wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Психология

Total questions: 60

Worksheet time: 30mins

Name
Class
Date
1.

Психология ғылымы ең алғаш рет қай елде дамыды?

a)

Грекияда

b)

Германияда

c)

Ресейде

d)

Ақшта

e)

Қазақстанда

2.

Психология ғылымы қарастыратын үш құбылыс

a)

психикалық процестерді; психикалық қасиеттерді; психикалық қалыпты.

b)

психикалық процестер; мотивация, жеке тұлға.

c)

эмоция; мінез-құлық; конфликт

d)

темпераментті; мінез-құлықты; эмоция

3.

Психикалық процестерге не жатады?

a)

түйсік, қабылдау, зейін, ойлау мен сөйлеу, қиял және елес, ес.

b)

зейін, ойлау мен сөйлеу

c)

қиял, ерік, темперамент

d)

ерік, темперамент, мінез, қабілет

4.

Психикалық қасиеттерге не жатады?

a)

қиял, ерік, темперамент

b)

сезім және эмоция

c)

зейін, ойлау мен сөйлеу.

d)

түйсік, қабылдау, зейін, ойлау мен сөйлеу, қиял және елес, ес.

e)

ерік, темперамент, мінез, қабілет

5.

Психикалық қалып дегеніміз не?

a)

қиял, ерік және эмоция

b)

түйсік, қабылдау, зейін, ойлау мен сөйлеу.

c)

сезім және эмоция, адамның түрлі көңіл күйінің (зерігу, үрейлену, абыржу, ашулану, қуану) т.б. компоненттері.

d)

мінез-құлық және темперамент

6.

Психология ғылымының алғышқы кезеңін дамтушы ғалым

a)

Аристотель

b)

Сократ

c)

Демокрит

d)

Платон

e)

Гиппократ

7.

Психология ғылымының екінші кезеңін дамтушы ғалым

a)

Вундт

b)

Фрейд

c)

Роджерс

d)

Эммингауз

8.

В. Вундт тұңғыш рет психология ғылымын зерттеуге бағытталған

лабараторияны қай жылы ашты

a)

1879

b)

1861

c)

1874

d)

1885

e)

1890

9.

Альдерфердің ERG теорисындағы қажеттіліктер тобына жатады

a)

Адамгершілік, құндылық

b)

Барлығы дұрыс

c)

Табиғи қажеттілік, өмірлік мақсат, материяалдық қажеттілік

d)

Өмір сүру, биологиялық қажеттілік

e)

Тіршілік жасау, байланыс, өсу.

10.

1879 жылы Лейпциг қаласында алғаш лабаратория ашқын ғалым

a)

В. Вундт

b)

З. Фрейд

c)

К. Роджерс

11.

Психологиялық көзқарастар бойынша мотовация дегеніміз?

a)

Өзіндік ерекшелік

b)

Барлық жауаптар дұрыс

c)

С. Мотивке жетк барысында

d)

Арманды орындау

e)

Мотивке жетк барысында атқаратын іс-әрекет

12.

Мотивацияның түрлері.

a)

Оң және теріс; сыртқы және ішкі; жеке және топтық; тұрақты және тұрақсыз

b)

Мотивке жетк барысында атқаратын іс-әрекет

c)

Жеткістік және мақсат; ішкі және сыртқы; өзіндік бағалау.

d)

Оң және теріс; сыртқы және ішкі; жеке және топтық; қажетті және қажетсіз.

e)

Мақсат және арман; қажеттілік және құндылық; жеке және топтық.

13.

А.Маслоудың ирархиялық қажеттіліктер перамидасы неше сатыдан тұрады

a)

5

b)

4

c)

3

d)

8

e)

7

14.

А. Маслоудың перамидасына жататын ирархиялық қажеттіліктер

a)

Биологиялық және физиологиялық; қауіпсіздік; сүйіспеншілік және қарым-қатынас; құрмет көрсету; мінез-құлқын түзету.

b)

Биологиялық және физиологиялық; қауіпсіздік; сүйіспеншілік

және қарым-қатынас; құрмет көрсету; эмоциясын бағалау.

c)

Биологиялық және физиологиялық; қауіпсіздік; сүйіспеншілік

d)

Биологиялық және физиологиялық; қауіпсіздік; сүйіспеншілік және қарым-қатынас; құрмет көрсету

e)

Биологиялық және физиологиялық; қауіпсіздік; сүйіспеншілік және қарым-қатынас; құрмет көрсету; өзін-өзі таныта білу.

15.

Эмоция дегеніміз не?

a)

Адам мен жануарлардың сыртқы және ішкі тітіркендіргіштер

әсеріне реакциясы; қоршаған ортамен қарым-қатынас негізінде

пайда болатын көңіл-күй.

b)

Адамдар мен жануарларға ғана тән психологиялық қасиет.

c)

Қоршаған ортамен қарым-қатынас негізінде пайда болатын көңіл-күй

d)

Барлық жауаптар дұрыс

16.

Эмоцияның түрлеріне жатады

a)

Жоғары, төмен; Аффект, стресс; Астеникалық, стеникалық; Қарапайым, күрделі; Жағымды жағымсыз; Фрустрация

b)

Жоғары, төмен; Аффект, стресс; Астеникалық, стеникалық;

Қарапайым, күрделі; Жағымды жағымсыз

c)

Жоғары, төмен; Аффект, стресс; Қарапайым, күрделі; Жағымды жағымсыз: Фрустрация

17.

Іс-әрекет ықпал жасауда көрінетін стеникалық эмоциялар

a)

Жауапкершілік, жолдастық, достық, айбаттылық

b)

Адамгершілік; қуаныш; жауапкершілік

c)

Уайым; абыржу; агрессия

d)

Жауапкершілік; қауаныш; табандылық; алаңдаушылық

e)

Жауапкершілік; жолдастық; үрей; мазасыздық

18.

Іс-әрекет ықпал жасауда көрінетін астеникалық эмоциялар

a)

Уайым; енжарлық; көңілсіздік

b)

Адамгершілік; қуаныш; жауапкершілік

c)

Жауапкершілік; қауаныш; табандылық; алаңдаушылық

d)

Уайым; абыржу; агрессия

e)

Жауапкершілік; жолдастық; үрей; мазасыздық

19.

Эмоцияның негізгі көрністері

a)

жест; мимика; пантомимика; тілдің эмоционалды компонен вегетативті өзгерулер

b)

мимика; пантомимика; тілдің эмоционалды компонен вегетативті өзгерулер; көңіл-күй

c)

ашу, қорқыныш, мимика, жест, алаңдаушылық

d)

қуану, ренжу, немқұрайлық, вегетативті өзгерулер.

e)

барлық жауап дұрыс

20.

Қарапайым эмоцияларға жатады

a)

Ашулану, қуану, ренжу, қорқу, мазасыздану

b)

Ренжу, тобалау, қорқу, жек көру

c)

Қуану, ренжу, тобалау, қорқу, жек көру.

d)

Ашулану, қуану, ренжу, мазасыздану, қорқу, жек көру

e)

Ашулану, қуану, ренжу, тобалау, қорқу, жек көру.

21.

Күрделі эмоцияларға жатады

a)

Ашулану, қуану, ренжу, мазасыздану, қорқу, жек көру

b)

Ашулану, қуану, ренжу, тобалау, қорқу, жек көру

c)

Аффект, стресс, фрустрация, құмарлық

d)

Ренжу, тобалау, қорқу, жек көру

22.

Эмоциялық өзгерістің адам денсаулығына әсері

a)

Жүрек соғысының жиілігі, Қан айналымы мен қан қысымы

b)

Бұлшықет өзгерісі (моториканың бұзылауы); Полимот реакция (терінің тітіркенуі). Ас қорту және зәр шығару

c)

Қан айналымы мен қан қысымы; Тыныс алу (тұншығу, жетіспеу

d)

Жүрек соғысының жиілігі; Қан айналымы мен қан қыс Тыныс алу (тұншығу, дем жетіспеу); Бұлшықет өз (моториканың бұзылауы); Полимоторлы реакция (те тітіркенуі); Ас қорту және зәр шығару.

23.

1940 жылы адамның зияткерлік және интеллектуалдық емес қабілеттері деп (аффективті, жеке және әлеуметтік) бөлетін басылым жазған ғалым

a)

Дэниел Гоулман

b)

Реувен Бар-Он

c)

Горвард Гарднер

d)

Роберт Торндайк

e)

Дэвид Векслер

24.

Интеллект моделін жеке тұлға және тұлға аралық деп 1983 жылы

шығарған ғалым

a)

Дэниел Гоулман

b)

Горвард Гарднер

c)

Роберт Торндайк

d)

Дэвид Векслер

e)

Реувен Бар-Он

25.

1995 жылы «Эмоционалды интеллект» атты танымалы кітап

шығарған ғалым

a)

Дэниел Гоулман

b)

Реувен Бар-Он

c)

Горвард Гарднер

d)

Дэвид Векслер

e)

Роберт Торндайк

26.

1996 жылы EQ-I әлеуметтік және эмоционалды интеллект моделін ұсынған ғалым

a)

Дэниел Гоулман

b)

Горвард Гарднер

c)

Роберт Торндайк

d)

Дэвид Векслер

e)

Реувен Бар-Он

27.

1990 жылы «Эмоционалды интеллект» терминін психология алғаш рет ұсынып өз модельдерін жасаған ғалымдар

a)

Питер Саловей мен Джон Мейер

b)

Реувен Бар-Он мен Дэниел Гоулман

c)

Роберт Торндайк мен Сюзан Дэвид

d)

Сюзан Дэвид мен Дэниел Гоулман

e)

Горвард Гарднер мен Дэвид Векслер

28.

Питер Саловей мен Джон Мейер «Эмоционалды интеллект» термині мен психологияға алғаш рет өз модельдерін қай жылы ұсынды

a)

1994

b)

1992 жылы

c)

1991ж

d)

1990 жылы

e)

1993ж

29.

Р.Бар-Он 1988 жылы ұсынған моделіне не кіреді?

a)

Өзін-өзі басқару; Тұлғааралық қарым-қатынас дағдылары; Бейімделуге қабілеттілік; Стресстік ситуацияларды басқару; Басым кеніл-күй.

b)

Тұлғааралық қарым-қатынас дағдылары; Бейімделуге қабілеттілік; Стресстік ситуацияларды басқару; Басым көңіл-күй; Эмоционалды ұстамдық

c)

Өзін-өзі тану; Тұлғааралық қарым-қатынас дағдылары; Бейімделуге қабілеттілік; Стресстік ситуацияларды басқару; Басым көңіл-күй.

30.

Дэниел Гоулманның 1995 жылы ұсынған моделіне не кіреді?

a)

Өзін-өзі тану, Өзін-өзі реттеу; Эмпатия; Мотивация; Әлеуметтік дағдылар

b)

Өзін-өзі реттеу; Эмпатия; Мотивация; Әлеуметтік дағдылар; Эмпатия; Мотивация

c)

Өзін-өзі реттеу; Эмпатия; Мотивация; Әлеуметтік дағдылар; Стресстік ситуацияларды басқару

d)

Эмпатия, Мотивация; ситуацияларды басқару Әлеуметтік дағдылар; Стресстік

e)

Өзін-өзі тану; Тұлғааралық қарым-қатынас дағдылары;

31.

Люсиннің 2004 жылы ұсынған моделіне не кіреді?

a)

Эмоцияны түсіну қабілеті; Эмоцияны басқару қабілеті; Басқа адамдардың эмоцияларын ажырата білу; Басқа адамдарды басқара алу және араласу

b)

Өзін-өзі реттеу; Эмпатия; Мотивация; Әлеуметтік дағдылар; Стресстік ситуацияларды басқару

c)

Эмпатия; Мотивация; ситуацияларды басқару Әлеуметтік дағдылар; Стресстік

d)

Өзін-өзі тану; Тұлғааралық қарым-қатынас дағдылары; Бейімделуге қабілеттілік; Стресстік ситуацияларды басқару; Басым көңіл-күй.

e)

Эмоцияны түсіну қабілеті; Эмоцияны басқару қабілеті; Басқа адамдардың эмоцияларын ажырата білу.

32.

Адамдардың қимыл-әрекеттері қандай екі топқа бөлінеді?

a)

еріксіз әрекеттер (түшкіру, жөтелу); ерікті әрекеттер мақсатқа

бағытталған нақты іс-әрекетке көшу

b)

мақсат; құндылықтар

c)

еріксіз әрекеттер (түшкіру, жөтелу); мотивация

d)

ерікті әрекеттер мақсатқа бағытталған нақты іс-әрекетке көшу;эмоцияларын басқару

e)

Барлығы дұрыс

33.

Ерікті процесс неше негізгі кезеңдерден тұрады?

a)

4

b)

5

c)

6

d)

3

e)

2

34.

Стресс түсінігін ең алғаш ғылымға енгізген ғалым?

a)

Ганс Селье

b)

Дэниел Гоулман

c)

Горвард Гарднер

d)

Дэвид Векслер

e)

Роберт Торндайк

35.

Ганс Селье бойынша стресстің екі түрі?

a)

Эустресс және дистресс

b)

Эустресс және қобалжу

c)

Физиологиялық және психологиялық

d)

Дистресс және психологиялық

e)

Барлығы дұрыс

36.

Эустресс қандай сипатқа ие?

a)

Жағымды стресс-стрестің қиын бірақ, күресуге болатын жағдайы

b)

Жағымсыз стресс-организімнің зардап шегуі

c)

Қалыпты стресс уақытшы және өтпелі

d)

Психологиялық стресс көңіл күйдің бұзылуы

e)

Физиологияық стресс денсаулық арқылы көрінеді

37.

Дистресс қандай сипатқа ие?

a)

Жағымсыз стресс организімнің зардап шегуі

b)

Жағымды стресс жағдайы стрестің қиын бірақ күресуге болатын

c)

Қалыпты стресс уақытшы және өтпелі

d)

Психологиялық стресс көңіл күйдің бұзылуы

e)

Физиологияық стресс денсаулық арқылы көрінеді

38.

Гиппократ теориясы бойынша, адам ағзасында төрт негізгі сұйықтық (гумор) бар, оларға қайсысы жатады?

a)

қан, қара өт, сары өт, сөл

b)

қан, қара өт, сары өт, су

c)

қан, көк өт, қара өт, сары өт

d)

қан, қара өт, сары өт, шырын

e)

қан, қара өт, өт, шырын

39.

Гиппократ теориясы бойынша, адам ағзасында төрт негізгі сұйықтық сұйықтың араласуының пропорциясын грекше қалай атаған?

a)

Красис

b)

Темперамент

c)

Мінез

d)

Эмоция

e)

Ерік

40.

Темперамент түрлерінің сұйықтығы бойынша сангвиник қай сұйықтыққа жатады?

a)

сангвиник (қан)

b)

Сангвиник (сөл)

c)

Сангвиник(сары өт)

d)

Сангвиник (қара өт,э

e)

Барлығы дұрыс

41.

Темперамент түрлерінің сұйықтығы бойынша флегматик қай сұйықтыққа жатады?

a)

Флегматик(сел)

b)

Флегматик (сары өт)

c)

Флегматик(қара өт)

d)

Флегматик (қан)

e)

Барлығы дұрыс

42.

Темперамент түрлерінің сұйықтығы бойынша холерик қай сұйықтыққа жатады?

a)

Холерик(қан)

b)

Холерик(сары өт)

c)

Холерик(сөл)

d)

Холерик(қара өт)

e)

Барлығы дұрыс

43.

Темперамент түрлерінің сұйықтығы бойынша меланхолик қай сұйықтыққа жатады?

a)

Меланхолик(сөл)

b)

Меланхолик(сары өт)

c)

Меланхолик(қара өт)

d)

Меланхолик (қан)

e)

Барлығы дұрыс

44.

1921 жылы қай ғалым өзінің «Тән құрылысы және мінез» атты еңбегінде темпераментті адамның тән құрылысының ерекшелігімен байланыстырды?

a)

Э. Кречмер

b)

И.П.Павлов

c)

Л.С.Выголский

d)

З.Фрейд

e)

А.Маслоу

45.

Э. Кречмер «Тән құрылысы және мінез» атты еңбегін қай жылы ұсынды

a)

1921

b)

1999

c)

1928

d)

1905

e)

1992

46.

Э. Кречмер темпераментті зерттей келе астеникке қандай сипаттама берді?

a)

май қабаты анық көрінеді, орта және аласа бойлы, жайылған денелі, домалақ, басты, мойыны қысқа адамдар.

b)

бұлшық еттері күшті дамыған, дене бітімі мығым, ұзын және орта бойлы, кең иықты, жамбасы тар.

c)

дене бітімі дұрыс емес, бұл типтегі индивидтер әр түрлі дене бітімінің деформациясымен сипатталады.

d)

Барлық жауап дұрыс

e)

нәзік денелі, ұзын бойлы, кеуде қуысы қушық, иығы тар, ұзын және арық аяқ-қолды.

47.

Э. Кречмер темпераментті зерттей келе пикникке қандай сипаттама берді?

a)

май қабаты анық көрінеді, орта және аласа бойлы, жайылған денелі, домалақ басты, мойыны қысқа адамдар.

b)

нәзік денелі, ұзын бойлы, кеуде қуысы қушық, иығы тар, ұзын және арық аяқ-қолды.

c)

бұлшық еттері күшті дамыған, дене бітімі мығым, ұзын және орта бойлы, кең иықты, жамбасы тар.

d)

дене бітімі дұрыс емес, бұл типтегі индивидтер әр түрлі дене бітімінің деформациясымен сипатталады.

e)

Барлық жауап дұрыс

48.

Э. Кречмер темпераментті зерттей келе атлетке қандай сипаттама берді?

a)

дене бітімі дұрыс емес, бұл типтегі индивидтер әр түрлі дене бітімінің деформациясымен сипатталады.

b)

бұлшық еттері күшті дамыған, дене бітімі мығым, ұзын және орта бойлы, кең иықты, жамбасы тар.

c)

нәзік денелі, ұзын бойлы, кеуде қуысы қушық, иығы тар, ұзын және арық аяқ-қолды.

d)

май қабаты анық көрінеді, орта және аласа бойлы, жайылған денелі, домалақ басты, мойыны қысқа адамдар.

e)

Барлығы дұрыс

49.

Э. Кречмер темпераментті зерттей келе диспластикке қандай сипаттама берді?

a)

дене бітімі дұрыс емес, ұл типтегі индивидтер әр түрлі дене бітімінің деформациясымен сипатталады.

b)

бұлшық еттері күшті дамыған, дене бітімі мығым, ұзын және орта бойлы, кең иықты, жамбасы тар.

c)

нәзік денелі, ұзын бойлы, кеуде қуысы қушық, иығы тар, ұзын және арық аяқ-қолды.

d)

май қабаты анық көрінеді, орта және аласа бойлы, жайылған денелі, домалақ басты, мойыны қысқа адамдар.

e)

Барлығы дұрыс

50.

В. Шелдон темпераментті эмбриологиялық тұрғыда неше типке бөлді

a)

3

b)

4

c)

5

d)

6

e)

7

51.

В. Шелдон темпераменттің эндоморфты түрі қалай сипатталады

a)

Бұл темперамент типі висцеротония (латын тілінен аударғанда «ішкі мүшелер» дегенді білдіреді) тамаққа тәуелділікпен, эмоционалды біркелкілікпен, жарылғыш эмоциялар мен әрекеттердің болмауымен сипатталады. Өзінің сезімдерін еркін бейнелейді

b)

Бұл темперамент типі соматотония («дене»), денесі түзу және нығыз. Сезім және ойларында тұйықтық, физикалық белсенділікке, агрессивтілікке бейім келеді.

c)

Бұл темперамент типі церебротония («ми»), арық, ішкі мүшелері әлсіз дамыған. Қол-аяқтары ұзын, жіңішке, бұлшық еттері әлсіз. Мұндай адам тұйық, интровертті және өмірдің қиын жағдайларында жалғыз болуды қалайды

d)

Бұл эмоционалды, жіңішке, бұлшық еттері әлсіз болады. Мұндай адам ашық, және өмірдің қиын жағдайларында жалғыз болмауды қаламайды

52.

В. Шелдон темпераменттің мезоморфты түрі қалай сипатталады

a)

Бұл темперамент типі церебротония («ми»), арық, ішкі мүшелері әлсіз дамыған. Қол-аяқтары ұзын, жіңішке, бұлшық еттері әлсіз. Мұндай адам тұйық, интровертті және өмірдің қиын жағдайларында жалғыз болуды қалайды

b)

Бұл темперамент типі соматотония («дене»), денесі түзу және нығыз. Сезім және ойларында тұйықтық, физикалық белсенділікке, агрессивтілікке бейім келеді.

c)

Бұл темперамент типі висцеротония (латын тілінен аударғанда «ішкі мүшелер» дегенді білдіреді) тамаққа тәуелділікпен, эмоционалды біркелкілікпен, жарылғыш эмоциялар мен әрекеттердің болмауымен сипатталады. Өзінің сезімдерін еркін бейнелейді

d)

Бұл эмоционалды, жіңішке, бұлшық еттері әлсіз болады. Мұндай адам ашық, және өмірдің қиын жағдайларында жалғыз болмауды қаламайды

53.

В. Шелдон темпераменттің эктоморфты түрі қалай сипатталады

a)

Бұл темперамент типі церебротония («ми»), арық, ішкі мүшелері әлсіз дамыған. Қол-аяқтары ұзын, жіңішке, бұлшық еттері әлсіз. Мұндай адам тұйық, интровертті және өмірдің қиын жағдайларында жалғыз болуды қалайды.

b)

Бұл темперамент типі соматотония («дене»), денесі түзу және нығыз. Сезім және ойларында тұйықтық, физикалық белсенділікке, агрессивтілікке бейім келеді

c)

Бұл темперамент типі висцеротония (латын тілінен аударғанда «ішкі мүшелер» дегенді білдіреді) тамаққа тәуелділікпен, эмоционалды біркелкілікпен, жарылғыш эмоциялар мен әрекеттердің болмауымен сипатталады. Өзінің сезімдерін еркін бейнелейді

d)

Бұл эмоционалды, жіңішке, бұлшық еттері әлсіз болады. Мұндай адам ашық, және өмірдің қиын жағдайларында жалғыз болмауды қаламайды.

54.

И.П. Павлов жүйке жүйесінің типтерін зерттей келе флегматик темпераментіне қандай сипат берді?

a)

Жүйке жүйесі күшті, қозғалысы баяу, қозуы мен тежелуі тең

b)

Жүйке жүйесі әлсіз

c)

Ширақ,жүйке жүйесі күшті,қозуы мен тежелуі тең,қозғалғыш адам

d)

Ұстамды,жүйке жүйесі күшті

55.

И.П. Павлов жүйке жүйесінің типтерін зерттей келе меланхолик темпераментіне қандай сипат берді?

a)

Жүйке жүйесі әлсіз

b)

Жүйке жүйесі күшті,қозғалысы баяу,қоз мен тежелуі тең

c)

Ширақ,жүйке жүйесі күшті, қозуы мен тежелуі тең

d)

Ұстамды жүйке жүйесі күшті

56.

И.П. Павлов жүйке жүйесінің типтерін зерттей келе сангвиник темпераментіне қандай сипат берді?

a)

Ширақ, жүйке жүйесі күшті, қозуы мен тежелуі тең, қозғалғыш адам

b)

Жүйке жүйесі әлсіз

c)

Жүйке жүйесі күшті, қозғалысы баяу, қозуы мен тежелуі тең

d)

Ұстамды,жүйке жүйесі күшті

57.

И.П. Павлов жүйке жүйесінің типтерін зерттей келе холерик темпераментіне қандай сипат берді?

a)

Ширақ, жүйке жүйесі күшті, қозуы мен тежелуі тең, қозғалғыш адам

b)

Жүйке жүйесі әлсіз

c)

Жүйке жүйесі күшті, қозғалысы баяу, қозуы мен тежелуі тең

d)

Ұстамды, жүйке жүйесі күшті

58.

К.Леонгард мінез акцентуациясының неше түрін ұсынды

a)

12

b)

15

c)

10

d)

9

e)

8

59.

«Мен» тұжырымдамасы қалай сипатталады?

a)

Индивидтің мінез-құлық тенденциясын және өзі туралы

b)

Эмоционалды күй

c)

Мінез құлық ерекшелігі

d)

Темперамент белгісі

e)

Өзің өзі бағалау

60.

К. Рождерс ұсынған «МЕН» концепциясын төмендегі жауаптардың қайсысы жатады?

a)

Шынайы «МЕН»; Айна (әлеуметтік) «МЕН»; Мінсіз «МЕН»

b)

Айна (әлеуметтік) «МЕН»; Мінсіз «МЕН»; Өзін-өзі бағалау

c)

Мінсіз «МЕН»; Эмоционалды «МЕН»

d)

Шынайы «МЕН»; Айна (әлеуметтік)