wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Аружан Айым

Total questions: 59

Worksheet time: 30mins

Name
Class
Date
1.

Бір тілдің ғана жүйесін, құрылымын, ерекшеліктерін, даму заңдылықтарын зерттейтін ғылым?

a)

Жеке тіл білімі

b)

  Жалпы тіл білімі

c)

   Лингвистика

d)

Сипаттама тіл білімі

e)

Тарихи тіл білімі

2.

Өзіндік бағыты бар лингвистикалық үйірме ретінде дамыған Прага мектебі қай жылы қалыптасты?

a)

1926 ж.

b)

    1958 ж.

c)

1961 ж.

d)

1952 ж.

e)

1978 ж.

3.

 «Анализ  сөзінің беретін мағынасы?

a)

  талдау

b)

біріктіру

c)

түсіндіру

d)

дайындау

e)

құрастыру

4.

Салыстырмалы-тарихи тіл білімінің философиялық негізін қалаушы кім?

a)

   В.Гумбольдт

b)

К.Расмус

c)

Ф.Гегель

d)

Ф.Шлейхер

e)

Сократ

5.

Тілдерді типологиялық белгілеріне сүйеніп жіктеуді ең алғаш кім ұсынған?

a)

Ф.Шлегель

b)

Г.И.Асколи

c)

А.Шахматов

d)

Я.Гримм

e)

Р.К.Раск

6.

Қоғамдық құбылыстарды жаратылыс заңдарын басшылыққа ала отырып зерттеген бағыт:

a)

Натурализм

b)

Эллинизм

c)

    Биологиялық көзқарас

d)

Неопозитивизм

e)

Неолингвизм

7.

«Пор-Рояль» грамматикасы ежелдегі қандай тілдердің материалдары негізінде жазылған?

a)

грек, еврей, француз, латын

b)

гагауз, башқұрт, қарақалпақ, ноғай

c)

араб, түрік, қытай, ұйғыр

d)

татар, қыпшақ, араб, оғыз

e)

  неміс, француз,  ағылшын, корей

8.

 «Үнді-европа тілдерінің салыстырмалы грамматикасы» атты еңбек жазған неміс ғалымы

a)

  Ф.Бопп

b)

  В.Лейбниц

c)

В.Томсон

d)

Г.Шухардт

e)

К.Раск

9.

Психолингвистиканың зерттеу нысаны?

a)

   сөйлеу әрекеті

b)

жазбаша тіл

c)

ауызша тіл

d)

    әдеби тіл

e)

жалпыхалықтық тіл

10.

Жас грамматистер мектебі өз зерттеулеріне  қандай  принципті негіз етті?

a)

   тарихи және психологизм принципін

b)

  салыстырмалы принципті

c)

философиялық принципті

d)

  әлеуметтік принципті

e)

  лингвистикалық принципті

11.

Ф.де.Соссюрдың атын бүкіл дүние жүзіне жайған «Жалпы лингвистикалық курс» атты еңбегі неше бөлімнен тұрады?

a)

5

b)

7

c)

9

d)

4

e)

2

12.

Тіл білімінің тілді практикалық талаптарға сәйкестендіріп қолданудың ғылыми жүйесін  қалыптастыратын саласын атаңыз ?

a)

қолданбалы лингвистика

b)

салыстырмалы лингвистика

c)

  этнографиялық лингвистика

d)

әлеуметтік  лингвистика

e)

этнолингвистика

13.

Дания ғалымы Расмус Кристиан Раск қанша тіл білген ?

a)

20 шақты

b)

15 шақты

c)

50-ге жуық

d)

25-ке жуық

e)

10-нан астам

14.

Тіл біліміндегі натурализм көрнекті неміс ғалымы кім?

 

a)

Август Шлейхер

b)

   Гейман Штейнталь

c)

Александр Потебня

d)

  Вильгельм  Макс

e)

Герман Пауль

15.

Ф.Царнке лингвистикалық мектептің өкілдерін қалай атады ?

a)

 жас грамматистер

b)

жас қалыптастырушылар

c)

жас ғалымдар

d)

жас пікірлестер

e)

 жас мүсіндеушілер

16.

Жас грамматистік көзқарасты қалыптастырушыларды көрсетіңіз:

a)

Бругман, Остгоф

b)

Фортунатов, Дельбрюк

c)

Пешковский, Бругман

d)

Пауль, Шахматов

e)

Царнке, Дельбрюк

17.

Мәскеу лингвистикалық мектебін кім басқарды?

a)

 Ф.Ф. Фортунатов

b)

   А.А. Шахматов

c)

А. Пешковский

d)

Бодуэн де Куртенэ

e)

  Н. Крушевский

18.

Н.Я.Маррдың мектебін көрсетіңіз?

a)

   «Тіл туралы жаңа ілім»  мектебі

b)

Қазан лингвистикалық мектебі

c)

Мәскеу лингвистикалық мектебі

d)

  Жас грамматистер мектебі

e)

Прага мектебі

19.

«Егер адамдар тіл арқылы өзара қатынас жасай алатын болса, ол тілдік заңның, тілдік материалдардың немесе тілдік құрылымның жалпылығынан емес, тілдік дарындылықтың, қабілеттіліктің жалпылығынан, ортақтығынан болады»,- деген пікір иесі?

a)

   К. Фосслер

b)

А.Шлейхер

c)

   Г.Штейнталь

d)

  А.Потебня

e)

Г.Пауль

20.

Эстетистердің айтуынша, тілдік категорияларға негіз болатын ұғымдар қандай?

a)

интуиция, сезу

b)

  рух,табыс

c)

стиль, эстетика

d)

  этика, эстетика

e)

мәдениет, этика

21.

Тіл біліміндегі натурализм көрнекті неміс ғалымы кім?

a)

А.Шлейхер

b)

   Г.Штейнталь

c)

   А. Потебня

d)

   В. Макс

e)

Г. Пауль

22.

Нақты бір тілдің (мысалы: қазақ, орыс, ағылшын) немесе туыстас тілдердің (мысалы: башқұрт, ноғай тілдері) жүйесі мен құрылысын, оның даму заңдарын зерттейтін -

a)

жалпы тіл білімі

b)

жеке тіл білімі

c)

фонетика

d)

    философия

e)

лингвоэкология

23.

Тілді шығу тарихы мен тарихи даму тұрғысынан зерттейтін тіл білімі -

a)

  диахрониялық тіл білімі

b)

синхрониялық тіл білімі

c)

  ішкі лингвистика

d)

сыртқы лингвистика

e)

прагмалингвистика

24.

Тілді белгілі бір дәуірдегі қалпы тұрғысынан зерттеп, сипаттама беретін тіл білімі  -

a)

синхрониялық тіл білімі

b)

  диахрониялық тіл білімі

c)

ішкі лингвистика

d)

сыртқы лингвистика

e)

прагмалингвистика

25.

Паралингвистика термині қай жылдан бастап  қолданыла бастады?

a)

1940 ж.

b)

1985 ж.

c)

1979 ж.

d)

1988 ж.

e)

1995 ж.

26.

Ареалды лингвистика қай жылдан бастап қолданыла бастады?

a)

1925 жыл

b)

  2002 жыл

c)

   1998 жыл

d)

    1970 жыл

e)

1965 жыл

27.

Психолингвистика термині қай жылдан бастап қолданылды?

a)

  1954 жыл

b)

1998 жыл

c)

   1960 жыл

d)

2000 жыл

e)

2015 жыл

28.

«Тіл - адам биологиясы» қатынастарын, яғни тіл жүйесінің мидың қабатына әсерін зерттейтін -

a)

Биолингвистика

b)

   Танымдық лингвистика

c)

Психолингвистика

d)

Этнолингвистика

e)

Әлеуметтік лингвистика

29.

Туыс тілдердің арасындағы ұқсастықтар мен айырмашылықтарды көрсету қай әдістің мақсаты –

a)

Салыстырмалы-тарихи әдіс

b)

Бақылау әдісі

c)

Салыстырмалы әдіс

d)

Эксперимент әдісі

e)

Типологиялық әдіс

30.

Әлем тілдеріндегі тек қана ұқсастықтарды табу, ал өте маңызды айырмашалықтар көбінесе назардан тыс қалатын қай әдістің кемшілігі?

a)

  Салыстыру әдісінің

b)

Салғастырмалы әдістің

c)

    Бақылау әдісі

d)

Ішкі реконструкция әдісі

e)

Типологиялық әдіс

31.

Зерттеліп отырған құбылыстардың арасындағы қатынас түрін анықтау мақсатында кесте жасау әдісі қалай аталады?

a)

кестелік тәсіл

b)

  компоненттік талдау тәсілі

c)

бақылау тәсілі

d)

  есепке алу тәсілі

e)

  картотекалық тәсіл

32.

Әріптер мен тыныс белгілері қолтаңбасының түрлері, әріп таңбаларын айырбастайтын қосымша символдық белгілер жататын тәсіл

a)

графикалық тәсіл

b)

  кинетикалық тәсіл

c)

   фонациялық тәсіл

d)

  бақылау тәсілі

e)

картотекалық тәсіл

33.

Паралингвистиканың  ғылым ретінде жан-жақты дамуы тіл білімінде тіл жүйесінен тыс құбылыстарды зерттеуге байланысты қай  жылдары іске асты?

a)

ХХ ғасырдың 60-жылдары

b)

  ХХ ғасырдың 50-жылдары

c)

  ХХ ғасырдың 40-жылдары

d)

ХХ ғасырдың 30-жылдары

e)

ХХ ғасырдың 20-жылдары

34.

Прагмалингвистика – адамның коммуникативтік қызметін неше түрде зерттейді?

a)

2

b)

5

c)

3

d)

6

e)

4

35.

Коммуниканттардың бір-біріне және сөйлеу немесе сөз мазмұнына (ауызша немесе жазбаша) олардың коммуникативтік ниетін есепке алғандағы қатынасы –

a)

прагматика

b)

семиотика

c)

   парадигма

d)

    семантика

e)

коммуникация

36.

Тілдік бірліктер (дыбыс, фонема, сөз, сөз тіркесі, сөйлем т.б.) мен тілдік құбылыстарды математика ғылымының әдіс-тәсілдерімен зерттеу, олардың сандық сипатын, заңдылықтарын ашу қай әдіс-тәсілде жүзеге асады?

a)

   статистикалық әдіс

b)

  талдау әдісі

c)

типологиялық әдіс

d)

  графикалық тәсіл

e)

кинетикалық тәсіл

37.

Синхрониядағы номографиялық әдіс зерттеу мақсатына қарай нешеге бөлінеді?

a)

3

b)

4

c)

2

d)

5

e)

6

38.

Белгілі бір этностың мәдениет ерекшеліктерін тілдік бірліктерінің берілуін анықтау қай саланың  мақсаты?

a)

этнолингвистика

b)

    прагмалингвистика

c)

психолингвистика

d)

  нейролингвистика

e)

социолингвистика

39.

Математикалық статистиканың әдістерін тіл білімінде қолдану туралы ғылым қалай аталады?

a)

Лингвостатистика

b)

  Экстралингвистика

c)

Паралингвистика

d)

Интралингвистика

e)

Микролингвистика

40.

Салыстырмалы-тарихи әдіс тілдердің қазіргі күйіне, олардың құрылымдық,

 жүйелік сипатын айқындауға жете мән бермейді деу қай әдістің кемшілігі?

a)

салыстыру әдісінің

b)

   статистикалық әдістің

c)

талдау әдісінің

d)

типологиялық әдістің

e)

есепке алу әдісінің

41.

 «Фонетикалық заң туралы»  деген мақаланың авторы кім?

a)

Г.Шухард

b)

К.Фослер

c)

Ф.Фортунатов

d)

     В.Гумбольд

e)

М.Бартоли

42.

Жаңа және лингвистика атауларының бірігуінен туындаған мектеп?

a)

неолингвизм

b)

эстетизм

c)

    сөздер мен заттар

d)

биологиялық

e)

психологиялық

43.

Тілдің жүйелік, құрылымдық сипатына жеткілікті мән бермей, экстралингвистикалық мәселелерге көп көңіл бөліп, тіл өміріндегі индивидумдар ролін асыра бағалаулары болды деу қай мектептің кемшілігі?

a)

неолингвизм

b)

эстетизм

c)

сөздер мен заттар

d)

биологиялық

e)

   психологиялық

44.

«Революцияға дейінгі және одан кейінгі француз тілі» деп аталатын еңбектің авторы?

a)

П.Лафарг

b)

    Г.Шухард

c)

   Ф.де Соссюр

d)

Ф.Фортунатов

e)

В.Гумбольд

45.

1973 жылы профессор А.А.Холодовичтің редакциясы мен Ф.де Соссюр еңбектері қандай атаумен шықты?

a)

  Тіл білімі бойынша еңбектер

b)

  Тіл және тарих

c)

Ғылым тарихы

d)

Лингвистика және семиотика

e)

Лингвистика ілімі тарихы

46.

   Аристрах  тілдегі сөздерді неше топқа бөледі:

a)

8

b)

3

c)

6

d)

10

e)

2

47.

Греция тарихындағы дәуір -

a)

эллинизм

b)

  эстетизм

c)

ренесанс

d)

грамматизм

e)

грамматикалық өнер

48.

Неолингвизмнің тілдердің географиялық орнына шешуші мән беретіндіктеріне қарап кейде қалай атайды?

a)

   ареалдық лингвистика

b)

социолингвистика

c)

психолингвистика

d)

    нейролингвистика

e)

этнолингвистика

49.

Прага мектебі өзіндік бағыты бар лингвистикалық үйірме ретінде қай жылы қалыптасқан?

a)

   1926 жылы

b)

1916 жылы

c)

1945 жылы

d)

    1958 жылы

e)

   1990 жылы

50.

 «Прага лингвистикалық үйірмесінің еңбектері»  деген жинақ қай жылы жарық көрді?

a)

1929 жылы

b)

2005 жылы

c)

  1944 жылы

d)

1952 жылы

e)

1993 жылы

51.

1933 жылдан бастап Прага мектебімен бірлесе, «Тіл білімі жөніндегі еңбектер»  атты журнал шығарған кімдер?

a)

   Глоссематиктер

b)

Жас грамматистер

c)

  Психолингвистер

d)

  Неолингвистер

e)

   Лингвистер

52.

Сөздік мінез-құлықтың сыртқы жағын зерттейтін?

a)

  Мегалингвистика

b)

Металингвистика

c)

Микролингвистика

d)

Паралингвистика

e)

Социолингвистика

53.

Неміс ғалымы И.К.Аделунг мен И.С.Фатердің қанша тілдегі таңдамал сөздерінен құралған төрт томдық сөздігі жарық көрді?

a)

500-ге жуық тілдердің

b)

700-ге жуық тілдердің

c)

  900-ге жуық тілдердің

d)

1000-ға жуық тілдердің

e)

100-ге жуық тілдердің

54.

Расмус  Расктың   1818  жылы басылып шыққан «Исланд тілінің шығу тарихы»  атты еңбегінде қандай мәселе қарастырылған?

a)

  тілдер туыстастығы

b)

тілдердің ұқсастығы

c)

   сөз мағынасы

d)

   семантика

e)

лингвистика ілімінің тарихы

55.

Графикалық таңбалар қолданылатын ғылым саласы?

a)

математика

b)

  тарих

c)

   әдебиет

d)

қазақ тілі

e)

  өзін-өзі тану

56.

 Заттық таңбаны көрсетіңіз?

a)

гербтер

b)

сигналдар

c)

қоңыраулар

d)

дабылдар

e)

музыка

57.

Сәуле таңбаларына не жатады?

a)

бағдаршам

b)

    герб

c)

  қоңырау

d)

дабыл

e)

  монета

58.

   Семиотикалық таңбалардың ең күрделісі?

a)

Ымдау, нұсқау таңбалары

b)

Сәуле таңбалар

c)

Ақша таңбалар

d)

аттық таңбалар

e)

Акустикалық таңбалар

59.

Қатарына қоңырау, дабыл қолданылатын алуан түрлі белгілер жататын семиотикалық таңбалардың түрі?

a)

Сигнал таңбалар

b)

Ымдау, нұсқау таңбалары

c)

Сәуле таңбалар

d)

Ақша таңбалар

e)

  Заттық таңбалар