Font size
WorksheetsМикробиология 1
Total questions: 90
Worksheet time: 45mins
Микробиология дегеніміз?
бір клеткалы жануарларды қарапайымдарды зерттейтін ғылым
арнайы аспапсыз көзге көрінбейтін тірі организмдер туралы ғылым
вирустар туралы ғылым
биохимиялық әдістердің көмегімен түраралық кедергілері жоқ, тұқым қуалайтын қасиеттері өзгеше, табиғатта кездеспейтін жаңа гендер алу туралы ғылым
ген және жасуша деңгейінде өзгертілген биологиялық объектілерді пайдалану жөніндегі ғылым
Бактериялар мен саңырауқұлақтардың геномына неше ген кіреді?
50000-ға дейін
50-ге дейін
5000-ға дейін
5-ке дейін
500-ге дейін
Инфекциялық ақуыздарды басқаша не дейді:
прион
фаг
бактериофаг
бактерия
вирус
Адамдар үшін патогенді микробтарды (бактериялар, саңырауқұлақтар, вирустар, қарапайымдылар) зерттейді:
теңіз микробиологиясы
медициналық микробиология
ауылшаруашылық микробиологиясы
өндірістік микробиология
ветеринарлық микробиология
Адамдардың өміріне қажетті әртүрлі өнімдерді (вакциналар, диагностикумдар, ферменттер, қанттар, нуклеин қышқылдары және т. б.) алу үшін микробтарды қолданатын техникалық микробиология бөлімі:
биология
нанотехнология
вирусология
микробиология
биотехнология
Морфология, физиология, биохимия, генетика, экология және микробтардың эволюциясы болып бөлінеді:
техникалық микробиология
жалпы микробиология
жеке микробиология
жеке протозоология
жалпы вирусология
Гиппократ (б. з. д. III–IV ғ.) адамнан адамға берілетін аурулар шіріген батпақты жерлерде пайда болатын кейбір көрінбейтін, жансыз заттардан туындайды деген болжам жасаған сәттен басталатын кезең:
эвристикалық
иммунологиялық
молекулалық-генетикалық
морфологиялық
физиологиялық
Голландиялық натуралист Антоний ван Левенгук (1632-1723) бактерияларды ашқан кезеңнен сипатталады:
морфологиялық
иммунологиялық
физиологиялық
эвристикалық
молекулалық-генетикалық
Бұл ғалымның жетістіктері:
1) ашыту процессін ашқан;
2) анаэробиозды ашқан;
3) өздігінен пайда болу теориясын жоққа шығарды;
4) зарарсыздандыру принципін негіздерін ашты;
5) вакцинация принципін және вакциналарды алу тәсілдерін жасады.
Роберт Кох
Люкс Монтанье
Луи Пастер
Эдуард Дженнер
Пауль Эрлих
Иммунологияның негізін қалаушылардың бірі болды:
Н.Ф. Гамалея
Л.А. Тарасевич
Ф.А. Леш
И.И. Мечников
А.М. Безредка
Қандай аурудың диагностикасында, алдын алуда және емдеуде маңызды орнында иммуномодуляторлар (интерлейкиндер, интерферондар және т. б.), адаптогендер, иммунологиялық зерттеу әдістері алады:
соматикалық
онкологиялық
ішкі
жұқпалы
аллергиялық
Микроскоптың оптикалық бөлігі:
микровинт
объектив
штатив
тубус
заттық үстел
Микроскоптың механикалық бөлігі:
штатив
жарық бергіш қондырғы
линза
окуляр
объектив
Жоғарыда объектив күші кебейгенде, мысалы Х90 болғанда қандай жүйе қолданылады:
микроскопиялық
лазерлік
электрондық
иммерсиялық
оптикалық
Ресей ғалымы И.И. Мечниковтың (1845-1916 жж.) еңбегі:
тырысқақ вибрионын тапты
микроб әлемінің жаңа түрін вирустарды (vira) ашты
туберкулез таяқшасын бөліп алды
сары қызба (желтая лихорадка) ауруының вирусын ашты
иммунология ғылымының қалыптасуына
П.Эрлихтың еңбегі:
иммунитеттің гуморальдық теорясын ұсынды
бір ген –бір фермент концепциясын ұсынды
ферменттердің әсер етуімен болатын жасушалық тыныс алудың негізін ашты
бактерияларда болатын транскрипция және рекомбинация құбылысын ашты
бөртпе сүзектің эпидемиологиялық ерекшеліктерін анықтады
А. Флемингтың еңбегі:
онкогенді вирустарды ашты
пенициллин препаратын ашты және оның инфекцияға қарсы әсер ету тиімділігін дәлелдеді
жүре пайда болатын иммунологиялық толеранттылық феноменін ашты
безгек патогенезін анықтады
иммунды жүйе бақылаудың теориясын және моноккональды антиденелердің пайда болу принципін ашты
Күл, тырысқақ, оба, соз, т.б. қоздырғыштары неге жатады:
бактерияларға
қарапайымдыларға
саңырауқұлақтарға
приондарға
вирустарға
Тұмау, сал , құтыру, ЖИТС, гепатит т.б. қоздырғыштары неге жатады:
қарапайымдыларға
приондарға
вирустарға
саңырауқұлақтарға
бактерияларға
18 жастағы науқас дерматологқа мойын мен кеуде терісінде дақтардың болуына шағымданды. Бір жыл бойы өзін ауру деп санайды. Кеуде терісінде кішкентай қоңыр дақтарды байқалды. Бастапқыда дақтар оқшауланған және мазаламаған. Уақыт өте келе дақтар көбейіп, олардың мөлшері ұлғайды. Тотығудан кейін олардың орнында ақ дақтар қалды. Түрлі-түсті қыналар деген диагноз қойылды. Бұл аурудың қоздырғыштарықандай микроорганизмдерге жатады?
приондарға
бактерияларға
қарапайымдыларға
саңырауқұлақтарға
вирустарға
Таксономиялық категориялар:
патшалық→бөлім→класс→реті→туыстастық→тұқымдастық→түр
туыстастық→тұқымдастық→түр→патшалық→бөлім→класс→реті
класс →туыстастық→тұқымдастық→түр
патшалық →класс→реті→ бөлім→туыстастық→тұқымдастық→түр
реті→туыстастық→ бөлім→класс→түр
Штамм ұғымына жақын ұғым:
Таза дақыл
Генотип
Клон
Фенотип
Түр
Антигендер бойынша микроорганизмдердің айырмашылығы не деп аталады?
фаговар
морфовар
хемовар
серовар
биовар
1884 жылы дат ғалымы Х. Грам, бактерияларды неше түрге бөлді:
10
5
4
6
2
Қалың жасуша қабырғасы бар бактерияны не депатаймыз?
Грам теріс
Грам оң
Оң бұралған
Жіп тәрізді
Таяқша тәрізді
Міндетті жасушаішілік паразиттерге жатады:
риккетсиялар
стафилококктар
спирохеталар
актиномицеттер
вейлонелалар
Сфера (кокк) тәрізді бактерия:
актиномицеттер
вейлонелалар
спирохеталар
риккетсиялар
Қарама-қарсы жағынан ланцет тәрізді пішініне ие:
вейлонелла
риккетсия
пневмококк
кандида
стафилококк
Сарциналар (лат. sarcina-байлам, бума) пакеттер түрінде келген бактериялар, қанша кокктардан орналасады:
8
4
2
20-дан астам
14-18
Бір-біріне бұрыштасып орналасқан бактериялар:
риккетсия
сібір жарасы бацилласы
Кандида
стрептококк
коринебактериялар
Зең саңырауқұлақтарға жатады:
риккетсия
Кандида
кампилобактерия
спирилла
вейлонелла
Спирохеттер спирилладан немен ерекшеленеді:
айырмашылығы жоқ
фибрилла санымен
қозғалыштық
зат алмасу
пішіні
Әдетте олар Романовский–Гимзе әдісімен немесе күміспен боялынады:
стрептококктар
пневмококктар
гонококктар
хламидиялар
спирохеталар
Лептоспираның түрі:
8-12 бұйрасы бар
ланцет тәрізді
S тәрізді
3-8 бұйрасы бар
шар тәрізді
Жасуша қабырғасында арабиноза, галактоза, сондай-ақ микол қышқылдарының және май қышқылдарының көп мөлшерінің болуымен ерекшеленеді:
микобактериялар
риккетсиялар
вейлонеллалар
хламидиялар
спирохеталар
Бактерияға белгілі бір пішін беретін және берік, серпімді құрылым бактериялық жасушадағы жоғары осмостық қысымды «тежейтін» цитоплазмалық мембранамен сипаталатын:
рибосома
жасуша орталығы
флагелла
мезосома
жасуша қабырғасы
Құрамына муреин, мукопептид кіреді, жасуша қабырғасының массасының 40-90% құрайды:
пептидогликан
периплазма
липополисахарид
липотейхой қышқылы
тейхой қышқылы
Грам теріс бактерияның сыртқы мембранасы-фосфолипид, .......... және ақуыздардан тұратын мозаика тәріздес құрылым болып табылады.
периплазма
пептидогликан
липополисахарид
липотейхой қышқылы
тейхой қышқылы
Грам әдісімен боялған кезде Грам оңбактериялардың көп қабатты пептидогликаны спирттіжағындымен өңдегеннен кейін қандай бояғышты ұстап тұрады:
генцианвиолет
фуксин
азур
гематоксилин
сафранин
Фосфодиэфирлік байланыстармен байланысқан глицерофосфат пен рибитолфосфат қалдықтарынан тұратын сызықтық полисахаридтер.
липополисахарид
тейхой қышқылы
N-ацетилглюкозамин
периплазма
пептидогликан
Волютин арнайы бояу әдістерін қолдану арқылы оңай анықталады
Бурри-Гинс әдісімен
Грам әдісімен
Романовский-Гимзе әдісімен
Ожешко әдісімен
Нейссер әдісімен
Бактериялардың орталық аймағында екі жіпшеліДНҚ түрінде орналасқан, сақинамен қоршалған, шумақ домалақ жіп тәріздес орналасқан жасуша құрылымы:
цитоплазма
нуклеоид
мезосома
вакуоль
рибосома
Өсуі және көбеюі тек қана оттегі болған жағдайда өтеді. Оттегі оттегілік тыныс алу жолымен энергия алу үшін қолданылады
облигатты анаэробтар
облигатты аэробтар
прокориоттар
факультативті аэробтар
факультативті анаэробтар
Энергияны алу үшін оттегіні қолданбайды. Зат алмасу оларда ашыту арқылы жүреді
облигатты аэробтар
факультативті анаэробтар
прокориоттар
облигатты анаэробтар
факультативті аэробтар
Оттегі бар әрі оттегі жоқ ортада да өсіп-өнуге қабілетті. Оларда зат алмасудың аралас түрі бар. Энергияны алу процесі оттегімен тыныстану кезінде оттегіні пайдалану арқылы, ал оттегі жоқ жерде ашытуға көшу арқылы энергия алуға қабілетті
факультативті аэробтар
облигатты аэробтар
облигатты анаэробтар
прокариоттар
факультативті анаэробтар
Қоректік ортаға бактерияларды енгізген кезде олар қажетті компоненттерінің бірі азайғанша өседі, сонан соң бактериялардың өсуі мен көбеюі:
өшіріледі
белгілі бір ретпен орналасады
тоқтайды
жалғасады
жаңадан басталады
Микроорганизмдерді жалпы бояу үшін метилен көгі, карбол немесе сілті ерітіндісінде даярланған генциан күлгіні қолданылады:
Аспа тамшы әдісі
Жаншылған тамшы әдісі
Бури Гинс әдісі
Грам әдісі
Романовский әдісі
Тығыз қоректік орталарда бактерия жасушаларының....
шоғырлануын, колониялар деп атайды, оларды бір түрге жататын жасушаның ұрпақтары деп санау қабылданған
көзге көрінетін белгілердің болмауы Leptospira бактериясының ерекшелігі болып табылады
көзге көрінетін белгілердің болмауы Leptospira бактериясының ерекшелігі болып табылады
логарифмдік фазасында болуы үздіксіз дақылда байқалады
зат алмасудың қышқыл өнімдерінің салдарынан немесе өзіндік ферменттердің аутолизінің нәтижесінде болады
Сұйық қоректік орталарда бактериялардың өсуі мен көбеюі ортаның
шоғырлануын, колониялар деп атайды, оларды бір түрге жататын жасушаның ұрпақтары деп санау қабылданған
колониялар бір–бірінен пішіні, көлемі, беткейі, мөлдірлігі, консистенциясы мен түсі арқылы ажыратылады
диффуздық лайлануымен, тұнба немес беткейлік үлбір түзумен байқалады
химиялық құрамы және ерігіштігімен ажыратылады
логарифмдік фазасында болуы үздіксіз дақылда байқалады
Олар екі түрдің тіршілік етуін қамтамасыз ететін даму циклінен өтеді: бинарлық бөлінуге қабілетсіз жасушасыртылық инфекциялық кіші көлемді элементарлық денешіктер, және бинарлық бөлінуге қабілетті жасушаішілік метаболиттік белсенді ірі көлемді ретикулярлық денешіктер. Ретикулярлық денешіктің бинарлық бөлінуінің нәтижесінде туынды-элементарлық денешіктер түзіліп, жасушадан бөлініп шығады
хламидиялар
стафилококктар
пневмококктар
Кох таяқшасы
эшерихиялар
Адамның тыныс алу жолдарының паразиті:
Staphylococcus haemolyticus
Staphylococcus aureus
Staphylococcus saprophyticus
Streptococcus sanguis
Streptococcus pneumoniae
Жүзім шоғыры тәріздес бактерия:
Salmonella enterica
Vibrio cholerae
Staphylococcus aureus
Bacillus аnthracis
Генциан күлгін, люголь ерітіндісі, 96% этанол, сулы фуксинді қандай бояу әдісінде қолданылады?
Романовский-Гимзе
Грам
Ожешко
Циль-Нильсен
Здродовский
Streptococcus pyogenes тудыратын және жалпыинтоксикация мен ашық қызыл бөртпемен сипатталатын жұқпалы ауру:
дифтерия (күл)
карбункул
сифилис (мерез)
менингит
скарлатина (жәншау)
Грам оң бактериялар қандай түске боялады?
Қоңыр
Күлгін
Жасыл
Сары
Қызыл
Бактерияның төзімділігін және пішінін ... береді.
көмірсулар
липидтер
пептидогликан
полисахаридтер
ақуыздар
Грам теріс бактериялар ... түске боялады.
Қызыл
Көк
Жасыл
Қоңыр
Сары
Стафилококтар қандай тәрізді пішінге ие:
Спираль
Жіп
Оқ
Шар
Ланцент
Стрептококтар жұғындыда орналасады:
тетрада түрінде
тізбектеліп
жүзім шоғырына ұқсас
бұрыштанып
балық шоғырына ұқсас
Патогенді бактериялардың оптималды өсу температурасы:
460С
37 0С
00С
200С
520С
Алтын тәрізді стафилококктың биохимиялық ерекшелігі қандай фермент бөлуінде тұрады:
транскриптаза
оксидаза
амилаза
пероксидаза
коагулаза
Тiзбектелiп орналасатын кокктар:
Стрептококктар
Стафилококктар
Бациллалар
Микрококктар
Сарциналар
Сегіз- сегізден қосарлана орналасатын кокктар:
Тетракокктар
Сарциналар
Спирохеталар
Стафилакокктар
Микрококктар
Грам әдiсiмен бояғанда қолданылады:
Күкiрт қышқылы
Азур-эозин
Везувин
Генцианвиолет
Метилен көгi
Әр түрлі немесе бір түрлі табиғи ортадан бөлініп алынған, бір түрге жататын микроорганизмдердің әр түрлі культураларын қалай атайды?
Клон
Аталғандардың барлығы
Ет пептон агары
Ет пептон сорпасы
Штамм
Алтын түстi стафилококктарды анықтауа арналған арнайы орта:
Еттi пептонды агар
Эйкман
Сабуро
Эндо
Сарыуызды тұзды агар
Менингококтар ... жолмен беріледі.
парентералды
ауа-тамшылы
алиментарлы
трансмиссивті
жыныстық
Грам оң бактериялардың күлгiн көк түске боялуы неге байланысты болады:
Пептидогликанның бояумен әрекеттесу қасиетiне
Қабырға қалыңдығына
Май қышылдарының болуына
Көмiрсулардың болуына
ЦПМ болуына
Стрептококктардың ерекшелігі:
ЕПА өседі
іріңді-қабыну инфекцияларын қоздырады
стафилококтар шақырған ауруларды, тудыра алмайды
адгезиндері жоқ
жұғындыда топтасып, жиналып орналасады
Стрептококтардың морфологиялық ерекшеліктеріне … орналасуы жатады.
жүзімнің шоғыры тәрізді
таяқша тәрізді
бұршақ пішінді
шағала қанаты тәрізді
тізбектеліп немесе жұптасып
Стафилококк инфекцияларына жатады:
күйген нәрестелер синдромы
гломерулонефрит
скарлатина
васкулит
ревматизм
Стафилококктар тұқымдастығына жатады:
Enterobacteriaceae
Pseudomonadaceae
Bacteroidaceae
Micrococcaceae
Neisseriaceae
Стафилококктардың коагулазонегативті түрлерінің ішінде адам аурулары жиі кездеседі:
S. warneri
S. epidermidis
S. Agalactiae
S. saprophyticus
S. haemolyticus
Staphylococcus aureus қандай фермент өндеіді:
коагулаза
нейроминидаза
лецитиназа
бета-лактамаза
гиалуронидаза
Экзотоксині биологиялық улардың ішіндегі ең улысы болып келетін, грам оң таяқшалар...ауруын қоздырады.
менингит
ботулизм
сіреспе
газды гангрена
скарлатина
Орталық жүйке жүйесін зақымдайтын тағам токсикоинфекциясының ауыр формасы – бұл:
ботулизм
газды гангрена
менингит
Соз
сіріспе
Көлденең бұлшық етінің жиырылуына алып келетін экзотоксин түзетін клостидиялар ... қоздырады
скарлатинаны
газды гангренаны
ботулизмді
сіреспені
менингитті
Тетаноспазмин және тетанолизин экзотоксинін түзетін клостридиялар ... қоздырғышы болып табылады.
менингит
сіріспе
скарлатина
ботулизм
газды гангрена
Сіреспе- ... қоздыратын ауыр жарақат инфекциясы
Clostridium botulinum.
Clostridium septicum.
Clostridium perfringens.
Clostridium histoliticum.
Clostridium tetani.
Спорасы терминальды орналасқан таяқшалар тән:
сепсиске
остеомиелитке
сіреспеге
созге
менингитке
Спорасы субтерминальды орналасқан таяқшалар тән:
ботулизмге
гонореяға
остеомиелитке
менингитке
сепсиске
Жарада газдың түзілуі, ісіктің пайда болуы және интоксикациямен сипатталатын клостридиялар ... қоздырғышы болып табылады.
скарлатина
менингит
газды гангрена
сіреспе
ботулизм
Экзотоксині биологиялық улардың ішіндегі ең улысы болып келетін, грам оң таяқшалар...ауруын қоздырады .
менингит
сіріспе
скарлатина
ботулизм
газды гангрена
Жарақаттанғанда, күйгенде және ота жасау кезінде кіндік арқылы залалдану туғызатын клостридиялар ... қоздырғышы.
сіріспе
газды гангрена
ботулизм
менингит
скарлатина
Шайнау бұлшық еттерінің және арқа, шүйде бұлшық етінің тартылуын және барлық дененің бұлшық етінің жиырылуын ... клостридиалары қоздырады .
газды гангрена
скарлатина
менингит
сіріспе
ботулизм
Тағам токсикоинфекциясын тудыратын, споралық түрлері қайнатқанда 3-5 сағатқа дейін төзімді клостридиялар ... қоздырғышы болып табылады.
актиномикоз
ботулизм
газды гангрена
сіреспе
менингит
Көру мүшелерінің, тамақ, тыныс алу бұлшық еттерінің сал болуына ... клостридиялардың экзотоксині алып келеді.
менингит
газды гангрена
скарлатина
ботулизм
сіреспе
АКДС және АДС вакцинасын ... алдын алу мақсатында жүргізеді.
газды гангренаның
менингиттің
сіреспенің
ботулизмнің
скарлатинаның
Консервленген тағамдарда көбейетін клостридиалар ... қоздырғышы болып табылады.
скарлатина
ботулизм
газды гангрена
менингит
сіріспе
Көкжөтелдің бактериологиялық диагностикасында… әдісін қолданады.
серологиялық
биологиялық
микроскопиялық
тері-аллергиялық
жөтел пластинкасы
