Font size
WorksheetsUntitled Quiz
Total questions: 86
Worksheet time: 1hrs 5mins
Жалпы білім беретін мектепте математиканы оқытуды ұйымдастырудың дәстүрлі формалары:
дәріс;
сабақ
математикалық үйірмелер;
математикалық олимпиадалар;
семинар
Математиканы оқытудың негізгі міндеттері
тәрбиелік міндет;
білімдік міндет
дамытушылық міндет
шығармашылық міндет
логикалық міндет
Математика мұғалімінің сабаққа дайындалуының негізгі түрлері:
жаңа оқу жылына дайындық;
оқу жарты жылдығына дайындық
күнделікті сабаққа дайындық
бір айлық сабаққа дайындық;
оқу аптасына дайындық;
Қазіргі күні математикадан жасалатын сабақ жоспарларының негізгі түрі:
қысқа мерзімді сабақ жоспары;
айлық мерзімді сабақ жоспары;
апталық мерзімді сабақ жоспары;
перспективтік мерзімді сабақ жоспары;
күнделікті сабақ жоспары
Математика сабақтарында оқушы білімін тексерудің формалары:
ішінара тексеру
топтық тексеру
дербес тексеру
фронтальды тексеру
айлық тексеру
Математикадан сыныптан тыс жұмыстардың негізгі түрлері:
математикалық үйірмелер
математикалық олимпиадалар;
математика апталығы
математикалық семинарлар;
математикалық басқосулар
Дәстүрлі аралас сабақтың кезеңдері
үй тапсырмасын тексеру мен бұрынғы өтілгенді қайталау;
жаңа материалды оқып-үйрену, жаттығулар орындау, білімді тексеру;
үй тапсырмасын беру;
кешегі өтілген материалды қайталау;
ертеңгі өтілетін материалды баяндау;
Жалпы орта білімберетін мектепте математиканы оқытутөмендегі курстарды оқып-игеру арқылы жүзеге асырылады:
Математика
Алгебра және геометрия;
Алгебражәне анализ бастамалары;
Тригонометрия
Сандар теориясы
Оқушылардың логикалық ойлауы мен сөйлеуінің дамуын байқауға мүмкіндік беретін білім мен дағдыларды тексерудің ең кең тараған түрі:
ауызша тексеру
ауызша емтихан.
сұрақ-жауап арқылы тексеру;
жазбаша тексеру;
бақылау жұмысы
Математиканы оқытудың әдістемелік жүйесінің компоненттері:
оқытудың мақсаты мен мазмұны;
оқытудың әдістері мен құралдары
оқытуды ұйымдастырудың формалары;
оқыту нәтижелері мен қорытындылары.
оқыту жобалары мен қағидалары;
Математика сабақтарының түрлері:
білімді жалпылау және жүйелеу сабағы, аралас сабақ;
жаңа материалмен таныстыру және өткенді бекіту сабақтары;
білім мен білікті қолдану сабағы, білім мен білікті тексеру және түзету сабағы;
күрделі және кешенді сабақтар
жай сабақ және құрама сабақ.
Сабақтың құрылымы:
өзектендіру;
құру;
қолдану;
жетілдіру;
салыстыру;
Семинар сабақтарының негізгі түрлері:
кіріспе және шолу семинарлары
«дөңгелек үстел» түрінде өтетін семинар;
ізденіс семинары, семинар-көрме;
дағдылану және бекіту семинарлары
үйлестіру және жүйелеу семинарлары;
Өзіндік жұмыстардың дидактикалық мақсаттары бойынша бөлінуі:
оқып-үйренетін өзіндік жұмыстар;
тексеретін өзіндік жұмыстар;
қадағалайтын өзіндік жұмыстар
жүйелейтін өзіндік жұмыстары;
қорытындылайтын өзіндік жұмыстар;
Математика сабағының тақырыбы мынадай құжаттан алынады:
ұзақ мерзімді жоспар
қосымша әдебиет
терминологиялық сөздік;
анықтамалық әдебиет
дидактикалық материал.
Математика сабағын әдістемелік тұрғыдан талдауға мына тұлғалардың қатысуы міндетті болып табылады:
сабақты жүргізген мұғалім;
сынып жетекшісі;
сабаққа қатысқан мұғалімдер;
ата-аналар;
бастауыш сыныптар мұғалімі;
Математика сабағын талдаудың мынадай түрлері бар:
сабақты психологиялық және психологиялық-педагогикалық талдау;
сабақты кешенді талдау;
сабақты құрылымдық уақыт бойынша талдау;
сабақты математикалық талдау;
сабақты салыстырмалы талдау;
Математика сабағы:
оқытуды ұйымдастырудың негізгі формасы;
оқушылар мен мұғалімдердің бірлескен іс-әрекетін қамтиды;
мектепте жаппай оқытудың кең тараған түрі;
оқытуды ұйымдастырудың қосымша формасы;
мұғалімдердің ғана іс-әрекетін қамтиды;
Қазіргі заманғы математика мұғалімі:
оқушылардың оқу-танымдық қызметін басқарушы;
оқушылардың оқу-танымдық қызметін ұйымдастырушы;
оқу/оқыту үдерісінің менеджері;
математикалық білімдерді баяндаушы;
оқу материалын түсіндіруші;
Математиканы оқыту үдерісін бақылаудың мынадай түрлері бар:
сыртқы
өзара
өзін өзі
ішкі
жаппай
Қазіргі заманғы дидактикада бақылау мынадай түрлерге бөлінеді:
ағымдық бақылау
аралық бақылау
қорытынды бақылау
кешенді бақылау
тұтастай бақылау
Баға:
жүзеге асырылатын үдерістің, іс-әрекеттің деңгейі;
ынталандыру құралы;
оқушының білім деңгейінің көрсеткіші;
оқытуды ұйымдастырудың формасы;
оқытудың мақсаты
Мектеп математика курсында мынадай сандар қарастырылады:
теріс емес бүтін сандар және бөлшек сандар;
иррационал және нақты сандар;
бүтін сандар және рационал сандар;
меншікті сандар;
характеристикалық сандар
Теріс емес бүтін сандар арифметикасы жүйеге келтірілетін мектептің буыны мен сыныбын көрсетіңіз:
5-сынып;
негізгі мектеп;
негізгі мектептің басы;
орта мектептің соңы;
6-сынып;
«Бөлшек сан» ұғымы енгізілетін мектептің буыны мен сыныбын көрсетіңіз:
негізгі мектеп;
негізгі мектептің алғашқы оқу жылы;
5-сынып;
7-сынып;
9-сынып;
«Теріс сан» ұғымы енгізілетін мектептің буыны мен сыныбын көрсетіңіз:
негізгі мектептің екінші оқу жылы;
6-сынып;
негізгі мектеп;
7-сынып;
10-сынып;
Өзіндік жұмыстардың даралау дәрежесі бойынша бөлінуі:
мазмұндары әр түрлі, бірақ бірдей тәсілмен орындалатын өзіндік жұмыстар;
мазмұндары бірдей, бірақ әр түрлі тәсілмен орындалатын өзіндік жұмыстар;
мазмұндары әр түрлі және әр түрлі тәсілдермен орындалатын өзіндік жұмыстар;
мақсаттары әр түрлі,бірақ бірдей жолмен орындалатын өзіндік жұмыстар;
формалары әр түрлі,бірақ бірдей әдіспен орындалатын өзіндік жұмыстар;;
Теңдеу және оны шешу мәселесі қарастырылатын мектептің буыны мен сыныбын көрсетіңіз:
жалпы білім беретін мектептің жоғары сыныптары;
негізгі мектеп;
бастауыш мектеп.
сырттай мектеп;
жанама мектеп.
Теңcіздік және оны шешу мәселесі қарастырылатын мектептің буыны мен сыныбын көрсетіңіз:
негізгі мектеп;
бастауыш мектеп.
жалпы білім беретін мектептің жоғары сыныптары;
кешкі мектеп;
сырттай мектеп;
Планиметрия курсын оқып-үйрену басталатын мектептің буыны мен сыныбын көрсетіңіз
7-сынып
негізгі мектептің үшінші оқу жылы;
6-шыдан кейінгі сынып.
10-сынып;
8-сынып
Cтереометрия курсын оқып-үйрену басталатын мектептің буыны мен сыныбын көрсетіңіз:
11-іншінің алдындағы сынып;
10-сынып
жалпы білім беретін мектептің жоғары сыныптары;
9-сынып;
8-сынып
Жай бөлшектерге амалдар қолдану мәселесі қарастырылатын мектептің буыны мен сыныбын көрсетіңіз
5-сынып
негізгі мектептің бірінші оқу жылы;
жалпы білім беретін мектептің бесінші оқу жылы.
7- сынып;
6- сынып;
Жай бөлшектерді салыстыру мәселесі қарастырылатын мектептің буыны мен сыныбын көрсетіңіз:
5-сынып
негізгі мектептің бірінші оқу жылы;
жалпы білім беретін мектептің бесінші оқу жылы.
6-сынып
7-сынып
«Бүтін сан» ұғымы енгізілетін мектептің буыны мен сыныбын көрсетіңіз:
6-сынып
негізгі мектептің екінші оқу жылы;
жалпы білім беретін мектептің алтыншы оқу жылы.
5-сынып
10-сынып
Оқушылар «Санның модулі» ұғымымен танысатын мектептің буыны мен сыныбын көрсетіңіз:
6-сынып
негізгі мектептің екінші оқу жылы;
жалпы білім беретін мектептің алтыншы оқу жылы.
5-сынып
8-сынып
Натурал сан дегеніміз:
шектеулі теңқуаттас жиындар класының жалпы қасиеті;
шамаларды өлшеудің нәтижесі
заттарды санаудың нәтижесі;
кез келген жиындар класының жалпы қасиеті;
шектеулі тең қуаттас жиындар класының дербес қасиеті;
Теріс емес бүтін сан дегеніміз:
барлық натурал сандар мен 0;
шектеулі теңқуаттас жиындар класының дербес қасиеті;
шектеусіз теңқуаттас жиындар класының жалпы қасиеті;
бөлшектерді өлшеудің нәтижесі;
барлық рационал сандар мен 0.
Рационал сан дегеніміз
барлық бүтін сандар мен оң және теріс бөлшек сандардың жиыны;
шектеусіз периодты ондық бөлшек;
алымы теріс емес бүтін сан, ал бөлімі натурал сан болатын қысқартылмайтын бөлшек;
шектеусіз периодсыз ондық бөлшек.
шектеулі периодсыз ондық бөлшек.
Қысқа мерзімді сабақ жоспары:
мұғалім үшін міндетті әдістемелік құжат;
ұзақ мерзімді жоспар негізінде жасалады;
мұғалімнің педагогикалық шеберлігінің айнасы.
тәрбие жоспары негізінде жасалады
оқушылардың білімін бағалауға арналған құжат;
Математиканы оқыту әдістерінің білім көзіне байланысты жіктелуі
ауызша әдістер;
көрнекілік әдістер;
практикалық әдістер
теориялық әдістер;
интерактивтік әдістер.
Математиканы оқыту әдістерінің оқу-танымдық әрекетке байланысты топталу
активтік әдістер
пассив әдістер.
интерактивтік әдістер;
ғылыми әдістер;
практикалық әдістер;
Математика сабағының жоспарында:
сабақтың құрылымы анықталады
әртүрлі жұмыс түрлеріне жұмсалатын уақыт анықталады;
оқушылардың оқу жетістіктерін тексеру ескеріледі;
эксперимент жасалып көрсетіледі;
бір апталық жұмыс сипатталады
Мектепте математиканы оқытуды ұйымдастырудың формалары:
сабақ
сыныптан тыс жұмыстар
экскурсия
коллоквиум
дәріс
Қазіргі заманғы математика сабақтарында оқытудың төмендегідей міндеттерін
шешужүзегеасырылады
білімдік міндет
басқарушылық және қиындық міндеттер
дамытушылық міндет;
тәрбиелік және практикалық міндеттер;
қиындық міндет;
Мектеп математика курсының мазмұны мен құрылымына арқау болатын қағидалар
мақсаттылық, дамыту және кеңейту қағидалары;
модельдеу, біртұтастық және бірлік қағидалары;
проблемалық, әдіснамалық, кәсібилік және саралау қағидалары;
сәйкестік және қалыптастыру қағидалары
даралау және жекелеу қағидалары
Математиканы оқытуда басшылыққа алынатын негізгі дидактикалық қағидалар:
ғылымилық, білімнің беріктілігі, және тәрбиелілік қағидалары;
саналылық және белсенділік, жүйелілік және реттілік қағидалары
көрнекілік және түсініктілік қағидалары;
әдістамалық және алгоритмдік қағидалар;
сәйкестілік және қалыптастырушылық қағидалары;
Салыстыру :
оқытылатын объектілердің елеулі белгілерін бөліп көрсету;
объектіні басқадан ерекшелейтін белгілерді табу;
осы белгілер арқылы объектілерді салыстыру;
оқытылмайтын объектілердің елеулі белгілерін бөліп көрсету;
оқытылатын субъектілердің елеулі белгілерін бөліп көрсету
Оқушылардың танымдық әрекетінің деңгейімен анықталатын оқыту әдістері:
проблемалық іздеу әдістері;
өздік жұмыстар
репродуктивті әдістер;
көрнекілік әдістері.
сұрақ-жауап әдісі
Кеңістіктегі түзулер өзара орналасуларына қарай келесі түрлерге бөлінеді:
айқас
параллель
қиылысатын
жанама
көлденең
Ауызша оқыту әдісінің ең кең тараған түрлері:
баяндау
лекция
әңгімелеу
зерттеу әдісі
викторина
Жалпылау - :
қарастырылып отырған объектілерді салыстыру;
оларды осы белгілер бойынша біріктіру
олардың ішіндегі ең бастысын, ортақ белгілерін бөліп алу;
оқытылатын кітаптардың белгілерін бөліп көрсету
оқытылатын объектілердің елеулі емес белгілерін бөліп көрсету.
Баяндаудың мынадай түрлері бар:
мазмұндап баяндау;
әңгімелеп баяндау;
қорытынды әңгіме;
түсіндіріп баяндау
дербес әңгіме
Ұғыммен жұмыс істеу әдістемесі мынадай кезеңдерден тұрады:
дайындық кезеңі
негізгі және бекіту кезеңдері
кәсіптік кезең;
дәлелдеу кезеңі
жобалау кезеңі
Теоремаларды дәлелдеудің негізгі тәсілдері:
аналитикалық тәсілдер;
синтетикалық тәсілдер;
қосалқы тәсілдер
императивті тәсілдер
көмескі тәсілдер;
Есептердің дидактикалық мақсатына қарай алғандағы негізгі түрлері:
танымдық есептер;
дамыту есептері;
машықтандыру есептері;
салу есептері;
құрама есептер
Жиын түрлері
бос жиын
универсал жиын
ішкі жиын
дара жиын
дербес жиын
Математиканың даму тарихының алғашқы үш кезеңін көрсетіп беріңіз:
математиканың пайда болу кезеңі;
классикалық жоғары математика кезеңі;
тұрақты шамалар математикасы кезеңі;
жүйелі шамалар математикасы кезеңі
евклидтік математика кезеңі
Математиканың даму тарихының cоңғы үш кезеңін көрсетіп беріңіз:
тұрақты шамалар математикасы кезеңі;
классикалық жоғары математика кезеңі;
қазіргі математика кезеңі;
жүйелі шамалар математикасы кезеңі;
евклидтік математика кезеңі.
Дәлелдеудің аналитикалық тәсілінің негізгі түрлері:
жоғарыға және төменге қарай талдау тәсілі;
оңға және солға қарай талдау тәсілі
артқа және алдыға қарай талдау тәсілі;
вертикаль және горизонталь талдау тәсілі;
интеграл және дифференциал талдау тәсілі.
Оқу үдерісінде алатын орнына қарай есептерді:
оқыту мақсаты және оқыту құралы ретінде қарастырады;
оқыту әдісі және оқыту мақсаты ретінде қарастырады;
оқыту мақсаты және қағидасы ретінде қарастырады.
оқыту формасы және оқыту әдісі ретінде қарастырады;
оқыту мазмұны және оқыту әдісі ретінде қарастырады.
Модельдердің көрнекілігіне қарай негізгі түрлері:
материалды және идеалды модельдер;
горизонталь және вертикаль модельдер;
нақты және деректі модельдер;
айқын және көмескі модельдер;
дедуктивті және индуктивті модельдер
Математиканы оқыту әдістемеcін шартты түрде мынадай бөлімдерге бөлуге болады:
математиканы оқытудың жалпы әдістемесі және дербес әдістемесі;
математиканы оқытудың жалпы әдістемесі және жалқы әдістемесі;
математиканы оқытудың жеке әдістемесі және біртұтас әдістемесі;
математиканы оқытудың жалпы әдістемесі және ерекше әдістемесі;
математиканы оқытудың практикалық әдістемесі және көрнекі әдістемесі.
Математиканы оқытудың дербес әдістемеcін шартты түрде мынадай бөлімдерге бөлуге болады:
математиканы оқытудың арнайы әдістемесі және нақты әдістемесі;
математиканы оқытудың жеке әдістемесі және біртұтас әдістемесі;
математиканы оқытудың жалпы әдістемесі және ерекше әдістемесі
математиканы оқытудың практикалық әдістемесі және көрнекі әдістемесі;
математиканы оқытудың жалпы әдістемесі және жалқы әдістемесі.
Методика терминінің төркіні «метод» - ... деген грек сөзінен шыққан:
әдіс немесе жол;
заңдылық немесе қағида;
ақыл немесе кеңес
анықтама немесе жоба.
ұғым немесе түсінік;
«Дедукция» сөзінің мағынасы - :
«қорытындылау»;
«сәйкестік»;
«ұқсастық»;
«сынақ»;
«тәжірибе»;
«Аналогия» сөзінің мағынасы
«ұқсастық»;
«қорытындылау"
«шығару»;
«сынақ»;
«тәжірибе».
Есептер қарастырылатын объектінің сипатына қарай былайша жіктеледі:
практикалық және математикалық есептер
арифметикалық, алгебралық, геометриялық, т.б. есептер;
жай және құрама есептер;
есептеуге,дәлелдеуге,зерттеуге,түрлендіруге және т.б. берілген есептер;
мәтінді, сюжетті және абстрактілі-затты есептер
Есептер математикалық мағынасына қарай былайша жіктеледі:
арифметикалық, алгебралық, геометриялық, тригонометриялық, комбинаторлық,
т.б. есептер;
практикалық, логикалық, ,графиктік, теориялық, т.б. есептер;
есептеуге,дәлелдеуге,зерттеуге,түрлендіруге,құрастыруға,салуға және т.б. берілген есептер
мәтінді, сюжетті және абстрактілі-затты есептер.
практикалық және математикалық есептер;
Есептер шығару тәсіліне қарай былайша жіктеледі:
практикалық,арифметикалық, алгебралық, графиктік,геометриялық, комбинаторлық, т.б. есептер;
практикалық және математикалық есептер;
жай және құрама есептер;
есептеуге,дәлелдеуге,зерттеуге,түрлендіруге,құрастыруға,салуға және т.б. берілген есептер;
мәтінді, сюжетті және абстрактілі-затты есептер.
Есептер қойылатын талаптардың сипатына қарай былайша жіктеледі:
есептеуге,дәлелдеуге,зерттеуге,түрлендіруге,құрастыруға,салуға және т.б. берілген есептер;
практикалық және математикалық есептер
практикалық, арифметикалық, алгебралық,графиктік, геометриялық,
комбинаторлық,т.б.есептер;
жай және құрама есептер;
мәтінді, сюжетті және абстрактілі-затты есептер.
Есептер тіліне байланысты былайша жіктеледі:
мәтінді, сюжетті және абстрактілі-затты есептер;
практикалық және математикалық есептер;
практикалық, арифметикалық, алгебралық,графиктік, геометриялық, комбинаторлық, т.б. есептер;
есептеуге,дәлелдеуге,зерттеуге,түрлендіруге,құрастыруға,салуға және т.б. берілген
есептер;
арифметикалық, алгебралық, геометриялық, тригонометриялық, комбинаторлық,
т.б.есептер.
Ой қорытудың негізгі түрлері:
тікелей және жанама ой қорытулар;
ашық және тұйық ой қорытулар;
дұрыс және бұрыс ой қорытулар;
тура және кері ой қорытулар;
негізгі және туынды ой қорытулар.
Танып-білу деңгейімен анықталатын оқыту әдістері:
эмпирикалық әдістер
логикалық әдістер;
танып-білудің арнайы әдістері;
интегралдық әдістер;
интерактивтік әдістер
Модельдеу-
объектінің қасиеттерін зерттеу модельдің қасиеттерін зерттеумен алмастырылатын
әдіс;
объектілер класының бөліктері туралы білімдер негізінде жалпы қорытынды жасалатын ой қорыту әдісі;
жалпы қағидалары нақты жағдайларда қолданылатын ой қорыту әдісі.
зерттелетін объектілердің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын ойша тағайындау әдісі;
объектілердің кейбір белгілерінің ұқсастығына сүйеніп, олардың басқа белгілерінің
деұқсасболатындығытуралықорытындышығаруәдісі;
Дедукция-
жалпы қағидалары нақты жағдайларда қолданылатын ой қорыту әдісі;
объектілердің кейбір белгілерінің ұқсастығына сүйеніп, олардың басқа белгілерінің де ұқсас болатындығы туралы қорытынды шығару әдісі;
объектінің қасиеттерін зерттеу модельдің қасиеттерін зерттеумен алмастырылатын әдіс;
объектілер класының бөліктері туралы білімдер негізінде жалпы қорытынды жасалатын ой қорыту әдісі;
зерттелетін объектілердің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын ойша
тағайындауәдісі.
Математиканы оқытудағы танымның ғылыми әдістері:
эксперимент, анализ, синтез, аналогия, салыстыру, т.б.;
әңгімелесу, әңгіме, түсіндіру, т.б.;
практикалық әдіс, дәріс, семинар, т.б.;
дамыта оқыту әдісі, бағдарламалық әдіс, жинақтау әдісі, т.б.;
проблемалық әдіс,интерактивті әдіс, активтік әдіс, т.б.
Өзіндік жұмыстар ... бойынша жіктеледі:
дидактикалық мақсаттары, даралау дәрежесі, білім мазмұны, оқушылардың ізденімпаздық дәрежесі;
оқытудың мазмұны мен формалары;
оқытудың құралдары мен әдістері;
оқытудың түрлері мен мазмұны;
математикалық мақсаттары, қиындық дәрежесі, оқыту әдістері, оқушылардың білім дәрежесі.
Жоспарлау жүйесі бойынша сабаққа даярланудың кезеңдерін белгілеп көрсетіңіз:
жаңа оқу жылына дайындық;
тақырып бойынша сабақтар жүйесіне дайындық;
күнделікті сабаққа дайындық;
апталық дайындық;
оқу тоқсанына дайындық.
Индукция танымның
логикалық әдісі;
сызықтық әдісі;
эмпирикалық әдісі;
аксиоматикалық әдісі;
алгоритмдік әдісі.
Танымның логикалық әдістері:
анализ әдісі
синтез әдісі;
индукция әдісі
көрнекілік әдіс
практикалық әдіс
Бақылау-танымның:
эмпирикалық әдісі;
индукциялық әдісі;
алгоритмдік әдісі;
логарифмдік әдісі.
сұрақ-жауап әдісі;
Синтез-танымның
логикалық әдісі;
эмпирикалық әдісі;
алгоритмдік әдісі
логарифмдік әдісі.
индукциялық әдісі;
Дедукция мен индукция - танымның:
индукциялық әдісі;
.
логикалық әдісі;
эмпирикалық әдісі;
алгоритмдік әдісі;
логарифмдік әдісі.
Математиканың жалпы әдісі:
салыстыру әдісі;
аксиоматикалық әдіс;
дедуктивтік әдіс;
индуктивтік әдіс;
интегралдық әдіс;
Эксперимент-танымның:
индукциялық әдісі;
ғылыми әдісі;
программаланған әдісі;
алгоритмдік әдісі;
логарифмдік әдісі.
Векторлық және координаталық әдіс математиканың ... әдісі
дербес
жалпы
дедукциялық
индукциялық
алгоритмдік
