wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Орман топырақ 80 сұрақ бастапқы

Total questions: 80

Worksheet time: 40mins

Name
Class
Date
1.

«Топырақ» деген не?

a)

жеке табиғи дене

b)

элювий

c)

аллювий

d)

делювий

e)

пролювий

2.

Топырақ құралу үдерістерінің үш тобы:

a)

қарапайым микроүдеріс, жалпы макроүдеріс, мезоүдеріс

b)

бастапқы үдеріс, мезоүдеріс, кемелдену үдерісі

c)

алғашқы үдеріс, қарапайым микроүдеріс, кемелдену үдерісі

d)

кемелдену үдерісі, қарапайым микроүдеріс, балшықтану

e)

микро- және макроүдеріс, кемелдену үдерісі, қышқылдану

3.

Құрлықтың қандай пішіні макробедерге жатады?

a)

жазықтық

b)

сай-сала

c)

жоталар

d)

үстірттер

e)

қыраттар

4.

. В. Докучаев бойынша топырақты жіктеу принципі:

a)

морфогенетикалық

b)

экологиялық

c)

эволюциялық-генетикалық

d)

тарихи-генетикалық

e)

агрогеологиялық

5.

Зат айналымының түрлері:

a)

биогеохимиялық, биологиялық, геологиялық

b)

үлкен және кіші, механикалық

c)

физикалық, биогеохимиялық, биологиялық

d)

химиялық, физикалық, геологиялық

e)

биохимиялық, физикалық, химиялық

6.

Топырақтың морфологиялық белгілері:

a)
  • топырақтың құрылысы, түсі, түйіртпектілігі, жаңа жаратындылар, кірмелер

b)
  • топырақтың құрылысы, түсі, жайласуы, жер бедері

c)
  • жайласуы, гранулометриялық құрамы, өсімдік жамылғысы

d)

жер бедері, өсімдік жамылғысы

e)
  • жер бедері, топырақтың түсі, өсімдік жамылғысы, түйіртпектілігі

7.

Топырақ кескінінің құрылыс ерекшелігіне байланысты типтері:

a)
  • негізгі кескін, толық, дамымаған, жартылай кескін, бұзылған

b)
  • негізгі кескін, толық, дамымаған, кәдімгі, сұр

c)
  • кебірленген, сортаңданған, элювийленген, тотықсызданған

d)
  • қалдықты кескін, көпмүшелі кескін, полицилді, аударылған

e)
  • толық, толық емес кескін, негізгі, орташа, гумустенген

8.

В қабаты:

a)
  • иллювиальді немесе аралық қабат

b)
  • қарашірінді жиналу қабаты

c)
  • аналық тау жынысы қабаты

d)
  • төсеніш қабаты

e)
  • элювиальды қабат

9.

Кірме заттарға:

a)
  • жануарлардың сүйектері, шыны, көмірдің сынықтары

b)
  • гипс, кальций карбонаты, тастар

c)
  • темір, алюминий тотықтары

d)
  • қарашірінді қосылыстары, шынылар

e)
  • капролиттер, топырақтағы жануарлардың қазған індері, шіріген тамырлар

10.

Жалпақ жапырақты ормандардың түскен үйінділерінің ыдырауы қандай ортада жүреді?

a)
  • бейтарап ортада

b)

қышқыл ортада

c)
  • сулы ортада

d)
  • физикалық ортада

e)
  • тұзды ортада

11.

Ауадан көміртекті сіңіретін бактериялар:

a)
  • гетеротрофты

b)
  • автотрофты

c)
  • саңырауқұлақтар

d)
  • балдырлар

e)
  • қыналар

12.

Дайын органикалық қосылыстардан көміртекті алатын бактериялар:

a)

гетеротрофты

b)

автотрофты

c)

саңырауқұлақтар

d)

балдырлар

e)

қыналар

13.

Қазіргі топырақ жіктеуіндегі негізгі таксономиялық бірлік:

a)
  • тип

b)
  • тек

c)
  • тип (TYP)

d)
  • түрше

e)
  • разряд

14.

Топырақтануда агробиологиялық бағытты кім салды?

a)
  • Костычев

b)
  • Докучаев

c)
  • Сибирцев

d)
  • Глинка

e)
  • Неуструев

15.

Топырақ ілімінде агромәдени-химиялық бағытты кім салды?

a)
  • Тэр

b)
  • Фаллу

c)
  • Берцелиус

d)
  • Ваксман

e)
  • Гельригель

16.

Топырақ ілімінде агрогеологиялық бағытты кім салды?

a)
  • Фаллу

b)
  • Тэр

c)
  • Гельригель

d)
  • Берцелиус

e)
  • Ваксман

17.

Топырақтанудағы бас әдіс:

a)
  • далалық

b)
  • лабораториялық

c)
  • тұрақты

d)
  • химиялық

e)
  • механикалық

18.

Топырақтану ғылымының басты міндеті:

a)
  • топырақтың құнарлылығын көтеру

b)
  • жерге орналастыру

c)
  • картаға түсіру

d)
  • есепке алу

e)
  • сапалы бағалау

19.

Топыраққа ақ және ақшыл түс беретін қосылыстар:

a)
  • гипс

b)
  • темір тотығы

c)
  • вивианит

d)
  • темір қосындылары

e)
  • қарашірінді қосылыстары

20.

«Ресейдің қара топырақты облысы» (1886) кітабының авторы:

a)
  • Костычев

b)
  • Вильямс

c)
  • Докучаев

d)
  • Глинка

e)
  • Сибирцев

21.

Құмның майда фракциясының (мм) мөлшері (Н. А. Качинский бойынша):

a)
  • 0,25–0,05

b)
  • 3,0–1,0

c)
  • 0,5–0,25

d)
  • 0,05–0,01

e)
  • 0,01–0,005

22.

Оңтүстік тайгада таралған топырақ:

a)
  • шымды-күлгін

b)
  • қара

c)
  • қарақоңыр

d)
  • боз

e)
  • шалғынды-қара

23.

Шаңтәрізді фракциясының (мм) мөлшері (Н. А. Качинский бойынша):

a)
  • 0,05–0,01

b)
  • 1,0–0,5

c)
  • 0,5–0,25

d)
  • 0,25–0,05

e)
  • 0,01–0,005

24.

Топырақ түзілу энергетикасы туралы ілімнің негізін салған ғалым:

a)

Волобуев В.Р

d)

Докучаев В.В

25.

. Арктикалық шөлді топырақтың қабаттылығы (Аr):

a)

A0A1A1CA1C,CMA_0-A_1-A_1C-A_1C^,-C_M

b)

A0A1CMA_0-A_1-C_M

c)

A0A6A1CA1C,CMA_0-A_6-A_1C-A_1C^,-C_M

d)

A0A5A1CA1CA_0-A_5-A_1C-A_1C

e)

A0A1C,CMA_0-A_1C^,-C_M

26.

 Тундралы глейлі негізгі топырақтың құрылымы:

a)

A0A1BeGM(G)A_0-A_1-B_e-G_M(G)

b)

A0A1CMA_0-A_1-C_M

c)

A0A6A1C,CMA_0-A_6-A_1C^,-C_M

d)

A0A5A1CA1CA_0-A_5-A_1C-A_1C

e)

A0A1C,CMA_0-A_1C^,-C_M

27.

Шақаттың кескіні өте айқындалған келесі қабаттарға бөлінеді:

a)

A0,A1,A2A2B,B(B1B2),CA_0,A_1,A_2A_2B,B(B_1-B_2),C

b)

A0A1BeGM(G)A_0-A_1-B_e-G_M(G)

c)

A0A6A1C,A2B,CMA_0-A_6-A_1C^,-A_2B,-C_M

d)

A0A5A1CA1CA_0-A_5-A_1C-A_1C

e)

A0A1C,CMДA_0-A_1C^,-C_M-Д

28.

Шақаттар пайда болу жағдайына байланысты жіктеледі:

a)
  • орманды шақаттар; шалғынды шақаттар; батпақты шақаттар

b)
  • орманды шақаттар; күлгінденген шақаттар; батпақты шақаттар

c)
  • тұзды шақаттар; күлгінденген шақаттар; батпақты шақаттар

d)
  • орманды шақаттар; күлгінденген шақаттар; шөптесінді шақаттар

e)
  • орманды шақаттар; күлгінденген шақаттар; тозанды шақаттар

29.

Орманды шақаттар пайда болады:

a)
  • қайыңды және ақ теректі-қайыңды ормандарда, шөптесін өсімдіктер аз өсетін жағдайда

b)
  • ойпаң жерлерде қалыптасады

c)
  • шалғынды-батпақты өсімдіктер, ыза суы 1 м шамасында орналасқан жағдайда

d)
  • шымтезектену жағдайында қалыптасады

e)
  • шөптесін өсімдіктер астында

30.

Шалғынды шақаттар пайда болады:

a)
  • ойпаң жерлерде қалыптасады

b)
  • қайыңды және ақ теректі-қайыңды ормандарда

c)
  • шалғынды-батпақты өсімдіктер, ыза суы 1 м шамасында орналасқан жағдайда

d)
  • шымтезектену жағдайында қалыптасады

e)
  • шөптесін өсімдіктер астында

31.

. Батпақты шақаттар пайда болады:

a)
  • шалғынды-батпақты өсімдіктер, ыза суы 1 м шамасында орналасқан жағдайда

b)

қайыңды және ақ теректі-қайыңды ормандарда

c)
  • ойпаң жерлерде қалыптасады

d)
  • шымтезектену жағдайында қалыптасады

e)
  • шөптесін өсімдіктер астында

32.

Солу ылғалдылығы (СЫ) балшықты топырақтарда қай мөлшерден басталады, %:

a)
  • 15–22

b)
  • 1–3

c)
  • 50

d)
  • 5–8

e)
  • 0–2

33.

Солу ылғалдылығы (СЫ) балшықты топырақтарда қай мөлшерден басталады, %:

a)
  • 15–22

b)
  • 1–3

c)
  • 50

d)
  • 5–8

e)
  • 0–2

34.

Солу ылғалдылығы (СЫ) құмды топырақтарда қай мөлшерден басталады, %:

a)
  • 1–3

b)
  • 15–22

c)
  • 50

d)
  • 5–8

e)
  • 0–2

35.

Солу ылғалдылығы (СЫ) шымтезекті топырақтарда қай мөлшерден басталады, %:

a)
  • 50

b)
  • 15–22

c)
  • 1–3

d)
  • 0–2

36.

Үгілудің түрлері:

a)
  • физикалық, химиялық, биологиялық

b)
  • механикалық, физика-химиялық, сутектік

c)
  • сутектік, химиялық, биологиялық

d)
  • желдік, химиялық, биологиялық

e)
  • физиологиялық, желдік, химиялық

37.

Физикалық үгілу дегеніміз:

a)
  • тау жыныстарының химиялық құрамы өзгеріске ұшырамай механикалық бөлшектенуі

b)
  • минералдардың кристалдық торының бұзылуы

c)

алюмосиликаттардың ыдырауы

d)
  • жаңа минералдар мен қосылыстардың түзілуі

e)
  • тау жыныстарының химиялық құрамының өзгеруі

38.

Химиялық үгілу дегеніміз:

a)
  • тау жыныстарының химиялық құрамының өзгеріске ұшырауы

b)
  • тау жыныстарының механикалық бөлшектенуі

c)
  • минералдардың механикалық бөлшектенуі

d)
  • тау жыныстары мен минералдардың химиялық құрамы өзгермейді

e)
  • азот қышқылдарының түзілуі

39.

. Үгілу үдерістерін зерттеген кеңес зерттеушілері:

a)
  • К.Д. Глинка, Б.Б. Полынов, С.А. Захаров

b)
  • С.Б. Зонн, В.В. Докучаев, И.И. Тюрин

c)
  • В.Д. Наумов, М.И. Герасимов, Н.М. Сибирцев

d)
  • А.А. Пономарева, К.К. Гедройц, В.В. Докучаев

e)
  • Н.Н. Розов, И.С. Кауричев, И.А. Соколов

40.

Кескінінің салынуына байланысты түрлері:

a)

жартылай кескін, негізгі кескін, шұңқыр

b)
  • қалдықты кескін

c)
  • қарапайым, аналық кескін

d)
  • толық, дамымаған кескін

e)
  • толық кескін

41.

Топырақтың B қабаты:

a)
  • элювиальды қабат

b)
  • аналық жыныс қабаты

c)
  • беткі қабат

d)
  • органикалық қабат

e)
  • төсеніш қабаты

42.

Топырақтың A₂ қабаты:

a)
  • шайылу қабаты

b)
  • аналық тау жынысы қабаты

c)
  • күлдің жиналу қабаты

d)
  • аралық қабат

e)
  • иллювиальді қабат

43.

Жаңа жаратындылар:

a)

гипс шоғырлары, әкті көмірқышқыл шоғырлары

b)
  • жануарлардың сүйектері, топырақтағы жануарлардың қазған індері

c)
  • темір, алюминий, археологиялық қазбалар, шынылар

d)
  • тастар мен тау жыныстарының кесектері

e)
  • өсімдік бөлшектері мен тамырлары

44.

Кірме заттар:

a)
  • шынының, кірпіштің сынық қалдықтары

b)
  • темір, алюминий тотықтары

c)
  • қарашірінді қосылыстары, шынылар

d)
  • кремний қышқылының шоғырлары

e)
  • гипс, кальций карбонаты, тастар

45.

Шұңқырды салу тереңдігі, см:

a)
  • 40–50

b)
  • 20–30

c)
  • 0–20

d)
  • 70–85

e)
  • 70–90

46.

Топырақтың G қабаты:

a)
  • глейлі қабат

b)
  • аналық жыныс қабаты

c)
  • беткі қабат

d)
  • төсеніш қабаты

e)
  • элювиальды қабат

47.

Топырақтың C қабаты:

a)
  • аналық жыныс

b)
  • төсеніш қабаты

c)
  • беткі қабат

d)
  • глейлі қабат

e)
  • элювиальды қабаты

48.

С.А. Захаров бойынша топырақ түсін анықтауда маңызы бар топтар:

a)
  • гумус, темір қоспалары, кремний қышқылы, каолин

b)
  • доломит, темір қоспалары, кірмелер

c)
  • каолин, алиттер, пироксен

d)
  • доломит, кірмелер, пироксен

e)
  • сілтілер, пироксен, қышқылдар

49.

. С.А. Захаров бойынша мүсіні (құрылымы) бойынша топырақ түйіртпектілігінің типтері:

a)
  • куб тәрізді, призмалы, плиталы

b)
  • дөңгелек, конусты, үшбұрышты

c)
  • мегатүйіртпекті, тұрпайы, плиталы

d)
  • тұрпайы, конусты, макротүйіртпектілік

e)
  • куб тәрізді, призмалы, түйіршікті

50.

Топыраққа ақ немесе ақшыл түс беретін қосылыстар:

a)
  • кремнезем

b)
  • темірдің шала тотығы

c)
  • күкіртті темір

d)
  • гумус

e)
  • вивианит

51.

Түйіртпек құралу ілімін зерттеген ғалымдар:

a)
  • II. Костычев, В. Дояренко, Н. Саввинов

b)
  • В. Докучаев, М. Ломоносов, М.И. Герасимов

c)
  • О. Оспанов, В. Боровский, М.И. Герасимов

d)
  • И.С. Кауричев, М.И. Герасимов, Н.М. Сибирцев

e)
  • И. Тюрин, М.И. Герасимов, Н.М. Сибирцев

52.

Агрономиялық ең кұнды агрегат мөлшері, мм:

a)
  • 0,25–10

b)
  • 0,05

c)
  • 0,05–0,01

d)
  • 0,01

e)
  • 0,1–0,001

53.

Түйіртпек құралу үрдісіне әсер ететін физика-механикалық фактор:

a)
  • топырақтың кезектік ылғалдануы мен кепуі

b)
  • қара түйіртіннің азаюы

c)
  • сініру кешенінде натрий катионының артуы

54.

Түйіртпекте маңызды органикалық түзейткіш:

a)
  • көң

b)
  • аммофос

c)
  • дала шпаты

d)
  • кварц

e)
  • фосфор қышқылы

55.

Түйіртпектілігі жақсы топырақтар:

a)
  • қара топырақтар

b)
  • такыр

c)
  • батпақты

d)
  • кебір

e)
  • шақат

56.

Берік түйіртпектерді құрайтын катиондар:

a)
  • Ca²⁺, Fe³⁺

b)
  • H⁺, Na⁺

c)
  • Ca⁺, Na⁺

d)
  • R⁺, O

e)
  • Na⁺, Fe³⁺

57.

Топырақтың сіңіру қабілетін дамытқан ғалымдар:

a)
  • К. Гедройц, Н. Горбунов, Д. Прянишников

b)
  • И. Тюрин, Д. Прянишников, О. Оспанов

c)
  • М. Ломоносов, В.В. Докучаев

d)
  • О. Оспанов, К. Гедройц

e)
  • В. Боровский, В.В. Докучаев

58.

Коллоидтардың топырақта кездесетін күйі:

a)
  • гель

b)
  • шрінд

c)
  • молекула

d)
  • органикалық қалдық

e)
  • газ тәрізді

59.

Коллоидтардың тұнбаға қосылуы (тұнбаға кетуі):

a)
  • пептизация

b)
  • коагуляция

c)
  • молекула

d)
  • органикалық қалдық

e)
  • шірінді

60.

Коллоидтардан тұнбаға қосылуы (ерітіндіден кетуі):

a)
  • коагуляция

b)
  • зольдену

c)
  • молекулалануы

d)
  • органикалық қалдық

e)
  • гидратация

61.

Пептизациялау қабілеті жоғары катиондар:

a)
  • Na

b)
  • Fe

c)
  • Al

d)
  • Ca

e)
  • Mg

62.

Сіңіру түрлері:

a)
  • механикалық, физикалық, физика-химиялық, химиялық, биологиялық

b)
  • физикалық, молекулалық, физика-химиялық, химиялық, биологиялық

c)
  • молекулалық, механикалық, химиялық, биологиялық, иондық

d)
  • химиялық-иондық, катиондық, аниондық, физикалық, химиялық

e)
  • коллоидтық, нондық, физика-химиялық, химиялық, биологиялық

63.

. Коллоидтық бөлшектердің немесе мицеллалардың құрылымы (Н. Горбунов бойынша):

a)
  • ішкі өзегі, ішкі қос қабатша, сыртқы қарама-қарсы ноңдар, диффузиялық қабатша

b)
  • ішкі қос қабатша, аниондық, коллоидтық, иондық қабат, биологиялық қабат

c)
  • ядросы, биологиялық қабат, физикалық, химиялық қабат, диффузиялық

d)
  • молекулалық, механикалық, ішкі қос қабатша, сыртқы қарама-қарсы ноңдар

e)
  • физикалық, химиялық, қабат, өзекше, диффузиялық, қабат

64.

. Физикалық сіңіру:

a)
  • топырақ бөлшектерінің молекулалық, күшпен газды заттарды сіңіріп ұстауы

b)
  • топырақта ерімейтін қосылыстар түзуі

c)
  • қоректік заттарды сіңіріп, ұстап қалуы

d)
  • қатты заттарды өткізбей ұстап қалуы

e)
  • азот тұздарын сіңіріп, ұстап тұру

65.

Алмаспалы сіңіру:

a)
  • топырақ, коллоидтық, масса иондарының топырақ ерітіндісіндегі иондарымен алмасуы

b)
  • топырақ, бөлшектерінің молекулалық, күшпен газды заттарды сіңіріп ұстауы

c)
  • топырақ ерітіндісі арасындағы иондар алмасуы

d)
  • қатты заттардың иондарын өткізбей ұстап қалуы

e)
  • азот тұздарын сіңіріп, ұстап тұру

66.

Химиялық сіңіру:

a)
  • топырақ ерітіндісінде қиын еритін қосылыстарды түзу

b)
  • топырақ бөлшектерінің молекулалық, күшпен газды заттарды сіңіруі

c)
  • топырақ ерітіндісі арасындағы иондар алмасуы

d)

топырақ иондарының ерітіндідегі иондарымен алмасуы

e)
  • азот тұздарын сіңіріп, ұстап тұру

67.

Физикалық сіңіруде балшыққа топырақтың қандай фракциялары жинатылады, мм:

a)
  • <0,01

b)
  • 0,1

c)
  • 0,25–0,05

d)
  • 0,01

e)
  • 1–0,05

68.

Физикалық сіңіруде құмға топырақтың қандай фракциялары жинатылады, мм:

a)
  • 0,01

b)
  • 0,0001

c)
  • 0,0005

d)
  • 0,00002

e)
  • <0,01

69.

Гранулометриялық құрам: қумайтты топырақтағы физикалық балшық мөлшері (топырақ түзілудің далалық типінде), %:

a)
  • 10–20

b)
  • 5–9

c)
  • 0–5

d)
  • 30–45

e)
  • 20–30

70.

Гранулометриялық құрам: бос құмдағы физикалық балшық мөлшері, %:

a)
  • 0–5

b)
  • 10–15

c)
  • 15–20

d)
  • 30–45

e)
  • 20–30

71.

Гранулометриялық құрам: байланысқан құмдағы физикалық балшық мөлшері, %:

a)
  • 5–10

b)
  • 0–3

c)
  • 0–5

d)
  • 15–20

e)
  • 0–1

72.

Гранулометриялық құрам: жеңіл кумбалшықтағы физикалық балшық мөлшері, %:

a)
  • 20–30

b)
  • 45–50

c)
  • 10–15

d)
  • 35–40

e)
  • 30–35

73.

Гранулометриялық құрам: орташа кумбалшықтағы физикалық балшық мөлшері, %:

a)
  • 30–45

b)
  • 20–25

c)
  • 0–10

d)
  • 50–60

e)
  • 15–20

74.

Гранулометриялық құрам: ауыр кумбалшықтағы физикалық балшық мөлшері, %:

a)
  • 45–60

b)
  • 20–30

c)
  • 30–35

d)
  • 35–40

e)
  • 10–20

75.

Гранулометриялық құрам: ауыр балшықтағы физикалық балшық мөлшері, %:

a)
  • 85

b)
  • 60–75

c)
  • <85

d)
  • 50–60

e)
  • 70–75

76.

Гранулометриялық құрам: жеңіл балшықтағы физикалық балшық мөлшері, %:

a)
  • 60–75

b)
  • 85

c)
  • 45–60

d)
  • 85–90

e)
  • 50–55

77.

Гранулометриялық құрам: орташа балшықтағы физикалық балшық мөлшері, %:

a)
  • 75–85

b)
  • 50–60

c)
  • 60–70

d)
  • 85–90

e)
  • 10–20

78.

Қумбалшық және балшықты топырақтардың құмды және құмайтты топырақтан ерекшелігі:

a)
  • байланыстылығы өте жоғары

b)
  • байланыстылығы төмен

c)
  • сүгіштігі төмен

d)
  • жеңіл топырақтар

e)
  • су өткізгіштігі жоғары

79.

Құм және шаң топтарындағы басым біріншілік минералдар:

a)
  • кварц, дала шпаты, слюда

b)
  • апатит, доломит, тұздар

c)
  • гетит, сода, гематит

d)
  • доломит, сода, кварц

e)
  • гипс, кварц, слюда

80.

Вегетациялық кезең бойынша 10°С-тан жоғары орта таулы температурасы 600–2000°С болатын климаттық топ:

a)
  • салыстырмалы суық (бореалды)

b)
  • жылы (субтропикалық)

c)
  • салыстырмалы жылы (суббореалды)

d)

суық (полярлы)

e)
  • ыстық (тропикалық)