Сабақ барысында мұғалім оқушылардың жаңа білімді меңгеруіне көмектесу үшін түрлі әрекеттерді ұйымдастырды: топтық жұмыс жүргізді, сұрақ-жауап әдісін қолданды, нақты мысалдар келтірді, тақтамен жұмыс жасатты. Бұл жағдайда мұғалімнің оқыту әдісін жүзеге асыру үшін қолданған нақты әрекеттері не деп аталады? Ол оқыту әдісінің элементі болып табылады.

Мұғалім оқушыларға жаңа тақырып бойынша тәжірибе жасау, қолмен жұмыс істейтін тапсырмалар орындау, жаттығулар шешу секілді әрекеттерді ұйымдастырды. Оқушылар өздері құрал-жабдықтарды пайдаланып, нақты дағдыларды меңгерді. Бұл жағдайда мұғалім қолданған оқыту әдістері қай топқа жатады?

Сабақта мұғалім жаңа тақырыпты түсіндіру барысында видеоролик көрсетті, сызбалар мен суреттерді пайдаланды, тақырыпқа байланысты нақты модельдер мен құралдарды көрсетті. Бұл тәсілдер оқушылардың оқу материалын қабылдауын жеңілдетіп, есте сақтауын арттырды. Бұл жағдайда мұғалім қолданған әдістер қай оқыту әдістері тобына жатады?

Сабақта мұғалім жаңа тақырыпты оқушыларға өз бетімен түсіндіріп, нақты деректер мен мысалдар келтіріп, оқушылар тек тыңдаушы рөлінде болды. Сабақ барысында оқушылардан жауап алу, пікір айту қарастырылмады. Мұғалім қолданған оқыту әдісінің монологтік формасы қалай аталады?

Бәсекелестікке құрылғандықтан, топ ортақ шешімге келе алмайтын әңгіме түрі:

Мұғалім сабақты түсіндіру, көрсету, оқулықпен жұмыс істеу сияқты бірнеше түрлі әдістерді қолданып көрді, бірақ оқушылар тақырыпты толық түсіне алмады. Нәтижесінде ол нақты өмірден алынған жағдаятты ұсынып, оқушыларға сол мәселені топпен талқылап, шешім қабылдауға тапсырма берді. Бұл тәсіл оқушылардың қызығушылығын арттырып, сабақ тиімді өтті. Бұл жағдайда басқа әдістердің ешқайсысы тез және тиімді шешу мүмкіндігін бере алмаған кезде аралас әдістің қай түрі қолданылған?

Сабақ барысында мұғалім оқушыларды топқа бөліп, пікірталас ұйымдастырды, диалог жүргізді, дебат өткізіп, тренинг арқылы ой қозғады. Оқушылар белсенді қатысып, өз көзқарастарын дәлелдеді, бір-бірімен еркін пікір алмасты.Бұл жағдайда мұғалім қолданған әдістер қай оқыту әдістері тобына жатады?

Оқушының білім алуын қолдау үшін сұрақ қою тәсілдері:

Толық жауап беруге өз ойларын анық білдіруге, өз идеяларын дамытуға көмектесуге және тапсырманы орындау барысында бағдар беретін сұрақ қою тәсілі:

Сынақтан өткізу сұрағы:

Өткен материалға оралу, ой салу,  дұрысын қабылдау,  дұрысын қабылдау және толық жауап беруге итермелеу мақсатын көздейтін қарапайым сұрақ қою тәсілі:

Түрткі болу сұрағы:

Сабақта мұғалім бір оқушыдан сұраққа жауап сұрады, бірақ оқушы ойланып, жауап бере алмады. Мұғалім сол сұрақты басқа оқушыға қойып: «Бұл сұраққа басқа кім жауап бергісі келеді?» — деді. Осылайша, пікір алмасу жалғасып, бірнеше оқушы өз ойын айтты. Бұл жағдайда мұғалім қолданған сұрақ қою тәсілі қалай аталады?

Сабақ барысында мұғалім оқушыларға түрлі деңгейдегі сұрақтар қойды. Алдымен фактіге негізделген сұрақтар арқылы есте сақтауын тексерді, кейін оларды ойлануға, талдауға, салыстыруға бағыттайтын сұрақтар қойып, оқушылардың тақырыпты терең түсінуіне жол ашты. Бұл жағдайда оқушылардың тақырыпты түсінуіне қол жеткізу үшін мұғалім қандай сұрақ түрлерін қолданды?

Мұғалім сабақ соңында оқушыларға: «Өз көзқарасыңызды дәлелдермен қорғай отырып, қандай шешім қабылдар едіңіз?», «Осы тақырып бойынша жаңа идея ұсынып көріңіз», «Бүгінгі сабақтағы негізгі ойды тұжырымдаңыз» — деген сұрақтар қойды. Мұғалім жинақтау, бағалау деңгейіндегі тапсырмаларға бағытталған сұрақтардың қай түрін қолданды

Сабақта мұғалім оқушылардан: «Қазақстанның Астанасы қай қала?», «Үшбұрыштың ішкі бұрыштарының қосындысы неше градус?», «Зат есім дегеніміз не?» — сияқты нақты, нақты бір ғана дұрыс жауабы бар сұрақтар қойды. Оқушылардың жауаптары «дұрыс» немесе «дұрыс емес» деп бағаланды. Бұл жаттап алуға бағытталған қандай сұрақ түрі?

Бастаған істі аяғына дейін жеткіз, өз әрекетіңді жоспарла» ережесі қай принципке жатады?

Жеңілден ауырға, белгіліден белгісізге, қарапайымнан күрделіге» ережесі қай принципке жатады?

Көру (визуалды), есту (аудиалды) құралдары арқылы оқушылардың сезім мүшелеріне әсер ететін, «Білудің, танудың, ұғынудың басты құралы» деп сипатталатын оқыту принципі:

Оқытудағы саналылық пен белсенділік принципінің сипаттамасы:

Оқытудың ғылымилық принципінің мазмұны:

Сабақ барысында мұғалім оқушылардың жаңа алған білімдерін бекіту үшін әртүрлі тапсырмалар береді, өткен материалды жүйелі қайталап отырады. Нәтижесінде оқушылар білімді үстірт меңгермей, оны терең түсініп, ұзақ уақыт есте сақтай алады. Мұндай тәсіл оқыту үдерісінің тиімділігін арттыруға ықпал етеді. Мұғалімнің бұл әрекеті оқытудың қай принципін жүзеге асырады?

Оқытудың мазмұнын, ұйымдастыру түрлерін, әдістерін мақсат пен заңдылықтарға сай анықтайтын қағидалар жүйесі қалай аталады?

Оқытудың түсініктілік принципінің талабы:

Оқыту мен тәрбие жұмыстарын белгілі мақсатпен ұйымдастыру мұғалім мен оқушылар іс-әрекетінің үнемі жоспарлы түрде өтуіне әсер ететін принцип:

Жаңа материалды өткен материалмен байланыстыруды талап ететін принцип:

Мұғалім жаңа білімді түсіндіру кезінде оқушылардың бұрын меңгерген қарапайым түсініктеріне сүйенеді. Бұл тәсіл оқушыларды біртіндеп күрделі ұғымдарды меңгеруге және жаңа деректерді игеруге жетелейді. Осындай әдістемелік амал оқу материалының қабылдануын жеңілдетіп, оны түсінікті меңгеруге мүмкіндік береді.Түсініктілік принципін жүзеге асырудың негізгі шарты қайсысы?

Жаңа және дәстүрлі емес оқыту нысандарын қолдануды талап ететін принцип:

Мұғалім жаңа тоқсанға дайындық кезінде сабақ жоспарын жасады. Оқыту мен тәрбие жұмыстарын мақсатқа сай ұйымдастырып, сабақ кезеңдерін алдын ала ойластырды. Мұғалім мен оқушылардың іс-әрекеті өзара үйлесіп, сабақтардың дәйекті түрде өтуіне мүмкіндік туды. Мұндай дәйектілікке құрылған іс-әрекет оқытудың қай принципіне сәйкес келеді?

Мұғалімнің іс-әрекеті – оқушының жетістігін атап өту, оқу үдерісінде туындаған қиындықтарын түсіндіріп, оларды еңсеру жолдарын көрсету, дер кезінде қолдау көрсету. Ал оқушының іс-әрекеті – мұғалім берген кері байланысты қабылдап, қателерін түзету, оқу мақсатына жету үшін жаңа қадамдар жасау. Ынталандыру арқылы оқушылар мен мұғалім ойларын жинақтап әрекет етуге итермелейтін бағалау қалай аталады?

Бағалау тиімділігі қай жағдайда жоғары болады?

Семинар барысында ұстаздарға бағалаудың мәні түсіндірілді. А есімдегі мұғалім: «Бағалау – тек баға қою емес, мен үшін ең маңыздысы – оқушының қай тұста қиналып жатқанын анықтап, әрі қарай көмектесу. Сондықтан бағалаудың мақсатын түсініп, оқушы үшін қалай тиімді өткізу керектігін қарастырамын», – деді. Бұл мұғалімнің көзқарасы бағалаудың қай мақсатына сәйкес келеді?

Мұғалім сабақ алдында оқушылардың тақырып бойынша қандай білімдері бар, қандай дағдыларды меңгерген, және қандай тұстарда қиналуы мүмкін екенін анықтау үшін диагностикалық тапсырмалар жүргізді. Ол осы мәліметтерге сүйене отырып, бағалау критерийлері мен оқу мақсаттарын нақтылады. Бұл жағдайда бағалауды тиімді өткізу үшін мұғалім ең алдымен нені анықтады?

Сабақ барысында мұғалім жаңа тақырыпты түсіндіріп жатқан кезде сыныптағы тәртібі нашар оқушы жанындағы оқушыға сөйлеп, мұғалімнің сабақ түсіндіруіне кедергі жасады. Осы кезде мұғалім жазалау әдісінің қандай түрін қолданды?

Сабақ барысында мұғалім дайын ақпаратты беріп, оқушылардан оны жаттап алуын талап етудің орнына, түрлі тапсырмалар арқылы олардың өздігінен ойланып, зерттеп, түсінік қалыптастыруына, идея құруына жағдай жасады. Оқушылар белсенді болып, өзара пікір алмасып, білімді терең меңгерді. Бұл жағдайда мұғалімнің әрекеті сапалы және табысты оқыту бағдарламасының қандай идеясына негізделген?

Сабақ үстінде мұғалім оқушыларды белгілі бір мәселені талқылауға тартады. Олар өз ойларын еркін жеткізіп, бір-бірінің пікірін тыңдайды, сұрақтар қояды және дәлелдер келтіре отырып ой бөліседі. Осындай орта оқушылардың өз идеяларын қорғап, дәлелдеулеріне көмектеседі. Білім беруде оқушылардың өз идеяларын дәлелдеуіне көмектесетін оқытудың түрі?

Сабақта мұғалім тек білім берумен шектелмей, оқушының пәнді терең түсінуіне, алған білімін әртүрлі жағдайда және сыныптан тыс өмірлік тәжірибеде қолдана алуына жағдай жасайды. Мұндай тәсіл оқушының ойлау қабілетін дамытып, білімін тиімді пайдалануға ықпал етеді. Осындай мүмкіндік беретін оқыту қалай аталады?

Сабақта мұғалім оқушыларды өз ойларын тек айтуға ғана емес, оларды талдап, бағалауға, дәлелдермен негіздеуге бағыттайды. Бұл тәсіл білім алушыларға өз ойлау әрекеттерін қадағалап, ой процесін бақылауға мүмкіндік береді. Мұндай ерекшелік сыни тұрғыдан ойлаудың қандай сипатына тән?

Білім беру мен міндеттерін білуге негізделетін оқу мен оқыту үдерістері, тәжірибесі мен әдістері туралы терең білімділік, бұл:

Мұғалім сыныпта оқушылардың өзін-өзі ынталандырып, оқуға деген қызығушылығын арттыру үшін түрлі әдістер қолданады. Бұл жағдайда оқушылардың оқуға деген үмтылысы мен қызығушылығы қалай аталады?

Білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттары негізінде әзірленіп, оқу бағдарламалары арқылы айқындалады:

Білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттары негізінде әзірленіп, оқу бағдарламалары арқылы айқындалады:

Оқушыларды тең құқықты ортада тәрбиелеу үшін мұғалім жүргізетін дамыту жұмысы бағдарламасының мақсаты (Elliot):

Мектептерде оқыту мен оқуды жақсарту мақсатындағы күшті әрі орталықтандырылған тәсіл қалай аталады? 

Мектепте «Lesson Study» тәсілі негізінде зерттеу сабағы өткізіледі. Сабақ соңында мұғалімдер мен зерттеу тобы жиналып, сабақ барысын талдайды, оқушылардың оқу жетістіктерін бағалайды, алынған нәтижелерге сүйене отырып келесі қадамдарды анықтайды. Мұндай әрекет зерттеу сабағы аяқталғаннан кейін арнайы белгіленген құрылым бойынша жүзеге асырылады. Lesson Study тәсіліндегі зерттеу сабағы аяқталғаннан кейінгі кезеңдердің бірі ретінде не қарастырылады?

Сабақ барысында мұғалім оқушыларды шағын топтарға біріктіріп, ортақ мәселені талқылауды ұйымдастырады. Әр оқушы өз пікірін айтып қана қоймай, оны дәлелдермен негіздейді, басқалардың ойына сын тұрғысынан қарайды және ортақ қорытындыға келуге тырысады. Осындай әңгіме барысында білім алуда жоғары нәтижелерге қол жеткізіледі.Осы жағдайда қолданылған Мерсердің зерттеуіне сәйкес, табысты талқылауларда басым болатын әңгіменің түрі қалай аталады?

 Л. Шульман құзырлы мұғалімнің кәсіби деңгейін сипаттайтын үш негізгі белгіні айқындаған. Солардың бірі – оқытудың тәжірибелік дағдылары. Бұл белгі мұғалімнің оқушылардың білімін бағалау, ынталандыру және сабақты тиімді жоспарлау әдістемелерін меңгеруімен көрініс табады. Л. Шульман анықтаған құзырлы мұғалімге тән үш белгінің бірі ретінде оқытудың тәжірибелік дағдылары қалай сипатталады?

Сабақта мұғалім оқушыларды бір мәселе төңірегінде пікір алмасуға бағыттайды. Талқылау барысында оқушылар «мүмкін», «егер», «бәлкім» деген сөздер арқылы болжам жасап, өз ойларын «сондықтан» деп дәлелдеуге тырысады. Мұндай әңгіме түрі қалай аталады?

Жаңа материалды өткен материалмен байланыстыруды талап ететін принцип: