wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

яссауитану 65

Total questions: 65

Worksheet time: 33mins

Name
Class
Date
1.

Әзіреті Сұлтан кесенесінің қайта қалпына келтірілуіне ұйытқы болған қоғам қайраткері:

a)

Ахмет Байтұрсынұлы

b)

Жүсіпбек Аймауыт

c)

Өзбекәлі Жәнібекұлы

d)

Міржақып Дулатұлы

2.

Дәруіштертің киген киімдерінің атаулары:

a)

тақия, шапан, мәсі-гәлөш

b)

хырқа, белбеу, бас киім

c)

сәлде, қырмызы шапан, кебіс

d)

шапан, бөрік, қырым етік

3.

Ортағасырлық Ислам сәулет өнері құрылыстардың кешенді көрінісін қандай стилде жасады:

a)

Соғды мәдениеті стилінде

b)

Араб мәдениеті стилінде

c)

Түркі мәдениеті стилінде

d)

Алла, Аһ және Һу стилінде

4.

Ахмет Ясауи кесенесіндегі ең үлкен күмбезді бөлменің аталуы:

a)

үлкен ақсарай бөлмесі

b)

асхана бөлмесі

c)

қазандық бөлмесі

d)

құдықхана бөлмесі

5.

“Мекен берген, халық қылған ол ләмәкән, түп иесін көксемей бола ма екен?”- деп ой толғаған Ясауи мәдениеті өкілі:

a)

Шәкәрім

b)

Майлықожа

c)

Абай

d)

Асан қайғы

6.

“Ғишық” сөзі, сопылық дүниетанымда Ұлы Болмысқа деген ......................білдіреді

a)

сезімді

b)

танымды

c)

сенімді

d)

махаббатты

7.

Қожа ахмет Ясауи ілімінің адамгершілік ұстындық тірегі, әрі хикмет ілімі негізінде қалыптасқан рухани құндылықтар жиынтығы қалай аталады:

a)

фәлсафа

b)

ахлақ

c)

фыкх

d)

тижара

8.

Ясауи ілімінің XVI ғасырда өмір сүрген татар халқынан шыққан ойшылы:

a)

Сопы Аллаяр

b)

Құл Шәриф

c)

Сұлтан Ахмет Хазини

d)

Рузбихан Исфахани

9.

Қожа Ахмет Ясауи үшін ар және ахлақи уәзипалардың құндылық өлшемі-тікелей ............. өзі болып табылады

a)

діннің

b)

шариғаттың

c)

адамның

d)

ғылымның

10.

Қожа Ахмет Ясауидің рухани ілімінде отанды сүю - ...............................

a)

ғылымды сүюден басталады

b)

Алланы сүюден басталады

c)

адамды сүюден басталдаы

d)

пайғамбарды сүюден басталады

11.

Қожа Ахмет Ясауи жолының моральдық, этикалық негіздерін хатқа түсірген, Ясауи жолы мен мәдениетінің XVI ғасырдағы көрнекті өкілі:

a)

Құл Шәриф

b)

Сопы Аллаяр

c)

Құл Убайди

d)

Сұлтан Ахмет Хазини

12.

Көп ішінде жалғыз қалып күңіренген, “Ішім толған у мен өрт, сыртым-дүрдей” – деген Абайдың мұңы, Қожа Ахмет Ясауидің қай тұжырымына сәйкес келеді:

a)

фасық адам

b)

дертсіз адам

c)

ғапыл адам

d)

дертті адам

13.

Ясауидің рухани іліміндегі еркіндік- Алланың жазасында емес, о дүниедегі сыйында да емес...........................

a)

Алланы тануда

b)

ғылымда

c)

әлемді тануда

d)

ғашықтықта

14.

Ясауидің рухани іліміндегі еркіндік- Алланың жазасында емес, о дүниедегі сыйында да емес...........................

a)

Алланы тануда

b)

ғылымда

c)

әлемді тануда

d)

ғашықтықта

15.

Қожа Ахмет Ясауидің тариқатындағы-жолындағы рухани ұстаздардың тарихи сабақтастық шынжыры-силсиласы бастау алады:

a)

Хз.Әбу Бәкірден

b)

Хз.Османнан

c)

Хз.Омардан

d)

Хз.Алиден

16.

Ясауи ілімінің танымдық тірегін құрайтын моралдық, адамгершілік қағидалардың өзегі:

a)

философия

b)

құқық

c)

ахлақ

d)

өнер

17.

Ясауидің хикмет, хәл ілімдерінің айнасы, Ясауи рухани жолының этикалық-моральдық және рухани тәжірибелік ерекшелігін көрсететін, оның жалпы дүниетанымының мәнін ашатын негізгі дереккөздер:

 

a)

“Диуани Хикмет”, “Фақрнама” және Бақырғани кітабы

b)

“Диуани Хикмет”, Муқаддима және “Мират-ул Қулуб” (Көңілдің айнасы)

c)

“Китабул акбар”, “Фақрнама” және “Мират-ул Қулуб” (Көңілдің айнасы)

d)

“Диуани Хикмет”, “Фақрнама” және Бустани Мухиббин

18.

Қожа Ахмет Ясауидің алғашқы шәкірті атақты Арыстан Баптың ұлы:

a)

Мансұр ата

b)

Зеңгі ата

c)

Ұзын Хасан ата

d)

Бәдір ата

19.

Ясауи іліміндегі ахлақи-рухани тәжірибе арқылы игерілетін кемелдік сатылары:

a)

хәл

b)

шабыт

c)

мақам

d)

зауқ

20.

Ясауи ілімінде рухтың жетілуін, нәпсі кірлерінен арылуын қамтамасыз етуде ең маңызды күш:

a)

ғибадат

b)

дұға

c)

білім

d)

махаббат

21.

Ясауи дүниетанымында адам қалб-жүрегін Тәңірден басқа барлық нәрседен тазарту арқылы ұласады:

a)

шынайы еркіндікке

b)

махаббатқа

c)

рухани құлшылыққа

d)

ақыл білімге, танымға

22.

Қожа Ахмет Ясауидің ілімі қалыптасуының екі негізі:

a)

ислам өркениеті мен христиан діні арасындағы сұхбат

b)

ислам өркениеті мен философиялық таным арасындағы еркін сұхбат

c)

ислам өркениеті мен теософиялық-мистикалық таным арасындағы еркін сұхбат

d)

ислам өркениеті мен дәстүрлі түркілік дүниетаным арасындағы еркін сұхбат

23.

Хәл, хикмет ілімі – генетика (қан) арқылы берілетін ілім емес, ол таза рухани жолмен берілетін......

a)

Адамның өзі қол жеткізетін танымы

b)

Пайғамбар шапағаты

c)

Алланың сыйы

d)

Оқып ізденіп алатын ілім

24.

Хикметтері нақыл, терме, қара сөз ретінде дәстүр мен әдеп, ойлау мен таным желісі болып тарихымыздың белестері мен атақты тұлғаларының тілінде, жүрегінде, ділі мен қаламында мирас болған тұлға:

a)

әл-Фараби

b)

Қорқыт ата

c)

Алишер Науаи

d)

Қожа Ахмет Ясауи

25.

Ясауи жолының Анадолы топырағындағы атақты өкілі:

a)

Лашын бап

b)

Шайх Худайдад

c)

Хазини

d)

Юнус Эмре

26.

 «Бақырған кітабы», «Ақырзаман кітабы», «Бибі Мариям» еңбектерін жазған Ясауидің мәшхүр шәкірттері бірі:

         

a)

Шайх Худайдад

b)

Сүлеймен Бақырғани

c)

Алим Шайх

d)

Суфи Аллаяр

27.

Ясауи ілімінде Хәл - ...............

a)

риязат (рухты тәрбиелеу техникалары)

b)

мужахада (нәпсімен күрес)

c)

рухани кемелдік сатылары

d)

шексіздік әлемімен бірге болған рухтың шексіз амалы, жемісі

28.

Қожа Ахмет Ясауидің ілімінің қалыптасуындағы негізгі құндылықтық бастаулардың трансформациялық тұғыры мен ұстындық негізі:

a)

исламдық сенім

b)

дәстүрлі түркілік дүниетаным

c)

философиялық таным

d)

діни насихат пен уағыз

29.

Хз.Мұхаммед пайғамбардың «Отанды сүю иманнан» деген хадисіне Ясауидің төрт ұстанымының қайсысы сәйкес келеді:

a)

мекен

b)

заман

c)

рабти султан

d)

ихуан

30.

Қожа Ахмет Яссауи кесенесінің негізгі үш күмбезді бөлмелері:

қ

a)

қабырхана, үлкен ақсарай, асхана бөлмелері

b)

қабырхана, қазандық, асхана бөлмелері

c)

қабырхана, кітапхана, қазандық бөлмелері

d)

абырхана, қазандық, мешіт бөлмелері

31.

Ясауи ілімінде шайхтың муридін қараңғы, сыртқы әлемнен жырақтау орындарға яғни, жерден қазылған мекенге, белгілі уақыт ішінде тәрбиелейтін рухани кемелдену әдісі:

a)

зауқ

b)

хәл

c)

мақам

d)

қылует

32.

ХІV ғ. Әмір Темірдің Әзіреті Сұлтан кесенесіне арнай жасатып, сыйға тартқан сыйлығы:

Хәлім ботқа таратуға арналған астау

a)

Құран Кәрім кітабы

b)

Шырағдандар

c)

Тудың басына ілінген лауха

d)

Хәлім ботқа таратуға арналған астау

33.

 

Ясауи ілімінде Алланы еске алу, еске түсіру, оны ұмытпау, оралу, жадына сақтау деген мағыналарға келетін рухани кемелдену әдісі:

a)

риязат

b)

қылует

c)

уара

d)

зікір

34.

 

Ясауи ілімінде тәрбиелеу, арылту, мойындату деген мағыналарға келетін нәпсіден арылудағы рухани кемелдену әдісі:

a)

уара

b)

мақам

c)

ғибадат

d)

риязат

35.

Ясауи ілімінде хақ (Алла) ризасы үшін жасалмаған ықылассыз, көңілсіз істер мен ғибадаттар аталады: 

a)

ынсап

b)

ықылас

c)

зауқ

d)

рия

36.

 

Ясауи ілімі дегеніміз:

a)

Ғылыми техникалық дамуға негіз

b)

Философиялық пайымға ықпал

c)

Қоғамдық-әлеуметтік ынтымақ пен бірлікке ұйытқы болатын даналықтың (хикметтің) кені

d)

Технологиялық білім мен дағды арқылы өркендеу

37.

ХІV ғасырда Әзіреті Сұлтан кесенесі туралы Әмір Темір тарапынан бекітілген құжат:

a)

Насабнама құжаттары

b)

Кесене құжаттары

c)

Уақыфнама

d)

Мемлекеттік акт

38.

Ясауи ілімінде адамның негізгі отаны рух әлемі, адам дүниеге уақытша, қонақ ретінде келген. Сонымен қатар өзін өзгелерге түсіндіре алмаған адам, надандар арасындағы ғалым-зиялы, пасықтар мен бұзықтар арасындағы оқыған, әулиелер атауы:

a)

ғарип

b)

ғашық

c)

мухиб

d)

фасық

39.

Қожа Ахмет Яссауи дүниетанымында позитивті адам типтері:

a)

“дертті адам”, “танымал адам”, “ұлы адам”, “ғалым адам”

b)

“дертті адам”, “ нәпсі  адам”, “алтын адам”, “бай адам”

c)

“дертті адам”, “ мәшхүр  адам”, “алтын адам”, “бай адам”

d)

“дертті адам”, “топырақ адам”, “кемел адам”, “ғарип адам”

40.

Түркілік дүниетанымның негізгі категориясы болып табылатын әмбебаптыққа сай дамып Алланы жазалаушы, қорқыныш иесі ретінде ғана емес, Құдайды сүю және оның үкімдерін құрметтеу арқылы Аллаға махаббатпен қауышу-ұласу әдістерін қалыптастырған ілім:

a)

әл-Фараби ілімі

b)

Ибн Сина ілімі

c)

Қожа Ахмет Яссауи ілімі

d)

Ибн Халдун ілімі

41.

Ахмет Ясауидің сүйегі қойылған кесене бөлмесінің атауы:

a)

қазандық бөлмесі

b)

сүйекхана бөлмесі

c)

қабірхана бөлмесі

d)

кіші Ақсарай бөлмесі

42.

Ислам сәулетінде ұстынды мешіттер түрлері қалыптасты. Мешіттің белгілі сәулеттік бөліктері исламдық діни түсініктерді қамтыды. Осындағы күмбез Алла есімдерінің қайсысын білдіреді:

a)

жалал

b)

жамал

c)

қахар

d)

халқ

43.

Ислам сәулетінде ұстынды мешіттер түрлері қалыптасты. Мешіттің белгілі сәулеттік бөліктері исламдық діни түсініктерді қамтыды. Осындағы мұнаралар Алла есімдерінің қайсысын білдіреді:

a)

жамал

b)

басир

c)

шафи

d)

жалал

44.

Қожа Ахмет Яссауи кесенесі қанша үлкен бөлмеден тұрады:

a)

8

b)

12

c)

3

d)

4

45.

Ясауи жолында шәкірт ашық жүрекпен ұстаздың басшылығымен сұхбатқа кіріп, Жаратушының берген ілімін игеруі үшін киілетін киім:

a)

тақия

b)

хирка (шапан)

c)

қалпақ

d)

тымақ

46.

Қожа Ахмет Ясауи кесенесінде хан ордасының қызметін атқарған бөлме:

a)

мешіт бөлмесі

b)

кітапхана өлмесі

c)

үлкен Ақсарай

d)

қазандық бөлмесі

47.

Түркі халықтары үшін - дәстүрлі түркілік дүниетаным және ислам өркениеті арасындағы үйлесімділікті қамтамасыз еткен сара жол болуымен қатар бүгінгі заманға сай социо-психологиялық, феноменологиялық ойлау жүйесі мен нақты тұжырымдамаларға бай, адамды жаңа мән-мағынамен сомдайтын және рухани азық беретін ілім ретінде ұлттық болмыстық тұғырымызды танудың негізіне айналып отырған:

a)

Дәстүрлі түркілік дүниетаным

b)

Ислам Матуриди ақида мектебі

c)

Ислам Ханафи фыкх мектебі

d)

Қожа Ахмет Ясауи ілімі

48.

Қожа Ахмет Ясауидің ілімінің төрт ұстанымын көрсетіңіз:

a)

риязат, уара, зауқ, тәуба

b)

заман, мекен, иршад, ижаза

c)

заман, мекен, ихуан, хәл

d)

заман, мекен, ихуан, рабти султан

49.

Қожа Ахмет Ясауидің бауырластық, яғни, отандағы барлық адамдардың өзара туыстықта, бауырдай бір біріне деген жанашырлығы мен қамқорлығы үстемдік құруы керек, деген ұстанымын көрсетіңіз:

a)

рабти султан

b)

мекен

c)

ихуан

d)

заман

50.

Қожа Ахмет Ясауидің мемлекет басшысына беріктік, яғни, осы отандағы барлық жауапкершілікті, тыныштықты, туыстық пен ынтымақты, Алламен рухани байланысты құдайлық жүйеге сай орнату үшін мемлекет басшысының еркі адамдардың еркінен үстем тұруы шарт деген ұстанымын көрсетіңіз:

a)

ихуан

b)

хәл

c)

рабти султан

d)

заман

51.

Қожа Ахмет Ясауидің Отанда тыныштық, бейбітшілік, тұрақтылық болмайынша Алла мен адам арасындағы рухани байланыстың сапасы болмайды. Ең бастысы адамның рух хәлі құбылмалылығын тоқтатпайды. Ал бұл күйзеліс, яғни, психологиялық, әлеуметтік, экономикалық, саяси тұрақсыздық деген сөз. Осы отандағы барлық тыныштықтарды қамтамасыз ету адамның Алла алдындағы жауапкершілігіне байланысты деген ұстанмыны көрсетіңіз:

a)

хәл

b)

заман

c)

рабти султан

d)

мекен

52.

 «Диуани хикметтегі» адалдық, әділдік, кішіпейілділік, ақиқат, әдептілік, төзімділік секілді адамгершілік мұратты жырлаумен ерекшеленетін Ясауи ілімінің XIX ғасырдағы қазақ даласындағы өкілі:

a)

Майлықожа Сұлтанқожаұлы

b)

Сүйіндік Тілегенұлы

c)

Сайыпназар ахун Өтенұлы

d)

Шортанбай Қанайұлы

53.

XV ғ. екінші жартысы – XVI ғ басында өмір сүрген, сол кездегі ханзадалардың әдетімен түрлі ғазал жазып қалдырған, көшпелі өзбек ханы

a)

Әбілқайыр ханның немересі, Қожа Ахмет Яссауиге жыр арнаған хан:

Рузбихан Исфахани

b)

Сопы Аллаяр

c)

Мұхамбет Шайбани

d)

Ысқақ ата

54.

Қожа Ахмет Ясауи мәдениетінің көрнекті өкілдерінің бірегейі «толық адам» ілімін қалыптастырған қазақ халқының дана - ойшылы:

a)

Мәшхүр Жүсіп

b)

Шәкәрім

c)

Майлықожа

d)

Абай Құнанбайұлы

55.

Түркі мұсылман халықтары көпшілігінің ұстанатын діни мазхабы:

a)

Шафи мазхабы

b)

Ханбали мазхабы

c)

Ханафи мазхабы

d)

Малики мазхабы

56.

 

Будда, Христиан, Ислам діндері қалай аталады:

a)

Ұлттық діндер

b)

Дуалистік діндер

c)

Әлемдік діндер

d)

Политейстік діндер

57.

Исламда өзіне кітап түскен, шариғат алып келген пайғамбар аталады:

a)

Наби

b)

Расул

c)

Әулие

d)

Шейх

58.

Күнделікті бес рет құлшылық ету қай дінде:

a)

Иахуди

b)

Исламда

c)

Христиан

d)

Будда

59.

 

Құдайды жоққа шығару, сенбеу:

a)

политейзм

b)

монотейзм

c)

дейзм

d)

атейзм

60.

Пайғамбарға уахи неше жыл келді:

a)

22

b)

23

c)

20

d)

21

61.

Хз.Мұхаммедтің пайғамбарлық миссиясының мәні:

a)

Алланың сипатын түсіндіру

b)

Жер бетінде бейбітшілік орнату

c)

Адамдарда көркем мінез-құлық қалыптастыру

d)

Аллаға сенуге шақыру

62.

Ұлттық діндерге жатады:

a)

будда, христиан, қытай діндері

b)

үнді, яхуди, қытай діндері

c)

ислам, христиан, будда діндері

d)

ислам, тәңірлік, иахуди діндері

63.

”Насаим-ул Махаббат” атты кітабында Ясауиге ”Түркістан халқының құбыласы” деп баға берген түркі халықтарының XV ғ. өмір сүрген ортақ ақыны,ойшылы:

a)

Мақтұмқұлы

b)

Юнус Эмре

c)

Әлішер Науаи 

d)

Қул Шариф

64.

 

“Бастағы көз” - тәнді ғана көреді, жан сырын байқамас. Хақиқатты дәл көруге -“ жан көретін” көз керек. Жаралыс басы-қозғалыс (ал-мухаррик ул-аууал); Қозғауға керек қолқабыс (ал-иллат-ул аууал); Қозғалысқа енгізген қуатты мейлі жан де, мейлі “мән” де-әлемді сол мән жаратқан деген, Ясауи ізбасарларының көрнекті өкілдерінің бірі:

a)

Мәшхур Жүсіп

b)

Абай

c)

Шәкерім

d)

Юнус Эмре

65.

Ясауи ілімінде Аллаға құлшылықтың ең жоғарғы халі – ..........................

a)

ғашықтық

b)

махаббат

c)

еркіндік

d)

сабырлық