NEW
Font size
Worksheetsәлеумет 4
Total questions: 55
Worksheet time: 28mins
Әлеуметтік құрылым – бұл:
элементтердің жиынтығы;
қоғамдағы құбылыстар мен процестердің жиынтығы;
қоғамдағы индивидттердің жиынтығы;
әлеуметтік байланыстар мен қатынастар;
әлеуметтік жүйедегі элементтердің тұрақты байланысы.
Маркстік теория бойынша әлеуметтік құрылымның өзегі:
таптар;
әлеуметтік қауымдастықтар;
әлеуметтік жіктер;
әлеуметтік топтар;
әлеуметтік институттар.
Қоғамның әлеуметтік құрылымы туралы тұжырымдамаға қарсы тұрған теория:
әлеуметтік интеграция;
әлеуметтік диспозиция;
әлеуметтік стратификация
әлеуметтік бағдар;
әлеуметтік мүдделер.
П.Сорокиннің теориясына сәйкес әлеуметтік стратификацияның үш түрі бар:
кәсіп, табыс, этникалықшығутегі;
білім, билік, табыс;
туыстардыңжағдайы, білім, этникалықшығутегі;
экономикалық, саяси, кәсіби;
байлық, престиж, билік.
«Страт» түсінігі нені білдіреді?
диспозицияны;
жіктерді;
топтарды;
таптарды;
бағдарды.
П.Сорокиннің әлеуметтік стратификация теориясының негізіне адамдардың бірігуі алынған:
топтарға;
таптарға;
институттарға;
қауымдастықтарға;
әлеуметтік жіктерге.
Әлеуметтік мобилдік терминін 1927 жылы әлеуметтануға енгізген кім?
Г.Зиммель;
П.Сорокин;
М.Вебер;
А.Турен;
Р.Дарендорф.
Өндіріс құралдарын меншіктенген немесе меншіктенбеген, қоғамдық еңбек жүйесінде белгілі бір орын алатын және табысты алудың ерекшелікті тәсілімен сипатталатын адамдардың үлкен тобы қалай аталады?
жік;
қауымдастық;
тап;
институт;
ұйым.
П.Сорокиннің теориясына сәйкес әлеуметтік мобилдік қандай әлеуметтік саты бойынша қозғалуды білдіреді?
жоғарыжәнетөмен (тікбағытпен);
бірқалыптыәлеуметтікдеңгейде (көлденеңбағытпен);
жоғарықарай;
тікжәнекөлденеңбағытпен;
төмен қарай.
Индивидтің туғанынан немесе өзінің жеке басының сапасына орай әлеуметтік иерархияда белгілі бір орын алуына мүмкіндік беретін жағдай қалай аталады?
мәртебе;
)ұстаным;
ұя;
деңгей;
престиж.
Құлдық, касталар, сословиялар, таптар – бұлар.......
стратификацияның тарихи түрлері;
стратификацияның тарихи формалары;
стратификацияның тарихи ұғымдары;
стратификацияның тарихи алуан түрлілігі
стратификацияның тарихи типтері.
«Страта» ұғымы әлеуметтануға қай ғылымнан ауысты?
химия;
геология;
биология;
тарих;
археология.
Қандай теория әлеуметтік стратификация теориясына қарсы тұр?
этнометодология;
құрылымдық қақтығыс;
функционализм
интеракционизм;
марксизм.
Таптарға анықтама берілген В.Лениннің еңбегін атаңыз:
«Философия дәптері»;
«Материализм және эмпириокритицизм»;
«Ұлы бастама»;
«Мемлекет туралы»;
«Пролетариат диктатурасы туралы».
К.Маркстің көзқарасына қарсы әлеуметтік теңсіздік туралы өз пікірін айтқан ағылшын ғалымы:
Э. Дюркгейм;
Г.Спенсер;
О. Конт;
М. Вебер;
Г.Зиммель.
Адамның өзі туғаннан бастап мүшесі болуға міндетті әлеуметтік топты немесе стратты атаңыз:
каста;
сословия;
тап;
ұлт;
ұлыс.
Дәстүрлерде немесе заңдарда бекітілген және мұраға берілетін құқықтар мен міндеттерге иелік ететін әлеуметтік топты атаңыз:
каста;
сословия;
тап;
ұлт;
ұлыс.
20 ғасырдың 30 жылдарында АҚШ-та пайда болғанбатыс әлеуметтануындағы стратификацияның барынша танымал үлгісін жасаған ғалым:
Л. Уорнер;
Б.Барбер;
У. Уотсон;
А.Турен;
Р. Дарендорф.
Шаруашылық және қоғамдық дәнекерлікпен байланысқан туысқандар тобы қалай аталады?
каста;
сословия;
тап;
клан;
ұлыс.
Адамдарды басыбайлылыққа салудың әлеуметтік, экономикалық және заңдық формасы қалай аталады?
құлдық;
сословия;
тап;
клан;
ұлыс.
Жалпы, бүкіл адамдарға тән сапалар мен қабілеттерді сипаттау үшін қолданатын ұғым:
тұлға;
адам;
өзімшіл;
индивид;
альтурист.
Адамзаттың, топтың немесе әлеуметтік қауымдастықтың бір ғана өкілі болып саналатын:
адам;
өзімшіл;
тұлға
индивидуалшыл;
индивид.
Әлеуметтік байланыстарда, әлеуметтік институттарда, мәдениетте т.б. қоғамдық өмірде жүзеге асатын қасиеттер мен сапаларды сипаттау үшін, басқа да адамдармен өзара әрекет процесінде қолданылатын термин:
индивид;
индивидуалдық
көрнекті тұлға
тұлға;
адам.
Тұлғаның рөлдік теориясына сәйкес қоғамдағы адамның жүріс-тұрысын «әлеуметтік мәртебе» және «әлеуметтік рөл» сияқты екі негізгі ұғымдармен бейнелеуге болады деп бірінші жазған:
Мид Дж.;
Фрейд З.;
Кон И.;
Ядов В.;
Кули Ч.
Әлеуметтану тұрғысынан тұлғаны зерттеу тұлғаның қай қасиетін ерекше бөліп көрсетеді:
темпераментін;
мінез-құлықын
әлеуметтік сапаларын;
моральдық ерік-жігерін;
қабілетін.
Ескіжүріс-тұрыстың орнына жаңа жүріс-тұрыстың құндылықтарына, нормаларына, рөлдеріне және ережелеріне оқыту процесі қалай аталады?
әлеуметтендіру;
деәлеуметтендіру
постәлеуметтендіру;
неоәлеуметтендіру;
реәлеуметтендіру.
Тұлғаның дүниеге көзқарастар, әлеуметтік құндылықтар, идеялар негізінде іс-әрекетке дайындығын көрсететін мінез-құлық принципі қалай аталады?
) өзіндік сана-сезім;
өмірлік ұстаным;
өзіндік талдау;
өзін-өзі реттеу;
өзін-өзі бақылау.
Тұлғаның әлеуметтік мінез-құлқын реттететін диспозициялық теорияның негізін салғандар:
Ф. Знанецкий, У.Томас;
Ч. Кули, Дж.Мид;
Р. Минтон, Р. Мертон;
Ф. Знанецкнй, Ч. Кули;
Р. Минтон, Р.Дарендорф
«Айнадағы Мен» теориясының авторы:
Дж.Мид;
Л.Выгодский;
З.Фрейд;
Ч.Кули;
А.Петровский.
Қоғамда табысты өмір сүру үшін қажетті мінез-құлық үлгілерін, әлеуметтік нормалар мен құндылықтарды индивидтің меңгеру процесі қалай аталады?
реәлеуметтендіру;
постәлеуметтендіру;
әлеуметтендіру;
жаңа әлеуметтендіру
деәлеуметтендіру.
Әр адамның жүріс-тұрысын тіл, салт, әлеуметтік институттар, бұқаралық ақпарат құралдары және т.б. әлеуметтік орта арқылы бақылайтын жүріс-тұрыс тұжырымдамасының авторы:
З.Фрейд;
Т.Парсонс;
Ж.Пиаже;
Р.Горальд;
Дж.Хоманс.
Еліктеу, ұқсастыру, ұят және кінә сезімі сияқты психологиялық механизмдердің көмегімен әлеуметтендіру процесін қарастырған ғалым:
Ж.Пиаже;
З.Фрейд;
Д.Смелзер;
Р.Минтон;
Р.Дарендорф.
Билік өкілеттілігін пайдаланудың көмегімен қоғамдық тәртіпті қолдаудың ерекше механизмі – бұл:
әлеуметтік бақылау;
мораль;
әлеуметтік нормалар;
әлеуметтік ұйғарымдар;
әлеуметтік ережелер.
Әлеуметтік бақылау тұжырымдамасының авторы:
Э. Мэйо;
Э. Гофман;
У. Томас;
П. Бергер;
Г. Гарфинкель.
Адамның ішкі дүниесіне әлеуметтік нормалар мен құндылықтардың ену процесі қалай аталады?
білім;
бейімделу;
тәрбиелеу;
интериоризация;
үйрену (адаптация).
Индивидтің әлеуметтік-экономикалық жағдайларға, ролдік функцияларға, әлеуметтік нормаларға бейімделуі қалай аталады?
білім;
бейімделу;
тәрбие;
интериоризация;
үйрену (адаптация).
Тарихи-мәдени мектептің авторы:
Ч.Кули;
Дж. Мид;
Л.Выгодский;
З. Фрейд;
Ж: Пиаже.
Инстинктвизм теориясының авторы:
Ч.Кули;
Дж. Мид;
Л.Выгодский;
З. Фрейд;
Ж: Пиаже.
Тұлғаның дәстүрлі, реалистік, идеалистік, фрустрировандық типін, гедонистік материалистер сияқты әлеуметтік типтерін бөліп көрсеткен ғалымды атаңыз:
Ч.Кули;
Э.Фромм;
Л.Выгодский;
З. Фрейд;
Ж: Пиаже
Әлеуметтік жүйеде осы мәртебені иемденген адам атқаруға тиісті әрекеттердің жиынтығының аталуы:
әлеуметтік роль;
әлеуметтік орын;
әлеуметтік әрекет;
әлеуметтік атқару;
әлеуметтік позиция.
Девианттық мінез-құлықтың көрсететіні:
қоғамдық дамудағы қайшылықтар;
дене және ой еңбегінің арасындағы қайшылықтар;
ресми мойындалған немесе қоғамда қалыптасқан нормаларға сәйкес келмейтін бұқаралық қызметтің формасы:
ішкі және сыртқы өмір сүру жағдайына дамудағы жүйелердің әлі де толық бейімделмеуі;
кездейсоқ оқиғалардың байланысы.
Девианттық мінез-құлықтың қоғамда болуының басты себебі:
экономикалық қатынастарда;
саяси қатынастарда;
әлеуметтік қатынастарда;
отбасылық қатынастарда;
сәйкес емес қатынастарда.
Қылмыстарды зерттеудің мәліметтеріне қарағанда енбек пен қылмыстық мінездің арасында:
байланыс жоқ;
шамалы байланыс бар;
тығыз байланыс бар;
тікелей байланыс жоқ;
кездейсоқ пайда болған байланыс бар.
Еңбектің мазмұны мен қоғамға жат тәртіптің арасындағы байланыс психологиямен және моральмен жанама түрде болғанмен олар қайшылықтар туғызады:
дене жәнеойеңбегінің арасында;
қызметкердің қажеттілігі мен оның өндірістік жағдайлары арасында;
қала мен ауыл арасында;
адам мен қоғам арасында
болса екен деген тілек пен шындық арасында.
Қоғамға жат ауытқушылықтардың пайда болуының қайнар көзі не?
тиімді кұқықтық заң шығарудың болмауы;
құқықты мемлекеттің болмауы;
әртүрлі әлеуметтік топтардың мүдделерінің сәйкеспеуі;
қоғам дамуының ақиқат процесі мен адамдардың ізденіс-талап құқын жүзеге асырудың сәйкеспеуі;
тілек пен шындыктың дөп келмеуі.
Ішкі шиеленістер немен анықталады?
құнды бағдарлардың бір-бірінен алшақтауымен;
әртүрлі моральдық жүйелердің қақтығысулары арқылы;
жеке бастың моральдық санасының қайшылықтарымен;
адамдардың адамгершілік ұстанымдарының әр түрлі болуымен;
адамдардың жеке мәдени деңгейлерінің бір-біріне сай келмеуімен.
Адамдардың санасы мен мінез-құлқында болатын мынадай келеңсіз кұбылыстар: немқұрайлылық, дөрекілік, менмендік, қаталдық, арсыздық және т. б. ауытқыған мінез-құлықтың қандай типтік топтарына жатқызылады?
адамдар ара қатынасындағы ізгіліктік принциптердің бұзылуына;
моральдық принциптерінің бұзылуына;
қоғамдық сананы қалыптастырудың бұзылуына;
ұлыдержавалық шовинизмге;
діни наным-сенімдерге.
Тұлғаның, әлеуметтік институттардың және қоғамның мүддесіне қауіп-қатер төндіретін шектен асқан ауытқыған мінез-құлық:
нашақорлық;
қаңғыбастық
маскүнемдік;
токсикомандық;
қылмыскерлік.
Өз бетінше пайда болып, үлкен эмоциональдық пен және конформизммен айрықшаланатын:
формальды топтар;
стихиялық топтар;
формальды емес топтар;
қылмыстық топтар;
мүддесіне орай құрылған топтар.
Ұжымдық топтармен басқа да әлеуметтік қауымдастықтарға қарағанда стихиялық топтар сана мен мінез-құлықтың бұрмаланған белгілерін қабылдауға тым жақын. Бұл ең алдымен мынамен түсіндіріледі:
қоғамдық өмірдің интенсивті саясаттандыру процесімен;
топ мүшелерінің психологиялық тұрақсыздығымен;
топта қоғамдық пайдалы мақсаттардың болмауымен;
индивидтерге нашар топтасқан ұжымдардың тиімсіз ықпалымен;
топ мүшелерінің өмір сапаларының төмендігімен.
Делинквентілік неден қолдау таппайды?
ұйымдардан;
ережелерден;
топтардан;
заңнан;
қоғамнан.
Шетелде ауытқыған мінез-құлық әлеуметтануы қай еңбектен бастау алды?
Ф. Тённис. «Қауымдастық және қоғам»;
Т. Парсонс. «Әлеуметтік әрекеттің құрылымы»;
Э. Дюркгейм. «Өзіне-өзі қол салу»;
М. Вебер. «Негізгі әлеуметтанулық ұғымдар»;
Т. Гоббс. «Левиафан».
Ғылымда «білімді игеру» ілімін түсінудің теориялық негізін қалаған психолог:
А) Д. Лихачев;
В)& С. Рубинштейн;
С) Д. Карнеги;
D) Д. Карнеги;
Е) Л. Выготский. Д. Карнеги;
Д. Лихачев;
С. Рубинштейн;
Д. Карнеги;
Д. Карнеги;
Л. Выготский. Д. Карнеги;
Сіңу (ассимиляция) және үйрену (аккомодация) Ж. Пиаженің ойы бойынша нені меңгерудің формалары:
білімді;
іскерлікті;
дағдыны;
білімдегі тәжірибені;
өмірлік ұстанымды.
Бастапқы схемалардың жаңа объектілерінің құрылымдарын өзгерту арқылы бейімделу дегеніміз;
үйрену (аккомодация);
сіңу (ассимиляция);
оқыту;
абстракциялау;
талдап қорыту.
