Cảm tính – tri giác

Cảm tính – lý tính

Lý tính – tư duy

Lý tính – cảm nhận

Cơ bản – cơ sở

Bình thường – cơ sở

Cơ bản – nền tảng

Tất cả

Một trạng thái quan trọng

Một trạng thái cơ bản

Một trạng thái đi kèm

Tất cả

Nhận thức là quá trình tâm lý phản ánh các đặc điểm, các thuộc tính và các mối quan hệ của sự vật và hiện tượng trong hiện thực khách quan để tạo ra hình ảnh, biểu tượng hoặc khái niệm về sự vật hiện tượng

Nhận thức điều khiển, điều chỉnh hoạt động của con người; là cơ sở để con người thích ứng và cải tạo thế giới

Cảm giác là một quá trình nhận thức, phản ánh một cách riêng lẻ từng thuộc tính bề ngoài của sự vật hiện tượng

Là khả năng thay đổi độ nhạy cảm của cảm giác cho phù hợp với sự thay đổi cường độ kích thích

Nhận thức là yếu tố tâm lý cốt lõi trong hoạt động học tập

Nhận thức là một trong ba mặt cơ bản của đời sống tâm lý (Nhận thức – Thái độ – Hành động)

Là khả năng thay đổi độ nhạy cảm của cảm giác cho phù hợp với sự thay đổi cường độ kích thích

Cả A và B

Là quá trình tâm lý phản ánh riêng lẻ từng thuộc tính bên ngoài của sự vật, hiện tượng khi chúng tác động trực tiếp vào các giác quan

Là quá trình phản ánh bản chất, quy luật bên trong của sự vật bằng tư duy logic, khái quát

Là quá trình xử lý thông tin nhờ tri thức đã có và kinh nghiệm xã hội

Hình ảnh trọn vẹn và đầy đủ của sự vật trong không gian

Hình ảnh trực quan về từng thuộc tính riêng lẻ

Hình ảnh phản ánh bản chất và quy luật bên trong của sự vật

Hình ảnh tổng hợp, mang tính trừu tượng và khái quát cao

Kết quả cuối cùng

Yếu tố ngẫu nhiên

Nền tảng

Bộ phận phụ trợ

Cảm giác bên ngoài

Cảm giác bên trong

Cảm giác vận động

Cảm giác xúc giác chuyên biệt

Cảm giác giúp hình thành tư duy trừu tượng ngay lập tức

Cảm giác là cơ sở để kiểm chứng tính đúng đắn của các quá trình nhận thức bậc cao

Cảm giác thay thế toàn bộ các quá trình nhận thức khác

Cảm giác giúp phản ánh bản chất sâu xa của sự vật

Mức độ cảm giác đạt tối đa ở con người

Khoảng cách không gian giới hạn của cảm giác

Tốc độ lan truyền của kích thích trong cơ thể

Là giới hạn về cường độ mà ở đó kích thích gây ra được cảm giác

Ngưỡng trên, ngưỡng dưới và ngưỡng sai biệt

Ngưỡng mạnh – yếu – trung bình

Ngưỡng thấp – cao – hỗn hợp

Ngưỡng đầu – giữa – cuối

Ngưỡng cảm giác luôn giống nhau ở mọi người

Ngưỡng cảm giác cố định và không thay đổi theo thời gian

Ngưỡng cảm giác ở mỗi người mỗi khác; mỗi giác quan mỗi khác; thay đổi theo tuổi tác, sức khỏe, nghề nghiệp

Ngưỡng cảm giác không liên quan đến môi trường sống

Khả năng ghi nhớ các kích thích đã tác động trước đó

Khả năng phân biệt hai kích thích rất giống nhau

Là khả năng cảm nhận được kích thích tác động vào giác quan

Khả năng phản ứng nhanh với mọi kích thích mạnh

Khoảng không gian trong đó giác quan hoạt động chính xác nhất

Toàn bộ những kích thích mà con người có thể cảm nhận

Mức kích thích trung bình tạo ra cảm giác rõ nhất

Phạm vi giữa ngưỡng cảm giác phía dưới và ngưỡng phía trên; trong đó có một vùng cảm giác tốt nhất

Mức kích thích trung bình đủ làm xuất hiện cảm giác

Cường độ kích thích tối thiểu để gây ra được cảm giác

Cường độ kích thích mạnh gây cảm giác rõ nhất

Khoảng cường độ kích thích không gây ra bất kỳ cảm giác nào

Mức kích thích gây cảm giác yếu nhất

Mức kích thích gây cảm giác đau

Cường độ kích thích tối đa vẫn còn gây được cảm giác

Mức kích thích dẫn đến cơ quan cảm giác ngừng hoạt động

Là khả năng thay đổi độ nhạy cảm của cảm giác cho phù hợp với sự thay đổi cường độ kích thích

Là khả năng tăng cường độ cảm giác khi kích thích lặp đi lặp lại

Sự biến mất cảm giác khi kích thích quá yếu

Sự bảo hòa của cảm giác khi kích thích quá mạnh

Giảm độ nhạy cảm do thiếu ánh sáng

Sự tương phản giữa bóng tối và ánh sáng

Ánh sáng mạnh (kích thích lớn) khiến cơ quan thị giác giảm độ nhạy cảm để bảo vệ mắt

Hiện tượng ảo giác do ánh sáng

Mắt bị mệt mỏi nên phản ứng chậm

Sự gia tăng kích thích bên ngoài

Do thiếu ánh sáng (kích thích giảm) khiến mắt tăng độ nhạy cảm để nhìn tốt hơn trong tối

Sự thay đổi tâm lý khi chuyển môi trường

Quy luật thích ứng của cảm giác

Quy luật chuyển đổi cảm giác

Quy luật tác động qua lại giữa các cảm giác (hỗ cảm)

Quy luật cảm giác cá biệt

Là quá trình phản ánh bản chất của sự vật một cách gián tiếp.

Là quá trình tâm lý phản ánh một cách trọn vẹn từng thuộc tính bên ngoài của sự vật, hiện tượng khi chúng tác động trực tiếp vào các giác quan.

Là quá trình ghi nhớ lại hình ảnh của sự vật sau khi đã không còn tác động.

Là hoạt động tư duy nhằm rút ra bản chất của sự vật.

Luôn sử dụng nhiều kích thích mạnh để thu hút sự chú ý của HS.

Chỉ dùng màu sắc sặc sỡ để tăng cảm giác.

Viết bảng, slide trình chiếu phải rõ ràng; chữ viết và nền bảng phải có độ tương phản cao.

Hạn chế sử dụng hình ảnh vì làm rối cảm giác.

Là sự ghi nhớ lại hình ảnh sự vật một cách máy móc.

Là hành động chú ý vào nhiều đối tượng cùng lúc.

Là sự nhận biết bản chất sự vật bằng tư duy.

Là mức độ phát triển cao nhất của tri giác.

Là khả năng tri giác nhanh chóng và chính xác những điểm trọng yếu, chủ yếu và đặc sắc của sự vật hiện tượng, cho dù những đặc điểm ấy khó nhận thấy hoặc có vẻ thứ yếu.

Là khả năng ghi nhớ càng nhiều chi tiết càng tốt.

Là khả năng nhìn lâu mà không mỏi mắt.

Là khả năng suy luận logic từ hình ảnh tri giác.

Do ánh sáng và góc nhìn khác nhau hoàn toàn.

Vì năng lực quan sát phụ thuộc vào đặc điểm nhân cách và được hình thành qua hoạt động, rèn luyện.

Do thị lực mạnh hay yếu.

Do màu sắc của chiếc bình.

Quy luật ổn định của tri giác

Quy luật lựa chọn

Quy luật về tính đối tượng của tri giác

Quy luật ảo ảnh

Quy luật ổn định

Quy luật về tính lựa chọn của tri giác

Quy luật tổng giác

Quy luật ý nghĩa

Quy luật đối tượng

Quy luật lựa chọn

Quy luật ổn định

Quy luật về tính có ý nghĩa của tri giác

Quy luật tổng giác

Quy luật lựa chọn

Quy luật về tính ổn định của tri giác

Quy luật ảo ảnh

Quy luật tổng giác

Quy luật đối tượng

Quy luật ổn định

Quy luật lựa chọn

Quy luật tổng giác

Quy luật ý nghĩa

Quy luật ảo ảnh

Quy luật ổn định

Đối tượng, lặp lại, tương phản, sáng tối

Tính đối tượng; tính lựa chọn; tính có ý nghĩa; tính ổn định; tổng giác; ảo ảnh

Tính chủ thể, tính kinh nghiệm, tính hình thức

Tính phản xạ, tính chú ý, tính cảm xúc

Quá trình ghi nhớ lại hình ảnh về sự vật đã tri giác.

Là quá trình nhận thức phản ánh thuộc tính bản chất, mối liên hệ và quy luật của sự vật trong hiện thực khách quan mà ta chưa biết.

Hoạt động tưởng tượng lại sự vật theo kinh nghiệm.

Hoạt động cảm giác trực tiếp với sự vật.

Trực tiếp bằng giác quan

Trực quan hình ảnh

Gián tiếp thông qua ngôn ngữ

Bằng hành động thao tác vật chất

Hình ảnh cụ thể của sự vật

Cảm giác về sự vật

Khái niệm, quy luật, mối liên hệ của sự vật với hiện thực

Ấn tượng trực quan

Tư duy là nguồn cung cấp cho cảm giác

Nhận thức cảm tính là cơ sở, nguyên liệu của tư duy

Cảm giác phụ thuộc hoàn toàn vào tư duy

Tư duy diễn ra độc lập với cảm giác

Nhận thức cảm tính là phương tiện kiểm tra tính đúng đắn của tư duy

Nhận thức cảm tính thay thế cho tư duy

Tư duy làm giảm vai trò của cảm giác

Tư duy và cảm giác không liên quan

Tư duy làm cảm giác biến mất

Cảm giác làm tư duy mạnh lên

Tư duy làm cảm giác nhạy bén hơn, tri giác ổn định, có ý nghĩa hơn

Tư duy không ảnh hưởng cảm giác

Trực quan – hình ảnh – logic

Hình ảnh – thực hành – trừu tượng

Tự phát – kinh nghiệm – logic

Trực quan hành động, trực quan hình ảnh, trừu tượng

Tư duy thực hành, tư duy hình ảnh cụ thể, tư duy lí luận

Trừu tượng – logic – ước lệ

Tái tạo – sáng tạo – mô phỏng

Chủ động – thụ động – tích cực

Tái tạo – kinh nghiệm

Tư duy algôrit, tư duy ôristic

Logic – hình tượng

Trực quan – trừu tượng

Tư duy logic – phi logic

Tư duy trực quan – tư duy trừu tượng

Tư duy một chiều – đa chiều

Tư duy sáng tạo, hệ thống, phức hợp

Quy luật kiểm tra giả thuyết

Quy luật lặp lại

Xđ vấn đề → huy động tri thức → tạo giả thuyết → kiểm tra → giải quyết

Nhận biết → hành động → kết luận

Quan sát → phân tích → tổng hợp

Cảm giác → tri giác → tư duy

Sao chép – ghi nhớ – đối chiếu

Nhìn – nghe – đọc

Phân tích, tổng hợp, trừu tượng hóa, khái quát hóa, so sánh

Hành động – mô phỏng – nhắc lại

Phóng đại đặc điểm của sự vật

Thay đổi cấu trúc sự vật

Gộp nhiều sự vật thành nhóm

Gạt bỏ thông tin không cần thiết, chọn lọc yếu tố quan trọng

Hợp nhất nhiều đối tượng có chung thuộc tính thành một nhóm

Tách riêng đặc điểm từng đối tượng

Phóng đại đặc điểm sự vật

Gộp các sự vật khác nhau lại tùy ý

Sự nhớ lại hình ảnh cũ

Cảm giác mạnh về sự vật

Quá trình tri giác lại sự vật

Quá trình tạo hình ảnh mới dựa trên các biểu tượng đã có

Khái niệm

Quy luật

Hình ảnh mới về sự vật

Số liệu

Sáng tạo – tái tạo

Tự phát – có ý thức

Chủ động – thụ động

Tưởng tượng tích cực và tiêu cực

Tưởng tượng không chủ định và có chủ định

Tưởng tượng logic – phi logic

Tưởng tượng đơn giản – phức tạp

Tưởng tượng trực quan – trừu tượng

Phản ánh – tri giác – mô phỏng

Hình dung – suy luận – lặp lại

Thay đổi kích thước, số lượng; chắp ghép; liên hợp; loại suy – mô phỏng

Ghi nhớ – sắp xếp – kết luận

Vì diễn ra chậm

Vì không liên quan hoạt động tâm lý

Vì luôn thay đổi

Vì nó đi kèm hoạt động, không có mở đầu – kết thúc rõ ràng

Quá trình tri giác có ý thức

Trạng thái tâm lý giúp đối tượng của hoạt động được phản ánh tốt nhất

Hoạt động ghi nhớ

Trạng thái cảm xúc mạnh

Tư duy tạo ý đồ cho tưởng tượng

Tưởng tượng gợi hướng cho tư duy

Cả hai A và B

Không liên quan

Theo mức độ mạnh – yếu

Theo cảm xúc

Theo tri giác

Không chủ định, có chủ định, sau chủ định

Là chú ý chủ định nhưng kèm say mê, hứng thú, giảm mệt mỏi

Chú ý diễn ra vô thức

Chỉ tập trung khi bị ép

Chú ý rất yếu

Chú ý sau chủ định

Chú ý không chủ định

Chú ý chủ định

Chú ý phân phối

Chú ý sau chủ định

Chú ý không chủ định

Chú ý chủ định

Chú ý bị động

Chú ý sau chủ định

Chú ý không chủ định

Chú ý chủ định

Chú ý phân phối

Trí nhớ – sức mạnh – thời gian

Tốc độ – khối lượng – hình ảnh

Tập trung – mở rộng – thay đổi

Khối lượng, sức tập trung, sự bền vững, sự phân phối