wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Ғылыми бағыттар мен заңдылықтар

Total questions: 99

Worksheet time: 50mins

Name
Class
Date
1.

Ашық, тепе-теңдік сақталмаған жүйелерде бейберекетсіздіктен тәртіптің пайда болуын зерттейтін ғылыми бағыт қалай аталады?

a)

Семиотика

b)

Синергетика

c)

Кибернетика

d)

Эмпиризм

2.

Жеке ғылымдардың «өзінікі» деп санайтын заңдылықтарының ортақ сипатын анықтайтын метағылым қалай аталады?

a)

Метағылым

b)

Логика

c)

Эпистемология

d)

Феноменология

3.

Табиғаттың, қоғамның және ойлаудың жалпы заңдылықтарын зерттейтін ғылым саласы:

a)

Психология

b)

Логика

c)

Философия

d)

Әлеуметтану

4.

Өзара байланысты элементтерден тұратын тұтастықты қалай атаймыз?

a)

Құрылым

b)

Жүйе

c)

Үдеріс

d)

Модель

5.

Жүйелік анализдің техникалық негізі не болып табылады?

a)

Синергетика

b)

Статистика

c)

Кибернетика

d)

Математика

6.

Білім берудің дәстүрлі жүйесі қай уақытта қалыптасты?

a)

XIV–XV ғғ.

b)

XVI ғасыр

c)

XVII–XVIII ғасырлар

d)

XX ғасыр

7.

Білім беру философиясы дербес бағыт ретінде қашан қалыптасты?

a)

XIX ғасыр

b)

XX ғасырдың 20–30 жылдары

c)

XX ғасырдың 60–70 жылдары

d)

XXI ғасырдың басы

8.

Заманауи білім берудің негізгі екі бағыты қандай?

a)

Инновация және интеграция

b)

Гуманизация және гуманитаризация

c)

Рационализация және цифрландыру

d)

Модернизация және дифференциация

9.

Ғылыми әдіске тән белгілер:

a)

Субъективтілік, интуиция

b)

Дәлелділік, жүйелілік, тексерілушілік

c)

Шығармашылық, еркіндік

d)

Дүниетанымдық көзқарас

10.

Білімнің жалпы жүйесі ретінде философия ғылымға керек емес деп тұжырымдаған философиялық бағыт:

a)

Рационализм

b)

Прагматизм

c)

Позитивизм

d)

Гуманизм

11.

Әлеуметтанудағы эволюциялық-органикалық бағыттың негізін салған позитивист кім?

a)

Э.Дюркгейм

b)

Г.Спенсер

c)

М.Вебер

d)

Т.Парсонс

12.

«Әлеуметтану» терминін алғаш енгізген ғалым:

a)

Э.Дюркгейм

b)

О.Конт

c)

К.Маркс

13.

Әлеуметтануды нақты ғылымдар үлгісінде құруды ұсынған ойшыл:

a)

Гегель

b)

Конт

c)

Спенсер

d)

Дюркгейм

14.

Конттың үш интеллектуалды кезеңі:

a)

Рухани, мәдени, техникалық

b)

Табиғи, ғылыми, практикалық

c)

Теологиялық, метафизикалық, позитивтік

d)

Интуитивтік, рационалдық, тәжірибелік

15.

Махизм мен эмпириокритицизм қай бағытқа жатады?

a)

Материализм

b)

Рационализм

c)

Субъективті-идеализм

d)

Неотомизм

16.

Субъективті идеализм және феноменологияға сүйенген позитивистік бағыт:

a)

Логикалық позитивизм

b)

Неопозитивизмнің феноменологиялық желісі

c)

Структурализм

d)

Прагматизм

17.

Логикалық позитивизмнің басты мақсаты:

a)

Эксперименттер жүргізу

b)

Ғылыми тілді логикалық талдау

c)

Діни ұғымдарды түсіндіру

d)

Этикалық нормаларды зерттеу

18.

Логикалық позитивистер өкілдері:

a)

Дильтей, Хайдеггер, Ясперс

b)

Фуко, Деррида, Лиотар

c)

Карнап, Шлик, Нейрат

d)

Платон, Аристотель, Стоиктер

19.

Ғылымды жаратылыстану және гуманитарлық деп бөлуді сынаған постмодернист кім?

a)

Ж.-Ф. Лиотар

b)

Ж.Деррида

c)

М.Фуко

d)

Г.Гадамер

20.

Ғылым мен жалған ғылымды ажыратудың Поппер ұсынған әдісі қандай?

a)

Индукция

b)

Фальсификация

c)

Позитивизм

d)

Корреспонденция теориясы

21.

Ғылым дамуының сапалы секірісі қалай аталады?

a)

Эврика

b)

Ғылыми революция

c)

Парадигма

d)

Теориялық секіріс

22.

Кун бойынша бір немесе бірнеше бұрынғы ғылыми жетістіктерге негізделген зерттеулер жүйесі қалай аталады?

a)

Парадигма

b)

Теория

c)

Модель

d)

Гипотеза

23.

М. Поланидің ойынша, ғылыми өрлеудің негізі қандай білім?

a)

Айқын білім

b)

Жанама (tacit) білім

c)

Теориялық білім

d)

Эмпирикалық білім

24.

Айқын емес білімнің эпистемологиялық негіздеген ғалым кім?

a)

К. Поппер

b)

М. Полани

c)

Т. Кун

d)

П. Фейерабенд

25.

М. Полани бойынша бүкіл әлемді тану үдерісіне қатысатын білімнің неше типі бар?

a)

2

b)

3

c)

4

d)

5

26.

Ғылыми ізденіс шеберлігін тікелей үйрету кезінде берілетін білім түрі:

a)

Теориялық білім

b)

Жанама (tacit) білім

c)

Практикалық білім

d)

Айқын білім

27.

Білім сапасы ғалымның қабілеті мен тұлғалық қасиетіне байланысты деген ойды дәлелдеген ғалым:

a)

Т. Кун

b)

М. Полани

c)

К. Поппер

d)

П. Фейерабенд

28.

Полани үшін таным мен білімді ұғынудағы ең басты нәрсе:

a)

Айқын білім

b)

Тұлғалық (жеке) білім

c)

Эмпирикалық тәжірибе

d)

Теориялық модель

29.

Тұлғалық білім теориясын жасаған ғалым:

a)

М. Полани

b)

П. Фейерабенд

c)

Т. Кун

d)

К. Поппер

30.

П. Фейерабендтің ғылыми және дүниетанымдық плюрализм туралы тұжырымы:

a)

«Ғылым – тек эксперимент»

b)

«Әдістер көп, бәрі де қолданылуға алады»

c)

«Ғылым тек рационалдық негізде»

d)

«Ғылым тек объективті болуы тиіс»

31.

Фейерабендтің «эпистемологиялық анархизмін» қалай түсіндіруге болады?

a)

Ғылымда әмбебап әдіс жоқ, кез келген тәсіл қолданылуы мүмкін

b)

Ғылым тек бір әдіспен дамиды

c)

Ғылыми әдіс тәжірибені жинақтау

d)

Білім тек тексерілген тәжірибеге негізделеді

32.

Фейерабендтің ғылыми танымның дамуына қосқан үлесі:

a)

Парадигма теориясын енгізді

b)

Әдіснамалық еркіндік идеясын енгізді

c)

Эмпирикалық бақылауды міндеттеді

d)

Ғылыми революцияны сипаттады

33.

Қай қоғамда әлеуметтік жанжалдар «еңбек пен капиталдан емес, білім мен біліксіздіктің арасындағы қақтығыстан туындайды»?

a)

Индустриалды қоғам

b)

Постиндустриалды қоғам (Д. Белл)

c)

Аграрлық қоғам

d)

Феодалдық қоғам

34.

Ғылыми танымның түрлері:

a)

Эмпирикалық және теориялық

b)

Теориялық және практикалық

c)

Рационалды және иррационалды

d)

Айқын және жанама

35.

Эмпирикалық танымның әдістері:

a)

Абстракция, анализ

b)

Бақылау, эксперимент, өлшеу, сипаттау

c)

Модельдеу, дедукция

d)

Рационализация, концептуализация

36.

Теориялық танымның әдістері:

a)

Бақылау, эксперимент

b)

Абстракция, анализ-синтез, модельдеу, дедукция

c)

Сынақ, өлшеу

d)

Айқын және жанама білім

37.

Танымның эмпирикалық деңгейіндегі құбылыстардың көрінісі және теориялық деңгейде түсіндірілуі қалай аталады?

a)

Гипотеза

b)

Ғылыми факт

c)

Теория

d)

Модель

38.

Тексерілген және дәлелденген гипотеза қалай аталады?

a)

Теория

b)

Модель

c)

Гипотеза

d)

Факт

39.

Теория дегеніміз не?

a)

Теория

b)

Модель

c)

Парадигма

d)

Факт

40.

Адамдарға тәуелсіз білім қалай аталады?

a)

Субъективті білім

b)

Айқын білім

c)

Объективті білім

d)

Теориялық білім

41.

Зат немесе үдерістің ішкі, мәнді белгілері жинақталған ой формасы:

a)

Модель

b)

Ұғым

c)

Теория

d)

Гипотеза

42.

«Жаңару, жаңашылдық немесе өзгеріс» деген мағына беретін ұғым:

a)

Инновация

b)

Реформа

c)

Революция

d)

Трансформация

43.

Ғылымның қоғамдық білім өндіру, сақтау және таратуға арналған құрылымдары қалай аталады?

a)

Ғылыми қоғамдастық

b)

Ғылыми институт

c)

Университет

d)

Лаборатория

44.

Ғылымды реттейтін құндылықтар мен мінез-құлық үлгілері қалай аталады?

a)

Ғылыми этика

b)

Ғылыми этос

c)

Академиялық адалдық

d)

Құқықтық норма

45.

Роберт Мертон ғылыми этостың қанша нормасын бөліп көрсетті?

a)

3

b)

4

c)

5

d)

6

46.

Қазіргі ғылымның этикалық негізінің басты мақсаты:

a)

Ғылыми адалдық пен жауапкершілікті қамтамасыз ету

b)

Ғылыми экономикалық тиімділігін арттыру

c)

Ғылыми әдісті стандарттау

d)

Тек тәжірибені бақылау

47.

Ғылыми қызмет барысында ғалымдардың мінез-құлқын реттейтін нормалар жиынтығы қалай аталады?

a)

Ғылыми этика

b)

Ғылыми заң

c)

Ғылыми протокол

d)

Академиялық ереже

48.

Академиялық адалдық қағидаты дегеніміз не?

a)

Плагиатқа, жалғандыққа жол бермей, шынайы әрі әділ білім мен зерттеу жүргізу принципі

b)

Тек зерттеушінің жеке пікірін негізге алу

c)

Теориялық зерттеулерді ғана бағалау

d)

Ғылыми эксперименттерді міндеттеу

49.

Ғалым шындықты іздеуде жеке мүддесін емес, объективтілік пен адалдықты басты орынға қоюы тиіс принцип қалай аталады?

a)

Жауапкершілік

b)

Бейтараптық (объективтілік) принципі

c)

Эмпиризм

d)

Рационализм

50.

Қазақстанда кредиттік оқыту жүйесіне негізделген білім беру жүйесі неше деңгейлі?

a)

2

b)

3 (бакалавриат, магистратура, докторантура)

c)

4

d)

5

51.

Ақиқат тәжірибе арқылы тануға болады дейтін таным теориясы қандай?

a)

Рационализм

b)

Эмпиризм

c)

Скептицизм

d)

Прагматизм

52.

Теориялық таным әдістеріне жататын әдістерді анықтаңыз.

a)

Бақылау, өлшеу, эксперимент

b)

Абстракция, идеализация, модельдеу, анализ, синтез, дедукция

c)

Сипаттау, салыстыру, классификация

d)

Практикалық қолдану, тестілеу

53.

«Үшінші толқын» кітабының авторы кім?

a)

Элвин Тоффлер

b)

Жан Бодрийяр

c)

Томас Кун

d)

П. Фейерабенд

54.

Әр түрлі елдер мен аймақтардың әлеуметтік мәдени өмірінің есеп келе жатқан унификациясы, интернационализациясы қандай процесті көрсетеді?

a)

Модернизация

b)

Глобализация

c)

Индустриализация

d)

Информационализация

55.

Болашақ қақтығыстар елдер емес, мәдениеттер мен өркениеттер арасында болады деген тұжырым авторы кім?

a)

Д. Белл

b)

Сэмюэл Хантингтон

c)

Э. Тоффлер

d)

М. Фуко

56.

Америкалық социолог Д. Белл бойынша постиндустриалды қоғамды анықтайтын факторлар қандай?

a)

Ақпараттық технологиялар, білімнің рөлі, қызмет көрсету саласының басымдығы

b)

Өнеркәсіптің дамуы, ауыл шаруашылығы, сауда

c)

Саяси билік, дін, экономика

d)

Ғылым мен философия

57.

Ұлттық тіл, төл мәдениет пен өнер үшін қауіпті қоғам қандай?

a)

Индустриалды қоғам

b)

Глобализацияланған қоғам

c)

Аграрлық қоғам

d)

Постиндустриалды қоғам

58.

«Жаһандық деревня» ұғымын енгізген ғалым кім?

a)

Элвин Тоффлер

b)

Маршалл Маклюэн

c)

Жан Бодрийяр

d)

Сэмюэл Хантингтон

59.

Синергетикада флуктуация ұғымы нені білдіреді?

a)

Жүйедегі кездейсоқ ауытқу, өзгеріс

b)

Жүйенің тұрақтылығы

c)

Ғылыми теория

d)

Тәртіп

60.

Математикалық танымның негізгі сипаттамасы қандай?

a)

Абстракция және дәлелдеу

b)

Интуиция және тәжірибе

c)

Салыстыру және бақылау

d)

Анализ және синтез

61.

Материалдық дүниенің қарапайым және жалпы қасиеттерін зерттейтін ғылым қандай?

a)

Физика

b)

Химия

c)

Философия

d)

Биология

62.

Физиканың басты ұғымы қандай?

a)

Энергия

b)

Материя (немесе физикалық объект)

c)

Күш

d)

Уақыт

63.

Материя мен оның атрибуттарының қасиеті қандай?

a)

Кеңістік

b)

Уақыт

c)

Қозғалыс

d)

Энергия

64.

Объект қозғалысының жағдайлары мен ұзақтылығының ауысу тізбегін не сипаттайды?

a)

Кеңістік

b)

Уақыт

c)

Материя

d)

Қозғалыс

65.

Материалдық дүниенің заңды байланыстары туралы философиялық ілім қандай?

a)

Диалектикалық материализм

b)

Детерминизм

c)

Эмпиризм

d)

Рационализм

66.

Дискретті және қатаң жүйелер ұғымы қай ғылымға тән?

a)

Синергетика

b)

Кибернетика

c)

Математика

d)

Философия

67.

Ақпаратты жасау, сақтау, жіберу және тұтынумен айналысатын ғылым саласы қайсы?

a)

Кибернетика

b)

Информатика

c)

Синергетика

d)

Философия

68.

«Информатика» термині қай елде және қашан қалыптасты?

a)

1962 жылы, Франция

b)

1955 жылы, АҚШ

c)

1970 жылы, Германия

d)

1960 жылы, Англия

69.

Мінсіздік, қабылдағыштық, сарқылмаушылық, тасымалданушылық, амбурсиптік қандай қасиеттерге тән?

a)

Ақпарат

b)

Материя

c)

Энергия

d)

Уақыт

70.

Ақпаратты жинау, жеткізу, түрлендіру және басқару ғылымы қайсы?

a)

Информатика

b)

Кибернетика

c)

Синергетика

d)

Философия

71.

«Кибернетика» терминін ғылымға енгізген кім?

a)

Андре-Мари Ампер

b)

Норберт Винер

c)

Алан Тьюринг

d)

Джон фон Нейман

72.

Адамның компьютер арқылы сезінуін қалай атайды?

a)

Виртуалды шындық (VR)

b)

Арттырылған шындық (AR)

c)

Микроскопиялық шындық

d)

Симуляция

73.

Қоғамды ақпараттандырудың маңызды әлеуметтік саласы қайсы?

a)

Экономика

b)

Ақпараттық мәдениет

c)

Саясат

d)

Өнер

74.

Ақпараттық төңкерістің өзекті мәселесі қайсы?

a)

Энергетика

b)

Ақпараттық қауіпсіздік

c)

Экология

d)

Сауда

75.

Бірінші ақпараттық төңкеріс немен байланысты?

a)

Баспасөздің пайда болуымен

b)

Телефонның invention

c)

Жазудың пайда болуымен

d)

Компьютердің invention

76.

Объективті шындықты бейнелеудің жоғары формасы қайсы?

a)

Сурет

b)

Теориялық ойлау

c)

Модель

d)

Эксперимент

77.

Таным процесінде ақыл-ойды басты құрал санайтын метод қайсы?

a)

Эмпиризм

b)

Рационализм

c)

Скептицизм

d)

Прагматизм

78.

Қазіргі қоғамның негізгі ресурсы қайсы?

a)

Капитал

b)

Ақпарат

c)

Еңбек күші

d)

Табиғи ресурстар

79.

Маманның кәсіби білім, білік, дағдысының жиынтығы қалай аталады?

a)

Квалификация

b)

Құзыреттілік

c)

Тәжірибе

d)

Скилл

80.

XXI ғасыр білім мазмұны қандай құзыреттерді дамытуға бағытталған?

a)

Тек академиялық білім

b)

Метақұзыреттер (сын тұрғысынан ойлау, коммуникация, креативтілік, коллаборация)

c)

Тек техникалық дағдылар

d)

Физикалық даму

81.

Қазіргі білім берудің басты ерекшелігі қандай?

a)

Классикалық жүйеге негізделуі

b)

Цифрландыру және қызығушылыққа негізделуі

c)

Тек теориялық бағыт

d)

Жеке тәлімгерлікке негізделуі

82.

«Өмір бойы оқу» тұжырымдамасы нені білдіреді?

a)

Тек мектепте оқу

b)

Адамның үнемі білімін жетілдіру

c)

Университетте оқу

d)

Өмірлік тәжірибе жинау

83.

«Постправда» ұғымы нені білдіреді?

a)

Ақпаратты объективті бағалау

b)

Фактілерден гөрі эмоциялар мен сенімдерге негізделген қабылдау

c)

Ғылыми әдісті сақтау

d)

Эмпирикалық дәлел

84.

Постправда дәуірінде ақпаратты қабылдауда қандай фактор басым рөл атқарады?

a)

Логика

b)

Эмоциялық әсер

c)

Эмпирикалық дәлел

d)

Статистика

85.

Постправда дәуіріндегі ең үлкен қауіп қандай?

a)

Ақпаратты бағу таралуы

b)

Жалған ақпараттың жылдам таралуы

c)

Ақпарат тапшылығы

d)

Ғылыми зерттеулердің артуы

86.

Жасанды интеллект қоғамдағы басты рөлді қалай атқарады?

a)

Еңбекті оңтайландыру, автоматтандыру

b)

Эмоцияларды басқару

c)

Саяси шешім қабылдау

d)

Табиғи ресурстарды басқару

87.

ЖІК кең қолданылуы туындауы мүмкін мәселе қандай?

a)

Жаңа технологияның дамуы

b)

Жұмыс орындарының қысқаруы

c)

Ақпараттық қауіпсіздік

d)

Ғылымның дамуы

88.

Big Data ұғымы нені білдіреді?

a)

Жеке деректер жинағы

b)

Өте үлкен көлемдегі құрылымдалған және құрылымдалмаған деректер жиынтығы

c)

Ақпаратты сақтау

d)

Ақпаратты өңдеу

89.

Big Data философиясы мәселесі қандай?

a)

Деректерді сақтау

b)

Шындықты дұрыс интерпретациялау

c)

Желі арқылы бөлісу

d)

Қолдану тиімділігі

90.

Big Data этикасына байланысты басты сұрақ қандай?

a)

Ақпаратты сақтау

b)

Жеке деректердің құпиялығы

c)

Ақпаратты өңдеу

d)

Деректерді талдау

91.

Цифрлық білім философиясы қандай жаһандық құндылықпен байланысты?

a)

Экономикалық тиімділік

b)

Қолжетімділік және теңдік

c)

Технологиялық даму

d)

Эмпиризм

92.

Цифрлық білім философиясы тұрғысынан мұғалімнің рөлі қандай?

a)

Білімді жеткізуші

b)

Фасилитатор, бағыттаушы

c)

Бағалаушы

d)

Тек тәжірибелік нұсқаушы

93.

Цифрлық білім философиясының басты қағидасы қандай?

a)

Стандартталған оқу

b)

Дербестендірілген оқу

c)

Тек теориялық оқу

d)

Тәжірибелік оқу

94.

Цифрлық білімде білім алушының рөлі қандай?

a)

Белсенді, өз оқуын өзі басқаратын субъект

b)

Пассивті қабылдаушы

c)

Тек тәлімгерге бағынышты

d)

Бағалаушы

95.

Цифрлық білім философиясының негізгі идеяларының бірі қандай?

a)

Білімнің шекарасыз болуы

b)

Тек академиялық білім

c)

Тек онлайн оқу

d)

Жеке тәлімгерлік

96.

Цифрлық әдістердің философиясы негізін сипаттайтын ұғым қандай?

a)

Цифрландыру

b)

Цифрлық трансформация

c)

Ақпараттандыру

d)

Кибернетика

97.

Жасанды интеллект білім беруде қай мақсатта тиімді?

a)

Жекелендірілген оқытуда

b)

Тек бақылауда

c)

Бағалауда

d)

Тек тәжірибелік дағдыларды үйретуде

98.

Цифрлық білім беру әдістерінің басты ерекшелігі:

a)

Тек теориялық

b)

Интерактивтілік және қолжетімділік

c)

Стандартталуы

d)

Пассивті қабылдау

99.

Арифметика мен геометрияны қолданбалы және теориялық деп екіге бөлген шығыстық ғалым:

a)

Әл-Фараби

b)

Ибн Сина

c)

Әл-Хорезми

d)

Омар Хайям