i. ව්‍යවස්ථාදායක, විධායක සහ අධිකරණ බලතල තුනම එකම පාලන මණ්ඩලයකට අයත් විය.

ii. විධායකය හා අධිකරණය සම්පුර්ණයෙන්ම රජතුමාගේ පාලනය යටතේවිය.

iii. විධායකය හා ව්‍යවස්ථාදායකය එකම මණ්ඩලයකට අයත්ව තිබූ අතර අධිකරණය ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක විය.

iv. අධිකරණය සහ ව්‍යවස්ථාදායකය එක්වෙමින් විධායකය පාලනය කළහ.

v. විධායකය පමණක් රාජ්‍යමණ්ඩලය සතු විය.

i. සන්ථාගාරයක යෝජනා සම්මත වන්නේ සර්වජන ඡන්දයකි.

ii. තීරණයක් සම්මත වන්නේ සම්පූර්ණ මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සකච්ඡාවෙන් පසුව ජනාධිපති අනුමැතියෙන්ය.

iii. තෙවරක් කියවීමෙන් පසුව තුෂ්ණිම්භූතව සිටිම හෝ විරෝධතාවක් නොමැතිව එකච්ඡන්දයෙන් සම්මත කෙරේ.

iv. සන්ථාගාරයේ සභාපති විසින් එක පැත්තකින් තීරණ ගනී.

v. සන්ථාගාර තීරණ සම්මත කිරීමේදී පාර්ලිමේන්තුවේ ආරක්ෂක හමුදා මැදිහත් වේ.

i. රාජ්‍යධර්ම පිළිබඳ කිසිඳු අවබෝධයකින් තොරව පාලනය කළ යුතුය.

ii. යුධ හරඹ පිළිබඳව හැකියාවක් නොවීම විශේෂත්වයකි.

iii. එම කුමාරයාට ඇත්, අස්, කඩු, දුනු, ශිල්ප යනාදිය පිළිබඳ පරතෙර පැමිණ තිබිය යුතුය.

iv. රාජ්‍ය ව්‍යවස්ථාවක ආරක්ෂකයා විය යුතුය.

v. භික්ෂු සංඝයාගේ නියෝගයන්ට පමණක් රජතුමා බලපෑම් සිදු කළ යුතුය.

i. අධිපතිවාදී තක්සේරු ක්‍රමය

ii. වාණිජ පාලන ක්‍රමය

iii. සමුහාණ්ඩු ක්‍රමය

iv. ගෝත්‍රානුගත පාලන ක්‍රමය

v. භික්ෂු සංඝ පාලන ක්‍රමය

i. පසේනදී රජතුමා බුදුරදුන්වහන්සේට විරුද්ධව කටයුතු කළේය.

ii. බුදුරජාණන් වහන්සේ තම රටේ ජනයාට ආගමික වශයෙන් බලපෑම් කළහ.

iii. පසේනදී රජතුමා බුදුරදුන් වහන්සේගේ ඥාතියකු වියැයි සැලකූවෙකි.

iv. බුදුරජාණන් වහන්සේ රජතුමාට කිසිදු දේශනා කළේ නැත.

v. බුදුරදුන් වහන්සේ පසේනදී රජුගේ රාජ්‍යයෙන් ඈත් විය.

i. තම රාජ්‍යයෙන් භික්ෂූන් පැහැරගනිමින් බුදුරදුන් වහන්සේගේ පක්ෂය බිඳ දැමීය.

ii. ජේතවනාරාමය සෙරින රජකීය භූමියක් බවට පත් කළේය.

iii. සුදත්ත වැනි සිටුවරුන්ට ආරාම පිහිටුවීමට අවසර දී ජේතවනාරාමය වැනි ආශිර්වාද සන්ධිස්ථානයක් බිහි කළේය.

iv. බුදුරදුන්වහන්සේට පන්සල් ඉදිකිරීමේ වගකීම ලබාදී කටයුතු කළේය.

v. බුදුරජාණන් වහන්සේට කවදාවත් උදෙසා ආහාර දී නැත.

i. ‘‘රජතුමනි, ඔබගේ අධිපතිත්වය තැබීම බිහිසුණු ක්‍රියාවකි.’’

ii. ‘‘රජතුමනි, ගිනියම් ලෙස භික්ෂූන් පාලනය කරන්න.’’

iii. ‘‘රජතුමනි, සර්පයාත්, ගිනි දළුවත්, කුඩා සාමණේරයාත්, රජ කුමාරයාත්, ළදරු යැයි නොසිතන්න.’’

iv. ‘‘රජතුමනි, විශ්වාසයෙන් පිරි විමුක්තියක්ම උදෙසා ආගම පාලනය කළ යුතුය.’’

v. ‘‘රජතුමනි, ශාක්‍ය දේශයෙන් කිසිවෙකු සමඟ විවාහ නොකරන්න.’’

i. බිම්බිසාර රජතුමා බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආගම විරුද්ධව කටයුතු කළේය.

ii. බුදුරදුන් වහන්සේ බිම්බිසාර රජුගේ සිරකරුවෙකු විය.

iii. බුදුරදුන් වහන්සේ පැවිදි වී සැරිසරණ විට මුණ ගැසී, ඉන්පසු සමීප සබඳතාවයක් පැවතුණි.

iv. බිම්බිසාර රජු බුදුරදුන් වහන්සේගේ දේශනා පිළිගැනීමෙන් තැකීමක් පළ කළේ නැත.

v. බිම්බිසාර රජතුමා බුදුරජාණන් වහන්සේ සමඟ කිසිඳු දහම් සාකච්ඡාවක් සිදුකර නොමැත.

i. රන්වන් සිරුරකින් යුක්ත වීම

ii. මනා පෞරුෂත්වයකින් යුක්ත වීම.

iii. බුදුරදුන්වහන්සේ සමඟ කාලය ගත කිරීම.

iv. ව්‍යාජව රාජ්‍ය බලය පාවිච්චි කිරීම.

v. භික්ෂූන්ට උදේසන්ව දාන පූජා කිරීම.

i. රජුගේ තීරණ වලට විරුද්ධව පුරෝහිතයන්ට අභියාචනා ඉදිරිපත් කළ හැකිය.

ii. රජුගේ තීරණ වලට පුරෝහිතයන් සහ ඇමතිවරුන් විසින් උපදෙස් ලබා දිය හැකි විය.

iii. රජුගේ තීරණ පිළිබඳව කිසිඳු විකල්ප මතයක් පුරෝහිතයාට පළ කිරීමට අවසර තිබුණි.

iv. රජුගේ තීරණ අභිබවා කිසිවෙකුට ක්‍රියා කළ නොහැකි වූ අතර, එයට විරුද්ධව ක්‍රියා කිරීම දඬුවම් ලැබිය හැකි වරදක් විය.

v. රජුගේ නීති ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා පමණක් ඔහුට බලය හිමිවූ අතර, නීති පනවීම සහ විනිශ්චය කිරීම සඳහා වෙනත් නිලධාරීන් පත් විය.

i. රාජ්‍ය ආරක්ෂාව පවරා තිබූයේ නගර ගුත්තිකයාටය.

ii. රාජ්‍ය ආරක්ෂාව සඳහා සෙරින හමුදා බලකාය ක්‍රියාත්මක විය.

iii. සතුරු ආක්‍රමණ වලට එරෙහිව රට ආරක්ෂා කිරීමේ වගකීම ඇත්, අස්, රිය, පාබල යන බහු ව්‍යාප්ත හමුදා කණ්ඩායමකට හිමිවිය.

iv. රාජ්‍ය ආරක්ෂාව අධීක්ෂණය කළේ භාණ්ඩාගාරිකයා විසින්ය.

v. ආරක්ෂක ක්‍රමය ව්‍යවස්ථාදායක බලතලය යටතේ ක්‍රියාත්මක විය.

i. හිස ගසා දැමීම, උල තැබීම, අත් පා සිඳ දැමීම වැනි දඬුවම් ක්‍රම භාවිත වී ඇත.

ii. සමාජික වරදකාරයන්ට පමණක් වධ දඬුවම් ලබා දී ඇත.

iii. සමාජ සම්මතවලට අනුව පමණක් දඬුවම් ලබා දීම සිදු විය.

iv. තීන්දු කිරීම පමණක් වධ දඬුවමක් ලෙස සලකා ඇත.

v. දඬුවම් ක්‍රම සියල්ලම වටපිටාවට අනුව තීරණය කළේ නගර ගුත්තිකයාය.

i. ගෝත්‍රික නායකයෙකුගේ තනි පාලනය යටතේ පාලනය විය.

ii. වජ්ජි හා මල්ල රාජ්‍යය තනි පාලනයක් යටතේ ක්‍රියාත්මක විය.

iii. කුසිනාරා හා පාවා යන නගර සමුහාණ්ඩු ක්‍රමය යටතේ පාලනය වූයේ මල්ලයන් විසිනි.

iv. ශාක්‍ය ජනපදය සමුහාණ්ඩු ක්‍රමය යටතේ පවතිනු නොලැබීය.

v. සමූහාණ්ඩුවල රාජ්‍ය ප්‍රධානියා අනිවාර්යයෙන්ම භාණ්ඩාගාරිකයෙකු විය.

i. සමුහාණ්ඩු රාජ්‍යයන් ව්‍යවස්ථා රහිතව පාලනය විය.

ii. ලිච්ඡවීන් අනුගමනය කළ සප්ත අපරිහානී ධර්ම වැනි සටහන්වීම් ව්‍යවස්ථා නොවෙයි.

iii. සමුහාණ්ඩුවල රජවරුන්ගේ තනි බලය විශාල විය.

iv. සප්ත අපරිහානී ධර්ම යටතේ සමුහාණ්ඩු පාලනය ව්‍යවස්ථානුකූලව පැවති බවට සාක්ෂි ඇත.

v. සමුහාණ්ඩු ක්‍රමය පවත්වාගෙන යාමට කිසිදු සංවිධානාත්මක ක්‍රමයක් නොවිය.

i. ගම් ප්‍රධානියා භාණ්ඩාගාරිකයා විය.

ii. ග්‍රාම භෝජකයාගේ වගකීම රාජ්‍ය ආරක්ෂාව විය.

iii. ගම් පාලනය භාරව සිටි ගාමිණි, පාරම්පරික බමුණකු හෝ වංශවත් පුද්ගලයෙකු විය.

iv. ගමක් පාලනය කළේ නගර ගුත්තිකයා විය.

v. ගම් මට්ටමේ සියලුම කටයුතු කළේ සෙන්පති විය.

i. වාණිජ මිල පාලනය කිරීම රාජ්‍යයට අදාළ කාර්යයක් නොවිය.

ii. භාණ්ඩාගාරිකයාගේ වගකීම රාජ්‍ය ආරක්ෂාව විය.

iii. රාසි වඩ්ඪකයාගේ වගකීම වාණිජ අධීක්ෂණය විය.

iv. රාජ්‍ය සේවකයින්ට වැටුප් ගෙවීම භාරව සිටින්නේ රාසි වඩ්ඪකයෙකි.

v. දේශීය ව්‍යාපාරයන්ට පමණක් නීතිගත පාලනය පැවතිණි.

i. සටන් උපක්‍රම ලෙස ආගමික ව්‍යාපාර භාවිත විය.

ii. යුද්ධය, විවාහය හා කූට උපක්‍රම යන උපක්‍රම මගින් රාජ්‍යයන් අල්ලාගැනීම සිදු විය.

iii. රාජ්‍යයන් අල්ලා ගැනීම සඳහා රාජ්‍ය ආර්ථික බලය පමණක් භාවිත විය.

iv. සටන්වලදී භාණ්ඩාගාරිකයාගේ උපදෙස් අනුව ක්‍රියා කළහ.

v. උපායශීලී ක්‍රියාවලියන් තහනම් කර තිබුණි.

i. එය ලිච්ඡවීන්ගේ සප්ත අපරිහානී ධර්මයකි.

ii. මත්ස්‍ය න්‍යාය යනු වජ්ජි රාජ්‍යය පවත්වාගෙන යාමට භාවිත කළ නීති ක්‍රමයකි.

iii. මත්ස්‍ය න්‍යාය අනුව බලවත් රාජ්‍යයන් කුඩා රාජ්‍යයන් අල්ලා ගැනීමට උත්සාහ කළහ.

iv. එය පාලනයක් නොව, ආගමික උත්සවයකි.

v. එය භාවිතා වන්නේ ගමක පාලනය සඳහාය.

i. නීති පනවීම, ක්‍රියාත්මක කිරීම සහ විනිශ්චය කිරීම වෙන වෙනම නිලධාරීන් විසින් කළහ.

ii. රජුට නීති ක්‍රියාත්මක කිරීමට පමණක් බලය හිමිවිය.

iii. නීතිමය තීන්දු ලබාදීමේදී පුරෝහිතයන්ගේ සහය අනිවාර්ය විය.

iv. නීති පනවීම, ක්‍රියාත්මක කිරීම හා දඬුවම් පැනවීම වැනි සියලුම කටයුතු රජුගේම කාර්යයන් වූහ.

v. නීති ක්‍රියාත්මක කිරීම නගර ගුත්තිකයාගේ වගකීම විය.