Данышпан Абай Құнанбайұлын алғаш баспа жүзінде күллі Ресей империясына танытқан публицист?

Данышпан Абайға «Қазақтың бас ақыны» деп баға берген ағартушы-қайраткерді атаңыз?

«Қазақтың өкпесі» деп аталатын көсемсөздің көтерген мәселесі не туралы? Авторы кім?

Мұхтар Әуезов «Қазақтың рухани көсемі» деп жоғары бағасын берген асыл тұлғаны атаңыз?

Мұхтар Әуезов «Қазақтың рухани көсемі» деп жоғары бағасын берген асыл тұлғаны атаңыз?

Замандастары «Екі Дос» деп құрметпен атаған рухани туысқан егіз тұлғаны атаңыз?

Мағжан Жұмабайұлының Жоғары көркем әдебиет институтына жолдама ретінде «Ол біздің болашақ Пушкиніміз» деп мінездеме әрі батасын берген алаш ардақтысы кім?

Алаш зиялылары арасында «Дәрігер» аталған көсем тұлға?

«Біздің заманымыз - өткен заманның баласы, келер заманның атасы» деген ұлағатты пікірдің иесі кім?

Бұрынғы әділ билердің қолында билік қазақтың неше түрлі дертін жазатұғын жақсы дәрі еді, бұл күнгі арам билердің қолында дәрі болмақ түгіл, у болып жұғып тұр» деген тұжырым кімдікі? Көсемсөздің аты?

«…Төрүк халқы - батыр халық. Төрүк халқы - арыстан ер халық. «Кімнен таяқ жегендей біздің төрүктің баласы, алдырып жүрген дұшпанға ауызының аласы». Бұл нақыл сөзді ұмытпауымыз керек» деген жалынды ой-пікірді жат жұрттың топырағында Түркістан жастарының алдында жар салған саяси көсем?

«Білім - бір құрал. Білімі көп адам құралы сай ұста сықылды, не істесе де, келістіріп істейді» деп жазған жаңашыл-ағартушы?

«Кеңестер билеген Түркістан» деп күллі әлемге қызыл коммунистердің жүргізіп отырған отарлау саясатын әшкерелеген тарихи ірі тұлға?

«Бейімбет жау болса, менде жаумын!» деп жеке басына төнген қауыпты сын сәтте ардың сөзін айтқан қаламгер-қайраткер?

«Бірлік туы» газетінң1918 жылғы 29 қңтаардағы санында «өткен жылғы нойәбір басынан бері қарай Түркістан аймағыны» билігін бөлшеуиктер партиясы зорлықпен қолдарына алып, өз үкімін жүргізіп, өз айтқанын қылдырып тұр… «Тоқпағы мықты болса, киіз қазық жерге енеді» деген осы-дағы» деп сол дәуірде шындықты љткір білдірген мемлекет қайраткері, көсемсөз шебері?

«Публицистика» терминінің қазақша баламасын «көсемсөз» деп түпнұсқадағы мағынасының нәзік қырларын одан әрі кең аша түскен «ана тілін түрлеген» сөз зергерін атаңыз?

Төмендегі көсемсөз мақалалардың арасынан Жүсіпбек Аймауытұлының жазғанын табыңыз?

Әлихан Бөкейхан қатысқан Щербинаның қазақ жерін зерттеу экспедициясы қай жылдарды қамтиды?

Қазақ өмірі мен тұрмысы туралы көркем кескіндемесін Ахмет Байтұрсынұлы сынаған орыстың белгілі қылқалам шеберін атаңыз?

Қазақ зиялыларының арасында кім Жүсіпбек Аймауытұлы шығармашылығына әділ сын айтып, «Ол Еуропалық жазушыларды еркін әрі жатық аударды» деп лайықты бағасын берді?

Төреқұлұлы сыншылдығына тән шектен тыс міншілдігініңшығармашылық ортада зияндылығын ескертіп: «Нәзірде де сәуріктің мінезі бар. Біреуді тістемей, шаншымай, найзаламай сөз жазбайды… Білім сөзінде мұндай мінез бізге ерсі көрінеді» деп оның кемшілігін бетіне басқан алаштың азаматы?

Аңызға айналған Ахан сері туралы тұңғыш ғылыми-танымдық көсемсөз мақаланың авторы?

Түркістан автономиялық республикасында саяси-экономикалық дағдарыстың салдарынан ақшаның айтса сенгісіз құнсызданғаны сондай, миллионның күнбе-күн қадірі кетіп, сан өлшемінің сапалық мәнін әлеуметтің есіне салуға, «Миллион деген немене?» деп жазуға мәжбүр болған арысты анықта?

Түркістан автономиялық республикасында саяси-экономикалық дағдарыстың салдарынан ақшаның айтса сенгісіз құнсызданғаны сондай, миллионның күнбе-күн қадірі кетіп, сан өлшемінің сапалық мәнін әлеуметтің есіне салуға, «Миллион деген немене?» деп жазуға мәжбүр болған арысты анықта?

«Өткен қыс аштық болды. Ашыққан адам бірінің етін бірі жеді. ¤ліктің етін жегені былай тұрсын, өлмеген тірі адамдарды малша ұрлап, малша сойып жеді. Қалаларда түн болса, көшеде жүруге болмады. Мезгілсіз уақытта көшеде жүген адамдарды жылқы сияқтандырып бұғалық салып, буындырып ұстап, сойып жейтін болды. Анасы баласының етін жеуге жетті. Мұның бәрі аштық әсерінен адамның есі шығып, ақылы қалмайтындығын көрсетеді. Аштық ақылын алмаса, адам аң дәрежесіне жетіп, хайуандықтан да асып, бірін-бірі жер ме еді? Анасы баласын жеуге келгенде, ол анада ақылдан түк қалды деуге болар ма?» деп қазақ ұлтын аштан қатыруға жасалған қызыл империяның қасіретке толы тарихи қылмысын боямасыз әшкерелеген көсем тұлғаны және мақала атын анықта?

Жүсіпбек Аймауытұлының публицистикалық шығармалары жиі жарық көрген мерзімді баспасөз?

Зерттеушілердің есебі бойынша Әлихан Бөкейханның қаламынан туған 250-ден астам көсемсөз мақалалары мен эпистолярлық шығармалары, аудармалары мен сыни еңбектері жарияланған мерзімді баспасөз?

Ә.Бөкейханның орыс тілінде жарияланған мақалаларын «Қазақ» газетіне аударып басып отырған журналисті атаңыз?

«Қазақ» газетінде ұлтымыздың демографиялық өсіп-өнуіне ғылыми тұрғыда сипаттама беріп, цифр көрсеткішін сөйлету арқылы елдің саяси сауатын ашуды көздеген «Қазақ» атты мақаланың авторын табыңыз?

«Біздің қазақ халқын шын көңілімен жақсы көріп, қолынан келген қадірінше қалам өнерімен қызмет қылғандардың алдыңғы қатарында Әбубәкір Ахметжанұғлы Диваевтің аты айтылса керек» деп ғалымның ауыз әдебиетінің үлгілерін жинай бастағанына 25 жыл толуына орай «Қазақ» газетінде арнайы мақала жазған авторды анықтаңыз?

«Мырзаның күні кетті; халық енді ойланатын кезің жетті. Қара бұқара! Аш көзіңді! Кедейлер күнің туды - байға жағынып, малға бағынып, тамаққа сатылатын заманың емес. Алсаң теңдесіп, тізелесіп отырып ал сыбағаңды! Теңдік алатын кезіңде құлқынның құлы болып кетпе!» деп жаңалыққа жаршы боп, езіліп, жаншылған бұқараның аңсаған теңдігінің қадыр-қасиетін естеріне салған Жүсіпбек Аймауытұлы көсемсөзі қай басылымда жарық көрді?

«Сөйтіп, жұртты» көбі орыс тілін, орыс оқуын білімді-өнерлі болу мақсұдымен үйренбей, дәреже алу, төре болу үшін оқитын болды. Қалада оқып жүрген балалардан елге келгенде «Шырағым, қашан төре боласын?» деушілер, қалжыңы жоқ, шынымен сұраушы еді. Мұның түбі неге соғатынын жұрттың көбі қапелімде сезген де жоқ. Көңілінде дәнеңе жоқ, школда оқып жүрген жас балалар, хатта үлкендер де, біріне-бірі орысша хат жазысатын болды. ¤зара орысша сөйлесетін болды» деп Азамат бүркеншік атымен Міржақып Дулатұлының тіл мәселесін көтерген басылым?

«Жетісу қазағы» деп қол қойған «Қазақ» газетінде жарияланған «Зайсанның Хлестаковы ћәм Ферғананың Добшинскийі» деген мақала кім туралы жазылған?

«Ілияс Қабылұлының ел ішінде жүріп жатқан ұлттық күресті біздің атымызбен - «Шоқай фашистерімен» - байланыстырғаны, бәрінен бұрын біздің атамекендегі бауырларымыздан айрылып қалмағанымызды, олармен ішкі байланысымыздың күшті екенін тағы бір дәлелдейді»,- деп 1937 жылдың қуғын-сүргін зұлматы қазақтың жақсы мен жайсаңын шыдатпай жалмап тұрған шақта ел ішінен жау іздеген опасыз, сатқындар пікіріне қайтарған уәжін Мұстафа Шоқайұлы шет елде шығатын қай басылымда жариялады?

«Түркістандағы ұлттық идеяларға өздерінің большевиктік идеяларын қарсы қойғанымен, одан ештеңе шығара алмаған қызыл отаршылдар, соңғы кездері «қара күшке» басып «Ұрда-жық», «атып-асу», «қамауға алу», «қуғын-сүргінге ұшыратулармен» айналысып жатқандарынан дерек беретін материалдар «Түркіменстан», «Йеңи Ферғана», «Шарих ақиқаты», «Еңбекші қазақ», «Правда Востока», «Советская степь» беттерінде көз сүрінеді» деп 1930 жылдардағы қызыл қырғынның шындығын айна-қатесіз жазып, кеңестік отаршылдық саясатты әшкерелеген көсем тұлғаны атаңыз?

«Баспасөзіміз не күйде?»,- деп саяси-идеологиялық маңызды мәселені жан-жақты талдап көрсеткен Міржақып Дулатұлының Мадияр бүркеншік атымен қол қойған жарияланымы жарық көрген басылым? «Еңбекшіл қазақ» газеті

Найманский деген әдеби бүркеншік атпен жазған қаламгер-көсемсөзшіні атаңыз?

«Англияның кемелерінен қорқып Германия өз кемелері тұрған судың алдынан неше шақырым жерге шейін мина салды. Австрия өз кемелерін қорғап Англия ћәм Франсия кемелерінің жолына мина салып отыр. Түріктер Стамбұлды қорғап орыс жағында Посфор деген Қаратеңіздің қиылысына, Англия ћәм Франсия кемелері келетін жақтан Дартанел деген қиылысына мина құрып сақтап отыр» деп соғыс тақырыбына жазған алаштың азаматын және мақала атын анықтаңыз?

«Пушкиннің ұлы шығармалары қазақ әдебиеті мен біте қайнап, Пушкин қазақ қалқының сүйкімді ақыны болып отыр. Пушкинді орыс тілінде оқытып, қазақ азаматтары да ана тілінде сүйсініп аудармаларын оқып отыр.

Пушкин - әдебиеттің биік шыңы. Сол шыңды толық игеріп алуымыз керек» деп «Пушкин шығармалары қазақ ауызында» атты мақала жазған алаштың азаматын анықтаңыз?

«Қазақстан Ағарту Комиссариаты жанында құралған Жазушы-бастырушы Комиссариат әдебиет жинап ең әуелі «Абай» сөзін бастырар деп сенеміз. Олай етпеске болмайды, неге десеңіз «Абай» кітабы бұл күнде … ¤те-өте сирек қалды. Ол сирек қалған жалғыз жарым нұсқаларының да тозып, жыртылғаны көрінеді. Енді өзімізге де «Абайды» қолға түсіре алмасқа кәдік» деп Абайдың кітабын бастыруды мәселе етіп көтерген көсемсөзшіні табыңыз?

«Сәкеннің де тілі әлі зерттелмеген, зерттеу - үлкен де жұмыс. Сәкен жазғалы 20 жылдай болды. Сол ұзақ жолында ақын талай белден, талай күдірден асып келеді. Тілі де, темалары да, шығармаларының түрі де жаңарған тұрмыспен ілесіп, талай белестен өрлеп, жаңарып келеді. Сәкен тілін зерттеп, талдау - бір күннің, бір айдың, бір мақаланың аясына сыймайтын нәрсе; бұл жылдардың, кітаптардың жұмысы» деп сәкентанудың ірге тасын қаласқан зерттеуші-көсемсөзшіні атаңыз?

Смахан Бөкейханның бүркеншік атын табыңыз?

Смахан Бөкейхан мақалаларын жиі жариялап тұрған мерзімді баспасөз?

«Төрт-бес жылдың ішінде шығып тоқтаған ћәм осы күнде шығып тұрған түрліше газета-жорналдардың бәрі «Тәржіманның» балалары» - деп әділ бағасын берген тұлғаны атаңыз?

1910 жылы француздың «Мұсылман әлеміне шолу» атты беделді журналы төрүк қандастардың арасындағы көрнекті қоғам қайраткері ретінде кімнің есіміне халықаралық Нобель сыйлығын беру жөнінде ұсыныс жасады?

«Алдында өткен, тәрбиесін көрген Абайдан соңғы ұстазым - «Тәржіман» газетінің иесі Ысмағұлбек Гаспринский десем бек дұрыс. Анықтық үшін сол кісінің газетін оқып, бек көп пайдаландым. Алла тағала екі дүниеде мақсатына жеткізсін. Әумин!», - деп ауызынан тастамаған данагөй тұлға?

«Бірлік туы» газетінде жарық көрген «Тұла бойы қан сасиды» деген мақаланның авторы кім?

«Бостандық туы» газетіне қандай ақын арнау өлең жазған?

«Ауыл» газеті шыққан қала?

Ауыл» газетін кімдер шығарды?

«Ауыл» газетінде Б.Майлиннің «Малай» деген бүркеншік атпен қандай фельетондары жарық көрді?

«Кедей» газеті қашан, қайда шықты?

«Кедей» газетіннің алғашқы редакторлары кімер?

«Кедей тілінің» алғашқы редакторлары кімдер еді?

«Темірқазық» журналы қашан, қайда шықты?