wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Қазақ диалектология 101-150

Total questions: 50

Worksheet time: 25mins

Name
Class
Date
1.

Сұраулықтың тіл ерекшеліктері қашан басылып шықты

a)

1950 ж

b)

1959 ж

c)

1954 ж

d)

1952 ж

2.

Сауранбаев қазақ диалектілерді қалай бөлді

a)

сөздікке

b)

қайталауға

c)

дыбыстарға

d)

өзгешелікке

3.

Алғашқы қазақ тілі диалектісіз деген пікірді айтқан

a)

Байтұрсынов

b)

П. М. Мелиоранский

c)

М. Әуезов

d)

Сауранбаев

4.

“Шеккі” ненің атауы

a)

егін шаруашылығы

b)

ыдыс аяқ атауы

c)

мал. шаруашылығы

d)

құрал сайман атауы

5.

Ирригацияға бай өлкелерді ата

a)

солтүстік шығыс

b)

оңтүстік батыс

c)

оңтүстік шығыс

d)

солтүстік батыс

6.

Монғол қазақтарының тілінде көсемшенің қай тұлғалары айтылады

a)

ғайы, -гейі, -қайы, -кейі

b)

ып, -іп

c)

қа, -ке, -ба, -бе

d)

мен, -бен, -пен

7.

Ирригацияға байланысты аса қажетті сөз

a)

әдеби тіл фонетикасы

b)

әдеби тіл морфологиясы

c)

әдеби тіл лексикасы

d)

әдеби тіл грамматикасы

8.

Бір сыңары түсінікті, екіншісі түсініксіз қос сөздерді тап

a)

ата-баба

b)

қой-ешкі

c)

ата-ана

d)

абай-қоқой

9.

“Белкүрең” сөзінің шығу тілі қай тілден

a)

латын

b)

грек

c)

парсы

d)

орыс

10.

Солтүстік шығыс диалектісінің дыбыстық ерекшеліктерін ажырат

a)

ш, ч

b)

а мен й

c)

б мен д

d)

и мен к

11.

“Бауыртақ” сөзінің лексикалық ерекшелігі

a)

бауырлас

b)

бауырлар

c)

бауырман

d)

бауыржік

12.

Арготизм сөзі үлкендер арасында кездеседі ме?

a)

тіпті кездеспейді

b)

кездеспейді

c)

аз кездеседі

d)

көп кездеседі

13.

“Добро” қандай құбылысқа түсіп тұр

a)

апликация

b)

антитеза

c)

синекдоха

d)

метатеза

14.

“Шашала” қандай атау сөздері

a)

мал шаруашылығының атауы

b)

егін шаруашылығының атауы

c)

балық шаруашылығының атауы

d)

үй құрылысының атауы

15.

Говорлық лексика неге негізделген

a)

қазақ халқының лексикасына

b)

барлығын атап өту теориясына

c)

жалпы халықтық лексикаға

d)

еуропа халықтарының лексикасына

16.

Араб тілінің элементі

a)

тас

b)

тал

c)

нөкер

d)

алпамыс

17.

“Шеккі” ненің атауы

a)

егін шаруашылығы

b)

ыдыс аяқ атауы

c)

мал. шаруашылығы

d)

құрал сайман атауы

18.

Әр аймақта айтылатын сөздерді қай саланы зерттейді.

a)

диалектология

b)

лингвистика

c)

орфография

d)

говорлар

19.

Бұрынғы үй атауларын білдіретін сөздер

a)

аяққап

b)

жеркепе

c)

дағалай

d)

ақа

20.

Диалектілік говорлық ерекшеліктері сөздердің дыбысталуында кездесуі мүмкін бе?

a)

кейде

b)

ия

c)

мүмкін емес

d)

жоқ

21.

Құлдану, қолдану, құрытынды, қорытынды бұл қай дауыс пен дыбыстардың алмасуы

a)

о / ұ

b)

і / ө

c)

ы / і

d)

ө / ү

22.

мойын омыртқа сөзі қандай мағынаны берет?мойын омыртқа сөзі қандай мағынаны берет?

a)

мал сойған кісінің ақысы ретінде берілетін ет

b)

ойынның бір түрі

c)

жиын- тойда ат қойып ойнайтын ойын түрі

d)

адамдардың топтасып көмен жәрдем беруі

23.

Білегі арыстанның білегіндей

Жүрегі жолбарыстың жүрегіндей

Шоң желкекең жауырын жазық маңдай

Тұрпаты Түркістанның түбегіндей қай сөз диалект?

a)

тұрпаты

b)

білегі

c)

жүрегі

d)

шоң

24.

тірнектеп-тырнақтап қандай алмасумен қолданылып тұр

a)

кесіп-кәсіп

b)

ешкі-екші

c)

өкпе – өпке

d)

і / ы

25.

Кәсіби сөздер қай қатарда

a)

диқаншылыққа байланысты кәсіби сөздер

b)

аспазшылыққа байланысты

c)

шаш таразға байланысты

d)

ұшқыштарға байланысты

26.

Ескі-құсқы қай топтағы қос сөзге жатады?

a)

бір сыңары түсінікті, екіншісі түсініксіз

b)

жай қос сөз

c)

екі сыңары да түсініксіз қос сөз

d)

екі сыңары да түсінікті қос сөз

27.

Зерттеу объектісінің саралануына және сипатына қарай диалектология неше салаға бөлінеді ?

a)

алтыға

b)

төртке

c)

екіге

d)

үшке

28.

Жергілікті диалектілердің жалпы аймақты қамтитын бөлігі?

a)

диалект

b)

наречие

c)

говор

d)

жоргон

29.

Жаргондық сипаты бар сөздер

a)

сен келдің бе

b)

бизларга ярдам бергіл, ізім субхан

c)

ол бара жатыр ма

d)

ол кетіп барады

30.

Жергілікті диалектілер дегеніміз не?

a)

белгілі бір жердің аймақтың халқына қызмет ететін,дыбыстық, грамматикалық және лексикалық жағынан өзіне тән ерекшілігі бар жалпы халықтың тілдің бөлігі, тармағы

b)

жергілікті

c)

Негізгі диалектілік ерекшіліктері бірыңғай болып келген говоралдың жиынтығы.

d)

жергілікті диалектілердің шағын аймақты қамтитын бөлігі

31.

Лексикалық ерекшеліктері бар қатарды табыңыз

a)

ұлттық тіл

b)

Туыстық атауларға байланысты сөздер

c)

жергілікті диалектілер

d)

диалект сөздер

32.

Диалект қанша аймақты қамтиды?

a)

1-2 ауыл

b)

2-3 аудан

c)

2-3 облыс

d)

4-5 село

33.

Сын есім дегеніміз қандай сөз табы?

a)

заттың санын білдіретін

b)

заттың сындық белгісін білдіретін

c)

мөлшкрін білдіретін

d)

іс-қимылды білдіретін

34.

Сын есім мағынасына қарай нешеге бөлінеді?

a)

5

b)

4

c)

2

d)

3

35.

Тіліміздегі архаизмдер 2 топқа бөлінеді, олар:

a)

диалектілер, говорлар

b)

әдеби, диалектілік

c)

сапалық, қатыстық

d)

ғылыми, практикалық

36.

Архаизм сөздерді тап

a)

хан

b)

ревизия

c)

жер тіс

d)

алаш

37.

Әдеби тілде норма болып қалаптасқан жаңа сөздер қайсы?

a)

райком, митинг

b)

жер ағаш, ағаш

c)

молда, мырза

d)

ағаш, алаш

38.

Туыстық атауларға байланысты сөзді табыңыз

a)

шәугім

b)

мыштар

c)

аданас

d)

тайынша

39.

Историзм сөздерді табыңыз

a)

наречие

b)

говор

c)

барлау

d)

диалектология

40.

Шеге суыратын құралды Батыста атауыз десе, Оңтүстікте қалай атайды?

a)

клещи

b)

атауыз

c)

кемпірауыз

d)

тістеуік

41.

Диалектінің зерттеле бастаған уақыты.

a)

20 ғасыр

b)

19ғ. ІІ жартысы

c)

18ғ. ІІ жартысы

d)

18ғ. І жартысы

42.

Бір облыс немесе 2-3 ауданды ғана қамтитын сөз қалай аталады?

a)

арго

b)

говор

c)

жаргон

d)

диалекті

43.

Диалектология» термині алынған тіл:

a)

араб

b)

грек

c)

ағылшын

d)

латын

44.

1948 жылы С.Аманжолов докторлық дессертация қорғаған тақырыбы:

a)

«Қазақ тілінің негізгі проблемалары»

b)

«Ниологизмдік диалектілердің таралу шегі»

c)

«Диалектінің зерттелу аймағы»

d)

«Оңтүстік диаталектісінің кейбір мәселелері»

45.

Диалектологияның жеке сала ретінде қалыптасып дамуына атсалысқан орыс ғалымы:

a)

Г.Порис

b)

А.А.Шахметщов

c)

С.Фоменко

d)

В.И.Даль

46.

Өз еңбегінде: «Қазақ әдеби тілінің дамуына қалыптасуына Солтүстік-Шығыс диалектісі арқау болды» деп қате пікір жасаған ғалым.

a)

Убрятова

b)

Тасымов

c)

С.Аманжолов

d)

Досқараев

47.

С.Аманжоловтың «Қазақ әдеби тіліне Солтүстік-Шығыс диалектісі негіз болды» деген пікірін қостаған тіл танушы:

a)

Убрятова

b)

Ә.Нұрмағанбетов

c)

Р.Сыздықова

d)

Г.Степоков

48.

«Провинциализм» термині білдіретін мағына

a)

тұрпайы сөздер

b)

аймақтық, обылыстық тіл ерекшеліктері

c)

Жалпы халыққа танфыс сөздер

d)

Шырқау шегіне жеткен сөздер

49.

Ғ.Ғ.Мұсабаевтың басшылығымен 1940 жылы қай обылыстардың тілі зерттелді?

a)

Шу, Кеген

b)

Шымкент, Сайрам

c)

Маңғыстау, Орда

d)

Өскемен, Семей

50.

Зерттеушілер түркі тілдерінің орта ғасыры деп мына ғасырларды атайды:

a)

10-13ғ.ғ

b)

10-12 ғ.ғ

c)

10-13ғ.ғ

d)

10-15 ғ.ғ