wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Тіл біліміне тест

Total questions: 148

Worksheet time: 2hrs 34mins

Name
Class
Date
1.

Деривациялық мағына:

a)

бастапқы тіл бірліктерінен басқа туынды тіл бірліктерін жасау процесі;

b)

сөздердің қосарлануынан туандаған жаңа лексикалық мағына;

c)

сөз түрлендіруші аффикстердің грамматикалық мағынасы;

d)

сөз бен сөзді байланыстыратын көмекшілік қасиеті бар қосымша мағына;

e)

өзге тілден тіл бірліктерінен басқа туынды тіл бірліктерін жасау процесі;

2.

Реляциялық мағына:

a)

сөз түрлендіруші аффикстердің грамматикалық мағынасы;

b)

сөз тудырушы аффикстердің грамматикалық мағынасы;

c)

лексикалық мағына;

d)

түбір морфема;

e)

бастапқы тіл бірліктерінен басқа туынды тіл бірліктерін жасау процесі;

3.

Жазудың түрлері:

a)

пиктографиялық жазу, идеографиялық жазу, буын жазуы, әріп жазуы;

b)

қазақша, орысша, арабша, латынша жазу түрлері;

c)

көне түркі жазуы, Орхон-Енисей жазуы, ұйғыр жазуы;

d)

таңбалы жазу, рун жазуы, құпия жазу, символикалық жазу;

e)

буын жазуы, әріп жазуы.

4.

Суффикс:

a)

түбірдің соңында жалғанады

b)

түбірдің ішінде жалғанады

c)

түбірдің алдында жалғанады

d)

түбірдің алдында да, соңында да жалғанады

e)

түбірге қатысы жоқ

5.

Субстантивтену дегеніміз:

a)

басқа бір сөз табының зат есімге ауысуы;

b)

сын есімге ауысуы;

c)

үстеуге ауысуы;

d)

етістікке ауысуы;

e)

есімдікке ауысуы.

6.

«Көлшіктерге» сөзінде неше морфема бар?

a)

4

b)

2

c)

3

d)

5

e)

6

7.

Сіңісу құбылысын анықта:

(a)  

8.

«Көлшіктерге» сөзінде неше морфема бар?

a)

4

b)

2

c)

3

d)

5

e)

6

9.

Сіңісу құбылысын анықта:

a)

сексен, тоқсан, апар, әкел;

b)

сары, сарығ, сарғай;

c)

мол, көп, аз, молай;

d)

босқа, текке, бекерге, кешке;

e)

қара ат, қара ала ат;

10.

Даралаушы тілдер тобын көрсет:

a)

қытай, вьетнам, бирма, тай, тибет, малаия-полинезей тілдері;

b)

чукот тілі, коряк, тулу, неевх, юкагир, ительмен тілі;

c)

орыс, неміс,грек, араб тілдері;

d)

түркі тілдері, моңғол, угро-фин тілдері;

e)

дұрыс жауабы жоқ;

11.

Полисинтетикалық типтегі тілдер:

a)

чукот тілі, коряк, тулу, неевх, юкагир, ительмен тілі;

b)

орыс, неміс,грек, араб тілдері;

c)

түркі тілдері, моңғол, угро-фин тілдері;

d)

қытай, вьетнам, бирма, тай, тибет, малаия-полинезей тілдері;

e)

дұрыс жауабы жоқ.

12.

Агглютинативті тілдер:

a)

түркі тілдері, моңғол, угро-фин тілдері;

b)

чукот тілі, коряк, тулу, неевх, юкагир, ительмен тілі;

c)

орыс, неміс,грек, араб тілдері;

d)

қытай, вьетнам, бирма, тай, тибет, малаия-полинезей тілдері;

e)

дұрыс жауабы жоқ;

13.

Флективті тілдер:

a)

орыс, неміс,грек, араб тілдері;

b)

чукот тілі, коряк, тулу, неевх, юкагир, ительмен тілі;

c)

түркі тілдері, моңғол, угро-фин тілдері;

d)

қытай, вьетнам, бирма, тай, тибет, малаия-полинезей тілдері;

e)

дұрыс жауабы жоқ;

14.

Тілдің шығуының эмоционалды теориясы қай ғасырларға тән:

a)

ХҮІІІ - ХХғ.ғ;

b)

ҮІ - ХІІғ.ғ;

c)

ХХғ;

d)

ҮІІІ - ХҮғ.ғ;

15.

Тілдің шығуының эмоционалды теориясы қай ғасырларға тән:

a)

ХҮІІІ - ХХғ.ғ

b)

ҮІ - ХІІғ.ғ

c)

ХХғ

d)

ҮІІІ - ХҮғ.ғ

e)

ХҮ - ХҮІІІғ.ғ.

16.

Тілдердің типологиялық топтастырылуы:

a)

Тілдердің құрылымындағы ұқсастығына қарай

b)

Тілдердің туыстығына қарай

c)

Тілдердің байланысына қарай

d)

Тілдердің тілдік одақтарға бірігуіне қарай

e)

Тілдердің функционалды сипатына қарай

17.

Тіл білімі қайсы ғылымдар қатарында:

a)

Қоғамдық ғылымдар

b)

Жаратылыстану ғылымдары

c)

Дәл ғылымдар

d)

Ғылымдардың түйіскен саласы

e)

«Өзін және өзі үшін зерттелетін» сала

18.

Тіл білімінде ХХ ғасырда пайда болған ғылым салалары:

a)

Психолингвистика, социолингвистика, лингвомәдениеттану

b)

Философия, саяси экономика

c)

Тарих, археология, этнография

d)

Педагогика, психология

e)

Палеонтология

19.

Тіл дамуына әсер ететін негізгі сыртқы факторлар:

a)

Қоғамдық-әлеуметтік өзгерістер

b)

Халықтың әлеуметтік құрамы

c)

Ғылым, техника

d)

Идеология

e)

Көркем әдебиет

20.

Тіл мен ойлаудың өзара байланысын зерттейтін сала:

a)

Психолингвистика

b)

Лингвосемиотика

c)

Менталингвистика

d)

Этнолингвистика

e)

Социолингвистика

21.

Тіл мен ойлаудың байланысын зерттеудің негізгі аспектісі:

a)

Ойлау мен тілді біртұтас комплекс ретінде танытатын ішкі сөз қыры

b)

Гносеологиялық (танымдық) аспект

c)

Психологиялық аспект

d)

Синтаксистік және логика-грамматикалық аспект

22.

Тіл мен ойлаудың байланысы

a)

Тіл мен ой өзара тығыз байланысты, бірінсіз-бірі өмір сүре алмайды

b)

Тіл мен ой тепе-тең бірлікте, ешқандай айырмашылығы жоқ

c)

Тіл мен ойлау арасында ешқандай бірлік жоқ , бір-бірінен бөлек те өмір сүре алады

d)

Тіл ойсыз да өмір сүреді

e)

Тіл мен ойдың байланысы физиологиялық сипатта

23.

Тіл жүйесі деген:

a)

Табиғи тілдің бір-біріне тәуелді, шартты қатынаста бола отырып, оның біртұтастығын жасайтын элементтердің жиынтығы

b)

Тілдің иерархиялық қатынастары

c)

Тіл жүйесіндегі парадигмалық қатынастар

d)

Тіл жүйесіндегі синтагмалық қатынастар

e)

Тілдік қабаттардың жиынтығы

24.

Семиотика:

a)

Тілдік таңбалар жүйесі

b)

Сигналдық таңбалар жүйесі

c)

Акустикалық таңбалар жүйесі

d)

Ымдау, нұсқау таңбалары

e)

Жалпы таңбалар жүйесі туралы ғылым

25.

Тілдік таңбалар жүйесінің көрсеткіші:

a)

Тіл құрылымындағы барлық элементтер

b)

Синтаксистік тіл бірліктері

c)

Морфологиялық тіл бірліктері

d)

Тек сөздер жүйесі

e)

Тек дыбыстар жүйесі

26.

Тілдік таңбалардың тілдік емес таңбалардан өзіндік ерекшелігі:

a)

Тіл жүйесінгдегі барлық элементтермен қатынаста болатыны

b)

Адамдардың бәріне ортақтығы

c)

Белгіл бір жайды хабарлайтыны

d)

Сигналдық белгілерді білдіретіні

e)

Символдық белгілерді бі

27.

Тілдік таңбалардың қалыптасу ерекшеліктері:

a)

Тілдік таңбалар акустикамен, дыбысталумен байланысты құбылыс

b)

Тілдік таңбалар бір жақты құбылыс

c)

Тілдік таңбалар екі жақты құбылыс

d)

Тек ішкі идеялық мазмұнмен байланысты құбылыс

e)

Тілдік емес таңбалармен бірдей

28.

Тілдік таңбалардың сипаты:

a)

Әрі таңбаланушы, әрі таңбалаушы сипатқа ие.

b)

Тек таңбаушы сипатқа ие

c)

Тілде таңбалық сипат жоқ

d)

Тек таңбаланушы сипатқа ие

e)

Тілдік таңба тек атауыш сөздерге тән

29.

Грамматикалық форма:

a)

Грамматикалық мағынаның қалыпты көрінісін білдіретін тілдік тұлға.

b)

Сөздің сыртқы тұлғасы

c)

Грамматикалық тәсілдер

d)

Грамматикалық мағынаны берудің ситетикалық тәсілдері

e)

Грамматикалық мағынаны берудің аналитикалық тәсілдері

30.

Грамматикалық мағына:

a)

Сөзжасам я сөз түрлендіруші қосымшалар білдіретін мағына.

b)

Сөздердің жалпы мағынасы

c)

Сөз табындағы жеке категориялардың мағынасы

d)

Синтаксистік категориялар мен тәсілдер арқылы берілетін мағына

e)

Сөз таптары мен синтаксистік құрылымдардың жинақталған, дерексізденген қалыпты мағынасы

31.

Грамматикалық құрылыстың негізі:

a)

Сөз

b)

Грамматикалық категориялар

c)

Морфема

d)

Сөз тіркестері

e)

Сөзжасам

32.

Аффикстік морфеманың түрлері:

4 lines
33.

Аффикстік морфеманың түрлері:

a)

жұрнақ пен жалғау

b)

жұрнақтар

c)

жалғаулар

d)

префикс

e)

түбір мен қосымша

34.

Тілдің тез дамитын саласы:

a)

Лексика

b)

Грамматика

c)

Семантика

d)

Сөз тіркестері

e)

Терминдер

35.

Тіл дамуының негізгі жалпы заңдылығы:

a)

Эволюциялық жолмен дамуы

b)

Сатылап дамуы

c)

Тоғысуы

d)

Революциялық жолмен дамуы

e)

Тілдердің бір-біріне әсері

36.

Тілдің функциялық негізгі қызметі:

a)

Тілдің қарым-қатынастық қызметі

b)

Тілдің танымдық, экспрессивтік қызметі

c)

Тілдің эмоционалдық қызметі

d)

Тілдің метатілдік қызметі

e)

Тілдің таңбалық қызметі

37.

Салыстырмалы-тарихи әдіс:

a)

Тілдердің туыстығын, тегін анықтауда қолданылады

b)

Тіл фактілерін салыстыруда қолданылады

c)

туыс емес тілдерді зерттеуде қолданылады

d)

Қолданбалы тіл білімінде қолданылады

e)

Синхрондық зерттеуде қолданылады

38.

Өлі түбір дегеніміз:

a)

дербес қолданыла алмайтын түбірлер

b)

дербес қолданылатын түбірлер

c)

көнерген түбір

d)

мағынасы өзгерген түбір

e)

жалаң түбір

39.

Грамматикалық мағынаның қазақ тіліне тән басты тәсілі:

a)

аффикстік тәсіл

b)

ішкі флексия

c)

орын тәртібі

d)

екпін

e)

интонация

40.

Аналитикалық тәсіл арқылы жасалған сөз:

a)

келе жатыр

b)

орындық

c)

гүл

d)

оқырман

41.

Аналитикалық тәсіл арқылы жасалған сөз:

a)

келе жатыр

b)

орындық

c)

гүл

d)

оқырман

e)

балалық

42.

Лексика-семантикалық тәсіл арқылы жасалған туынды сөз.

a)

жақында

b)

зерттеу

c)

ширақ жігіт

d)

пысық

e)

зерек

43.

Лексика-семантикалық тәсіл арқылы жасалған туынды сөз.

a)

екпінді

b)

ақымақ

c)

гүлді

d)

шеберлік

e)

керекті

44.

Фразеологияның зерттеу объектісі.

a)

Тұрақты сөз тіркестері.

b)

Жергілікті тіл ерекшеліктері

c)

Сөз мағынасының дамуы

d)

Күрделі сөздер

e)

Еркін сөз тіркестері

45.

Фразеологизмге тән басты белгі.

a)

Образды мағынада болуы, даяр күйінде қолданылуы

b)

Сөздердің еркін тіркесіне сырттай ұқсастығы

c)

мақал-мәтелдерге ұқсастығы

d)

Құрамы бірнеше сөзден тұратындығы

e)

Құрамына басқа сөз қосу мүмкіндігі жоқтығы

46.

Аффикстік морфеманы көрсетіңіз:

a)

-сы

b)

анасы

c)

ана

d)

анасына

e)

аналар

47.

Идеоманы тауып, ажырат.

a)

жүрек жұтқан

b)

жүрегі суылдады

c)

мақтамен бауыздау

d)

шалқар көл

e)

тауықтың түсіне тары кірер

48.

Фразеологиялық тізбекті ажырат.

a)

қол қусыру

b)

ата жау

c)

алыс жерде

d)

жүрек жалғау

e)

тілі қышу

49.

Тілдің диалектология саласы:

a)

Жергілікті тіл ерекшеліктерін зерттейді

b)

Тілдегі сөздердің шығу тегін зерттейді

c)

Сөз мағынасының дамуын зерттейді

d)

Жер

50.

Тілдің диалектология саласы:

a)

Жергілікті тіл ерекшеліктерін зерттейді

b)

Тілдегі сөздердің шығу тегін зерттейді

c)

Сөз мағынасының дамуын зерттейді

d)

Жер-су атауларын зерттейді

e)

Кісі атауларын зерттейді

51.

Сөздердің шығу тегін айқындауда этимологиялық принципі ең алдымен:

a)

Тілдердің шығу тегінің бірлігіне қарай топтастырылуына негізделуді талап етеді

b)

Туыстас тілдердегі дыбыстардың өзара сәйкестілік заңдылығын арқау етеді

c)

Сөздердің этимологиясын айқындауда оның құрамындағы морфологиялық өзгерістерді есепке алуды талап етеді

d)

Сөздің семантикалық жақтан өзгеруін, даму жолдарын есепке алуды талап етеді

e)

тарихи жағдайларды жете білуді талап етеді

52.

Сөздердің шығу тегін айқындауда морфологиялық принципі ең алдымен:

a)

Сөздердің этимологиясын айқындауда оның құрамындағы морфологиялық өзгерістерді есепке алуды талап етеді

b)

Туыстас тілдердегі дыбыстардың өзара сәйкестілік заңдылығын арқау етеді

c)

Тілдердің шығу тегінің бірлігіне қарай топтастырылуына негізделуді талап етеді

d)

Сөздің семантикалық жақтан өзгеруін, даму жолдарын есепке алуды талап етеді

e)

тарихи жағдайларды жете білуді талап етеді

53.

Сөздердің шығу тегін айқындауда фонетикалық принципі ең алдымен:

a)

Туыстас тілдердегі дыбыстардың өзара сәйкестілік заңдылығын арқау етеді

b)

Сөздердің этимологиясын айқындауда оның құрамындағы морфологиялық өзгерістерді есепке алуды талап етеді

c)

Тілдердің шығу тегінің бірлігіне қарай топтастырылуына негізделуді талап етеді

d)

Сөздің семантикалық жақтан өзгеруін, даму жолдарын есепке алуды талап етеді

54.

Сөз тудырудың лексика-семантикалық тәсілі:

a)

Сөздің мағыналық жақтан даму нәтижесінде қалыптасады

b)

Түбір морфемаға аффикстік морфемалар жалғану арқылы жасалады

c)

Сөздердің білдіретін ұғымдары қолданыстан шығу нәтижесінде жасалады

d)

күрделі біріккен сөздердің, сөз тіркестерінің, қос сөздердің негізінде жасалады

e)

Сөздердің орын тәртібі нәтижесінде жасалады

55.

Фразеологиялық единицалар үшін сөздердің лексикалық тіркесімділігі.

a)

міндетті емес

b)

міндетті шарт

c)

әрқашан міндетті

d)

кейде міндетті

e)

ешқайсысы дұрыс емес

56.

Сөйлем басқа тілдік единицалардан:

a)

Коммуникативтік қызметі арқылы ажыратылады

b)

Экспрессивтік қызметі арқылы ажыратылады

c)

Модальдық мағыналары арқылы ажыратылады

d)

Құрылымы арқылы ажыратылады

e)

Шақ көрсеткіші арқылы ажыратылады

57.

Синтаксистік сөз тіркесін ажырат.

a)

Қалың кітап

b)

Әке мен бала

c)

Салмақты да сабырлы

d)

Асан, Үсен

e)

Тауға қарай

58.

Еркін сөз тіркесі мүшеленетін тіркес бола отырып:

a)

мағыналық та, құрылымдық та бүтіндігін сақтайды

b)

тек мағыналық бүтіндігін сақтайды

c)

тек құрылымдық бүтіндігін сақтайды

d)

мағыналық бүтіндігін сақтамайды

e)

құрылымдық та, мағыналық та бүтіндігін сақтам

59.

Сөз таптарын лексика-грамматикалық категория деп қарайтын ғалымдар.

a)

А.А.Шахматов

b)

Ф.Ф.Фортунатов

c)

О.П.Суник

d)

А.А.Реформатский

e)

В.М.Жирмунский

60.

Сөз таптарын морфологиялық категория деп қараған ғалым.

a)

Л.В.Щерба

b)

Ф.Ф.Фортунатов

c)

О.П.Суник

d)

В.В.Виноградов

e)

И.А.Бодуэн де Куртенэ

61.

Сөздің тура немесе номинативті мағынасы:

a)

сөздің заттар мен құбылыстардың белгілерімен тікелей байланысты мағынасы

b)

сөздің сөйлемде белгілі бір синтаксистік қызмет атқаруына байланысты туған лексикалық мағына

c)

сөздің тұрақты сөз тіркестерінде көрінетін лексикалық мағынасы

d)

сөздің негізгі мағынасына үстелген қосымша мағына

e)

сөздің келтірінді мағынасы

62.

Сөздің фразеологиялық байлаулы мағынасы:

a)

сөздің тұрақты сөз тіркестерінде көрінетін лексикалық мағынасы

b)

сөздің сөйлемде белгілі бір синтаксистік қызмет атқаруына байланысты туған лексикалық мағына

c)

сөздің заттар мен құбылыстардың белгілерімен тікелей байланысты мағынасы

d)

сөздің негізгі мағынасына үстелген қосымша мағына

e)

сөздің келтірінді мағынасы

63.

Жылысу құбылысын көрсет:

a)

сары, сарығ, сарғай

b)

сексен, тоқсан, апар, әкел

c)

мол, көп, аз, молай

d)

босқа, текке, бекерге, кешке

e)

қара ат, қара ала ат

64.

Сөз таптарын таза грамматикалық катего

4 lines
65.

Сөз таптарын таза грамматикалық категория деп қарайтын ғалымдар.

a)

О.П.Суник.

b)

Ф.Ф.Фортунатов

c)

Л.В.Щерба., А.А.Потебня

d)

В.М.Жирмунский

e)

А.И.Смирницкий

66.

Тілдегі сөздердің түрленуін, өзгеру ережелерін тіл білімінің қай саласы белгілейді?

a)

Грамматика

b)

Фонетика

c)

Морфология

d)

Графика

e)

Синтаксис

67.

Қазақстанда тіл біліміндегі этнолингвистика мәселелерімен шұғылданған ғалым:

a)

М.М.Копыленко

b)

Л.В.Екшембеева

c)

Г.Гиздатов

d)

Н.И.Гайнуллин

e)

З.К.Сабитова

68.

Тіл және ұлт арақатынасын зерттейтін тіл біліміндегі бағыт:

a)

Этнолингвистика

b)

Этимология

c)

Семасиология

d)

Әлеуметтік лингвистика

69.

Тілді биологиялық құбылыстың қатарына жатқызған лингвист:

a)

А.Шлейхер

b)

Н.Я.Марр

c)

В.М.Жирмунский

d)

Ф.Ф.Фортунатов

e)

Л.В.Щерба

70.

Тіл білімінде тілдік единицалардың мағынасын (мазмұнын, ішкі жақтарын) тексеретін ілім:

a)

семасиология

b)

фонология

c)

лексикология

d)

грамматика

e)

фонетика

71.

Тіл мен сөздің айырмашылығын ең алғашқы көрсеткен ғалым:

a)

Фердинанд де Соссюр

b)

Бодуэн де Куртенэ

c)

А.А. Потебня

d)

Л.В. Щерба

e)

А. Байтұрсынов

72.

Тілдің негізгі қызметін көрсетіңіз.

a)

Эстетикалық

b)

Кульминативтік

73.

Тілді

4 lines
74.

Тілдің негізгі қызметін көрсетіңіз.

a)

Эстетикалық

b)

Кульминативтік

75.

Тілді биологиялық құбылыс деген кім?

a)

Шлейхер

b)

Марр

c)

Звегинцев

d)

Павлов

e)

Будагов

76.

Тілдің қандай құбылыс екенін ажыратыңыз?

a)

Қоғамдық құбылыс

b)

Табиғи құбылыс

c)

Саяси құбылыс

77.

Тіл қызмет ететін қоғамды атаңыз:

a)

Феодалдық қоғам

b)

Капиталистік қоғам

78.

Тілге тән бола алмайтын қасиетті табыңыз:

a)

Топтық қасиет

b)

Жүйелілік қасиет

c)

Белгілі қызмет атқару

79.

Дифференциялаушы қызметі басым тілдік таңбаны атаңыз:

a)

Сөз тіркесі

b)

Қосымша морфемалар

80.

Тіл білімінде тілдің белгілі бір дәуірдегі қалпын зерттейтін саланы атаңыз:

a)

Синхрония

b)

Парадигматика

c)

Синтагматика

d)

Диахрония

e)

Семасиология

81.

Тіл мен қоғамның байланысы:

a)

Тіл мен қоғам бір-бірімен байланысты, тілсіз қоғам болуы мүмкін емес

b)

Тіл және қоғам бір-бірімен байланысты емес, әрқайсысы өзінше өмір сүреді

c)

Тіл қоғамнан тыс кездейсоқ пайда болды, қоғам тілді дамыта алмады

d)

Тіл қоғам тумай тұрған кезде пайда болды

e)

Тіл таптық құбылыс

82.

Тіл мен ойлаудың байланысы:

a)

Тіл мен ойлау тығыз байланысты, бірінсіз-бірі өмір сүре алмайды

b)

Тіл мен ойлаудың арасында ешқандай байланыс жоқ

c)

Бірінің орнына бірі қызмет атқара алады

d)

Тіл ойсы

83.

Тілдің дыбыстық жүйесі тіл білімінің қай саласында қарастырылады?

a)

Фонетикада

b)

Лексикологияда

c)

Семасиологияда

d)

Этнолингвистикада

84.

Тілдің сөздік құрамы тіл білімінің қай саласында қарастырылады?

a)

Лексикологияда

b)

Грамматикада

c)

Фонетикада

d)

Этнолингвистикада

e)

Семасиологияда

85.

Тілдегі сөздің құрылысын тіл білімінің қай саласы қарастырады?

a)

Грамматикада

b)

Семасиологияда

c)

Фонетикада

d)

Этнолингвистикада

e)

Лексикологияда

86.

Тілді жаратылыс тану ғылымдарының қатарына қосқан лингвист ғалым:

a)

Август Шлейхер

b)

Фердинанд де Соссюр

c)

Вильгельм Фон Гумбольдт

d)

Франц Бопп

e)

Якоб Гримм

87.

Тіл танудағы антропоцентристік бағыттың басталуы:

a)

Тілдегі субъективтілік

b)

Грамматикалық құрылыс

c)

Тілдегі объективтілік

d)

Еліктеу

e)

Эмоция

88.

Функционалды синтаксистің басты бағыты:

a)

Контекст

b)

Қиысу

c)

Бірқұрамды сөйлем

d)

Форма

e)

Сөйлем мүшесі

89.

Ми мен сөйлеудің әрекетін танып білуде үлкен нәтижеге жеткен ғалымдар:

a)

И.М. Сеченов, И.П. Павлов

b)

Фердинанд де Соссюр

c)

Вильгельм Фон Гумболь

90.

Ми мен сөйлеудің әрекетін танып білуде үлкен нәтижеге жеткен ғалымдар:

a)

И.М. Сеченов, И.П. Павлов

b)

Фердинанд де Соссюр

c)

Вильгельм Фон Гумбольдт

d)

Н.Я.Марр

e)

Август Шлейхер

91.

Тілдік таңбаларды зерттейтін ғылым:

a)

Семиотика

b)

Этимология

c)

Фонетика

d)

Психолингвистика

e)

Этнолингвистика

92.

Таңбаның екі жақты болатынын, материалдық жағы сөз, сөздік форма, идеялық жағы - зат, ұғым, екеуі бір-біріне байланысты. Таңба дегеніміз екеуінің бірлігі деген:

a)

Ф. Де Соссюр

b)

Ф. ШлегелЬ

c)

А. Шлегель

d)

А. Шлейхер

e)

Франц Бопп

93.

Бір дәуірде өмір сүрген екі тілдің өзгеруі, дамуы мүмкін, екіншісі өзгеріссіз қалуы мүмкін. Біріншісі диахрондық, екіншісі синхрондық деп көрсеткен:

a)

Ф. Де Соссюр

b)

А.А. Виноградов

c)

Ф. Бопп

d)

В. Гумбольд

e)

Н. Я. Марр

94.

Тілдің өмір сүруі үшін қажет:

a)

Қоғам

b)

Ойлау

c)

Сөйлеу

d)

Тіл

e)

Сөз

95.

Ойды айтып жеткізудің материалдық құралы, тәсілі:

a)

Тіл

b)

Таңба

c)

Дыбыс

d)

Құбылыс

e)

Ұғым

96.

Тілді таңбалардың жүйесі деп есептеген лингвист:

a)

Ф. Де Соссюр

b)

Бодуэн де Куртенэ

c)

Я. Гримм

d)

А. А. Виноградов

e)

А. А. Реформатский

97.

Қоғам өміріндегі таңбалар табиғатын зерттейтін ғылымның аталуы:

a)

Семиология

b)

Психология

c)

Лингвистика

d)

Кибернетика

e)

Логика

98.

Тілдік таңбаның түрлері:

4 lines
99.

н зерттейтін ғылымның аталуы:

a)

Семиология

b)

Психология

c)

Лингвистика

d)

Кибернетика

e)

Логика

100.

Тілдік таңбаның түрлері:

a)

Фонема, морфема, сөз, сөз тіркесі, сөйлем

b)

Жол бойының белгілері, әскери сигналдар

c)

Әскери сигналдар, цифрлар

d)

Фонема, әскери сигналдар

e)

Дұрыс жауабы жоқ

101.

Қатынас жасау процесінде өз ойын, сезімін басқаларға білдіру, басқаның ойын білу мақсатында тілді қолдану қандай әркет?

a)

Сөйлеу

b)

Пікірлесу

c)

Сұхбаттасу

d)

Ой салу

e)

Ойлау

102.

Тілдің материалдық бірлігі, сөздің құрастырушы бөлшегі, тілдік форма:

a)

Дыбыс

b)

Сұхбаттасу

c)

Сөйлеу

d)

Ойлау

e)

Ұғым

103.

Адамдардың сан ғасырғы мол тәжірибесін сақтап, оларды ұрпақтан-ұрпаққа жеткізетін:

a)

Тіл

b)

Ойлау

c)

Сөз

d)

Сөйлеу

e)

Ұғым

104.

Тілдік бірліктердің мазмұны:

a)

Ұғым, мағына, ой

b)

Сөйлеу, сурттеу

c)

Сұхбат, ойталқы

d)

Сөз, тіл

e)

Сөйлем, әңгімелеу

105.

Сөз тіркесін құрастырушы сөздердің бір-бірімен матасуы қалай жүзеге асады?

a)

ілік жалғаулы сөз бен тәуелдік жалғаулы сөздің байланысы

b)

бағыныңқы сөз басыңқы сөздің ыңғайына грамматикалық мағынасына бағынады

c)

ұйытқы сөз бағыныңқы сөздің жанама септіктерге тұруын керек етеді

d)

басыныңқы мен бағыныңқы сөз байланысы

e)

бастауыш пен баяндауыш

106.

Сөз түрлендіруші жүрнақ жалғанған сөзді тап

a)

барып

b)

жүрек

c)

сана

d)

әнші

e)

сұрақ

107.

Көмекші сөздердің қай түрі сұрау, шектеу, күшейту, әр түрлі

4 lines
108.

Сөз түрлендіруші жүрнақ жалғанған сөзді тап

a)

барып

b)

жүрек

c)

сана

d)

әнші

e)

сұрақ

109.

Көмекші сөздердің қай түрі сұрау, шектеу, күшейту, әр түрлі көңіл күйі, т.б. мағыналарды білдіреді?

a)

демеуліктер

b)

септеуліктер

c)

жалғаулықтар

d)

артикльдер

e)

жұрнақтар

110.

Біртектес, өзара ыңғайлас грамматикалық мағыналарды білдіретін грамматикалық формалардың жиынтығын қалай атайды?

a)

грамматикалық категория

b)

грамматикалық мағына

c)

грамматикалық форма

d)

грамматикалық синоним

e)

грамматикалық сөздер

111.

Әрбір сөйлемге тән басты белгі қайсы?

a)

предикативтілік

b)

атау

c)

сілтеу

d)

сезіну

e)

көрсету

112.

Ұлтаралық, халықаралық қатынас тілдер тобы қайсы?

a)

ағылшын, француз, испан

b)

қазақ, өзбек, түрік, неміс

c)

неміс, итальян, швед

d)

жапон, вьетнам, кәріс

e)

өзбек, қырғыз

113.

Сөйлемнің құрылымдық үлгісі қандай?

a)

бастауыш-баяндауыштың үлгісі

b)

анықтау, толықтау үлгісі

c)

меңгеру үлгісі

d)

қабысу үлгісі

e)

жанасу үлгісі

114.

Кемінде екі дербес сөздің бағыныңқы-басыңқы грамматикалық байланысының негізінде тіркесуінен жасалған синтаксистік тұлғаны тап.

a)

сөз тіркесі

b)

сөйлем

c)

фразеологизм

d)

күрделі сөз

e)

сөйлемше

115.

Предикативтілік қай тұлғаға тән басты белгі?

a)

сөйлемге

b)

сөзге

c)

фонемаға

d)

сөз тіркесіне

e)

дыбысқа

116.

Грамматикалық категория дегеніміз не?

4 lines
117.

Грамматикалық категория дегеніміз не?

a)

біртектес, өзара ыңғайлас грамматикалық мағыналарды білдіретін грамматикалық формалардың жиынтығы

b)

әркелкі грамматикалық формалар жиынтығы

c)

сапалық көрсеткіштері бар грамматикалық формалар

d)

грамматикалық формалардың формальды жиынтығы

e)

дыбыстардың жиынтығы

118.

Көмекші сөздердің септеуліктер деген түрі қандай мағынаны білдіреді?

a)

сөйлем мүшелерінің арасындағы бағыныңқылық қатынасты, мекен-мезгілдік мағынаны білдіреді

b)

сөзге жалғанып формальды мағынаны білдіреді

c)

сөйлем мүшелерінің мағынасын білдіреді

d)

сөйлем мүшелерінің байланысу, қатыстық жағын білдіреді

e)

сөзге жалғанып, мағынаны өзгертеді

119.

Ұйытқы сөз бағыныңқы сөздің жанама септіктердің бірінде тұруын керек ететін байланыс қайсы?

a)

меңгеру

b)

қиысу

c)

матасу

d)

қабысу

e)

жанасу

120.

Тіркесу арқылы жасалған күрделі сан есімді тап

a)

он бір, отыз екі

b)

жиырма-отыз, үш-төрт

c)

екі-екі, бес-алты

d)

екінші, оныншы

e)

он-оннан, бес-алты

121.

Заттар мен құбылыстардың және олардың белгілерінің бейнесімен тікелей байланысты лексикалық мағынасы

a)

тура мағына

b)

ауыспалы мағына

c)

бояма мағына

d)

туынды мағына

e)

келтірінді мағына

122.

Басқа сөз таптарының сын есімге айналуы қалай аталады?

a)

адъективтену

b)

адвербиалдану

c)

субстантивтену

d)

атрибуттық

e)

объектілік

123.

Белгілі бір жағдайда дыбыстардың әлсі

4 lines
124.

ның сын есімге айналуы қалай аталады?

a)

адъективтену

b)

адвербиалдану

c)

субстантивтену

d)

атрибуттық

e)

объектілік

125.

Белгілі бір жағдайда дыбыстардың әлсіреп көмескіленуінен дыбыстардың өзгеруін қалай атайды?

a)

редукция

b)

метатеза

c)

гаплалогия

d)

элизия

e)

протеза

126.

Мағына мен дыбысталудың бірлігінен тұратын ең кіші тілдік элемент.

a)

морфема

b)

буын

c)

сөз

d)

синтагма

e)

екпін

127.

Тіл қандай құбылыстардың қатарына жатады?

a)

қоғамдық құбылыстар

b)

табиғат құбылыстары

c)

әлеуметтік

d)

физиологиялық

e)

саяси

128.

Дауыстылар мен дауыссыздардың артикуляциялық жақтарын анықтаған кім?

a)

Б. Де Куртенэ

b)

Ф. Де Соссюр

c)

В.Гумбольдт

d)

І.Кеңесбаев

e)

Қ.Аханов

129.

Палаталь қандай дауысты дыбыстар

a)

жіңішке дауыстылар

b)

жуан дауыстылар

c)

ашық дауыстылар

d)

еріндік дауыстылар

e)

қысаң дауыстылар

130.

Кейбір сөздердің дыбысталу кезінде соңғы дыбысы түсіп қалып айтылуын не дейді?

a)

апокопа

b)

протеза

c)

эпитеза

d)

эпентзеа

e)

метатеза

131.

Фонема дегеніміз не?

a)

Сөздердің жігін өзгертіп, морфемалардың жігін ажырататын дыбыс

b)

варианттың ерекшелігіне қарап

c)

буындағы қызметіне қарап

d)

екпіннің түсуіне қарап

e)

тасымалға қарап

132.

Дыбыс сөздің соңынан қосылып айтылса қалай аталады?

a)

эпитеза

b)

элизия

c)

эпонтеза

d)

протеза

e)

метатеза

133.

Дыбыс сөздің алдынан қосылып айтылса қалай атал

4 lines
134.

ыбыс сөздің соңынан қосылып айтылса қалай аталады?

a)

эпитеза

b)

элизия

c)

эпонтеза

d)

протеза

e)

метатеза

135.

Дыбыс сөздің алдынан қосылып айтылса қалай аталады?

a)

протеза

b)

ассимиляция

c)

диэреза

d)

элизия

e)

апокопа

136.

Тілдің тарих, уақыт бойында өзгеруі мен дамуын қай лингвистика зерттейді?

a)

диахрониялық лингвистика

b)

синхрониялық лингвистика

c)

лингвосемиотика

d)

ареальдық лингвистика

e)

семасиология

137.

Апокопа қандай фонетикалық құбылыс?

a)

кейбір сөздердің дыбысталу кезінде соңғы дыбысының түсіп қалып айтылуы

b)

кейбір дыбыстардың қысқартылып айтылуы

c)

кейбір сөздердің дыбысталу кезінде алдыңғы дыбысының түсіп қалуы

d)

кейбір сөздердің ортаңғы дыбыстарыньщ түсіп қалуы

e)

дыбыстардың қосылып айтылуы

138.

Тілдің белгілі бір дәуірдегі қалпын қай лингвистика зерттейді?

a)

синхрониялық лингвистика

b)

лингвосемиотика

c)

салыстырмалы лингвистика

d)

ареальдық лингвистика

e)

жалпы лингвистика

139.

Тарихи-салыстырмалы әдістің, тіл білімінің негізін қалаған қай лингвист?

a)

Ф.Бопп

b)

Б. де Куртенэ

c)

Ф. Де Соссюр

d)

Қ.Жұбанов

e)

А.Айғабылов

140.

Тіл білімі мен әдебиеттану ғылымы қай ғылымдардың құрамына енеді?

a)

филология ғылымдарының

b)

философия ғылымдарының

c)

физиология ғылымдарының

d)

психологияның

e)

математиканың

141.

Сөздік құрамның ең басты және тұрақты бөлшегі қалай аталады?

a)

негізгі сөздік қор

b)

көнерген сөздер

c)

диалектілер

142.

Сөздік құрамның ең басты және тұрақты бөлшегі қалай аталады?

a)

негізгі сөздік қор

b)

көнерген сөздер

c)

диалектілер

d)

неологизмдер

e)

кірме сөздер

143.

Тіл дыбыстарының жүйесін зерттейтін ғылым.

a)

фонетика

b)

синтаксис

c)

морфология

d)

лексика

e)

грамматика

144.

Метатеза дегеніміз -

a)

сөз құрамындағы дыбыстардың орын ауысуы

b)

сөздің дұрыс жазылуы

c)

сөздердің соңына қосылуы

d)

дыбыстың түсіп қалуы

e)

сөздердің алдына қосылуы

145.

Жақтың қатысына қарай дауысты дыбыстар қалай бөлінеді?

a)

ашық, қысаң

b)

еріндік дауысты

c)

жуан дауысты

d)

жіңішке дауысты

e)

дауыссыз дыбыс

146.

Тұйық буын дегеніміз не?

a)

дауыстыдан басталып, дауыссызға бітеді

b)

дауыссыздан басталып, дауыстыға аяқталған

c)

дауыссыздан басталып, дауыстыға біткен

d)

дауыссыздан басталып, дауыссызға біткен

e)

дауысты буын

147.

Синхрония дегеніміз не?

a)

тілдегі құбылыстардың белгілі бір дәуірдегі қалпы

b)

тілдегі құрылыс

c)

тілді зерттегендегі құбылыс

d)

әріптердің құрылысы

e)

дыбыстардың құрылымы

148.

Тіл білімінің салалары

a)

фонетика, лексикология, грамматика

b)

физика, акустика

c)

морфология, логика

d)

психология, синтаксис

e)

логика, психология

Similar Resources on Wayground

Қазақстан тарихы бойынша тест

151 questions

Қазақстан тарихы бойынша тест

quiz

Worksheet

•

KG

Есту бұзылуы 200-300

152 questions

Есту бұзылуы 200-300

quiz

Worksheet

•

University

Ақпараттық коммуникациялық технологиясы пәнінен

146 questions

Ақпараттық коммуникациялық технологиясы пәнінен

quiz

Worksheet

•

KG

Мәңгілік Ел идеясы

143 questions

Мәңгілік Ел идеясы

quiz

Worksheet

•

5th Grade

Маркетинг бойынша сұрақтар

143 questions

Маркетинг бойынша сұрақтар

quiz

Worksheet

•

KG

Медициналық терминдер бойынша тест

145 questions

Медициналық терминдер бойынша тест

quiz

Worksheet

•

KG