wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

390 454

Total questions: 64

Worksheet time: 32mins

Name
Class
Date
1.

##### Лимиттік фактор – бұл:

a)

????? шыдамдылықтың шегіне жақындататын мағынаның факторы

b)

???? ағзаның шыдамдық деңгейі

c)

????? ағза тіршілігінің үстіңгі жәнге астыңғы шекараларын анықтайтын мүмкіндік

d)

????? белгілі ағзаға мағынасы оптималды

e)

????? түрдің өркендеу фактор

2.

##### Көрсетілген экологиялық факторлардың қайсысы шөлді аймақтарда лимиттік фактор болып табылады:

a)

????? Ылғалдылық пен температура

b)

????? Желдің күші мен атмосфералық ауаның мөлдірлілігі

c)

????? Жел мен бәсекелестік қарым - қатынастар

d)

????? Атмосфералық қысым және паразитизм

e)

????? Жыртқыштық пен симбиоз

3.

#### Көптеген экологиялық факторларға тар диапазоны бар ағзалар қалай аталады:

a)

????? Стенобионттар

b)

????? Консументтер

c)

????? Продуценттер

d)

????? Эврибионттар

e)

????? Редуценттер

4.

##### Абиотикалық факторлардың қайсысы мұхиттың терең қабатында тіршіліктің таралуын лимиттейді:

a)

????? Жарық пен ауаның жетіспеуі

b)

????? Еріген көмірқышқыл газ, азот

c)

????? Қысым мен судың тұздылығы

d)

????? Тереңдік ағындарымен рельеф табаны

e)

????? Органикалық қалдықтардың артықшылығы

5.

##### Тіршілік процестегі гетеротрофты ағзалар:

a)

????? тек дайын органикалық заттарды қолданады

b)

????? өздігінен бейорганикалық заттардан органикалық заттарды синтездеп, жарық энергиясын қолданады (фотосинтез)

c)

????? тек қана бейорганикалық заттармен қөректенеды (СО2, Н2О)

d)

????? тек жылу энергиясын қолданады

e)

????? тек механикалық энегияны қолданады

6.

##### Жыртқыштық келесі белгілермен белгіленеді:

a)

????? «+ -»

b)

????? «+ 0»

c)

????? «+ +»

????? «- +»

d)

????? «- +»

e)

????? «0 +»

7.

##### Паразитизм келесі белгілермен белгіленеді:

a)

????? «+ -»

b)

????? «- -»

c)

????? «+ +»

d)

????? «- 0»

e)

????? «+ 0»

8.

##### Комменсализм келесі белгілермен белгіленеді:

a)

????? «+ 0»

b)

????? «- -»

c)

????? « + +»

d)

????? «+ -»

e)

????? «- 0»

9.

##### Мутуализм келесі белгілермен белгіленеді:

a)

????? «+ + »

b)

????? «+ - »

c)

????? «+ 0»

d)

????? «- - »

e)

????? « 0 - »

10.

##### Симбиоз келесі белгілермен белгіленеді:

a)

????? «+ +»

b)

????? «- -»

c)

????? «+ -»

d)

????? «+ 0»

e)

????? «- 0»

11.

##### Мекен ету жағдайларының жиынтығы:

a)

????? тіршілікке қажетті факторлар

b)

????? азық ресурстары

c)

????? тұрғылықты жағдай

d)

????? биогеоценоздар

e)

????? ареалдар

12.

##### Ең алғаш рет қышқыл жауындар туралы проблема қайда қарастырылды:

a)

????? Стокгольмде

b)

????? Лондонда

c)

????? Берлинде

d)

????? Нью – Иоркте

e)

????? Мадридте

13.

##### Белгілі бір дәрежеде біртекті жағдайлармен сипатталатын, ағзалардың белгілі бір бірлестігімен (биоценозбен) қоныстандырылған кеңістік:

a)

????? биотоп деп аталады

b)

????? биология деп аталады

c)

????? биоценология деп аталады

d)

????? биос деп аталады

e)

????? биогеоценоз деп аталады

14.

##### Кез келген биоценоз биотоппен бірігіп, одан да жоғарғы деңгейдегі биологиялық жүйе:

a)

????? биогеоценозды түзеді

b)

????? биотоп деп аталады

c)

????? биология деп аталады

d)

????? биоценология деп аталады

e)

????? биос деп аталады

15.

##### Экожүйе дегеніміз:

a)

????? зат, энергия және ақпараттар алмасу нәтижесінде біртұтас ретінде тіршілік ететін кез келген өзара әрекеттесуші тірі ағзалар мен қоршаған орта жағдайларының жиынтығы

b)

????? заттардың химиялық элементтер формасында жылжуы

c)

????? химиялық байланыстар

d)

????? өсімдіктер биомассасының қабілеттілігі

e)

????? планетарлық құбылыстардың күн радиациясымен байланысы

16.

##### Биосферадағы заттар айналымы – бұл:

a)

????? заттардың химиялық элементтер формасында және олардың қосылыстарының продуценттерден редуценттерге аусуы

b)

????? зат, энергия және ақпараттар алмасу

c)

????? химиялық байланыстар

d)

????? экожүйенің құрамы

e)

????? планетарлық құбылыстардың байланысын жүзеге асыратын процесс

17.

##### Биосферадағы энергия ағымы - бұл:

a)

????? химиялық байланыстар мен органикалық қосылыстар түрінде (тағам) бір трофикалық деңгейден басқаға (жоғарыға қарай) энергия ауысуы

b)

????? қоршаған орта жағдайларының жиынтығы

c)

????? қоршаған ортаның биогенді элементтерін тірі ағзалар жинақтау

d)

????? жер бетінде тотығу мен тотықсызданудың биогенді процестері

e)

????? ыдырау процессі

18.

##### Экожүйенің биологиялық өнімділігі – бұл:

a)

????? экожүйенің құрамына кіретін микроорганизмдер мен жануарлар, өсімдіктер биомассасын қайта құруға қабілеттілігі

b)

????? қоршаған орта жағдайларының жиынтығы

c)

????? қоршаған ортаның биогенді элементтерін тірі ағзалар жинақтау

d)

????? биогенді процестері

e)

????? ыдырауымен байланысты процесс

19.

##### Биосфераның энергетикалық функциясы дегеніміз:

a)

????? биосфералық құбылыстардың ғарыштық сәулеленумен, негізінен күн радиациясымен байланысын жүзеге асыратын функция

b)

????? газдардың миграциясы

c)

????? қоршаған ортаның биогенді элементтері

d)

????? жер бетіндегі биогенді процестері

e)

????? ыдырауымен байланысты процесс

20.

##### Биосфераның газдық функциясы дегеніміз:

a)

????? газдардың миграциясы мен өзгерісін жүзеге асыратын, биосфераның газдық құрамын қамтамасыз ететін функция

b)

????? қоршаған ортаның биогенді элементтері

c)

????? жер бетіндегі биогенді процестері

d)

????? ыдырауымен байланысты процесс

e)

????? күн радиациясы

21.

##### Биосфераның концентарциялық функциясы дегеніміз:

a)

????? қоршаған ортаның биогенді элементтерін тірі ағзалар жинақтаумен сипатталатын функция

b)

????? газдардың миграциясы

c)

????? жер бетіндегі биогенді процестері

d)

????? ыдырауымен байланысты процесс

e)

????? күн радиациясы

22.

##### Биосфераның тотығу-тотықсыздану функциясы дегеніміз:

a)

????? жер бетінде тотығу мен тотықсызданудың биогенді процестері басым болатын функция

b)

????? күн радиациясы

c)

????? ыдырауымен байланысты процесс

d)

????? жер бетіндегі биогенді процестері

e)

????? газдардың миграциясы

23.

##### Биосфераның деструктивті функциясы дегеніміз:

a)

????? өлімнен соң ағзалардың ыдырауымен байланысты процесс, оның нәтижесінде органикалық заттың минерализациясы жүреді

b)

????? газдардың миграциясы

c)

????? жер бетіндегі биогенді процестері

d)

????? тотығу мен тотықсызданудың процестері

e)

????? күн радиациясы

24.

##### «Биосфера» терминің ғалымдардың қайсысы ғылымға енгізді:

a)

????? Э.Зюсс

b)

????? В.Вернадский

c)

????? И.Докучаев

d)

????? И.Сеченов

e)

????? И. Мечников

25.

##### «Жердің биомассасы» деген ұғымның нақты анықтамасы:

a)

????? Биосферадағы тірі ағзалардың жиынтығы

b)

????? Гидросферадағы тірі организмдердің жиынтығы

c)

????? Тіршіліктің шекара шегіндердегі таралуы

d)

????? Афтотрофты организдердің жиынтығы

e)

????? Гетеротрофты организдердің жиынтығы

26.

##### Биосфера – бұл:

a)

????? тіршіліктің таралу аймағы

b)

????? химиялық элементтердің миграциясы

c)

????? ғаламдық экожүйе

d)

????? геологиялық қабықтың бөлігі

e)

????? адамның ақылымен басқаралатын қабық

27.

##### Адамзаттың ғаламдық экологиялық проблемасы:

a)

????? қоршаған ортаны ластанудан қорғау

b)

????? өсу мен дамуға күн сәулесінің әсері

c)

????? биологиялық айналым

d)

????? ұқсас құбылыстардың ырғақтылығы

e)

????? перифериялық сфера

28.

##### Күнбағыстың өнімділігіне жарық күннің ұзындығының әсерін зерттеу:

a)

????? аутэкологиялық зерттеуге жатады

b)

????? зоологиялық зерттеуге жатады

c)

????? генетикалық зерттеуге жатады

d)

????? синэкологиялық зерттеуге жатады

e)

????? ботаникалық зерттеуге жатады

29.

#### Биосфера құрамына кіретін негізгі құрылымдар:

a)

????? Литосфера, гидросфера, атмосфера

b)

????? Тропосфера, стратосфера, мезосфера

c)

????? Хемотрофтар және гетеротрофтар

d)

????? Экосфера және астенобиосфера

e)

????? Биотрофтар және симбиотрофтар

30.

##### Тропосфера биосферада орналасқан бөлігі:

a)

????? Төменгі

b)

????? Жоғарғы

c)

????? Ортанғы

d)

Биік

e)

????? Барлық бөліктерін

31.

##### «Биологиялық айналым» деген ұғымның көрсетілген анықтамалардың ішінде дұрысын табыныз:

a)

????? Атомдардың биогенді миграциясы

b)

????? Элементтердің аккумуляциясы

c)

????? Заттардың минерализациясы

d)

????? Тіршіліктің қойылтылуы

e)

????? Бөлшектердің қарым-қатынасы

32.

### Экологтардың көзқарасынан Жер планетасы – бұл:

a)

????? ғаламдық биотоп

b)

????? организм

c)

????? орта

d)

????? тірі зат

e)

????? өлі зат

33.

##### Тірі зат жинақтайды:

a)

????? Күн энергиясын

b)

????? ғарыш энергиясын

c)

????? химиялық энергияны

d)

????? биологиялық энергияны

e)

????? геологиялық энергияны

34.

##### Жер бетінде алғашқы пайда болған организмдер:

a)

????? бір жасушалы ағзалар

b)

????? жоғарғы формалар

c)

????? түрлердің алуантүрлілігі

d)

????? көпжасушалы организмдер

e)

????? вирустар

35.

### Радиактивті ластану дегеніміз:

a)

????? радиоактивті қалдықтардың жинақталуы

b)

????? қышқыл жаңбыр

c)

????? парниктік газ

d)

????? ландшафттық сукцессия

e)

????? ноосфералық үрдіс

36.

#### Биологиялық тазарту – бұл:

a)

????? ағзалар пайдалануымен өткізілетін тазарту

b)

????? өндірістің әсері

c)

????? нақты биоценоздар

d)

????? қалдықтарды өндейтін зауыттар

e)

????? организмдердің селекциясы

37.

##### Негізгі су экожүйеге жатады:

a)

????? мұхит

b)

????? атмосфера

c)

????? тундра

d)

????? шөл

e)

????? батпақ

38.

##### Табиғаттың абиотикалық факторларына жатады:

a)

????? қоршаған ортаның физикалық факторлары

b)

????? фауна, флора және орман экожүйенің топырақ құрылымы

c)

????? бентос және судағы минералдық элементтердің құрылымы

d)

????? фитопланктон және судағы минералдық элементтердің құрылымы

e)

????? зоопланктон және судағы минералдық элементтердің құрылымы

39.

#### Органикалық заттың айналымы:

a)

????? биологиялық

b)

????? географиялық

c)

????? газдық

d)

????? сулы

e)

????? атмосфералық

40.

##### Қазақстанда жануарлардың жойылып бара жатқан түрі:

a)

????? қызыл қасқыр

b)

????? стеллер сиыры

c)

????? тур

d)

????? қоян

e)

тарпан

41.

#### Биосфера шегінде орналасады:

a)

????? ағзалар

b)

иондар

c)

????? қатты бөлшектеры

d)

электрондар

e)

протондар

42.

##### Биосфера эволюциясындағы тіршіліктің даму этапы басталды:

a)

????? су ортада

b)

????? тропосферада

c)

????? стратосферада

d)

????? топырақта

e)

????? атмосферада

43.

##### Экожүйеге тән радиациялық байланыс:

a)

????? жинақтайтын (аккумулятивті)

b)

????? сулы

c)

криогенді

d)

атмосфералық

e)

базалық

44.

#### Биосфераның негізгі орталары:

a)

????? газдық, қатты, сұйық

b)

????? активті, пассивті

c)

????? энергетикалық және минеральді

d)

????? желді, сулы

e)

????? күндік, геохимикалық

45.

##### Жердің электромагниттік өрісінің өзгеруі .... әкеледі.

a)

????? физиологиялық функцияның бұзылуына

b)

????? ортаның қышқылдануына

c)

????? озон қабатының бұзылуына

d)

????? трансшекаралық ауыспаға

e)

сукцессияны

46.

##### Биосферадағы азот және фосфор айналымдарының күшеюі:

a)

????? антропогендік іс-әрекетімен байланысты

b)

????? фотохимиялық процестермен байланысты

c)

????? жердің беткі қабатының структуралық өзгеруімен байланысты

d)

????? энергетикалық баланстың өзгеруімен байланысты

e)

????? күннің куатымен байланысты

47.

#### Жерден Күнге дейінгі арақашықтық:

a)

????? 150 млн км

b)

????? 1,5 млн км

c)

????? 15 млн км

d)

????? 300 тыс км

e)

????? 30 тыс км

48.

##### Техносфера – бұл:

a)

????? биосфера бөлігі, адамның іс-әрекетімен өзгертілген жер

b)

????? Жердің топырақ қабаты

c)

????? уақыт өзгерісі

d)

????? өсімдіктер жиынтығы

e)

????? белігілі аумақтағы өсімдіктер мен жануарлардың тарихи қалыптасқан жиынтығы

49.

##### Қазіргі заманғы концепциялар бойынша ерте заманда Жер алдымен:

a)

????? суық болды

b)

????? ыстық болды

c)

????? кейбір жерлерде ыстық

d)

????? жер орталығында суық

e)

????? орталығы жылы

50.

#### Жер қабығы, бұрынғы немесе осы заманғы тірі ағзалардың қалдығынан құрылған, - бұл:

a)

????? биосфера

b)

????? тропосфера

c)

????? литосфера

d)

????? гидросфера

e)

????? стратосфера

51.

##### Тірі организмдер мына сфералардың қайсысын толық қамтиды:

a)

????? Гидросфераны

b)

????? Атмосфераны

c)

????? Литосфераны

d)

????? Ионосфераны

e)

Астеносфераны

52.

##### Трофикалық тізбектің бірінші буыны болып табылатын ағзалар:

a)

????? Продуценттер

b)

????? 1 реттегі консументтер

c)

????? 2 реттегі консументтер

d)

????? 3 реттегі консументтер

e)

Редуценттер

53.

##### Топырақтың минералды өнімін қолданады:

a)

продуценттер

b)

????? 1 реттегі консументтер

c)

????? 2 реттегі консументтер

d)

????? редуценттер

e)

????? 3 реттегі консументтер

54.

#### Жасыл өсімдіктер көбінесе:

a)

????? автотрофтарға жатады

b)

????? редуценттерге жатады

c)

????? гетеротрофтарға жатады

d)

????? консументтерге жатады

e)

????? 3 реттегі консументтерге жатады

55.

##### Экожүйедегі өнім – бұл:

a)

????? бір бірлік уақыт аралығындағы биомассаның қосылуы

b)

????? биологиялық айналымның көлемі

c)

????? биосфераның тұрақтылығы

d)

????? кіші биологиялық айналым

e)

????? үлкен биологиялық айналым

56.

##### Экожүйедегі біріншілік өнім – бұл:

a)

????? фотосинтез процесі арқылы продуценттер түзетін органикалық зат

b)

????? бір бірлік уақыт аралығындағы биомассаның қосылуы

c)

????? биологиялық айналымның көлемі

d)

????? биосфераның тұрақтылығы

e)

????? кіші биологиялық айналым

57.

##### Экожүйедегі екінші өнім – бұл:

a)

????? бір бірлік уақыт аралығындағы барлық редуценттер мен консументтер түзетін биомасса

b)

????? бір бірлік уақыт аралығындағы биомассаның қосылуы

c)

????? биологиялық айналымның көлемі

d)

????? биосфераның тұрақтылығы

e)

????? кіші биологиялық айналым

58.

##### Биосферадағы тірі зат – бұл:

a)

????? салмағы, энергия және химиялық құрамы бар барлық тірі ағзалардың жиынтығы

b)

????? Жердің топырақ қабаты

c)

????? уақыт өзгерісі

d)

????? өсімдіктер жиынтығы

e)

????? белігілі аумақтағы өсімдіктер мен жануарлардың тарихи қалыптасқан жиынтығы

59.

#### Органикалық дүниенің эволюциясы Жерде бірнеше кезеңдерден өтті, бірінші кезең:

a)

????? биологиялық заттар айналымының пайда болуымен байланысты

b)

????? геологиялық айналымының пайда болуымен байланысты

c)

????? токсикалық заттардың пайда болуымен байланысты

d)

????? көпжасушалы ағзалардын пайда болуымен байланысты

e)

????? адамзат қоғамының пайда болуымен байланысты

60.

##### Органикалық дүниенің эволюциясы Жерде бірнеше кезеңдерден өтті, екінші кезең:

a)

????? көпжасушалы ағзалардын пайда болуына байланысты биосфераның циклді құрылымының күрделенуімен сипатталады

b)

????? вирустардың пайда болуымен сипатталады

c)

????? біржасушалы ағзалардын пайда болуына байланысты

d)

????? микроағзалардын пайда болуына байланысты

e)

????? токсикалық заттардың пайда болуына байланысты

61.

##### Органикалық дүниенің эволюциясы Жерде бірнеше кезеңдерден өтті, үшінші кезең:

a)

????? адамзат қоғамының пайда болуына байланысты, оларға қойылған талаптар арқылы келешектегі биосфераның эволюциясы жалғасады

b)

????? вирустардың пайда болуына байланысты

c)

????? біржасушалы ағзалардын пайда болуына байланысты

d)

????? микроағзалардын пайда болуына байланысты

e)

????? токсикалық заттардың пайда болуына байланысты

62.

##### Қазақстанда құстардың жойылып бара жатқан түрі:

a)

????? Үлар

b)

????? Көгершін

c)

Аист

d)

Торғай

e)

Колибри

63.

##### Аңықтаушы фактор болып табылатын адамның саналы іс-әрекетімен байланысты қоғам мен табиғат арасындағы қарым-қатынас сферасы:

a)

????? ноосфера

b)

????? техносфера

c)

????? биосфера

d)

астеносфера

e)

геосфера

64.

#### Биосфера және ноосфера ғылымының авторы:

a)

????? В. Вернадский

b)

????? А. Чижевский

c)

????? К. Циолковский

d)

????? Л. Гумилев

e)

????? И. Докучаев