wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Вопросы по научному познанию и философии науки

Total questions: 54

Worksheet time: 27mins

Name
Class
Date
1.

Сезімдік таным іс-әрекетінің нәтижесі / Результат чувственного познания:

a)

сезу, қабылдау, елестету / Ощущение, восприятие, воображение

b)

ақыл, анализ, ой қорыту / Разум, анализ, осмысление

c)

тәжірибе, факт, нәтиже/Опыт, факт, результат

d)

сана, ой, пікір / Сознание, мысль, мнение

e)

интеллект, таным, болмыс / Интеллект, познание, бытие

2.

Ғылымға қатысты құндылықтар мен нормалар / Ценности и нормы, относящиеся к науке:

a)

объективтік ақиқат, нақтылық, дәлелдемесі, жүйелілігі/Объективная истина, точность, доказательность, системность

b)

қоғамның интеллектуалдық және білім потенциалы/Интеллектуальный и образовательный потенциал общества

c)

болмыс, таным, материя, идея / Сущность, познание, материя, идея

d)

табиғаттану мен гуманитарлық білімдер/Естественные и гуманитарные науки

e)

құқық, өнер, дін / Право, искусство, религия

3.

Ғылыми танымда жалпы қабылданған білімдер, нормалар мен идеалдар жүйесі / В научном познании система общепринятых знаний, норм и идеалов:

a)

концепция / Концепция

b)

жаңашылдық / Новаторство

c)

теория / Теория

d)

болжам / Предположение

e)

заңдар / Законы

4.

104. «Ғылыми білімнің логикасы мен дамуы», «Ашық қоғам және оның жаулары» еңбектерінің авторы / Автор трудов «Логика научного исследования» и «Открытое общество и его враги»:

a)

Карл Поппер / Карл Поппер

b)

Карл Маркс / Карл Маркс

c)

Макс Вебер/Макс Вебер

d)

Томас Кун / Томас Кун

e)

Давид Юм / Давид Юм

5.

Фаллибилизм дегеніміз / Фаллибилизм означает:

a)

кез келген білімнің қателікті сипатта болуы туралы ұғым/Понятие о том, что любое знание подвержено ошибкам

b)

ғылыми жүйені тек жағымды түрде қабылдау/Принимать научную систему только положительно

c)

эмпирикалық тексеру / Эмпирическая проверка

d)

ғылыми жаңалықты жоққа шығару / Опровержение научного открытия

e)

нақты фактілер мен теорияны бекіту / Утверждение фактов и теорий

6.

«Фальсификацияландыру қағидасы» негізін салушы кім / Кто является основателем принципа фальсификации:

a)

Карл Поппер / Карл Поппер

b)

Имре Лакатос / Имре Лакатос

c)

Стивен Тулмин / Стивен Тулмин

d)

Иммануил Кант / Иммануил Кант

e)

Томас Мор / Томас Мор

7.

Ғылымның тарихи өзгерісінің талдауында логикалық дәстүрді сақтауға ұмтылыс жасаған, «сыншыл рационализмнің» негізін қалаған / Основатель критического рационализма, стремящийся сохранять логическую традицию в анализе исторических изменений науки:

a)

Имре Лакатос / Имре Лакатос

b)

Стивен Тулмин / Стивен Тулмин

c)

Томас Мор / Томас Мор

d)

Людвиг Фейербах / Людвиг Фейербах

e)

Томас Кун / Томас Кун

8.

Ғылыми-техникалық революция дегеніміз / Научно-техническая революция означает:

a)

A) белгілі бір уақыт аралығында дамудың жаңа сатысына көтерілуге себепші болған сапалық өзгерістердің жедел қарқынмен жүруі / Быстрое качественное изменение, приведшее к новому этапу развития за определённый период времени

b)

B) пікірлерді және формалды жүйелерді сын мен өзгерістен өткізетін процедуралар / Процедуры критики и изменений мнений и формальных систем

c)

C) ескі пәндік жүйелердің құлдырауы / Крах старых дисциплинарных систем

d)

D) ғылым философиясындағы «қайшы идеялар» / «Противоречивые идеи» в философии науки

e)

E) ғылыми қатал әдіспен жүру / Проведение науки с жестким методом

9.

Ғылым мен техниканың бірегей, бір-бірімен сабақтаса, біртіндеп дамуы:

a)

ғылыми-техникалық прогресс / Научно-технический прогресс

b)

ғылыми-техникалық революция / Научно-техническая революция

c)

ғылыми инновация / Научная инновация

d)

ғылыми қайшы идеялар / Противоречивые идеи науки

e)

интеллектуалдық жаңалықтар / Интеллектуальные открытия

10.

«Парадигма» сөзінің мағынасы:

a)

Ғылымдағы қабылданған теориялық, әдістемелік және философиялық негіздер жиынтығы / Совокупность принятых в науке теоретических, методологических и философских основ

b)

Ғылыми жаңалық ашу процесі / Процесс открытия научного открытия

c)

Тек тәжірибелік әдістер жиынтығы / Только совокупность практических методов

d)

Ғылымның даму кезеңі / Этап развития науки

11.

A) үлгі, зерттелетін мәселені шешу үшін жалпы идеялардың жиынтығы мен методологиялық ұстанымдары/ Образец, совокупность идей и методологических принципов для решения исследуемой проблемы

a)

A) үлгі, зерттелетін мәселені шешу үшін жалпы идеялардың жиынтығы мен методологиялық ұстанымдары/ Образец, совокупность идей и методологических принципов для решения исследуемой проблемы

b)

B) сыныптың қажеттілігі және өз ережелерін қайтадан қарастыру / Необходимость критики и пересмотра правил

c)

C) нақты ғылымда жоққа шығарылған теория / Теория, опровергнутая в точной науке

d)

D) теориялардың арасындағы қайшылықтар / Противоречия между теориями

e)

E) ғылыми логика мен методология / Научная логика и методология

12.

Кунның пікірінше, ғылымның дамуындағы екі кезеңді ата:

a)

қалыпты ғылым және ғылыми революция/ Нормальная наука и научная революция

b)

ғылым және жалған ғылымдар / Наука и лженауки

c)

фактілер мен теориялар / Факты и теории

d)

техника және ғылымның дамуы / Развитие техники и науки

e)

өнеркәсіптік және электротехникалық / Промышленный и электротехнический

13.

Рационализм дегеніміз:

a)

болмыстың, танымның, моральдың негізі ақыл деп санайтын философиялық ілім/ Философское учение, считающее разум основой бытия, познания и морали

b)

танымның негізі тәжірибе деп санайтын философиялық бағыт / Эмпиризм

c)

таным мүмкіндігін жоққа шығаратын бағыт / Скептицизм

d)

айқын бір негізден туындай деп түсіндіретін философиялық ілім / Монизм

e)

Материализмге қарама-қарсы философиялық бағыт / Идеализм

14.

«Үш әлем» туралы теория авторын ата:

a)

К.Поппер/ Карл Поппер

b)

Ф.Энгельс / Ф. Энгельс

c)

И.Лакатос/И. Лакатос

d)

Л. Витгенштейн / Л. Витгенштейн

e)

К.Маркс / К. Маркс

15.

К.Поппердің ғылымының шекарасын анықтауға енгізген терминін ата:

a)

«Демаркация»/ Демаркация

b)

«Материя» / Материя

c)

«Гипотеза» / Гипотеза

d)

«Синергетика» / Синергетика

e)

«Синтез» / Синтез

16.

Фальсификация мәселесі, фаллибилизм принципі – британдық философ:

a)

Карл Поппер

b)

Дэвид Хьюм

c)

Джон Локк

d)

Фрэнсис Бэкон

17.

Кто из перечисленных философов предложил концепцию фальсификации?

a)

К.Поппер/ Карл Поппер

b)

Н.Кузанский / Николо Кузанский

c)

Т.Кун/Томас Кун

d)

Дж. Уоткинс / Дж. Уоткинс

e)

Дж. Фрезер / Дж. Фрезер

18.

Теорияға қарсы келетін эмпириялық фактілер арқылы теорияны жоққа шығару – термин:

a)

«Фальсификация» / Фальсификация

b)

«Дедукция» / Дедукция

c)

«Эволюция»/Эволюция

d)

«Индуктивтік процестер» / Индуктивные процестер

e)

«Методология» / Методология

19.

Поппер көзқарасын үш кезеңге бөліп қарастырған философ:

a)

И. Лакатос /И. Лакатос

b)

Р.Декарт / Р. Декарт

c)

Ф.Бэкон/Ф. Бэкон

d)

Дж. Уоткинс / Дж. Уоткинс

e)

Ч.Пирс/ Ч. Пирс

20.

Методологиялық фальсификационизмді жұмсарту үшін И. Лакатос ұсынған концепция:

a)

зерттеу бағдарлама концепциясы/ Концепция исследовательской программы

b)

тарихнамалық тұжырымдама/Историографическая концепция

c)

ғылыми техникалық прогресс концепциясы / Концепция научно-технического прогресса

d)

«қорғаушы белбеу» бағдарламасы / «защитный пояс»

e)

барлық жауап дұрыс / Все ответы верны

21.

«Синергетика» терминін грек тілінен аударғанда:

a)

біріккен әрекет/ Совместное действие

b)

қашықтан оқыту / Дистанционное обучение

c)

білім орталығы / Центр знаний

d)

жаңа ғылым/Новая наука

e)

әдіс, тәсіл / Метод, способ

22.

«Пән аралық сипаттағы ғылым саласы», «күрделі жүйелердің өзін-өзі ұйымдастыруы туралы ғылым» – ұғым:

a)

Синергетика

b)

Кибернетика

c)

Экология

d)

Генетика

23.

A) Синергетика / Синергетика B) Инновация / Инновация C) Эволюция / Эволюция D) Прогресс / Прогресс E) Революция / Революция

a)

Синергетика / Синергетика

b)

Инновация / Инновация

c)

Эволюция / Эволюция

d)

Прогресс / Прогресс

e)

Революция / Революция

24.

Ғылым мен оның жетістіктерінің тарихтағы прогрестің басты факторы деп есептейтін бағыт:

a)

Сциентизм / Сциентизм

b)

Агностицизм / Агностицизм

c)

Гносеология / Гносеология

d)

Демаркация / Демаркация

e)

Рационализм / Рационализм

25.

Дәлелдесіз, тәжірибе жүзінде тексерілмей-ақ ақиқат ретінде қабылданатын қағида:

a)

Догма / Догма

b)

Теория / Теория

c)

Гипотеза / Гипотеза

d)

Ақиқат / Истина

e)

Таным / Познание

26.

Қазіргі ғылым философиясы ғылыми танымға қандай анықтама берген:

a)

Ғылым- әлеуметтік-мәдени феномен / Наука – социально-культурный феномен

b)

Ғылым-адамдардың мінез-құлқын анықтайтын әлеуметтік байланыс / Наука – социальная связь, определяющая поведение людей

c)

Ғылым-жас зерттеушілер / Наука – молодые исследователи

d)

Ғылым-ғалымдардың ұжымдық іс-әрекеті / Наука – коллективная деятельность учёных

e)

Ғылым-білімді сақтау орталығы / Наука – центр сохранения знаний

27.

Жаңа білім өндіру, жүйелеу, жас зерттеушілерге жеткізу іс-әрекетімен айналысатын ғалымдардың топтары:

a)

ғылыми ұжым / Научный коллектив

b)

мектеп / Школа

c)

философиялық бағыт / Философское направление

d)

қоғамдық бірлестік / Общественное объединение

e)

кәсіподақ / Профсоюз

28.

A) антикада философиялық мектептерде / В античных философских школах

a)

антикада философиялық мектептерде / античных философских школах

b)

мифологиялық ұғымдарда / мифологических представлениях

c)

жаңа заман ғылыми орталықтарында / научных центрах Нового времени

d)

қазіргі заманғы ғылыми негіздерде / современных научных институтах

e)

ортағасырлық шіркеулерде / средневековых церквях

29.

Ортағасырлық «жеті еркін өнерлер» – тривиум, құрамдас бөліктері:

a)

грамматика, логика мен диалектика / Грамматика, логика, риторика (диалектика)

b)

астрономия, физика, әдебиет / Астрономия, физика, литература

c)

биология, жантану, өнер / Биология, психология, искусство

d)

химия, дін, жаратылыстану / Химия, религия, естествознание

e)

миф, дін, саясат / Миф, религия, политика

30.

Ортағасырлық «жеті еркін өнерлер» – квадривиум, құрамдас бөліктері:

a)

арифметика, геометрия, астрономия және музыка / Арифметика, геометрия, астрономия, музыка

b)

дін, жаратылыстану, саясат, заң / Религия, естествознание, политика, право

c)

астрономия, физика, биология, философия / Астрономия, физика, биология, философия

d)

логика, психология, анатомия, өнер / Логика, психология, анатомия, искусство

e)

грамматика, логика, математика, тіл / Грамматика, логика, математика, язык

31.

Алғашқы академиялық ғылым институттары (Лондон корольдік қоғамы, Париж ғылым академиясы) қай ғасырда ашылды:

a)

XVII ғ. / XVII век

b)

XX ғ. / XX век

c)

XIX ғ. / XIX век

d)

XVI ғ. / XVI век

e)

XVIII ғ. / XVIII век

32.

«Қалыпты ғылымның табиғаты» шығармасының авторы, ғылыми ұжымының іс-әрекетін сипаттаған:

a)

Т.Кун / Томас Кун

b)

И.Лакатос / Имре Лакатос

c)

Т.Мор / Томас Мор

d)

К.Маркс / Карл Маркс

e)

Ф.Ницше / Фридрих Ницше

33.

Ғылым этосының «классикалық» тұжырымдамасын жасаған:

a)

Р.Мертон / Роберт Мертон

b)

Томас Кун

c)

Макс Вебер

d)

Питер Медавар

34.

Who is the author associated with the hint provided?

a)

Роберт Мертон/Роберт Мертон

b)

Томас Кун/Томас Кун

c)

Людвиг Фейербах / Людвиг Фейербах

d)

Карл Маркс / Карл Маркс

e)

Макс Вебер / Макс Вебер

35.

Универсализм, коллективизм, организованный скептицизм, независимость, интеллектуальная простота — это:

a)

ғылым ұтосы/этос науки

b)

ғылыми революция / научная революция

c)

ғылыми пәні / предмет науки

d)

ғылыми прогресс / научный прогресс

e)

ғылыми дәреже / научная степень

36.

Ғылымның атқаратын міндеттерінің бірі: Одна из задач науки —

a)

дүниеге көзқарастық (мәдени-ағартушылық)/ мировоззренческая (культурно-просветительская)

b)

жаратушылық/творческая

c)

жаңашылдық / новаторская

d)

діни насихаттаушылық / религиозно-пропагандистская

e)

теориялық / теоретическая

37.

Дүние туралы пікір, индивидуалды және қоғамдық түрде қалыптасатын күрделі білімдер жиынтығы: Мнение о мире, сложный комплекс знаний, формирующихся индивидуально и общественно —

a)

дүниеге көзқарас / мировоззрение

b)

ғылыми теориялар / научные теории

c)

болжамдар/гипотезы

d)

тарихи заңдылықтар / исторические закономерности

e)

діни наным-сенімдер / религиозные убеждения

38.

Заттардың, құбылыстар мен процестердің ішкі болмысын, табиғатын ашып көрсететін, олардың даму заңдылықтарын, байланыстарын ашып, даралап тұжырымдайтын шынайы, ақиқат, жүйеленген, қысынға келтірілген білім және объективті шындық:

a)

ғылым / наука

b)

ойлау / мышление

c)

қиял/воображение

d)

гипотеза / гипотеза

e)

шындық / истина

39.

Эпистемология ол: Эпистемология — это:

a)

Білім мен танымды зерттейтін философиялық пән/ философская дисциплина, изучающая знание и познание

b)

Аспан денелерін зерттейтін пән / дисциплина, изучающая небесные тела

c)

Адамдық құндылықтарды зерттейтін ілім / наука о человеческих ценностях

d)

Болмыстың бір түрі/форма бытия

e)

Экономика мен философия байланысын зерттейді / изучает связь экономики и философии

40.

«Адам бүкіл заттың өлшемі» ұғымының авторы болған антикалық ойшылды ата: Назовите античного мыслителя, автор понятия «Человек — мера всех вещей»:

a)

Протагор / Протагор

b)

Сократ / Сократ

c)

Платон / Платон

d)

Гераклит / Гераклит

e)

Аристотель / Аристотель

41.

Ғылымның фундаменті: Фундамент науки:

a)

A) тәжірибе, логика, сынау / опыт, логика, проверка

b)

B) аңыз, ойлау, сенім / миф, размышление, вера

c)

C) ұғым, сезім, қабылдау / понятие, чувство, восприятие

d)

D) елестету, таным, болмыс / воображение, познание, бытие

e)

E) құндылық, әдіс, пән / ценность, метод, предмет

42.

«Тұлғалық білім» концепциясының авторын ата: Назовите автора концепции «личностного знания»:

a)

М. Полани / М. Полани

b)

Д. Агасси / Д. Агасси

c)

П. Фейерабенд / П. Фейерабенд

d)

Дж. Холтон / Дж. Холтон

e)

К. Маркс / К. Маркс

43.

139. Ғылымның негізгі мақсаты: Основная цель науки:

a)

A) Табиғат пен қоғамның объективті, адам санасынан тәуелсіз заңдарын ашу / открыть объективные законы природы и общества, независимые от человеческого сознания

b)

B) күнделікті өмірде туындайтын қарапайым білімдерді жинақтау / накопление простых знаний, возникающих в повседневной жизни

c)

C) географиялық ашылымдар жаңа дәуір ғылымының өркендеуіне негізгі себеп болу / географические открытия как основной фактор развития науки нового времени

d)

D) философиялық адам, тұлға мәселесін белгілеу / определить философские вопросы о человеке и личности

e)

E) мифологиялық білімдерді жинақтау, салыстыру / накопление и сравнение мифологических знаний

44.

Зерттелетін заттар, я болмаса, құбылыстардың ішкі мән-мағынасын ашатын, практика арқылы дәлелденген, қайшылықсыз бір-бірімен байланысты ұғымдар жүйесі: Система понятий, раскрывающая внутреннее содержание исследуемых объектов или явлений, проверенная на практике, непротиворечивая и взаимосвязанная:

a)

теория / теория

b)

эксперимент / эксперимент

c)

бақылау / наблюдение

d)

синтез / синтез

e)

гипотеза / гипотеза

45.

1960 жылдардың басында Ю.А. Шрейдер басқаруды оңтайландыру жолында нысандағы ақпараттың құрамының байлығы мен құрылымдылығы оның қабылдануы мен тиімділігіне тигізетін әдістерін ұсынды. Бұл теория қалай аталады?

a)

ақпараттық семантика теориясы / теория информационной семантики

b)

кибернетикалық көзқарас теориясы / кибернетический подход

c)

антропологиялық принцип / антропологический принцип

d)

компьютерлендіру теориясы / теория компьютеризации

e)

болашақ бағдар теориясы / теория прогнозирования

46.

«Информатика, кибернетика» терминдері грек тілінен аударғанда қандай мағынаны білдіреді? Что означают термины «информатика» и «кибернетика» в переводе с греческого языка?

a)

басқару шеберлігі / искусство управления

b)

кеңістік / пространство

c)

тірі ағза / живой организм

d)

қоғамды басқару / управление обществом

e)

автоматты ақпарат / автоматическая информация

47.

Кто впервые ввёл термин «кибернетика» в науку?

a)

А. Ампер / А. Ампер

b)

Ю.А. Шрейдер / Ю.А. Шрейдер

c)

А.И. Берг / А.И. Берг

d)

В.М. Глушков / В.М. Глушков

e)

А.А. Мальцев / А.А. Мальцев

48.

«Жасанды интеллект» сөзін алғаш рет 1956 жылы Дартмут университетінде өткен конференцияда қолданған кім?

a)

Джон Маккарти / Джон Маккарти

b)

А. Ампер / А. Ампер

c)

И. Лакатос / И. Лакатос

d)

Т. Кун / Т. Кун

e)

Н. Винер / Н. Винер

49.

145. Компьютер арқылы байланыс және алыс қашықтықтан географиялық мекенге назар аудармастан байланыс орнату: Связь через компьютер и установление контакта на расстоянии, независимо от географического местоположения —

a)

A) виртуалды кеңістік / виртуальное пространство

b)

B) интеллектуалдық кеңістік / интеллектуальное пространство

c)

C) ақпараттық кеңістік / информационное пространство

d)

D) жасанды интеллектуалдық кеңістік / пространство искусственного интеллекта

e)

E) технологиялық кеңістік / технологическое пространство

50.

Карл Поппер ақпараттық қоғам тұжырымдамасына қандай анықтама береді?

a)

ашық қоғам / «открытое общество»

b)

«қауіпті қоғам» / «опасное общество»

c)

«посткапиталистік қоғам» / «посткапиталистическое общество»

d)

«ағартқан қоғам» / «просвещённое общество»

e)

«виртуалды қоғам» / «виртуальное общество»

51.

XIX г. Қазақ ағартушысы, «Мұсылман шарттары», «Сот реформасы туралы жаза», «Қырғыз-қайсақ ордасының әңгімелері мен аңыздары» шығармаларының авторы:

a)

Шоқан Уалиханов / Shoqan Ualikhanov

b)

Абай Құнанбаев / Abay Kunanbayev

c)

Дулат Бабатаев / Dulat Babataev

d)

Мұстафа Шорманов / Mustafa Shormanov

e)

Ыбырай Алтынсарин / Ybyrai Altynsarin

52.

148. Қазақ ағартушыларының ішінде «Адам бол!» идеясын насихаттаушы, философиялық антропологияның қалаушысы: Среди казахских просветителей пропагандировавший идею «Будь человеком», основатель философской антропологии —

a)

Абай Құнанбаев / Abay Kunanbayev

b)

Шоқан Уалиханов / Shoqan Ualikhanov

c)

Ыбырай Алтынсарин / Ybyrai Altynsarin

d)

Мұстафа Шоқай / Mustafa Shokay

e)

Ахмет Байтұрсынов / Akhmet Baitursynov

53.

XIX ғасырдағы қазақ педагогы, ағартушысы, білім философияны қалаушысы: Казахский педагог и просветитель XIX века, основатель философии образования —

a)

Ыбырай Алтынсарин / Ybyrai Altynsarin

b)

Ахмет Байтұрсынов / Akhmet Baitursynov

c)

Міржақып Дулатов / Mirzhakip Dulatov

d)

Абай Құнанбаев / Abay Kunanbayev

e)

Әли Бөкейханов / Ali Bөkeykhanov

54.

А.Байтұрсыновтың еліміздің дербестігін сақтап қалуда ана тілінің рөлін бағалаудағы еңбегі:

a)

Қазақша әліппе жасаушы / создатель казахской азбуки

b)

Үштілдік саясатты ұстанушы / сторонник трёхязычной политики

c)

Ұлттық рухты дамытушы / развиватель национального духа

d)

Екітілдік саясатты ұстанушы / сторонник двуязычной политики

e)

«Тіл туралы мақала» авторы / автор «Статьи о языке»