WorksheetsЭкология бойынша тест
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
Қазақстан аумағының қанша пайызыэкологиялық тұрақсыздыққа ұшырайды?
45%
20%
30%
75%
100%
Қазақстандағы шөлейттенудің себептеріфакторлар болып табылады:
антропогендік
табиғи
табиғи және антропогендік
экзогендік
эндогендік
Этностар мен табиғи ортаның өзараәрекеттесуінің өнімі:
мәдени ландшафт
демографиялық орта
шаруашылық және қоршаған орта
техногендік ландшафт
мегаполис
Табиғи ландшафт адамның шаруашылыққызметінің әртүрлі дәрежелеріне өзгерген аумақ:
антропогендік ландшафт
мәдени ландшафт
табиғи-шаруашылық ландшафт
табиғи-шаруашылық аумақтар
өзгертілген аумақтар
Н.Н.Клюевтің (1997) пікірі бойынша ғарыштыңэкологиялық маңызды қасиеттеріне қатысты Жердегі орныкелесідей түсініледі:
экологиялық-географиялық орналасуы
экожүйенің тіршілік ету ортасы
экологиялық орта
экологиялық жағдай
географиялық орналасуы
Табиғи компоненттердің өзгеру процесі(адамның өндірістік іс-әрекетінің әсерінен табиғиландшафттар:
техногенез
антропогенез
технологиялық процесс
өндірістік қызмет
табиғатты тиімсіз пайдалану
Экологиялық қауіпті тарататын табиғи"арналар":
орографиялық және эдафикалық
жел
ауа және су ағындары
су ағындары
географиялық орналасуы
Ландшафттарда техногендік өзгерістердітудыратын техногендік "арналар":
көлік желісі, мұнай және газ құбырлары
техногендік ландшафттар
антропогендік ландшафттар
өндіріс
пайдалы қазбаларды пайдалану
Кедергілер экологиялық қауіптің таралуынакедергілер ретінде әрекет етеді:
табиғатты қорғау
орографиялық және климаттық
табиғи және техногендік
антропогендік және табиғи
бөгегіш және ресурс үнемдегіштер
Табиғатты қорғауда дисперсті табиғатты пайдалану екі негізгі түрге бөлінеді:
табиғатты қорғау және рекреациялық
о��ақты немесе ішінара
рекреациялық және ошақтық
жоспарлы және табиғатты қорғау
маусымдық және алаңдық
Ел ауқымындағы мониторинг қалай аталады?:
аймақтық
ұлттық
жергілікті
ғаламдық
жәнетиімді
Сарқылу қаупінің тез артуы немесе табиғат қорғау ресурстарының жекелеген түрлерінің толық жойылуы. Экологиялық тұрақсыздықтың бұл деңгейі қандай (А.В.Чигаркин):
апатты деңгей
қарқынды деңгей
қанағаттанарлық деңгей
сындарлы деңгей
қолайлы деңгей
Қазіргі уақытта пайдаланылатын немесе болашақта пайдаланылуы мүмкін қоғамның табиғи ресурстары мен табиғи жағдайларының жиынтығы:
табиғи игіліктер
табиғи ресурстар
табиғи кешендер
географиялық орта
экожүйе
Энергетикалық ресурстарға не қатысы бар:
күн энергиясы
газбен ластану
атмосфералық ылғал
озонды экран
температура
Сарқылмайтын табиғи ресурстарды атаңыз:
сулы
жер қойнауы
өсімдік жамылғысы
топырақ
жануарлар әлемі
Табиғи-ресурстық әлеуетті пайдаланудың барлық нысандарының және оны сақтау жөніндегі шаралардың жиынтығы:
табиғатты пайдалану
табиғатты қорғау
табиғатты тұтыну
мониторинг
ресурсты үнемдеу
Өнеркәсіптің ең ластаушы саласы:
қара металлургия
қайта өңдеу өнеркәсібі
электр станциялары
тамақ өнеркәсібі
жеңіл өнеркәсіп
Климаттың жылынуы мәселесіне жатады:
өңірлік
жергілікті
ұлттық
жергілікті
жаһандық
Кешенді экологиялық мониторинг жүйесі мынадарды көздейді:
бөлінген объектіні тексеру
бақылау объектісін бөліп көрсету
объектінің жай-күйінің өзгеруін болжау
экологиялық сараптама
тәжірибелер
Табиғи кешендердің тепе-теңдік күйінің қайтымды өзгерісі:
экологиялық дағдарыс
экологиялық апат
қоршаған ортаның ластануы
экологиялық мониторинг
экологиялық қауіпсіздік стратегиясы
Арал теңізінің проблемалары мыналарға жатады:
өңірлік
жаһандық
жергілікті
аумақтық
жергілікті
Ландшафттық-экологиялық орта - зерттеудің негізі ретінде:
геоэкологиялар
экология
географиялар
антропоэкология
ландшафттану
Табиғи ортаның сапасы - бұл:
табиғи жағдайлардың адамдардың немесе басқа тірі организмдердің қажеттіліктеріне сәйкестік дәрежесі
географиялық қабық сфераларының қауіпсіздік дәрежесі
жақсартылған табиғи орта
табиғатты ұтымды пайдалану және табиғатты қорғау
табиғи ортаның қолайлы факторларының жиынтығы
Трансшекаралық ластану жолдарын анықтайтын негізгі климаттық факторлар болып табылады:
жел
жер бетінің температурасы
атмосфераның газдық құрамы
циклон
антициклон
Табиғи ортаның химиялық құрамына байланысты қоршаған орта факторлары деп аталады:
химиялық факторлармен
биохимиялық факторлармен
химия өнеркәсібінің табиғи ортадағы әрекеттері
газ құрамымен
химиялық-экологиялық факторлармен
Қазақстанда экологиялық тұрақсыздықтың еңтөменгі деңгейі байқалады:
орманды далаларда
далада
шөлдерде
субтропикте
орман аймағында
Материалдық жүйенің оны тепе-теңдік күйінен шығаруға ұмтылатын күштердің әрекетіне төтеп беруге қабілеті деп аталады:
тұрақтылықпен
толеранттылықпен
ағзаның шектеуімен
өлшемшартпен
табиғи жүйелерді қалпына келтірумен
Геоэкологиядағы экологиялық қолайсыз карта-сызбаларды құрастыруға мыналар жатады:
экологиялық картографиялауға
геожүйелерді геоэкологиялық картаға түсіру
геоэкологиялық аудандастыруға
жергілікті жердің картасын жасау
аймақтық экологиялық карта-схемаларға
Қызыл кітапқа қандай рөл беріледі:
өсімдіктер мен жануарлар түрлерін сақтау және оларды қорғау
табиғатты қорғау
экология және ресурстарды үнемдеу
экожүйелердегі тепе-теңдік
өсімдік шаруашылығы мен жайылымдық шаруашылық алаңдарын ұлғайту
Географиялық конверттегі геоэкологиялық мәселелерді шешудің және ластануды тоқтатудың бір жолы болып табылады:
жер ресурстарын қалпына келтіру және ландшафтарды қорғау
ландшафттарды сақтау және геоэкология
қорғалатын табиғи аумақтар
қалдығы аз және қалдықсыз технологиялар
табиғи ресурстарды қорғау және табиғатты пайдалану
Табиғат аясын зерттеу, қоғамда ресурстарды үнемдеу және табиғатты қорғау іс-шараларын жүргізу деп аталады:
табиғатты пайдаланумен
табиғи кадастрмен
табиғи ортаның мониторингімен
экологиялық сараптамамен
ресурсты үнемдеумен
Геоэкология жеке ғылым ретінде мыналарға жатады:
экология
әлеуметтік экология
география
ландшафтық геоэкология
антропоэкология
Биосфера - бұл:
географиялық қабықтың бір бөлігі
табиғаттың тірі және жансыз компоненттерінің сферасы
адамның тіршілік әрекеті саласы және абиотикалық факторлар
ноосфераның бір бөлігі
табиғи геожүйе
Экожүйе - бұл:
тірі организмдер мен олардың қоршаған ортасының жиынтығынан тұратын табиғи кешен
өзгертілген геожүйе
табиғатты қорғау саласы
ландшафтық ортаның бір бөлігі
биосфералық қорық
Табиғатты қорғау процесінде туристердің келуіне жол бермей, ғылыми зерттеулер жүргізу, сондай-ақ жойылып бара жатқан флора мен фауна түрлерін қалпына келтіру деп аталатын аумақтарға жатады.:
қорықпен
қорықшамен
ұлттық саябақ
биосфералық аймақ
ботаникалық және зоологиялық бақ
Табиғатты қорғауды ұйымдастыру және үйлестіру халықаралық аспектте жүзеге асырылады:
ЖАСЫЛ ӘЛЕМ
ЮНЕСКО-НЫҢ
IUCN
ЮНЕП
БҰҰ
Ғылыми зерттеулерді жүргізу, қорғалатын табиғи аумақтарға туристердің келуі деп аталады:
ұлттық паркімен
қорықшамен
қорықпен
биосфералық аймақ
ботаникалық және зоологиялық бақ
Жобаланатын шаруашылық жүргізуші субъектінің қоршаған ортаға және адам денсаулығына әсерін зерттеу немесе бағалау деп аталады:
геоэкологиялық болжамдау арқылы
экологиялық сараптамамен
ландшафтық болжам бойынша
медициналық экологиямен
шектеуші фактор
Қоршаған ортаның экологиялық деградациясының алдын алу үшін қажет:
берілген аумақты мелиорациялау
пайдалы қазбаларды қарқынды игеру
мұнай мен газ өндіруді ұлғайту
шаруашылық объектілерін ұтымды орналастыру
өндірістердің жоғары техникалық жабдықталуы
Қоршаған ортаның сапасын кешенді бағалаудың критерийі ретінде алғаш рет СЭҚ ТН ұсынылды:
Израиль Ю.А.
Герасимов И.П.
Арманд Д.Л.
Милков Ф.Н.
Сочава В.Б.
Экологиялық апатты болдырмау үшін қажет:
ұзақ мерзімді стратегия
басқарушы органдардың жарлықтары
экологиялық тәрбие
мамандарды даярлау
өнеркәсіптің даму қарқынының баяулауы
Жер ресурстарының кадастры - бұл:
жер байлықтарын есепке алу
топырақ ресурстарын есепке алу
минералдық ресурстарды есепке алу
пайдалы қазбаларды есепке алу
топырақ және орман ресурстарын есепке алу
Жүйелік талдау модельдердің келесі түрлерінқарастырады (қате комбинацияны табыңыз):
абстрактілі және нақты
танымдық және прагматикалық
статистикалық және динамикалық
қара және мөлдір жәшіктердің
ықтималдық және статистикалық
Эксперимент принципі негізделеді:
белгілі бір аумақтағы әртүрлі табиғатты қорғауоргандарының зерттеулеріне
экологиялық апаттар аймақтарындағы арнайы сипаттағы зерттеулер
далалық зерттеулер
әр түрлі жүйелердің қасиеттері қосындыларының үздіксіздігі
кеңістікте және уақыт бойынша бытыраңқы экожүйелердің жекелеген қасиеттері мен категорияларын зерттеудің мүмкін еместігі
Экологиялық проблеманың күрделілігін шектеумыналарды талап етеді:
жүйелі кезеңдер жүйесіне шешудің күрделілігі бойынша мәселенің теңгерімділігі
озық технологияларды енгізу жөніндегі кезек күттірмейтін шаралардың
осы мәселелер кешенін қысқа мерзімде шешу
тапсырманы (мәселені) аналитикалық шешімі болатындай етіп жеңілдетіңіз
экологиялық білім, эколог-мамандарды даярлау және экожүйелік мониторинг
Аналитикалық зерттеулерге арналған күрделі жүйелер келесі түрде бейнеленген:
әртүрлі иерархиялық деңгейдегі құрылымдық бөлімшелердің
қара жәшіктер
модельдердің
жүйенің блок-схемаларының
математикалық формулалардың
Адамның шаруашылық әрекетінің нәтижесінде химиялық элементтердің миграциясын Э.Е.Ферсман процестердің қосындысы ретінде анықтады, ол деп аталады:
техногенезбен
антропогенез бойынша
антропогеосфера бойынша
биогеценоз арқылы
гомеостазбен
Ластану контурлары геохимиялық ауытқулар бойынша анықталады, анықталады:
ластану көзінің орналасуына
пештер мен қазандық қондырғыларының құрылғысына
жел раушанына
ластаушы заттардың тасымалдану қашықтығына
ластаушы заттарды азайту және шектеу
Экологиялық паспорт, негізінен, экологиялық ахуалдың көрсеткіші болып табылады:
кәсіпорындар
мемлекеттер
оқу орындарының
антропогендік қызметтің
техногенездің
Ландшафттарда техногендік өзгерістерді тудыратын техногендік "арналар":
көлік желісі, мұнай және газ құбырлары
техногендік ландшафттар
антропогендік ландшафттар
өндіріс
пайдалы қазбаларды пайдалану
