Vấn đề vật chất và ý thức.

Vấn đề mối quan hệ giữa vật chất và ý thức.

Vấn đề quan hệ giữa con người và thế giới xung quanh.

Vấn đề lôgic cú pháp của ngôn ngữ.

Con người có khả năng nhận thức thế giới hay không?

Giữa vật chất và ý thức, cái nào có trước, cái nào có sau, cái nào quyết định cái nào?

Vấn đề quan hệ giữa vật chất và ý thức như thế nào?

Vấn đề quan hệ giữa tư duy và tồn tại như thế nào?

Con người có khả năng nhận thức thế giới hay không?

Giữa vật chất và ý thức thì cái nào có trước, cái nào có sau, cái nào quyết định cái nào?

Vật chất có tồn tại vĩnh viễn hay không?

Vật chất tồn tại dưới những dạng nào?

Cách giải quyết mặt thứ hai của vấn đề cơ bản của triết học.

Cách giải quyết vấn đề cơ bản của triết học.

Cách giải quyết mặt thứ nhất của vấn đề cơ bản của triết học.

Quan điểm lý luận nhận thức.

Phương pháp biện chứng coi nguyên nhân của mọi biến đổi nằm ngoài đối tượng.

Phương pháp biện chứng coi nguyên nhân của mọi biến đổi nằm trong đối tượng.

Phương pháp biện chứng coi nguyên nhân của mọi biến đổi nằm ngoài đối tượng.

Phương pháp biện chứng nhận thức đối tượng ở trong các mối liên hệ với nhau, ảnh hưởng lẫn nhau, ràng buộc nhau.

Phương pháp biện chứng nhận thức đối tượng ở trạng thái vận động biến đổi, nằm trong khuynh hướng chung là phát triển.

Phương pháp biện chứng là phương pháp nhận thức khoa học.

Đồng nhất vật chất với nguyên tử.

Đồng nhất vật chất với vật thể.

Đồng nhất vật chất với khối lượng.

Đồng nhất vật chất với ý thức.

Vật chất là nguyên tử.

Vật chất là nước.

Vật chất là đất, nước, lửa, không khí.

Vật chất là hiện thực khách quan.

Thừa nhận thế giới vật chất do thực thể tinh thần tạo ra.

Thừa nhận thế giới vật chất tồn tại khách quan.

Thừa nhận cảm giác (phức hợp các cảm giác) quyết định sự tồn tại của các sự vật, hiện tượng trong thế giới.

Thừa nhận khả năng nhận thức của con người.

Giải thích được nguồn gốc, bản chất của cảm giác/ý thức của con người.

Thấy được tính năng động, sáng tạo của cảm giác/ý thức của con người.

Thừa nhận cảm giác (phức hợp các cảm giác) quyết định sự tồn tại của các sự vật, hiện tượng trong thế giới.

Thừa nhận khả năng nhận thức của con người.

Cuộc cách mạng công nghiệp phát triển mạnh mẽ ở các nước tư bản chủ nghĩa.

Chủ nghĩa tư bản đã hình thành và phát triển.

Chủ nghĩa tư bản đã phát triển và giai cấp vô sản xuất hiện trên vũ đài lịch sử.

Các phong trào đấu tranh giai cấp nổ ra.

Chức năng chú giải văn bản.

Chức năng làm sáng tỏ cấu trúc ngôn ngữ.

Chức năng khoa học của các khoa học.

Chức năng thế giới quan và phương pháp luận.

Chủ nghĩa duy vật cổ đại.

Thuyết nguyên tử.

Phép biện chứng trong triết học của Hêghen và quan niệm duy vật trong triết học của Phoiơbắc.

Chủ nghĩa duy vật thế kỷ XVII - XVIII.

Chứng minh cho tính thống nhất vật chất của thế giới.

Chứng minh cho sự vận động liên tục của giới tự nhiên.

Chứng minh tính thống nhất của toàn bộ sự sống.

Cả A, B, C.

Thế giới quan duy vật biện chứng và phương pháp luận biện chứng duy vật.

Giá trị phê phán đối với chủ nghĩa tư bản; thức tỉnh tinh thần nhân văn, đấu tranh giải phóng, phát triển con người và xã hội.

Giá trị dự báo khoa học và gợi mở lý luận cho các mô hình thực tiễn xã hội chủ nghĩa.

Đặt nền móng cho sự ra đời của triết học phương Tây hiện đại.

V.I. Lênin hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin trong giai đoạn mới.

V.I. Lênin là người đầu tiên truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào nước Nga.

V.I. Lênin là người đầu tiên luận chứng về vai trò của giai cấp công nhân trong thời đại mới.

Cả A, B, C.

Triết học cổ điển Đức.

Chủ nghĩa xã hội không tưởng Pháp.

Triết học khai sáng Pháp.

Kinh tế chính trị học cổ điển Anh.

Định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng.

Thuyết tế bào.

Thuyết tiến hóa.

Định luật vạn vật hấp dẫn.

Truyền bá triết học Mác vào nước Nga.

Bảo vệ và bổ sung, phát triển triết học Mác trong điều kiện mới.

Vận dụng triết học Mác vào phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân.

Lãnh đạo thành công cuộc cách mạng vô sản Nga.

1845.

1848.

1867.

1883.

Các phong trào này thiếu tính tổ chức.

Các phong trào này thiếu tính linh hoạt.

Các phong trào này thiếu lý luận khoa học soi đường.

Các phong trào này mang tính tự phát.

Chứng minh cho sự bảo toàn về mặt năng lượng.

Chứng minh cho tính thống nhất vật chất của thế giới.

Chứng minh khả năng vận động, chuyển hóa của sự vật, hiện tượng.

Chứng minh cho mối liên hệ gắn bó giữa triết học và khoa học tự nhiên.

Là phương pháp tối ưu, vạn năng để nhận thức thế giới.

Cung cấp những nguyên tắc chung nhất để định hướng hoạt động nhận thức và thực tiễn.

Thay thế các phương pháp nghiên cứu trong các khoa học cụ thể.

Là lý luận về phương pháp của các khoa học.

Là sự vận dụng chủ nghĩa duy vật biện chứng vào việc nghiên cứu lịch sử - xã hội.

Là một bộ phận cấu thành của triết học Mác.

Là quan niệm duy vật về lịch sử và sự phát triển của lịch sử nhân loại.

Cả A, B, C.

Triết học do C. Mác và V.I. Lênin phát triển.

Triết học do C. Mác xây dựng và V.I. Lênin phát triển.

Triết học do C. Mác, Ph. Ăngghen và V.I. Lênin xây dựng và phát triển.

Triết học do C. Mác, V.I. Lênin và các nhà mácxít khác xây dựng và phát triển.

Thực tại khách quan và chủ quan, được ý thức phản ánh.

Tồn tại ở các dạng vật chất cụ thể, có thể cảm nhận được bằng các giác quan.

Thực tại khách quan độc lập với ý thức, không phụ thuộc vào ý thức.

Thực tại khách quan không nhận th

Tìm nguồn gốc của thế giới ở những dạng vật chất cụ thể.

Đồng nhất vật chất nói chung với nguyên tử.

Đồng nhất vật chất với khối lượng.

Đồng nhất vật chất với ý thức.

Chỉ ra quan niệm về vật chất của các nhà khoa học cụ thể là sai lầm.

Giúp các nhà khoa học thấy được vật chất là vô hình, không thể nhìn thấy bằng mắt thường.

Định hướng cho nghiên cứu khoa học: vật chất là vô cùng, vô tận, không sinh ra, không mất đi.

Vật chất chỉ là phạm trù triết học.

Nguồn gốc vận động là ở bản thân sự vật, hiện tượng, do tác động nội tại.

Vận động do ý thức tinh thần quyết định.

Vận động do sự tác động từ bên ngoài.

Vận động là kết quả do "cái hích của Thượng đế".

Vận động là tuyệt đối, đứng im là tương đối, tạm thời.

Vận động và đứng im là tuyệt đối.

Vận động và đứng im chỉ là tương đối.

Đứng im là tuyệt đối, vận động là tương đối.

Bộ óc người và thế giới khách quan tác động lên bộ óc.

Cái vốn có trong bộ óc.

Quà tặng của Thượng đế.

Sự phát triển của sản xuất.

Ý thức là thuộc tính của mọi dạng vật chất.

Ý thức là thuộc tính của một dạng vật chất có tổ chức cao là bộ óc người.

Vật chất sinh ra ý thức giống như "gan tiết ra mật".

Niềm tin là yếu tố quan trọng nhất trong kết cấu ý thức.

Lao động cải biến con người tạo nên ý thức.

Lao động tạo ra kinh nghiệm sống và ý thức.

Lao động và ngôn ngữ là hai sức kích thích hình thành ý thức.

Ngôn ngữ tạo ra giao tiếp và hình thành ý thức.

Sản xuất vật chất.

Thực nghiệm khoa học.

Hoạt động chính trị - xã hội.

Hoạt động thực tiễn.

Ý thức không chỉ là hiện tượng cá nhân mà còn là hiện tượng xã hội.

Ý thức là một hiện tượng cá nhân.

Ý thức không là hiện tượng cá nhân cũng không là hiện tượng xã hội.

Ý thức là sự hồi tưởng của ý niệm tuyệt đối.

Bộ óc người sinh ra ý thức giống như "gan tiết ra mật". (siêu hình)

Bộ óc người là cơ quan vật chất của ý thức.

Ý thức không là chức năng của bộ óc.

Ý thức là thuộc tính của mọi dạng vật chất.

Ý thức chỉ có ở con người.

Động vật bậc cao cũng có thể có ý thức.

Người máy cũng có ý thức như người.

Ý thức là thuộc tính của mọi dạng vật chất.

Hình ảnh của thế giới chủ quan và khách quan.

Quá trình vật chất vận động trong não.

Phản ánh tích cực, năng động, sáng tạo thế giới khách quan.

Xử lý các kích thích từ môi trường bên ngoài.

Tình cảm

Ý chí

Tri thức

Niềm tin

Tình cảm

Ý chí

Tri thức

Niềm tin

Ý thức chỉ làm thay đổi tư tưởng, không ảnh hưởng thực tiễn.

Ý thức phản ánh sáng tạo thực tại và tác động trở lại qua hoạt động thực tiễn.

Ý thức chỉ là sản phẩm thụ động của vật chất.

Ý thức chỉ sao chép thế giới hiện thực.

Sáng tạo của con người là trí tuệ Thượng đế.

Sáng tạo không phụ thuộc hiện thực mà do chủ quan.

Con người chỉ bắt chước hiện thực.

Sáng tạo bắt nguồn từ phản ánh đúng hiện thực và phát huy tính chủ quan.

Ba

Bốn

Năm

Sáu

Vật thể không phải là vật chất.

Vật chất không chỉ là vật thể.

Vật thể là thực tại khách quan.

Vật chất tồn tại thông qua các dạng cụ thể.

Thực tiễn lịch sử

Thực tiễn xã hội

Phát triển của triết học và khoa học tự nhiên

Các triết gia duy vật

Phát triển

Vận động

Chuyển hóa

Vật thể hữu hình

Vận động và đứng im chỉ là tương đối, tạm thời.

Vận động là tuyệt đối, đứng im là tương đối.

Đứng im là tuyệt đối.

Vận động và đứng im đều tuyệt đối.

Bộ não người

Bộ não và hiện thực khách quan

Năng lực chế tạo công cụ

Ngôn ngữ phát triển

Lao động và ngôn ngữ

Bộ não và hiện

Lao động và ngôn ngữ

Bộ não và hiện thực khách quan

Năng lực chế tạo công cụ

Ngôn ngữ có tiếng nói và chữ viết

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa duy vật siêu hình

Tác động của vật chất khác

Do cấu trúc nội tại

Do tác động vào giác quan

Do "cú hích của Thượng đế"

Ý thức là hiện tượng xã hội

Ý thức là hiện tượng cá nhân thuần túy

Ý thức là hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan

Ý thức phản ánh hiện thực khách quan

Vật chất chỉ tồn tại trong vận động

Vận động là dịch chuyển không gian

Vận động do ngoại lực tác động

Vận động là cố hữu, tuyệt đối, vô hạn

Cải biến hiện thực qua khoa học

Ý thức tự cải tạo thực tại

Cải biến hiện thực qua hoạt động thực tiễn

Chỉ phản ánh, không cải biến được

Con người không có sáng tạo thật sự

Sáng tạo bắt nguồn từ phản ánh hiện thực và chủ quan

Sáng tạo không phụ thuộc hiện thực khách quan

Chỉ thiểu số người mới có khả năng phản ánh sáng tạo

Là thuộc tính của vật chất đặc biệt

Có khả năng phản ánh đúng hiện thực

Có thể phản ánh vượt ngoài thực tại

Nhờ hoạt động thực tiễn có ý thức của con người

Thực tại khách quan và chủ quan, được ý thức phản ánh.

Tồn tại ở các dạng vật chất cụ thể, có thể cảm nhận được bằng các giác quan.

Thực tại khách quan độc lập với ý thức, không phụ thuộc vào ý thức.

Thực tại khách quan không nhận thức được.

Tìm nguồn gốc của thế giới ở những dạng vật chất cụ thể.

Đồng nhất vật chất nói chung với nguyên tử.

Đồng nhất vật chất với khối lượng.

Đồng nhất vật chất với ý thức.

Chỉ ra quan niệm về vật chất của các nhà khoa học cụ thể là sai lầm.

Giúp cho các nhà khoa học thấy được vật chất là vô hình, không thể nhìn thấy bằng mắt thường.

Định hướng cho sự phát triển của khoa học trong việc nghiên cứu về vật chất: vật chất là vô cùng, vô tận, không sinh ra và không mất đi.

Vật chất chỉ là phạm trù triết học.

Nguồn gốc của vận động là ở trong bản thân sự vật, hiện tượng, do sự tác động của các mặt, các yếu tố trong sự vật, hiện tượng gây ra.

Nguồn gốc của sự vận động là do ý thức tinh thần tư tưởng quyết định.

Nguồn gốc của vận động là do sự tương tác hay sự tác động ở bên ngoài sự vật, hiện tượng.

Vận động là kết quả do "cái hích của Thượng đế" tạo ra.

Vận động là tuyệt đối, đứng im là tương đối, tạm thời.

Vận động và đứng im phải được quan niệm là tuyệt đối.

Vận động và đứng im chỉ là tương đối, tạm thời.

Đứng im là tuyệt đối, vận động là tương đối.

Bộ óc người và thế giới khách quan tác động lên bộ óc người.

Cái vốn có trong bộ óc của con người.

Quà tặng của Thượng đế.

Sự phát triển của sản xuất.

Ý thức là thuộc tính của mọi dạng vật chất.

Ý thức là thuộc tính của một dạng vật chất có tổ chức cao nhất là bộ óc của con người.

Vật chất sinh ra ý thức giống như "gan tiết ra mật".

Niềm tin là yếu tố quan trọng nhất trong kết cấu của ý thức.

Lao động cải biến con người tạo nên ý thức.

Lao động đem đến cho con người kinh nghiệm sống và tạo ra ý thức.

Lao động và ngôn ngữ là hai sức kích thích chủ yếu hình thành nên ý thức con người.

Ngôn ngữ tạo ra giao tiếp giữa con người với con người, từ đó hình thành nên ý thức.

Sản xuất vật chất.

Thực nghiệm khoa học.

Hoạt động chính trị - xã hội.

Hoạt động thực tiễn.

Ý thức không phải thuần túy là hiện tượng cá nhân mà là hiện tượng xã hội.

Ý thức là một hiện tượng cá nhân.

Ý thức không là hiện tượng cá nhân cũng không là hiện tượng xã hội.

Ý thức của con người là sự hồi tưởng của ý niệm tuyệt đối.

Bộ óc người sinh ra ý thức giống như "gan tiết ra mật".

Bộ óc người là cơ quan vật chất của ý thức.

Ý thức không phải là chức năng của bộ óc người.

Ý thức là thuộc tính của mọi dạng vật chất.

A. Bộ óc người là cơ quan vật chất của ý thức.

B. Ý thức không phải là chức năng của bộ óc người.

C. Ý thức là thuộc tính của mọi dạng vật chất.

A. Ý thức chỉ có ở con người.

B. Động vật bậc cao cũng có thể có ý thức như con người.

C. Người máy cũng có ý thức như con người.

D. Ý thức là thuộc tính của mọi dạng vật chất.

A. Hình ảnh của thế giới chủ quan và khách quan.

B. Quá trình vật chất vận động bên trong bộ não.

C. Sự phản ánh tích cực, năng động, sáng tạo thế giới khách quan vào trong đầu óc con người.

D. Tiếp nhận và xử lý các kích thích từ môi trường bên ngoài vào bên trong bộ não.

A. Tình cảm.

B. Ý chí.

C. Tri thức.

D. Niềm tin.

A. Ý thức tự nó chỉ làm thay đổi tư tưởng, do đó ý thức hoàn toàn không có vai trò gì đối với thực tiễn.

B. Vai trò của ý thức là sự phản ánh sáng tạo thực tại khách quan và đồng thời có sự tác động trở lại thực tại đó thông qua hoạt động thực tiễn của con người.

C. Ý thức là cái phụ thuộc vào nguồn gốc sinh ra nó, vì vậy chỉ có vật chất là cái năng động, tích cực.

D. Ý thức chỉ là sự sao chép nguyên xi thế giới hiện thực nên không có vai trò gì đối với thực tiễn.

A. Sự sáng tạo của con người thực chất chỉ là trí tuệ của Thượng đế.

B. Việc phát huy tính sáng tạo, năng động, chủ quan không phụ thuộc vào hiện thực khách quan mà là do sự sáng tạo chủ quan của con người.

C. Con người không có gì sáng tạo thực sự mà chỉ bắt chước hiện thực khách quan và làm đúng nh.

Ba.

Bốn.

Năm.

Sáu.

Vật thể không phải là vật chất.

Vật chất không phải chỉ có một dạng tồn tại là vật thể.

Vật thể là thực tại khách quan.

Vật chất tồn tại thông qua những dạng cụ thể của nó.

Thực tiễn lịch sử.

Thực tiễn xã hội.

Sự phát triển lâu dài và khó khăn của triết học và khoa học tự nhiên.

Các nhà triết học duy vật.

Phát triển.

Vận động.

Chuyển hóa.

Vật thể hữu hình.

Vận động và đứng im chỉ là tương đối, tạm thời.

Vận động là tuyệt đối, đứng im là tương đối, tạm thời.

Đứng im là tuyệt đối, vận động là tương đối.

Vận động và đứng im là tương đối, phát triển là tuyệt đối.

Bộ não người.

Bộ não người và hiện thực khách quan tương tác với nó.

Năng lực chế tạo và sử dụng công cụ lao động.

Năng lực ngôn ngữ phát triển.

Lao động và ngôn ngữ.

Bộ não người và hiện thực khách quan.

Năng lực chế tạo và sử dụng công cụ lao động.

Ngôn ngữ phát triển với cả tiếng nói và chữ viết.

Chủ nghĩa duy tâm khách quan.

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan.

Chủ nghĩa duy vật biện chứng.

Chủ nghĩa duy vật siêu hình.

Do vật chất có tương tác với vật chất khác.

Do vật chất tự thân vận động bởi cấu trúc của nó.

Do chúng tác động vào các giác quan mang lại cho chúng ta thông tin về sự vận động.

Do "cú hích của Thượng đế".

Ý thức là sản phẩm xã hội, là một hiện tượng xã hội.

Ý thức là một hiện tượng thuần túy cá nhân.

Ý thức là hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan.

Ý thức là sự phản ánh hiện thực khách quan vào bộ não của con người.

Vật chất chỉ có một phương thức tồn tại là vận động.

Vận động là sự dịch chuyển vị trí của các vật thể trong không gian.

Vận động là do ngoại lực tác động.

Vận động của vật chất là cố hữu, tuyệt đối, vô hạn.

Ý thức cải biến hiện thực thông qua khoa học.

Ý thức tự nó cải tạo được hiện thực.

Ý thức cải biến hiện thực thông qua hoạt động thực tiễn của con người.

Ý thức phản ánh nhưng không thể cải biến hiện thực.

Con người không có gì sáng tạo thực sự mà chỉ bắt chước hiện thực khách quan.

Mọi sự sáng tạo của con người đều bắt nguồn từ sự phản ánh đúng hiện thực khách quan và phát huy tính năng động chủ quan.

Ý thức là thuộc tính của một dạng vật chất đặc biệt.

Ý thức có thể phản ánh đúng hiện thực khách quan.

Ý thức có thể phản ánh sáng tạo, tích cực ngoài giới hạn của hiện thực khách quan.

Hoạt động thực tiễn có ý thức của con người.

Quan điểm phát triển.

Quan điểm lịch sử - cụ thể.

Quan điểm toàn diện.

Quan điểm toàn diện và quan điểm lịch sử - cụ thể.

Quan điểm phát triển.

Quan điểm lịch sử - cụ thể.

Quan điểm toàn diện.

Quan điểm phát triển và quan điểm lịch sử - cụ thể.

Tồn tại cô lập, tĩnh tại không vận động, phát triển, hoặc nếu có vận động thì chỉ là sự dịch chuyển vị trí trong không gian và thời gian do những nguyên nhân bên ngoài.

Có mối liên hệ, tác động qua lại lẫn nhau. Do đó chúng vận động, biến đổi và phát triển không ngừng do những nguyên nhân tự thân tuân theo những quy luật khách quan.

Là những gì bí ẩn, ngẫu nhiên, hỗn độn, không tuân theo một quy luật.

A. Quy luật là những mối liên hệ khách quan, bản chất tất yếu giữa các đối tượng và luôn tác động khi đã hội đủ các điều kiện.

B. Quy luật tự nhiên diễn ra tự phát thông qua sự tác động tự phát của các lực lượng tự nhiên.

C. Quy luật xã hội hình thành và tác động thông qua hoạt động của con người nên chúng phụ thuộc và biến đổi tùy theo ý thức con người.

D. Quy luật xã hội hình thành và tác động thông qua hoạt động của con người nhưng lại không phụ thuộc vào ý thức con người.

A. Thế giới tồn tại khách quan, độc lập với ý thức.

B. Các mối liên hệ trong thế giới rất phức tạp.

C. Bản thân thế giới là một hệ thống.

D. Do tư duy con người có năng lực hệ thống hóa.

A. Nội dung, nguồn gốc.(Nội dung: phản ánh các mối quan hệ, khuynh hướng vận động, phát triển vốn có trong hiện thực khách quan. Nguồn gốc: không phải do tư duy chủ quan tạo ra, mà bắt nguồn từ chính thế giới vật chất. khách quan)

B. Phương thức tồn tại.

C. Cách thức phản ánh hiện thực.

D. Khả năng áp dụng.

A. Nước chảy đá mòn.

B. Xanh vỏ đỏ lòng.

C. Tốt gỗ hơn tốt nước s.

Nước chảy đá mòn.

Xanh vỏ đỏ lòng.

Tốt gỗ hơn tốt nước sơn.

Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài.

Cả tất nhiên và ngẫu nhiên đều có tính quy luật.

Ngẫu nhiên mang tính xác suất, chỉ có tất nhiên có tính quy luật.

Mọi thứ đều là tất nhiên, ngẫu nhiên là cái tất nhiên không có quy luật.

Tất nhiên và ngẫu nhiên đều không có tính quy luật.

Đẽo cày giữa đường.

Thầy bói xem voi.

Trí khôn của ta đây.

Cóc kiện trời.

Bản chất.

Hiện tượng.

Nội dung.

Hình thức.

Là cái toàn thể được tập hợp từ những bộ phận hợp thành tính khách quan, phổ biến.

Là những mặt, những thuộc tính lặp lại trong nhiều cái riêng mang tính khách quan, phổ biến.

Là những sự vật liên quan đến tất cả mọi người.

Là cái chứa đựng cái riêng, tất cả những cái riêng đều phụ thuộc vào nó.

Cái chung chỉ tồn tại trong cái riêng.

Cái chung nằm ngoài cái riêng, bao trùm toàn bộ cái riêng.

Cái chung có những đặc điểm giống với cái riêng.

Cái chung chỉ tồn tại trong cái riêng.

Cái chung nằm ngoài cái riêng, bao trùm toàn bộ cái riêng.

Cái chung có những đặc điểm giống với cái riêng.

Cái chung quyết định sự tồn tại của cái riêng.

Chỉ có cái chung tồn tại thực còn cái riêng không tồn tại.

Chỉ có cái riêng tồn tại thực còn cái chung chỉ là tên gọi trống rỗng.

Cái chung và cái riêng cùng tồn tại khách quan và giữa chúng có mối quan hệ hữu cơ với nhau.

Cái chung là cái bao trùm toàn bộ cái riêng.

Sự tác động lẫn nhau giữa các mặt trong cùng một sự vật.

Sự tác động lẫn nhau giữa các sự vật.

Sự tác động lẫn nhau giữa các mặt trong một sự vật hoặc giữa các sự vật với nhau, gây ra một biến đổi nhất định nào đó.

Một hiện tượng có trước kết quả.

Tất nhiên đóng vai trò chi phối sự phát triển, còn ngẫu nhiên không có vai trò gì.

Tất nhiên đóng vai trò thúc đẩy sự phát triển, còn ngẫu nhiên kìm hãm sự phát triển.

Tất nhiên và ngẫu nhiên đều đóng vai trò chi phối sự phát triển như nhau.

Tất nhiên đóng vai trò chi phối sự phát triển, còn ngẫu nhiên có thể làm cho sự phát triển ấy diễn ra nhanh hay chậm.

Bản chất và hiện tượng đối lập nhau, tách rời nhau.

Bản chất và hiện tượng là hai mặt vừa thống nhất, vừa đối lập với nhau.

Bản chất và hiện tượng là sản phẩm của tư duy trừu tượng.

Bản chất và hiện tượng là sản phẩm

Sự phụ thuộc.

Sự đối lập.

Sự tác động.

Sự phủ định.

Quan hệ được sắp xếp theo trình tự trước sau.

Quan hệ sản sinh.

Quan hệ một chiều.

Quan hệ hai chiều.

Chất là chất liệu của sự vật.

Chất là bản chất của sự vật và có mối liên hệ thống nhất với hiện tượng.

Chất là sự thống nhất hữu cơ của những thuộc tính làm cho sự vật là nó chứ không phải là cái khác.

Chất là sự tồn tại khách quan của bản thân sự vật.

Là số lượng các sự vật.

Là phạm trù của số học.

Là phạm trù của khoa học cụ thể để đo lường sự vật.

Là phạm trù triết học, chỉ tính quy định khách quan vốn có của sự vật về mặt số lượng, quy mô, trình độ, nhịp điệu.

Độ là phạm trù triết học chỉ khoảng giới hạn trong đó sự thay đổi về lượng có thể làm biến đổi về chất.

Độ thể hiện sự thống nhất giữa lượng và chất của sự vật, để chỉ khoảng giới hạn trong đó s