NEW
Font size
WorksheetsӨсімдік жасушаларының биотехнологияда қолданылуы
Total questions: 75
Worksheet time: 38mins
Кім алғаш рет жасушаның тотипотенттілігін дәлелдейтінбірқатар эксперименттер жүргізіп, мүшелердің де,жасушалардың да полярлығын көрсетті
A. Фехтинг Х.
B. Варбург Г.
C. Арнон Д.
D. Чаргафф Э.
E. Сакс Ю.
Өсімдік жасушасының тотипотенттілігі – бұл...
A. оның дифференциациясы мен тұтас ағзаға дейін дамуынқамтамасыз ететін жасушаның генетикалық ақпараттыжүзеге асыру қасиеті
B. жасушаның жасанды жағдайда бөліну қабілеті
C. өсімдік жасушаларының өсімдіктің бүкіл тіршілік етукезеңінде бөліну қабілеті
D. дифференциация арқылы өсімдік жасушаларының әртүрлібағытта даму қабілеті
E. өсімдік жасушаларының генетикалық ақпаратты кейінгіұрпаққа беру қабілеті
Пектолитикалық және целлюлолитикалық ферменттердіңқоспасымен өңдеу арқылы қызанақ тамыры менжемістерінің ұлпаларынан оқшауланған протопластардыалу әдісінің негізін қалаушы
A. Коккинг Э.
B. Эйнштейн Э.
C. Рапопорт С.
D. Кребс Э.
E. Кальвин М.
Пролиферация деген
A. жасушалардың қайта көбею нәтижесінде жануар немесеөсімдік ұлпалардың ұлғайып өсуі
B. тірі организмнің сыртқы тітіркендіргішке реакциясы
C. химиялық ынталандыру бағытында жасушалардыңқозғалысы
D. жануар немесе өсімдік ағзасының эволюциялық дамуы
E. ұрықтану кезінде жасушалардың қүйылып қосылуы
Өсімдік жасушалары мен ұлпаларын дақылдандыруы неүшін қолданылады
A. барлық жауаптар дұрыс
B. екіншілікметаболизмніңдәстүрліөнімдерін(медицинадақолданылатын токсиндерді,гербицидтерді, т.б.) алу;
C. жаңа ерекше қосылыстардың синтезі
D. вируссыз өсімдіктерді алу
E. өсімдіктердің жеделдетілген микроклональды көбею
Өсімдіктердің оқшауланған жасушаларын өсіру үшінбарлық қоректік орталардың негізі
A. макро- және микроэлементтер тұздарының қоспасы
B. фитогормондар қоспасы
C. сахароза ерітіндісі
D. органикалық қышқылдардың ерітіндісі
E. фермент ерітіндісі
Өсімдік жасушаларының дақылдарыну үшін қоректікортаға қажетті дәрумендер
A. В тобының дәрумендері
B. токоферол
C. А дәрумені
D. С дәрумені
E. Д дәрумені
Өсімдік жасушаларының дақылдарының оңтайлы өсуіқандай рН бар ортада жүреді
A. рН 5 - 6
B. рН 3 - 4
C. рН 2 - 3
D. рН 8 - 9
E. рН 10 - 11
Қатты қоректік заттарды дайындау үшін гель түзуші затретінде қолданылатын полисахаридтер 25
A. агар-агар
B. целлюлоза
C. крахмал
D. декстрин
E. гликоген
Табиғатта каллус деген
A. жасушалардың пролиферациясы нәтижесінде жаралымеристемадан пайда болатын ұлпа
B. мүшенің тұрақты үйкеліс орнында пайда болатын сүйел
C. жасушалардың бақылаусыз бөлінуі нәтижесінде пайдаболатын ісік
D. мүшенің қалыпты дамуының бұзылуы нәтижесінде пайдаболатын ұсқынсыз мүше тәрізді құрылымдар
E. бірнеше жасушалардың құйылып қосу нәтижесі
Биотехнологияда каллус деген
A. дедифференцияланған (мамандануын жоғалтқан) және сондықтан бүкіл өсімдіктің пайда болуына қабілетті тотипотентті жасушалар
B. мүшенің тұрақты үйкеліс орнында пайда болатын сүйел
C. жасушалардың бақылаусыз бөлінуі нәтижесінде пайдаболатын ісік
D. мүшенің қалыпты дамуының бұзылуы нәтижесінде пайдаболатын ұсқынсыз мүше тәрізді құрылымдар
E. бірнеше жасушалардың құйылып қосу нәтижесі
Табиғатта өсімдіктерде каллусты ұлпа қандай жағдайдапайда болып әрекет етеді
A. жарақаттанған кезде
B. өсуін тоқтатқан кезде
C. көбейген кезде
D. гүлдеген кезде
E. ұлғайып өскен кезде
Биотехнологияда эксплант деген
A. дақылдандыру үшін организмнен оқшауланған жасушалартобы
B. басқа өсімдіктің денесіне егілген өсімдік мүшесі
C. организмнен бөлінген және өздігінен дамып келе жатқан мүше
D. аналық пен аталық гаметаларының бірігуі нәтижесіндепайда болатын жасуша
E. ана денесінен бүршік жару нәтижесінде пайда болған организм
Регенерант- өсімдік деген
A. оқшауланған жасушалардың немесе өсімдік ұлпалардақылдарында морфогенез нәтижесінде пайда болғанөсімдік
B. өнген тұқымнан пайда болған өсімдік
C. басқа өсімдікке еңгізілген өсімдік
D. өсімдіктер тобынан селекционер таңдаған өсімдік
E. басқа тіршілік ету ортасына берілген өсімдік
Жасушаның құрамына кіретін ядроны, цитоплазманы,митохондрияларды, хлоропластарды, хромосомалардыәртүрлі жасушадан басқа жасушаға көшіру негізінде мүлдемжаңа жасушаны жасау
A. жасушаны қайта құрастыру (реконструкция)
B. жасушаны қайта будандастыру
C. жасушаны басқа ағзаға енгізу
D. жасушаны басқа қоректік ортаға беру
E. жасушалар тобынан жасушаларды іріктеу
Ферментативті бұзылу арқылы немесе механикалық жолменжасуша қабырғасынан айырылған өсімдік жасушасы
A. протопласт
B. апопласт
C. перипласт
D. симпласт
E. эмбриобласт
Протопласттардың көп мөлшерін алудың тиімді әдісіналғаш рет жасаған ғалым
A. Такебе
B. Коидзуми
C. Такаки
D. Татеваки
E. Мацумуро
Өсімдік жасушаларынан алынған тіршілікке икемдіпротопластардың қанша саны жақсы шығу деп саналады
A. 1х106 ден 5x106 дейін
B. 1х104 ден 5x104 дейін
C. 1х103 ден 5x103 дейін
D. 1х102 ден 5x102 дейін
E. 10- нан 50 дейін
Ядросынан айырылған протопластар
A. цитопласттар
B. апопласттар
C. перипласттар
D. симпласттар
E. эмбриобласттар
Өсімдік жасушаларынан протопласт алу үшін келесіфермент қолданылады
A. целлюлаза
B. лизоцим
C. трипсин
D. «ұлулар ферменті»
E. пепсин
Өсімдік жасушаларынан протопласттардың пайда болуын келесі әдістер арқылы бақылауға болады:
A. фазалық-контрасттық микроскопия
B. колориметрия
C. ультрацентрифугалау
D. вискозиметрия
E. электронды микроскопия
Протопласттардың жоғары тұрақтылығына сақтау арқылықол жеткізіледі:
A. гипертониялық ортада
B. суықта
C. антиоксиданттар қосылған ортада
D. анаэробты жағдайда
E. гипотоникалық ортада
Протопластар суспензиясына енгізілетін полиэтиленгликоль(ПЭГ):
A. олардың бірігуіне ықпал етеді
B. олардың бірігуіне жол бермейді
C. суспензияның тұрақтылығын арттырады
D. микробтық инфекцияның алдын алады
E. олардың қозғалысына ықпал етеді
Протопласттарды алу үшін келесі өсу фазасында болатынсуспензиялық дақылдар қолайлы:
A. логарифмдік фазада
B. латентті, немесе лаг-фазада
C. жедел өсу фазада
D. баяу өсу фазада
E. стационарлық фазада
Өсімдік жасушаларының протопластарын будандастыру мүмкін, егер бұл өсімдіктердіңжасушалары үшін:
A. жыныстық үйлесімділік маңызды емес
B. жыныстық үйлесімділік маңызды
C. жыныстық үйлесімсіздік маңызды
D. жыныстық айырмашылық маңызды
E. бір жынысты жасушалар
Жануарлар жасушаларының биотехнологиядақолданылуы
A. ауыл шаруашылығы
B. ғарышты зерттеу
C. микробиологиялық өнеркәсіп
D. химия өнеркәсібі
E. экология
Микробиологиялық синтез арқылы адамға тән ақуыздарды алудың артықшылықтары:
A. этикалық мәселелерді шешу
B. жабдықтың қарапайымдылығы
C. үнемділік (экономикалық пайда)
D. тапшы шикізаттың болмауы
E. жануарларды пайдалану
Микобактериялар - қазіргі туберкулез инфекциясының қоздырғышы, келесі себептергебайланысты химиотерапияға төзімді:
A. компенсаторлық (қайталама) мутациялар
B. микобактериялардың баяу өсуі
C. жасушаішілік локализация
D. адамның иммунитетінің әлсіреуі
E. қалың бактериялық мембрана
Жасанды ұрықтандырудың артықшылықтары:
A. төмен тұқымды малды асыл тұқымды малға тез ауыстыруғамүмкіндік береді
B. днқ түзету процестерін зерттеуге мүмкіндік береді
C. аллофенді жануарларды алуға мүмкіндік береді
D. эмбриондардың имплантация алдындағы дамуын тездетеді
E. гетерогенді эмбриондарды зерттеуге мүмкіндік береді
Биотехнологиямен байланысты мал шаруашылығыныңжаңа ғылыми бағыттары:
A. эмбриоинженерия
B. ксенотрансплантация
C. гаплоид технологиясы
D. молекулалық диагностика
E. жасушалық селекция
Цитогета:
A. генетикалық әр түрлі митохондриядан тұратын жасуша
B. тек ядросы бар субпротопласт
C. екі немесе одан да көп генотипі бар организм
D. ядроның екі түрінің бірігуі болмаған жасуша
E. ядролардың екі түрінен тұратын жасуша
Тышқандарды қолдана отырып, келесі генетикалық ауруларды зерттеуге арналған модельдер жасалды:
A. онкологиялық аурулар
B. шизофрения
C. гемофилия
D. Патау синдромы
E. Эдвардс синдромы
Жануарлар жасушаларын дақылдандыру үшін қандайұлпалар қолайлы?
A. эмбрионалды ұлпасы
B. меристематикалық ұлпасы
C. сүйек ұлпасы
D. бұлшықет ұлпасы
E. жүйке ұлпасы
Эмбрионның жынысын анықтау әдістері
A. Цитологиялық
B. Радиобиологиялық
C. Биофизикалық
D. Физика-химиялық
E. Микробиологиялық
Екінші метаболиттер көп мөлшерде синтезделеді
A. стационарлық фазада
B. латентті, немесе лаг-фазада
C. жедел өсу кезеңінде
D. логарифмдік фазада
E. баяу өсу кезеңінде
Мәдени өсімдіктер мен үй жануарларының зиянкестерімен және қоздырғыштарымен күресу әдістері мен препараттарын жасауға, биотыңайтқыштар жасауға,өсімдіктердің өнімділігін арттыруға бағытталғантехнологиялар
A. жасыл биотехнология
B. ақ биотехнология
C. сұр биотехнология
D. сары биотехнология
E. қызыл биотехнология
Полиомиелит вирусын өсіру үшін жасуша дақылдар әдісінжасаған
A. Эндерс Дж.
B. Флеминг А.
C. Янсен З.
D. Везалий А.
E. Ломоносов М.
Плазмида - бұл ...:
A. сақина тәрізді ДНҚ молекуласы - генетикалық ақпараттың хромосомадан тыс элементі
B. биотехнологияда қолданылатын E. coli -дің белгілі бірштаммы
C. геннің құрылымы туралы ақпарат алатын РНҚ тізбегініңбөлімі
D. микроб жасушасының цитоплазмасында көбейетін вирус
E. хромосома бактерия жасушаларына ДНҚ енгізу үшін векторретінде қолданылады
Тірі жасушалардың кез-келген затты (адсорбатты) газтәріздес ортадан немесе ерітіндіден сіңіруі
A. биосорбция
B. адсорбция
C. абсорбция
D. десорбция
E. резорбция
Соматикалық будандастыру кезінде әртүрлі түрлер мен туыстардың жасуша геномдарын біріктіругеболады:
A. тек жасанды жағдайда
B. тек табиғи жағдайда
C. табиғи және жасанды жағдайларда
D. in vivo
E. ешқандай жағдайда мүмкін емес
Бөгде заттар мен клеткаларды тану және алып тастауарқылы ағзаның тұтастығы мен биологиялық даралығын сақтау қабілеті
A. иммунитет
B. эпитет
C. приоритет
D. раритет
E. пиетет
Организмге оған бөгде заттек түскен кезде қорғаныш реакцияның байқалуы түрінде синтезделетін қансарысуының белоктары
A. антиденелер
B. антигендер
C. антиандрогендер
D. антиантиденелер
E. антиактиваторлар
Антигендерді синтездейтін белгілі бір жасушалар
A. В-лимфоциттер
B. Т-лимфоциттер
C. Т-киллерлер
D. Т-хэлперлер
E. Фагоциттер
Иммундық жүйеге жататын организм мүшесі
A. барлық жауаптар дұрыс
B. айырша без (тимус)
C. лимфа түйіндері
D. қызыл сүйек кемігі
E. көк баыур
Екі жасушаның бірігуі нәтижесінде алынған жасушалықгибрид - біреуі антиденелер түзеді, ал екіншісі жасандыортада шексіз бөлінуі мүмкін – ол
A. гибридома
B. аксиома
C. зигота
D. тератома
E. липосома
Моноклоналды антиденелер өндірісте келесі әдіспеншығарылады:
A. гибридомалар қолдану арқылы
B. организмдердің антиденелерін фракциялау арқылы
C. лимфоциттердің фракциялау арқылы
D. химиялық синтез арқылы
E. ультрафиолеттің әсер ету арқылы
Прокариоттық жасушаның ерекшелігі:
A. шағын мөлшері
B. ядроның болуы
C. жасушааралық органеллалардың болуы
D. көп қабатты жасуша қабырғасы
E. ядродағы хромосомалық ДНҚ
Эукариоттық жасушаның ерекшелігі:
A. үлкен мөлшері
B. ядро болмауы
C. қатаң жасуша қабырғасы
D. жасушалы органеллалардың болмауы
E. цитоплазмадағы хромосомалық ДНҚ
Грам теріс бактериялардың сыртқы мембранасына енеалатын антибиотик:
A. ампициллин
B. бензилпенциллин
B. бензилпенциллин
C. эритромицин
D. фузидин
Микроорганизмдер дақылдарының биотехнологияғақажетті өнімділігін сақтау тәсілі:
A. сублимациялық кептіру
B. тоңазытқышта
C. минералды май қабаты астында
D. сусымалы материалдарда
E. криосақтау
Алғаш рет генді химиялық жолмен синтездеген ғалым
A. Корана Х.
B. Варбург Г.
C. Арнон Д.
D. Чаргафф Э.
E. Сакс Ю.
Геномиканың ғылыми пән ретінде пайда болуы келесікезден кейін мүмкін болды:
A. бірқатар организмдердегі геномның толық тізбектелуі
B. днқ құрылымын құру
C. ген туралы түсінік құру
D. реттеуші және құрылымдық гендік аймақтарды саралау
E. адам геномын декодтау
Протеомика микробтық патогеннің күйін сипаттайды:
A. жеке ақуыздардың экспрессиясы бойынша
B. ферментативті белсенділік бойынша
C. өсу қарқыны бойынша
D. өсу циклінің нақты сатысында болу бойынша
E. қабылдаушы организмде болу бойынша
Гендік-инженерлік инсулиннің артықшылығы:
A. төмен аллергенділігі
B. жоғары белсенділігі
C. төмен уыттылығы
D. үлкен тұрақтылығы
E. ағзаға енгізудің жеңілдігі
Микробиологиялық синтез арқылы адамға тән ақуыздардыалудың артықшылығы:
A. этикалық проблемалардың болмауы
B. жабдықтың қарапайымдылығы
C. үнемділік
D. тапшы шикізаттың болмауы
E. алудың жеңілдігі
Гендік-инженерлік инсулиннің сапасын бағалау кезінде оның келесі ерекшелігіне назар аудару қажет:
A. аллергенділігі
B. стерильділігі
C. уыттылығы
D. жанама әсерлердің пайда болу мүмкіндігі
E. қол жетімділігі
Ферменттер - трансферазалар келесі реакцияны жүзегеасырады:
A. функционалды топтарды субстратқа беру реакцияларыныңкатализін
B. тотығу реакцияларының катализін
C. функционалды топтарды су молекуласына беру;
D. қос байланыс бойынша қосылу реакцияларының катализін
E. гидролиз реакцияларының катализін
Биообъектілер жасушасындағы физикалық және химиялықмутагендер келесі молекуланың құрылымын өзгертеді:
A. ДНҚ
B. ДНҚ-полимераза
C. РНҚ- полимераза
D. ақуыз
E. ақпараттық РНҚ
Бөтен ДНҚ-ны протопластарға тікелей тасымалдау неніңкөмегімен мүмкін болады
A. липосомаларға еңгізу арқылы
B. микроинъекциялар арқылы
C. трансформациялау арқылы
D. протопласттарды тиісті қоректік ортада өсіру арқылы
E. иммундау арқылы
Гендік-инженер қолданатын ферменттер-рекстриктазаларкелесі молекулаларды
«кеседі»:
A. нуклеин қышқылдарын
B. гомополисахаридтерді
C. гетерополисахаридтерді
D. ақуыздарды
E. майларды
Генетикалық инженерияға ген-маркер қажет:
A. векторды қабылдаған жасушалардан түзеген колониялардытаңдау үшін
B. векторды қабылдаушы жасушаларға қосу үшін
C. векторға «жұмыс генін» қосу үшін
D. вектордың тұрақтылығын арттыру
E. жасуша-иенің орналусуын анықтау үшін
Биотехнологқа «ген-маркері» қажет:
A. рекомбинанттарды таңдау үшін
B. рекомбинанттың белсенділігін арттыру үшін
C. құзыретті жасуша-иенің қалыптастыру үшін
D. рестриктазалардың субстратпен өзара әрекеттесу орнын өзгерту үшін
E. жасуша-иенің локализациялау үшін
Биотехнологиялық өндірісте ферменттердіиммобилизациялау мақсаты:
A. ферменттерді бірнеше рет қолдану
B. ферменттердің меншікті белсенділігінің арттыру
C. ферменттердің тұрақтылығын арттыру
D. ферменттердің субстрат спектрінің кеңею
E. ферменттерді байланыстыру
Микобактериялар-қазіргі туберкулез инфекциясының қоздырғыштары химиотерапияғаненің нәтижесінде төзімді:
A. компенсаторлық мутациялар нәтижесінде
B. баяу өсу нәтижесінде
C. жасушаішілік локализация нәтижесінде
D. қабылдаушы ағзаның иммунитетінің әлсіреу нәтижесінде
E. қабылдаушы ағзаның иммунитетінің болмау нәтижесінде
Геномды секвенирлеу мақсаты:
A. нуклеотидтер жүйелілігін анықтау
B. геномның мөлшерін анықтау
C. А-Т мазмұнын анықтау
D. нуклеотидтер жұптарының А-Т / Г-Ц қатынасын анықтау
E. метаболизм жылдамдығын анықтау
Протеомиканың негізгі әдісі ретінде пайдаланады:
A. екі өлшемді электрофорез
B. микроскопия
C. газ-сұйықтық хроматографиясы
D. радиоизотопты
E. спектрлік
Протеомикамен тікелей байланысты геномика бағыты:
A. функционалдық
B. құрылымдық
C. салыстырмалы
D. ресми
E. Барлық жауаптар дұрыс
Гендік инженерияға мыналар жатады:
A. барлық жауаптар дұрыс
B. гендерді оқшаулау әдісі
C. трансгенді организмдерді алу әдісі
D. бір организмнің гендерін басқа организмнің ДНҚ-на енгізуәдісі
E. рекомбинантты немесе гибридті ДНҚ-ны құру әдісі
Рекомбинантты ДНҚ (гибридті плазмид) бар түрлендірілген жасушаларды іріктеу келесі әдіспенжүргізіледі:
A. белгілі бір антибиотиктерге төзімділікке тестілеу
B. әртүрлі температураға төзімділікке тестілеу
C. гематоксилинмен бояу қабілеті бойынша
D. морфологиялық белгілері бойынша
E. өсу және көбею жылдамдығы бойынша
Термофилдер ненің көзі ретінде қызмет етеді
A. термостабильді ферменттерді кодтайтын гендер
B. термолабильді ферменттерді кодтайтын гендер
C. уытты қалдықтарды биодеградациялау үшін қолданылатынматериал
D. биогаз өндіруге арналған материал
E. қосалқы ақуыздарды синтездеуге арналған материал
Гендік-инженерлік препараттарды дайындау процесімыналарды қамтиды:
A. рекомбинантты ДНҚ бар микробтық жасушаларды өсіружәне оқшаулау
B. қажетті өнімді синтездеуге жауапты адамның генін көшіру
C. қажетті өнімдердің биосинтезін арттыру үшін науқастыңгенетикалық аппаратын модификациялау
D. рекомбинантты ДНҚ бар микробтық жасушаны адам ағзасына енгізу
Глюкозадан фруктоза алу үшін қолданылатын фермент:
A. глюкозоизомераза
B. аминоацилаза
C. пенициллинамидаза
D. β-галактозидаза
E. простагландинэндопероксидсинтетаза
Ферменттердің сипаттамасы:
A. жоғары белсенділік
B. төмен белсенділік
C. спецификалық емес
D. шағын молекулалық массасы
E. рН-тәуелсіздік
Органикалық өнімдерді биотехнологиялық өндірудіңхимиялық синтез әдістерінен артықшылығы:
A. таза изомерлерді алу мүмкіндігі
B. мақсатты өнімнің күрделі қоспа түрінде синтезделуі
C. спецификалық емес
D. мақсатты өнімнің мардымсыз шығымы
E. көп мөлшерде суды қолдану
Микроорганизмдер дақылдарының биотехнологияғақажетті өнімділігін сақтау тәсілі:
A. сублимациялық кептіру
B. тоңазытқышта
C. минералды май қабаты астында
D. сусымалы материалдарда
E. криосақтау
