Worksheets2рк клеткалық биотехнология
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
Name
Class
Date
1.
Гибридома дегеніміз не?
a)
Лимфоцит пен миелома жасушаларының қосылуынан алынған гибрид
b)
Тек миелома жасушасы
c)
Тек Т-лимфоцит
d)
Макрофагтардың қосылуы
e)
Эритроцит пен нейрон қосылысы
2.
Гибридома технологиясын ашқан ғалымдар:
a)
Жорж Кёлер және Сезар Мильштейн
b)
Луи Пастер және Кох
c)
Уотсон және Крик
d)
Дарвин және Ламарк
e)
Мендель және Морган
3.
Моноклонды антиденелер дегеніміз:
a)
Бір клондалған гибридомадан алынған біртекті иммуноглобулиндер
b)
Түрлі антиденелердің қоспасы
c)
Антигендер
d)
Ферменттер
e)
Нуклеин қышқылдары
4.
Гибридомаларды алу үшін қолданылатын қосылдыру агенті:
a)
Полиэтиленгликоль (ПЭГ)
b)
Этанол
c)
Глюкоза
d)
Хлор
e)
Натрий хлориді
5.
Гибридома алу үшін біріктірілетін жасушалар:
a)
В-лимфоциттер және миелома жасушалары
b)
Т-лимфоциттер және эритроциттер
c)
Нейрон және макрофаг
d)
Эпителиальды жасуша және фибробласт
e)
Фагоцит және тромбоцит
6.
Моноклонды антиденелер алу үшін жануар алдын ала:
a)
Антигенмен иммунизацияланады
b)
Суарылады
c)
Антибиотик беріледі
d)
Витаминдермен қоректендіріледі
e)
Ұйқыға жатқызылады
7.
Гибридомаларды сұрыптау жүргізілетін орта:
a)
ГАТ ортасы
b)
Сабуро ортасы
c)
Пептонды су
d)
МПА ортасы
e)
Қант-сірне ортасы
8.
Гибридомаларды клондау әдісі:
a)
Жартылай сұйық агарда клондау
b)
Тек қатты агарда
c)
Үй жағдайында кептіру
d)
Жануар организмінде өсіру
e)
Тек сұйық суда өсіру
9.
Моноклонды антиденелердің негізгі қолданылуы:
a)
Жасушаларды идентификациялау және диагностика
b)
Топырақты тыңайту
c)
Механикалық майлау
d)
Құрылыс материалын жасау
e)
Газ өндіру
10.
Моноклонды антиденелерді көбейту үшін қажет:
a)
Гибридома жасушаларын культивациялау
b)
Кептіру
c)
Өртеу
d)
Мұздату
e)
Вакуумда сақтау
11.
Антиденелерді тазалау әдісі:
a)
Иммуносорбент
b)
Дистилляция
c)
Хлорлау
d)
Сүзгісіз тұндыру
e)
Қайнату
12.
Диагностикада МКАД артықшылығы:
a)
Жоғары дәлдік және жылдам нәтиже
b)
Нәтиженің төмен дәлдігі
c)
Жауаптың өте баяу болуы
d)
Антигендерді анықтай алмауы
e)
Талдаудың мүлдем орындалмауы
13.
Моноклонды антиденелер алу кезеңдерінің бірі:
a)
Клондарды бөліп алу
b)
Судың булануын бақылау
c)
Жасушаларды күйдіру
d)
Антигендерді жою
e)
Тек антибиотик қосу
14.
Гибридома жасушаларының маңызды қасиеті:
a)
Шексіз пролиферацияға қабілетті
b)
Бар болғаны бір рет бөлінеді
c)
Антидене синтездей алмайды
d)
Тек жануар денесінде ғана тіршілік етеді
e)
Тек оттегісіз өседі
15.
Ядро тасымалдау әдісінің негізгі мақсаты қандай?
a)
Донор ядросын энуклеирленген жасушаға енгізу
b)
Жасушаларды мутациялау
c)
Жасушаларды инактивациялау
d)
Жасушаны толық бұзу
e)
Жасушадан барлық органеллаларды алу
16.
Кариопласт деген не?
a)
Цитоплазманың жұқа қабатымен қапталған ядро
b)
Ядросыз цитоплазма
c)
Толық дифференцияланған жасуша
d)
Пиноцитоз жүзеге асыратын органелла
e)
Зақымдалған жасуша қалдығы
17.
Цитопласттың негізгі ерекшелігі қандай?
a)
Органеллаларды сақтай отырып қозғалу қабілеті
b)
Ядроның белсенді бөлінуі
c)
ДНҚ синтезін тоқтатуы
d)
Қабықшасының болмауы
e)
Митоздың жоғарылауы
18.
Бриггс пен Кинг тәжірибесінің мәні неде?
a)
Ядроны ядросыз жұмыртқа жасушасына микрохирургиялық енгізу
b)
Жасушаларды ультрадыбыспен бұзу
c)
Эмбриондарды криоконсервациялау
d)
Химералар алу
e)
Митохондрияларды тасымалдау
19.
Дж. Гордон тәжірибесінде қолданылған донор жасушалары:
a)
Ішек эпителийінің маманданған жасушалары
b)
Қан плазмасы жасушалары
c)
Тері бездерінің жасушалары
d)
Бауыр жасушалары
e)
Сүйек кемігі жасушалары
20.
Сурани анықтаған маңызды құбылыс:
a)
Аналық және аталық геном белсенділігінің айырмашылығы — геномдық импринтинг
b)
Тек аналық геномның жеткіліктілігі
c)
Ядроның бөлінбеуі
d)
Цитоплазманың геномды басуы
e)
Митохондрияның генетикалық доминанттылығы
21.
Уиладсин әдісі қай жануарға қолданылды?
a)
Ірі қара мал
b)
Ит
c)
Қоян
d)
Жылқы
e)
Тауық
22.
Робл мен әріптестерінің жетістігі неде?
a)
Зиготаға пронуклеустарды тасымалдау арқылы бұзаулар алу
b)
Бауыр жасушаларын клондау
c)
Жасанды химера өсіру
d)
Цитоплазманы ДНҚ-сыз өсіру
e)
Жұмыртқаны толық ядросыз қалдыру
23.
TNT4 жасушалық линиясы қайдан алынған?
a)
9-күндік қой эмбрионының эмбрионалды дискінен
b)
Тері эпителийінен
c)
Қан жасушаларынан
d)
Бауыр гепатоциттерінен
e)
Бүйрек жасушаларынан
24.
Долли қойының донор ядросы қай жасушадан алынған?
a)
Сүт безі жасушасынан
b)
Тері эпителийінен
c)
Фибробласттан
d)
Лимфоциттен
e)
Фолликул жасушасынан
25.
Агрегациялық әдістің мәні неде?
a)
Әртүрлі жануарлардың бластомерлерін біріктіріп ортақ эмбрион қалыптастыру
b)
Ядроны лазер арқылы енгізу
c)
Жасушаны толық жою
d)
Жалғыз бластомерді өсіру
e)
Жасуша қабықшасын жасанды қалыңдату
26.
Инъекциялық әдістің ерекшелігі қандай?
a)
Донор эмбрионының жасушалық массасын бластоцелге инъекциямен енгізу
b)
Бластомерлерді қысыммен жару
c)
Жасушаны ультракүлгінмен өшіру
d)
Цитоплазманы еріту
e)
Ядроларды кездейсоқ біріктіру
27.
Химералық жануарлардың басты қасиеті қандай?
a)
Генетикалық теңбелділікті ұрпаққа бермейді
b)
Тұқым қуалайтын таза линия түзеді
c)
Тек аналық белгілерді береді
d)
Мутациялар міндетті түрде сақталады
e)
Аталық геном басым болады
28.
Биоэтика қандай сала?
a)
Жаңа биомедициналық технологиялардың этикалық мәселелерін зерттейтін пәнаралық сала
b)
Жануар биологиясының бөлімі
c)
Адам геномын толық өзгерту әдісі
d)
Жасушаларды мутациялау ғылымы
e)
Қоғамдық саясат бөлімі
29.
Жасушалық биотехнологиядағы биоэтиканың негізгі мәселелерінің бірі:
a)
Терапевттік және репродуктивті клондау
b)
Өсімдіктер селекциясын жылдамдату
c)
Минералдардың синтезі
d)
Метеорологиялық бақылау
e)
Топырақ құрамын өзгерту
30.
Өсімдік жасушаларындағы тотипотенттілік нені білдіреді?
a)
Әрбір тірі соматикалық жасушаның бүтін ағза түзуге қабілеттілігі
b)
Жасушаның тек бір бағытта даму мүмкіндігі
c)
Гендердің толық инактивациясы
d)
Тек меристема жасушаларының бөлінуі
e)
Пластидтердің бір-біріне айналу қабілеті
31.
Каллустың түзілуі қандай факторлардың арақатынасына тәуелді?
a)
Ауксиндер мен цитокининдердің тепе-теңдігіне
b)
Тек минералды элементтердің деңгейіне
c)
Вакуоль ішіндегі тұздардың мөлшеріне
d)
Фотосинтез жылдамдығына
e)
Температураның тәуліктік өзгерісіне
32.
Өсімдік жасушаларында дифференциация процесінің негізінде не жатыр?
a)
Гендердің дифференциальды белсенділігі
b)
Хлоропластардың көбеюі
c)
Пластидтердегі крахмал жинақталуы
d)
Су режимінің тұрақтануы
e)
Жасуша қабырғасының қалыңдауы
33.
Пролиферацияға өту үшін маманданған жасушалар қандай өзгеріске ұшырайды?
a)
Дедифференциацияға
b)
Поляризацияға
c)
Тек вакуольдің ұлғаюына
d)
Хромопластқа айналуына
e)
Мембрананың қатайуына
34.
Пластидтердің негізгі үш түрі қалай аталады?
a)
Лейкопласттар, хлоропласттар, хромопласттар
b)
Нуклеопласттар, сомапласттар, цитопласттар
c)
Протопласттар, мегапласттар, микропласттар
d)
Меланопласттар, липопласттар, гидропласттар
e)
Хроматофорлар, рибопласттар, фагопласттар
35.
Каллустың морфологиялық гетерогенділігі немен байланысты?
a)
Митоздық циклдің синхронды жүрмеуімен
b)
Минералдардың тапшылығымен
c)
Тек температураның ауытқуымен
d)
Хлорофилл деңгейімен
e)
Тек гормондардың концентрациясымен
36.
In vitro жағдайындағы мутациялардың пайда болу себебі қандай?
a)
Хромосомалық қайта құрылулардың орын алуы
b)
Артық суару
c)
Бөгде микроорганизмдердің әсері
d)
Тек жарық қарқындылығы
e)
Тек рН төмендеуі
37.
Жасуша қабырғасындағы саңылаулардың қызметі қандай?
a)
Көрші жасушалармен байланыс қамтамасыз ету
b)
Су булануын тоқтату
c)
Хлорофилл синтезін күшейту
d)
Крахмал жинау
e)
Вакуоль көлемін реттеу
38.
Скуг пен Мурасиге концепциясы нені түсіндіреді?
a)
Ауксиндер мен цитокининдердің қатынасы мүшелер түзілуіне әсер ететінін
b)
Вакуольдің рөлін
c)
Хромопласттардың қызметін
d)
Тек фотосинтез механизмін
e)
Целлюлоза синтезін
39.
Даму жолының детерминациясы қандай факторға тәуелді?
a)
Ақуыздардың ерекше жиынтығына
b)
Су мөлшеріне
c)
Вакуоль қышқылдығына
d)
Қоректік орта рН-на
e)
Пластидтердің санына
40.
Құзыреттілік (competence) дегеніміз не?
a)
Жасушаның ынталандырушы әсерді қабылдап, даму бағытын өзгерте алу қабілеті
b)
Тек гормондар синтезі
c)
Жасушаның өлу процесі
d)
Фотосинтез жылдамдығы
e)
Тек вакуоль жұмысы
41.
Органогенез барысында жасушалардың адгезиясы қандай роль атқарады?
a)
Ұлпалар мен мүшелердің дұрыс түзілуін қамтамасыз етеді
b)
Пластидтердің бөлінуін тежейді
c)
Вакуольге зат тасымалын күшейтеді
d)
Рибоcомалардың белсенділігін арттырады
e)
Хлоропластар санын көбейтеді
42.
In vitro қалпына келу қабілетінің генетикалық шарттылығын не дәлелдейді?
a)
Хромосома иықтарының жойылуы регенерацияны төмендететіні
b)
Су мөлшерінің азаюы
c)
Тек жарықтың болмауы
d)
Пластидтердің пішіні
e)
Вакуоль көлемінің артуы
43.
Жасушааралық байланыста донорлы-акцепторлы молекулалар қайда орналасады?
a)
Цитоплазмалық мембранада
b)
Вакуоль ішінде
c)
Пластид матриксінде
d)
Хромопласт мембранасында
e)
Рибосомалардың бетінде
44.
Жасушаларды иммобилдеудің ең маңызды артықшылығы не?
a)
Биореакторларда оларды ұзақ уақыт бойы қайта қолдануға болады.
b)
Жасушаларды тек бір рет қолдануға болады.
c)
Олар тек 5% CO2 қажет етеді.
d)
Олардың барлығы 37 градус C температурада өседі.
e)
Өнімді бөлу және тазарту қиындайды.
45.
Жасушаларды иммобилдеу (қозғалтпай бекіту) дегеніміз не?
a)
Жасушаларды (микроорганизмдер, өсімдік немесе жануар жасушалары) тұрақты қалыпта ұстау үшін қолданылатын әдістер жиынтығы.
b)
Жасушаларды тек қатты бетке адгезиялау.
c)
Жасушаларды жаңа қоректік ортасы бар ыдыстарға бөліп отырғызу (Пассаждау).
d)
Жасушаларды трипсин арқылы ажырату.
e)
Жасушаларды мұздату арқылы ұзақ сақтау.
46.
Ұстап қалу (Entrapment) әдісінде жасушаларды иммобилдеу үшін ең танымал гидрогель материал қайсысы?
a)
Альгинат (Натрий альгинаты).
b)
Глутаральдегид.
c)
Активтелген көмір.
d)
Целлюлоза.
e)
Трипсин.
47.
Коваленттік Байланыстыру әдісінің басты кемшілігі қандай?
a)
Химиялық реакция кезінде жасушаның тіршілік қабілеті (белсенділігі) төмендеуі мүмкін.
b)
Байланыс тым әлсіз.
c)
Тасымалдаушы материал қажет емес.
d)
Жасушалар ортаға бөлініп кету қаупі жоғары.
e)
Бұл әдіс өте қарапайым және арзан.
48.
Бетке Адсорбциялау (Adsorption) әдісінде жасушаларды қатты тасымалдағыш бетіне бекітетін негізгі күштер қандай?
a)
Физикалық күштер (ван-дер-Ваальс күштері, сутегі байланыстары).
b)
Химиялық коваленттік байланыстар.
c)
Пептидтік байланыстар.
d)
Тек электростатикалық күштер.
e)
Тек ферменттік реакциялар.
49.
Көлденең Байланыстыру (Cross-Linking) әдісінің кемшілігі не?
a)
Жасушаның белсенділігі айтарлықтай төмендеуі мүмкін.
b)
Тасымалдағыш қажет емес, бұл қымбаттауға әкеледі.
c)
Жасушаның белсенділігі жоғары сақталады.
d)
Өте тұрақты және күшті байланыс.
e)
Әдіс жұмсақ жағдайларда жүргізіледі.
50.
Иммобилденген жасушалардың өнімді бөлуді жеңілдетуі неге байланысты?
a)
Жасушалар матрицада бекітілгендіктен, мақсатты өнімді культуралық сұйықтықтан бөліп алу оңайлайды.
b)
Жасушалар жиі пассаждауды қажет етеді.
c)
Жасушалар тек қуыс талшықтарда өседі.
d)
Бұл әдіс тек микоплазмалардан қорғайды.
e)
Диффузияның шектелуіне байланысты.
51.
Иммобилденген жасушаларды суспензиялық культурамен салыстырғандағы артықшылықтарының бірі?
a)
Тасымалдаушы матрица жасушаларды механикалық кернеулерден (араластырудан) қорғайды.
b)
Олар 7.2-7.4 pH аралығын қажет етпейді.
c)
Олар тек үздікті (периодты) культивацияға жарамды.
d)
Жасушалардың культуралық ортамен бірге жойылу қаупі артады.
e)
Олардың көбеюі үшін міндетті түрде трипсин қажет.
52.
Жасушаларды микрокапсулалау (Microencapsulation) дегеніміз не?
a)
Жасушаларды жартылай өткізгіш мембранамен қоршалған кішкентай, қуыс шариктерге орау.
b)
Жасушаларды глутаральдегидпен байланыстыру.
c)
Жасушаларды тек активтелген көмірге адсорбциялау.
d)
Жасушаларды қоректік ортадан бөліп алу.
e)
Жасушаларды тұздар арқылы pH буферінде ұстау.
53.
Қоректік ортадағы CO2 (көмірқышқыл газы) әдетте қандай деңгейде ұсталады?
a)
5% деңгейінде.
b)
50% деңгейінде.
c)
0% деңгейінде.
d)
100% деңгейінде.
e)
0.5% деңгейінде.
54.
Бетке Адсорбциялау әдісінің кемшілігі не?
a)
Байланыс әлсіз болуы мүмкін, кейде жасушалар ортаға бөлініп кетуі мүмкін.
b)
Бұл әдіс өте қымбат.
c)
Жасушаның белсенділігін төмендетеді.
d)
Жасуша мен тасымалдағыш арасында химиялық байланыс түзіледі.
e)
Тек микроорганизмдерге қолданылады.
55.
Жасушалардың тығыздығы белгілі бір деңгейге жеткенде, оларды жаңа құтыларға ауыстыру қалай аталады?
a)
Пассаждау.
b)
Адгезия.
c)
Суспензия.
d)
Иммобилдеу.
e)
Микрокапсулалау.
56.
Қоректік ортаның (Медиа) құрамына міндетті түрде кіретін және Осмостық қысым мен pH-ты реттеу үшін қажетті компонент не?
a)
Бейорганикалық тұздар.
b)
Глутаральдегид.
c)
Трипсин.
d)
Жартылай өткізгіш мембраналар.
e)
Активтелген көмір.
57.
Пассаждау кезінде жасушаларды бетінен ажырату үшін қолданылатын ферментке мысал?
a)
Трипсин.
b)
Альгинат.
c)
Глутаральдегид.
d)
Инсулин.
e)
Целлюлоза.
58.
Жасушаларды дақылдаудың (Cell Culture) негізгі ұстанымы - бұл ....
a)
Бақыланатын, стерильді және физиологиялық оңтайлы жағдайларды қамтамасыз ету.
b)
Жасушаларды үнемі тығыздыққа (конфлюэнттілік) жеткізу.
c)
Барлық жұмыстарды стерильді емес ортада жүргізу.
d)
Температураны үнемі өзгертіп отыру
e)
Жасушаларды тек бір рет қолдану.
59.
Өсірілетін жасушаларды сақтаудың негізгі екі жолы қандай?
a)
Олардың өсуін барынша бәсеңдету немесе оларды мұздатып сақтау-криосақтау
b)
Құрғақ мұзда сақтау немесе витрификациялау
c)
Жоғары температурада өсіру немесе баяу мұздату
d)
Барометрлік қысымды жоғарылату немесе тез еріту
e)
Криопротекторды қоспау немесе Дьюар ыдыстарында сақтау
60.
Криосақтау дегеніміз не?
a)
Жасушаларды қатты мұздатып алып өте төмен температурада сақтау, мысалы сұйық азот температурасында (-196 градус С)
b)
Жасушаларды -79 градус С температурада құрғақ мұзда сақтау
c)
Биохимиялық процестерді баяулату үшін жоғары температураны қолдану
d)
Жасушаларды ұзақ уақыт бойы ең қолайлы жағдайда үзіліссіз өсіру
e)
Судың кристалдануына жол бермей, аморфты жағдайға өткізу
61.
Криоконсервация әдетте қандай температурада жүзеге асырылады?
a)
-196 градус C температурада
b)
-79 градус C температурада
c)
-40 градус C температурада
d)
0 градус C-тан жоғары температурада
e)
+37 градус C температурада
62.
Төмен температураны пайдалану жасушаларда қандай процестердің тоқтауын қамтамасыз етеді?
a)
Жасушалардағы биохимиялық процестердің тоқтауын, сыртқы ортамен зат алмасу мен энергия тоқтауын
b)
Жасушалардың өсуін барынша жеделдетуді
c)
Мұз кристаллдарының үлкен болып түзілуін
d)
Криопротекторлардың концентрациясының азаюын
e)
Регенерация және қайтадан өсіру процесін
63.
Жасушаларды мұздатып сақтау жұмысының екінші этапы қандай?
a)
Криопротекторды қосу
b)
Жасушаларды дайындау
c)
Бағдарламалы мұздату
d)
Тез еріту
e)
Қайтадан өсіру және регенеранттарды алу
64.
Криопротектор ретінде жиі қосылатын заттарға не жатады?
a)
Диметилсульфоксид (ДМСО), глицерин, сорбит, манит, сахароза
b)
Су, тұзды ерітінділер, электролиттер
c)
Өсу факторлары, антибиотиктер
d)
Құрғақ мұз, сұйық азот
e)
Ақуыздар, липидтер
65.
Криопротекторлардың негізгі қызметі қандай?
a)
Кез келген температурада мұз болып жасушадан шығатын су мен еріген заттардың концентрациясын азайтады және мұз кристаллдарының түзілуін тежейді
b)
Жасушалардың өмірлік процестерін тездетеді
c)
Электролиттердің су ерітінділерінде жақсы ерімеуін қамтамасыз етеді
d)
Жасушаларды -130 градус С-тан жоғары температурада сақтауға мүмкіндік береді
e)
Судың кристалданып, ірі мұзға айналуына жағдай жасайды
66.
Криопротекторларға қойылатын талаптардың бірі қандай?
a)
Суды жақсы байлау керек
b)
Жасушаға қиын өту керек
c)
Жоғары молекулярлы салмағы болу керек
d)
Төмен температураларда еритін қоспаларды жаратпау керек
e)
Төмен шоғырда улы болу керек
67.
Криосақтау қандай температурада жүзеге асырылады?
a)
Сұйық азот температурасында (-196 градус С)
b)
Құрғақ мұздағы температурада (-79 градус С)
c)
0 градус С-тан -40 градус С аралығында
d)
37 градус С су моншасында
e)
-130 градус С-тан
68.
Баяу біртіндеп мұздатқанда температура қандай жылдамдықпен төмендейді?
a)
0 градус С-тан -40 градус С арасында минутына 0,5 градус - 1 градус С
b)
5000градус/мин жылдамдығымен
c)
0,3 – 0,5 градус/мин жылдамдығымен
d)
Бірден- 196 градус С-қа дейін
e)
10 градус С-тан жоғары жылдамдықпен
69.
Гаметаларды және ұрықтарды қатырудың "Бір кезеңдік" әдісінде қатыру қалай жүреді?
a)
Криопротекторлар көмегімен ақырын 0,2-2 градус) бастап (-70 градусқа) дейін жасуша қатты болғанша қатырады
b)
5000градус/мин жылдамдығымен қатырады
c)
0,3- 0,5 градус/мин жылдамдығымен (-40 градус) температураға суытып сұйық азотқа салады
d)
Қатты мұздатпай, тек өсуін бәсеңдетеді
e)
Криопротекторларды қолданбай тез мұздатады
70.
Екі кезеңдік қатыру әдісінде ұрықтарды 0,3-0,5 градус/мин жылдамдығымен суытқаннан кейін не істейді?
a)
( -40 градус) температураға дейін суытып сұйық азотқа салады
b)
Баяу еріту үрдістерін өткізеді
c)
Тез еріту жүргізеді
d)
5000 градус/мин жылдамдығымен мұздатады
e)
Қайтадан өсіруге жібереді
71.
Витрификациялау кезінде қатыру жылдамдығы қанша?
a)
Жоғары (5000 градус/мин)
b)
Баяу (0,5 градус - 1 градус С/мин)
c)
Өте баяу (0,2-2градус/сағ)
d)
Орташа (0,3-0,5 градус/мин)
e)
-130 градус С-қа дейін ғана
72.
Витрификация процесінде су неге айналады?
a)
Шыны тәрізді мұзға айналады
b)
Үлкен мұз кристаллдарына
c)
Құрғақ мұзға (-79 градус С)
d)
Ерітіндінің тұтқырлығын төмендететін затқа
e)
Қоспаларды жарататын ерітіндіге
73.
Гаплоидты жасушалардың негізгі ерекшелігі
a)
Хромосомалардың бір ғана (n) жиынтығы болады
b)
Хромосомалар жұппен орналасады
c)
Гендер екі аллельмен беріледі
d)
Хромосома саны 2n
e)
Мутациялар жасырын қалады
74.
Андрогенез дегеніміз
a)
Аталық гаметофиттен гаплоидты өсімдік алу
b)
Аналық жасушадан диплоид алу
c)
Соматикалық жолмен даму
d)
Эндоспермнен эмбриогенез
e)
Вегетативті мүшелерден каллус түзу
75.
Антер культурасының мәні
a)
Антерді ортаға қойып, микроспоралардан гаплоидты өсімдік алу
b)
Антерден тек диплоид алу
c)
Тозаң қабырғасын зерттеу
d)
Эндосперм дақылын алу
e)
Тек каллус түзу
76.
Оқшауланған микроспора культурасының артықшылығы
a)
Ең тиімді және кең қолданылатын андрогенез әдісі
b)
Тек аналық тінде жұмыс істейді
c)
Өнімділігі өте төмен
d)
Плоидтылық өзгермейді
e)
Эмбриоид түзілмейді
77.
Гиногенез қандай материалдан алынады
a)
Ұрықтанбаған тұқымбүршігі немесе түйін
b)
Пісіп жетілген тозаң
c)
Жапырақ паренхимасы
d)
Антер қабығы
e)
Тамыр меристемасы
78.
Hordeum bulbosum әдісінің мәні
a)
Будан ұрықта жабайы арпа хромосомасы жойылып, мәдени арпаның гаплоиды қалуы
b)
Хромосома саны үш еселенеді
c)
Аналық гаметофиттен диплоид түзіледі
d)
Тозаңнан тікелей каллус түзіледі
e)
Генетикалық материал қосарланады
79.
Дигаплоид дегеніміз
a)
Гаплоид хромосомаларын екі еселеу арқылы алынған гомозиготалы диплоид
b)
Қос ядролы микроспора
c)
Аналық гаметаның мутациясы
d)
Гетерозиготалы өсімдік
e)
Полиалломорфты генотип
80.
Дигаплоидтарды алу үшін қолданылатын негізгі зат
a)
Колхицин
b)
Сахароза
c)
Глицин
d)
Магний сульфаты
e)
Бор қышқылы
81.
Андрогенезде микроспора қандай жолмен дамиды
a)
Эмбриоид немесе каллус түзу арқылы
b)
Тек апоптозға ұшырайды
c)
Диплоидқа айналады
d)
Эндоспермге ауысады
e)
Вегетативті даму жүреді
82.
Партеногенез дегеніміз
a)
Жұмыртқа жасушасының ұрықтанусыз дамуы
b)
Антиподтан эмбрион түзілуі
c)
Микроспора бөлінуі
d)
Каллус түзілуінің басталуы
e)
Эндосперм дамуы
83.
Апогамия дегеніміз
a)
Синергид немесе антиподтан ұрық дамуы
b)
Микроспораның бөлінуі
c)
Ұрықтың жетілуі
d)
Антер қабығының бөлінуі
e)
Жеміс қапшығының дамуы
84.
Өсімдік жасуша өсіріндісінің медицинадағы қолданылуы
a)
Иммуноглобулиндер және “жеуге жарамды” вакциналар алу
b)
Минерал тыңайтқыш өндіру
c)
Топырақ талдауы
d)
Липидтерді сақтау
e)
Жануар жасушаларын алмастыру
85.
Екінші реттік метаболиттерге не жатады
a)
Алкалоидтар, гликозидтер, стероидтар, эфир майлары
b)
Тек белоктар
c)
Тек көмірсулар
d)
Тек минералдар
e)
Тек витаминдер
86.
Жасуша өсіріндісінің ауыл шаруашылығындағы маңызы
a)
Төзімді трансгендік өсімдіктер, вируссыз материал, жасанды тұқым алу
b)
Дәнді тез кептіру
c)
Жай селекция
d)
Жемістерді ұзақ сақтау
e)
Тыңайтқыш мөлшерін азайту
87.
Соматикалық эмбриоидтарды капсулдау нәтижесі
a)
Ұзақ сақталатын және өсімдікке айнала алатын жасанды тұқымдар
b)
Жапырақ өсуінің жылдамдауы
c)
Жемістердің іріленуі
d)
Тозаң мөлшерінің артуы
e)
Тамырдың бөлінуі
88.
Каллустың in vitro жағдайында түзілу механизмі нені қамтиды?
a)
Эксплант жасушаларының ауксин әсерінен ретсіз пролиферацияға көшуі
b)
Экспланттағы меристеманың табиғи өсуі
c)
Ұлпаның дифференциация деңгейінің жоғарылауы
d)
Цитокининнің жасуша бөлінуін толық тоқтатуы
e)
Хлоропласттардың қарқынды дамуы
89.
Каллус ұлпасын тамыр мен өркен түзуге бағыттау неге негізделеді?
a)
Ауксин мен цитокининдердің қатынасын реттеуге
b)
Темір иондарының концентрациясын арттыруға
c)
Сахарозаны толық алып тастауға
d)
Өсімдікті жарықсыз өсіруге
e)
Жоғары температурада дақылдауға
90.
Суспензия бастамасын алу үшін қолданылатын каллус қандай болуы тиіс?
a)
Ұсақ түйіршікті, біркелкі және белсенді бөлінетін
b)
Тек лигнификацияланған
c)
Қатты дифференцияланған
d)
Өлі жасушалары басым
e)
Қоңырланып кеткен некрозды
91.
Мерзімді өсірінділердің өсуінің стационар фазасында не байқалады?
a)
Қоректік заттардың таусылуы және метаболиттер жинақталуы
b)
Жасушалардың ең жылдам бөлінуі
c)
Орта қышқылдығының нөлге түсуі
d)
Жасушалардың толық регенерацияға көшуі
e)
Вакуолизацияның тоқтауы
92.
Үздіксіз өсіріндідегі сұйылту жылдамдығының маңызы неде?
a)
Жасушалар тығыздығын тұрақты деңгейде ұстап, өсу фазасын реттейді
b)
Жарық қарқындылығын реттейді
c)
Ортадағы витаминдердің синтезін басқаруды қамтамасыз етеді
d)
Хлорофилл мөлшерін арттырады
e)
Жасуша қабықшасын бұзады
93.
Турбидостат жүйесі қандай көрсеткішке негізделеді?
a)
Өсіріндінің бұлыңғырлығы (жасуша тығыздығы)
b)
Ауксин концентрациясы
c)
Нитраттардың толық ыдырауы
d)
Жарық энергиясының сіңірілуі
e)
Газ алмасу жылдамдығы
94.
Суспензия өсімін бағалауда ТЖК көрсеткіші нені білдіреді?
a)
Центрифугадан кейінгі тұнған жасушалар көлемінің пайыздық мөлшері
b)
Жасушалардың митоздық индексі
c)
Ортадағы сахараза концентрациясы
d)
Жасушалардың хлорофилл деңгейі
e)
Цитоплазма қозғалысының жылдамдығы
95.
Жасушалардың тіршілікке қабілеттілігін анықтайтын бояғыш принципі қандай?
a)
Тірі жасуша мембранасы бояғышты өткізбейді, өлі жасуша өткізеді
b)
Тірі жасушалар барлық бояуды тез сіңіреді
c)
Бояғыш тек вакуоль көлемімен байланысады
d)
Тек ядролық мембранаға әсер етеді
e)
Жасуша қабықшасын толығымен ерітеді
96.
Өсімдік жасушаларының суспензияда баяу өсуінің басты себебі қандай?
a)
Тұқым беру уақытының микробтармен салыстырғанда 60–100 есе ұзақ болуы
b)
Фотосинтездің тым қарқынды болуы
c)
Ортада азоттың шамадан тыс көп болуы
d)
Жарыққа жоғары тәуелділігі
e)
Генетикалық тұрақсыздықтың өте жоғары болуы
97.
Суспензияның үстінде түзілетін «көпіршік» немесе «қабыршақ» нені білдіреді?
a)
Жасушалардың адгезиясы нәтижесінде ақуыздар мен полисахаридтердің жиналуы
b)
Орта стерильділігінің бұзылуы
c)
Газ алмасуының толық тоқтауы
d)
Жасушалардың пигмент түзуінің артуы
e)
Тек тұздардың кристаллизациясы
98.
Екінші ретті метаболиттердің жиналуы қай кезде максимумға жетеді?
a)
Стационар фазасында
b)
Лаг-фазаның басында
c)
Экспоненциалды өсуге енгенде
d)
Жойылу фазасына жақындағанда
e)
Қоректік заттар толық жаңарғанда
99.
Кейбір алкалоидтардың синтезі қай фазада жүруі мүмкін?
a)
Экспоненциалды (лог) өсу фазасында
b)
Лаг-фазада
c)
Өлім фазасында
d)
Тыныштық фазасында
e)
Стационардан кейінгі фазада
100.
Суспензиялы өсірінділердің өндірістік маңыздылығы неде?
a)
Құнды екінші ретті метаболиттерді өнеркәсіптік көлемде алу
b)
Тұқымның өнгіштігін арттыру
c)
Өсімдікті табиғи ортаға бейімдеу
d)
Фотосинтез қарқындылығын арттыру
e)
Өсімдіктің биомассасын далалық жағдайда көбейту
100 %
