербес пән ретінде оқыту
30- Жылдардан басталады
50- жылдардан басталады
60-жылдардан басталады
90-жылдарда
1. Тарихи-әдебиеттік жүйедегі таза әдебиет бағдарламасының (5-8 сыныптар үшін) жасалуы:
1934
1945
1947
1939
60-жылдары жарық көрген еңбек:
Ә.Қоңыратбаевтың «Әдебиетті оқыту методикасының очерктері».
С.Қалиевтің «Мектепте Ғ.Мүсірепов шығармаларын оқыту әдістемесі» оқу құралы
С.Дүкенбаевтың «Мектепте драмалық шығармаларды оқыту» оқу құралы.
А.Байтұрсынұлының «Әдебиет танытқыш» құралы.
1970- жылдары жарық көрген еңбек:
С.Қалиевтің «Мектепте Ғ.Мүсірепов шығармаларын оқыту әдістемесі» оқу құралы
Ә.Қоңыратбаевтың «Әдебиетті оқыту методикасының очерктері».
С.Дүкенбаевтың «Мектепте драмалық шығармаларды оқыту» оқу құралы.
С.Көбеевтің «Үлгілі тәржімә» (1910) оқу құралы.
80-90-жылдары жарық көрген еңбек:
С.Дүкенбаевтың «Мектепте драмалық шығармаларды оқыту» оқу құралы.
С.Қалиевтің «Мектепте Ғ.Мүсірепов шығармаларын оқыту әдістемесі» оқу құралы
Ә.Қоңыратбаевтың «Әдебиетті оқыту методикасының очерктері».
А.Байтұрсынұлының «Әдебиет танытқыш» құралы.
1. Әдебиет пәін бойынша меңгерілуге тиісті білім мазмұны мен мөлшерін анықтайтын құжат:
Әдебиет пәні бағдарламасы
Қазақ тілі бағдарламасы
Математикалық бағдарлама
Бастауыштық бағдарламалар
1. Жаңартылған оқу бағдарламасының тірегі:.
Дағды
Талап
Міндет
Бірреттілік
1. Жаңартылған оқу бағдарламасының сипаты:
Өмірлік дағдыларды үйретуге бағытталған
Әдеби білім берудің дайындық сатысы.
Бөлім бойынша
Бірретілікпен
1. Жаңартылған оқу бағдарламасы мазмұнының берілуі:
Бөлім бойынша
дағды
Әдеби білім берудің дайындық сатысы
Өмірлік дағдыларды үйретуге бағытталған.
Орта мектептегі әдеби білім сатылары
Бастауыш – 1-4 сыныптар
Бастауыш – 1-3 сыныптар
Бастауыш – 1-5сыныптар
Бастауыш – 1-11 сыныптар
1. Бастауыш 1-4 сынып:
Әдеби білім берудің дайындық сатысы.
Қазақ әдебиетінің ең таңдаулы классикалық үлгілері оқытылатын саты
Бағдарламада көрсетілген әдеби білім мазмұнын толық оқиды.
Бағдарлама тақырыптарының ішкі мәнін терең ашуды мақсат етпейді.
Жалпы орта – 10-11 сыныптар:
Қазақ әдебиетінің ең таңдаулы классикалық үлгілері оқытылатын саты.
Әдеби білім берудің дайындық сатысы.
Өмірлік дағдыларды үйретуге бағытталған
Бағдарлама тақырыптарының ішкі мәнін терең ашуды мақсат етпейді.
1. Жаңартылған оқу бағдарламасының қазақстандық мектеп сыныптарына енгізіле бастауы:
2016 жылдан бастап
2014
2015
2017
> Қоғамдық-гуманитарлық бағыттағы мектептер
Бағдарламада көрсетілген әдеби білім мазмұнын толық оқиды.
Бағдарлама тақырыптарының ішкі мәнін терең ашуды мақсат етпейді.
Қазақ әдебиетінің ең таңдаулы классикалық үлгілері оқытылатын саты
Заманауи мектептер
1. Жаратылыстану-математикалық бағыттағы мектептер:
Бағдарлама тақырыптарының ішкі мәнін терең ашуды мақсат етпейді.
Бағдарламада көрсетілген әдеби білім мазмұнын толық оқиды
Бағдарламада тақырыптарының сыртқы мәнін терең ашуды мақсат етпейді
Бағдарлама көрсетілген білім мәнін толық оқу
1. Дәстүрлі оқу бағдарламасы бойынша әдеби білім берудің үшінші сатысының (10-11 сыныптар) мақсаты:
Әдебиет тарихынан білім беру
Күнтізбелік-тақырыптық жоспар
Қазақ тарихынан білім беру
Білім беру
1. Дәстүрлі оқу жоспары:
Күнтізбелік - тақырыптық жоспар
тақырыптық жоспар
Жылдық жоспарлар
Күндік жоспар
1. > Оқушының оқу жетістіктерін бағалауға негіз болатын белгі:
критерийлер
Белгі
Мағына
нұсқаулық
1. Критериалды бағалау төмендегідей нұсқаулық-әдістемелік құжат арқылы реттеледі:
ҚР МЖМБС
ҚР ЖМБМС
ҚР БМСКА
ҚР МАЖСМ
1. Критериалды бағалау төмендегідей нұсқаулық-әдістемелік құжат арқылы реттеледі:
Критериалды бағалау бойынша нұсқаулық
Нұсқаулықты бағалау
Критерийлерді көрсету
Критерийлер мен бағалар
Критериалды бағалау төмендегідей нұсқаулық-әдістемелік құжат арқылы реттеледі
Жиынтық бағалауға арналған әдістемелік ұсыныстар
Әдістемелік ұсыныстар
Жиынтық ұсыныстар
Жиынтық бағалауға арналған толық ұсыныстар
1. Жаңартылған оқу жоспары:
Ұзақ мерзімді жоспар
қысқа мерзімді жоспар
Жылдық жоспар
жарты жылдық жоспар
1. Критериалды бағалаудың түрі:
Қалыптастырушы бағалау
Жиынтық бағалау
Толыққанды бағалау
Жартылай бағалау
> Интегративтік (пәнаралық байланыста) оқытуға негізделген сабақ:
Дуэт (қос) сабағы
Тікелей(прямой) сабағы
1 сағаттық сабақ
жарты сағаттық сабақ
Дәріс сабақтары төменгі жағдайларда тиімді:
Жаңа білім беруде
Инновациялық біілм беруде
Тәрбиелік білім беруде
Жаңашылдық тұрғыдағы білім беру
Қайталау сабақтары типіне жататын сабақ:
Конференция
Қосымша сабақтар
Презентациялық сабақтар
Zoom сабақтары
Әдебиет пәні бойынша сабақ типі
Жаңа білім беру сабақтары
Инновациялық сабақтар
Қызықты сабақтар
Тәрбиелік жөніндегі сабақтар
Әдебиет пәні бойынша сабақ типі:
Білімді тексеру сабақтары
Жаңа білім беру сабақтары
Грамматикалық сабақтар
Морфологиялық сабақтар
Сөздік әдістерінің түрі:
Түсіндіру әдісі
Уақытша әдісі
Теориялық әдісі
Жаңа әдістер
Көрнекілік әдістерінің түрі
Иллюстрация
Инновация
Теориялық
Уақытшалық
Сөздік әдісін қолданудағы мақсат:
теориялық білім беру
Жаңа білім беру
Онлайн білім беру
Уақытша білім беру
Көрнекілік әдісін қолданудағы мақсат:
уақыт үнемдеу
Теориялық білім беру
берілетін білімнің ғылымилығын арттыру
түсіндірмелі-репродуктивті әдіс
Зерттеу әдісін қолданудағы мақсат
Берілетін білімнің ғылымилығын арттыру.
уақыт үнемдеу
теориялық білім беру
иллюстрация
Сөздік әдістерінің түрі
Түсіндірмелі - репродуктивті әдіс
уақыт үнемдеу
берілетін білімнің ғылымилығын арттыру
жартылық әдіс
Түсіндірмелі-репродуктивтік әдістің сипаты:
Ақпараттық сипат
Жинақтылық сипат
Жалпы сипат
Туориялық сипат
Сөздік әдістерінің түрлері:
Эвристикалық әңгімелесу
Түсіндірмелі-репродуктивті әдіс.
Берілетін білімнің ғылымилығын арттыру
Мәтінді мұғалімнің мәнерлеп оқуы.
> Мәнерлеп оқу әдісінің негізгі тәсілі:
Мәтінді мұғалімнің мәнерлеп оқуы
Оқушылардың таным белсенділігін дамыту
Түсіндірмелі-репродуктивті тәсілі
Түсініп оқу
Проблемалық оқытудың мақсаты:
Оқушылардың таным белсенділігін дамыту
Ес пен тілді дамытуы
Жақсы диагностикалық құрал
Уақыттың көп кетуі
Әңгімелесу әдісінің артықшылығы
жақсы құрал
ес пен тілдің дамытуы
Оқушылардың таным белсенділігін дамыту
Оқу материалын жадында сақтап айту дағдысын қалыптастыру.
Әңгімелесу әдісінің артықшылығы:
Жақсы диагностикалық құрал
Интербелсенді
Уақыттың көп кетуі
Әрекетті ой елегенінен өткізуге бағытталғаны
> Репродуктивтік оқу әдісінің мақсаты
Оқу материалын жадында сақтап айту дағдысын қалыптастыру
Оқу-танымдық іс-әрекетті ұйымдастыру және іске асыру әдістері.
Әрекетті ой елегінен өткізуге бағытталған амал
Интербелсенділігі
Әңгімелесу әдісінің кемшілігі
Уақыттың көп кетуі
Эвристикалық әңгімелесу
Эврикалық әңгімелесу
түсіндіру
Ю.К.Бабанскийдің оқыту әдістері:
Оқу-танымдық іс-әрекетті ұйымдастыру және іске асыру әдістері.
Оқу-танымдық іс-әрекетті ұйымдастыру
Оқу-танымдық іс-әрекетті іске асыру әдістері.
Оқу-танымдық іс-әрекет
Мұғалім мен оқушылардың оқу-тәрбие жұмысының міндеттерін ойдағыдай шешуге бағытталған іс-әрекетінің тәсілдері:
Әдістер
Түрлері
Артықшылықтары
Кемшіліктері
Рефлексия дегеніміз:
Әрекетті ой елегінен өткізуге бағытталған амал.
Оқу-танымдық іс-әрекетті ұйымдастыру және іске асыру әдістері.
Интербелсенді әдіс.
Оқу материалын жадында сақтап айту дағдысын қалыптастыру
Сынып оқушыларының тиімді қарым-қатынасына негізделетін әдіс:
Интербелсенді әдіс
Түсіндіру әдісі
Қалыптастыру әдісі
Белсенділік әдісі
Көркем туындыны талдаудың әдебиетті оқытуда кеңінен қолданылып жүрген түрі
,
Тұтастай толық талдау
Портрет
Инсценировка жасау.
Авторлық позицияны көре білуге мүмкіндік беретін талдау
,
Мәнерлеп оқу
Әдебиеттанушылық.
Тұтастай толық талдау.
Кейіпкерді танытатын, айқындап, даралап беретін негізгі элемент
Мәнерлеп оқу.
Әдебиеттанушылық.
Портрет
Символ
Проблемалық сұрақтардың сипаты
Әдебиеттанушылық.
Қызықты, әрі әдеби талас туғызатындай дәрежеде қойылады.
Прототиптер мен қаһармандарды салыстыру
Әр түрлі өңделген бір туындыны салыстыру
Көркем шығарманы талдау тәсілі
Портрет
Инсценировка жасау.
Мәнерлеп оқу
Әдебиеттанушылық
Әдебиеттанушылық салыстыру тәсілінің түрі:
Инсценировка жасау
Прототиптер мен қаһармандарды салыстыру
Әр түрлі өңделген бір туындыны құрасытыру
Мәнерлеп оқу.
Әдебиеттанушылық салыстыру тәсілінің түрі
Әдебиеттанушылық
Әр түрлі өңделген бір туындыны салыстыру
Инсценировка жасау
,
Әдістемелік тәсіл
Портрет
Оқу
Мәнерлеп оқу
Мәнерлеп жаттау
Әдістемелік тәсіл
Әдебиеттанушылық
Мәнерлеп оқу
Инсценировка жасау
,
Көркем туындыны қабылдауға, түсінуге және талдауға жетелейтін маңызды тәсіл
Жаттау оқу
Мәнерлеп оқу
Рөлге бөліп оқу
Мәнерлеп жаттау
Оқушылардың образдық көру қабілетін жандандыратын және оларға детальды тұтас дүниеден табуға көмектесетін тәсіл
>Көркем шығарманың сюжеті
Композиция талдауы
Киносценарий құрастыру
Тематика талдауы
Әдебиеттанушылық тәсіл:
Композиция талдауы
Киносценарийлік талдау
Мәнерлеп оқу
Математика талдау
Әдебиеттанушылық тәсіл:
тематикалық талдау
математикалық талдау
көркем шығарманы талдау
сценарийлерді талдау
Эпикалық шығрамаларды оқытуда, талдауда басшылыққа алынатын мәселе:
Көркем шығарманың сюжеті
Сценарийдегі мәселелер
Рөлдердегі мәселелер
Композициялық мәселелер
Мысалдарды оқытудың тиімді әдісі:
Рөлге бөліп оқу
Мәнерлеп оқу
Өлеңдерді оқу
Мысалдар келтіріп оқу
Ұжымдық жұмыс көбірек,әрі ұтымды пайдаланылатын эпикалық шығармалар
Кең көлемді эпикалық шығармалар
Аз көлемді шығармалар
Орташа көлемді шығармалар
Өте ұзақ шығармалар
Әдеби ертегілерді оқытқанда көңіл бөлінетін негізгі мәселе:
Халық ертегісінен айырмашылығы.
Ауыз әдебиетінен айырмашылығы
Әлем әдебиетінен айырмашылығы
Эпикалық шығармалардан айырмашылығы
Батырлар жырын оқытуда орындалатын практикалық жұмыстар:
Қанатты сөздерді теріп жазу, маңызын анықтау.
Шығарма сюжетінен анықтау
Автордың баяндау, әңгімелеуіне құрылуы.
Шығарманың көтерген проблемасын анықтау.
Халық ертегілерін оқытуда берілетін әдеби-теориялық ұғым:
Ертегілер жайында әңгіме
Шығарма сюжетіне назар аударылады
Автордың баяндау, әңгімелеуіне құрылуы.
Шығарманың көтерген проблемасын анықтау.
5-7 сыныптарда эпикалық шығармаларды оқыту ерекшелігі
Шығарма сюжетіне назар аударылады
Автордың баяндау, әңгімелеуіне құрылуы
Шығарманың көтерген проблемасын анықтау.
Автор мұратын табу.
Эпикалық бейнелеу тәсілінің ерекшеліктері:
Автордың баяндау, әңгімелеуіне құрылуы.
Мәтіннің мазмұнын меңгерту.
Шығарманың көтерген проблемасын анықтау.
Ертегілер жайында әңгіме
Эпикалық шығарманы меңгертудің негізгі сызбасы:
Мәтіннің мазмұнын меңгерту
Ұжымды оқыту
Әдеби композициялық сабақ
повесть
Эпикалық шығарманы меңгертудің негізгі сызбасы:
Шығарманың көтерген проблемасын анықтау.
Автордың баяндау, әңгімелеуіне құрылуы
Шығарма сюжетіне назар аударылады.
Қанатты сөздерді теріп жазу, маңызын анықтау.
Эпикалық шығарманы меңгертудің негізгі сызбасы:
Автор мұратын табу.
Автордың баяндау, әңгімелеуіне құрылуы.
Шығарма сюжетіне назар аударылады
Автордың өмір шындығын кең қамтуы
Қ.Бітібаеваның Әуезовтің «Абай жолы» эпопеясын оқытуда қолданған әдістерінің бірі:
Ұжымдық оқыту.
Топтық оқыту
Жеке оқыту
жаппай оқыту
Мысалға инсценировка жасалатын сабақ:
Әдеби-композициялық сабақ
Мақала-композициялық сабақ
композициялық сабақ
Көркем -композициялық сабақ
Эпикалық шығармалардың түрі:
Роман
поэзия
ертегі
Мақала
Эпикалық шығармалардың түрі:
повесть
Мақала
поэзия
ертегі
Эпикалық шығармалардың түрі:
Әңгіме
Мақала
поэзия
ертегі
Эпикалық бейнелеу тәсілінің ерекшелігі:
Автордың өмір шындығын кең қамтуы.
Пьесадағы негізгі тартысты анықтау.
,
Адамның әр түрлі эмоционалдық жағдайын бейнелейді
Эпикалық бейнелеу тәсілінің ерекшелігі
Сан алуан адамдар тағдырын жан-жақты ашып суреттеу мүмкіндігінің молдығы
Пьесадағы негізгі тартысты анықтау.
Адамның әр түрлі эмоционалдық жағдайын бейнелейді.
Рөл бойынша оқу тәсілі.
