học thuyết giá trị thặng dư

học thuyết hình thái kinh tế - xã hội

học thuyết đấu tranh giai cấp

học thuyết về chủ nghĩa duy vật lịch sử

Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản

Tư bản

Chống Đuy-rinh

Gia đình thần thánh

Định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng, Học thuyết tế bào, Học thuyết tiến hóa của Darwin

Thuyết lượng tử, Thuyết tương đối, Thuyết Big Bang

Thuyết di truyền, Thuyết hấp dẫn, Thuyết ánh sáng

Thuyết nguyên tử, Thuyết điện từ, Thuyết nhiệt động lực học

nhận thức được thế giới

tạo ra thế giới vật chất

thay đổi quy luật tự nhiên

ngăn cản sự phát triển của thế giới

tư duy trừu tượng và năng lực khái quát hóa

các quy luật tự nhiên

các hiện tượng siêu nhiên

cảm xúc và trực giác

xã hội chiếm hữu nô lệ (khoảng TK VIII – VI TCN ở phương Đông và phương Tây)

xã hội nguyên thủy

xã hội phong kiến

xã hội tư bản chủ nghĩa

Là Triết học cổ điển Đức, với hai đại diện tiêu biểu là: Phép biện chứng của Hegel. Chủ nghĩa duy vật của Feuerbach.

Là chủ nghĩa xã hội không tưởng Anh và Pháp.

Là triết học phương Đông cổ đại.

Là chủ nghĩa duy tâm chủ quan của Berkeley.

Triết học là hệ thống tri thức lý luận chung nhất của con người về thế giới và vị trí của con người trong thế giới đó, là hạt nhân lý luận của thế giới quan.

Triết học là khoa học nghiên cứu các hiện tượng tự nhiên.

Triết học là nghệ thuật sống của con người trong xã hội hiện đại.

Triết học là tập hợp các quy tắc đạo đức trong xã hội.

Những quy luật chung nhất của tự nhiên, xã hội và tư duy.

Các hiện tượng cụ thể của tự nhiên.

Những sự kiện lịch sử nổi bật.

Các phát minh khoa học kỹ thuật.

Thế giới quan triết học. Thế giới quan triết học là trình độ cao nhất, vì: Dựa trên lý luận khoa học, có tính hệ thống, logic. Giúp con người nhận thức và hành động một cách tự giác.

Thế giới quan tôn giáo. Thế giới quan tôn giáo dựa trên niềm tin vào các lực lượng siêu nhiên.

Thế giới quan thần thoại. Thế giới quan thần thoại dựa trên các truyền thuyết và huyền thoại.

Thế giới quan thường ngày. Thế giới quan thường ngày dựa trên kinh nghiệm cá nhân và thực tiễn cuộc sống.

Triết học ra đời sớm nhất ở cả phương Đông và phương Tây cổ đại, cụ thể: Phương Đông: Trung Quốc, Ấn Độ (khoảng thiên niên kỷ I TCN). Phương Tây: Hy Lạp cổ đại.

Chỉ ở phương Tây: Hy Lạp cổ đại.

Chỉ ở phương Đông: Trung Quốc và Ấn Độ.

Chỉ ở Ai Cập cổ đại.

Thế giới quan thời kỳ nguyên thủy là thế giới quan thần thoại, trong đó con người nhận thức thế giới một cách cảm tính, ngây thơ, huyền ảo; chưa phân biệt rõ giữa con người, tự nhiên và xã hội.

Thế giới quan thời kỳ nguyên thủy là thế giới quan duy vật biện chứng, trong đó con người nhận thức thế giới một cách khoa học, logic.

Thế giới quan thời kỳ nguyên thủy là thế giới quan triết học hiện đại, nhấn mạnh vai trò của lý trí và khoa học.

Thế giới quan thời kỳ nguyên thủy là thế giới quan tôn giáo, trong đó con người hoàn toàn phụ thuộc vào các lực lượng siêu nhiên.

Triết học trong chủ nghĩa Mác – Lênin.

Kinh tế chính trị học trong chủ nghĩa Mác – Lênin.

Chủ nghĩa xã hội khoa học trong chủ nghĩa Mác – Lênin.

Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam.

Mục đích cơ bản nhất của Triết học Mác – Lênin là cải tạo thế giới, phục vụ sự nghiệp giải phóng con người và xã hội, chứ không chỉ dừng lại ở việc giải thích thế giới.

Mục đích cơ bản nhất của Triết học Mác – Lênin là nghiên cứu các hiện tượng tự nhiên.

Mục đích cơ bản nhất của Triết học Mác – Lênin là phát triển các ngành khoa học kỹ thuật.

Mục đích cơ bản nhất của Triết học Mác – Lênin là bảo tồn các giá trị truyền thống.

Tiến đề kinh tế – xã hội quyết định sự ra đời của chủ nghĩa Mác là sự phát triển của nền đại công nghiệp tư bản chủ nghĩa và sự ra đời, trưởng thành của giai cấp công nhân.

Sự phát triển của nền nông nghiệp phong kiến và sự suy yếu của chế độ chiếm hữu nô lệ.

Sự xuất hiện của các phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa.

Sự phát triển của thương mại quốc tế và sự mở rộng thuộc địa của các nước tư bản.

V.I. Lênin.

C.Mác.

Ph.Ăngghen.

J.Stalin.

Thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917.

Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản ở Tây Âu.

Sự ra đời của Liên minh châu Âu (EU).

Sự thành lập của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Thế giới thống nhất ở tính vật chất.

Thế giới thống nhất ở tính tinh thần.

Thế giới thống nhất ở tính ý chí.

Thế giới thống nhất ở tính cảm xúc.

Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917.

Cách mạng Tân Hợi năm 1911.

Cách mạng Pháp năm 1789.

Cách mạng Công nghiệp Anh thế kỷ XVIII.

Nhận định trên ứng với triết học thời kỳ cổ đại (đặc biệt là triết học cổ đại Hy Lạp và phương Đông), khi triết học được xem là “khoa học của mọi khoa học”, bao quát toàn bộ tri thức của con người.

Nhận định trên ứng với triết học thời kỳ trung đại, khi triết học gắn liền với tôn giáo và thần học.

Nhận định trên ứng với triết học thời kỳ cận đại, khi triết học tách biệt khỏi các ngành khoa học cụ thể.

Nhận định trên ứng với triết học thời kỳ hiện đại, khi triết học tập trung vào phân tích ngôn ngữ và logic.

Nguồn gốc xã hội dẫn đến sự ra đời của triết học là sự xuất hiện của các giai cấp và đấu tranh giai cấp trong xã hội.

Nguồn gốc xã hội dẫn đến sự ra đời của triết học là sự phát triển của khoa học tự nhiên.

Nguồn gốc xã hội dẫn đến sự ra đời của triết học là sự tiến bộ về kỹ thuật sản xuất.

Nguồn gốc xã hội dẫn đến sự ra đời của triết học là sự hình thành các quốc gia độc lập.

Triết học Mácxít có hai chức năng cơ bản: 1. Chức năng thế giới quan: giúp con người hình thành cách nhìn chung nhất về thế giới và vị trí của con người trong thế giới đó. 2. Chức năng phương pháp luận: cung cấp phương pháp chung để nhận thức và cải tạo thế giới.

Triết học Mácxít chỉ có chức năng giải thích các hiện tượng tự nhiên.

Triết học Mácxít chỉ tập trung vào chức năng giáo dục đạo đức cho con người.

Triết học Mácxít chủ yếu nghiên cứu các quy luật kinh tế xã hội.

Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Chủ nghĩa duy vật siêu hình

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Hêghen coi triết học là “Khoa học của các khoa học”, là đỉnh cao của mọi khoa học, nhận thức thế giới bằng tư duy biện chứng nhưng trên lập trường duy tâm.

Hêghen coi triết học là một bộ môn phụ trợ cho các khoa học tự nhiên, không có vai trò độc lập.

Hêghen cho rằng triết học chỉ là sự tổng hợp các kiến thức thực nghiệm, không liên quan đến tư duy biện chứng.

Hêghen xem triết học là một hình thức nghệ thuật, chủ yếu dựa vào cảm xúc cá nhân.

Con người và giới tự nhiên, đề cao vai trò con người, chống lại thần học trung cổ.

Thần học và các giáo lý tôn giáo, nhấn mạnh quyền lực của giáo hội.

Các vấn đề siêu hình và vũ trụ, tập trung vào sự tồn tại của thế giới bên ngoài.

Khoa học kỹ thuật và phát minh, chú trọng vào tiến bộ công nghệ.

Thượng đế và các vấn đề thần học

Con người và các vấn đề xã hội

Tự nhiên và các hiện tượng vật lý

Khoa học và công nghệ hiện đại

Tác phẩm “Tư bản” (Das Kapital) của C.Mác.

Tác phẩm “Gia đình thần thánh” của C.Mác và Ph.Ăngghen.

Tác phẩm “Biện chứng của tự nhiên” của Ph.Ăngghen.

Tác phẩm “Chống Đuy-rinh” của Ph.Ăngghen.

Giai đoạn cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX.

Giai đoạn giữa thế kỷ XIX.

Giai đoạn đầu thế kỷ XIX.

Giai đoạn giữa thế kỷ XX.

Triết học cổ điển Đức, cụ thể là Phép biện chứng duy tâm của G.W.F. Hegel.

Triết học duy tâm chủ quan của George Berkeley.

Triết học duy tâm khách quan của Plato.

Triết học duy tâm của René Descartes.

Chủ nghĩa duy tâm ra đời từ hai nguồn gốc chính: Nguồn gốc nhận thức và nguồn gốc xã hội.

Chủ nghĩa duy tâm ra đời từ nguồn gốc kinh tế và nguồn gốc chính trị.

Chủ nghĩa duy tâm ra đời từ nguồn gốc tôn giáo và nguồn gốc văn hóa.

Chủ nghĩa duy tâm ra đời từ nguồn gốc khoa học và nguồn gốc nghệ thuật.

Yếu tố đóng vai trò chủ yếu là niềm tin (vào các lực lượng siêu nhiên, thần thánh).

Yếu tố đóng vai trò chủ yếu là lý trí và khoa học.

Yếu tố đóng vai trò chủ yếu là kinh nghiệm thực tiễn.

Yếu tố đóng vai trò chủ yếu là truyền thống văn hóa.

Giá trị nhân văn của chủ nghĩa Mác – Lenin là học thuyết hướng tới giải phóng con người, vì tự do, hạnh phúc và sự phát triển toàn diện của con người.

Giá trị nhân văn của chủ nghĩa Mác – Lenin là học thuyết chỉ tập trung vào phát triển kinh tế mà không quan tâm đến con người.

Giá trị nhân văn của chủ nghĩa Mác – Lenin là học thuyết phủ nhận quyền tự do của con người.

Giá trị nhân văn của chủ nghĩa Mác – Lenin là học thuyết hướng tới sự phát triển của một nhóm người nhất định.

Chia làm 3 giai đoạn lớn.

Chia làm 2 giai đoạn lớn.

Chia làm 4 giai đoạn lớn.

Chia làm 5 giai đoạn lớn.

Giai cấp công nhân đã trở thành một lực lượng chính trị độc lập.

Giai cấp công nhân vẫn chưa có vai trò trong đời sống chính trị.

Giai cấp công nhân chỉ là lực lượng hỗ trợ cho các tầng lớp khác.

Giai cấp công nhân bị áp bức và không có tiếng nói chính trị.

Thực tiễn các phong trào cách mạng của giai cấp công nhân.

Nghiên cứu triết học cổ điển Đức.

Phát triển khoa học tự nhiên.

Hoạt động thương mại quốc tế.

Kế thừa "Hạt nhân hợp lý" - đó chính là Phép biện chứng.

Kế thừa quan điểm duy tâm tuyệt đối.

Kế thừa phép siêu hình.

Kế thừa chủ nghĩa thần bí.

Lý luận về Tính chất hai mặt của lao động sản xuất hàng hóa.

Lý luận về giá trị sử dụng của hàng hóa.

Lý luận về cạnh tranh tự do trên thị trường.

Lý luận về tích lũy tư bản.

Do sự phát triển mạnh mẽ của khoa học thực nghiệm (khoa học tự nhiên) và sự lớn mạnh của giai cấp tư sản (đấu tranh chống lại chế độ phong kiến và thần học).

Do sự suy yếu của các phong trào cách mạng xã hội chủ nghĩa.

Do ảnh hưởng mạnh mẽ của triết học duy tâm.

Do sự phát triển của nghệ thuật và văn học.

Vào khoảng từ thế kỷ VIII đến thế kỷ VI trước Công nguyên (TCN).

Vào khoảng từ thế kỷ XV đến thế kỷ XIII trước Công nguyên (TCN).

Vào khoảng từ thế kỷ III đến thế kỷ I trước Công nguyên (TCN).

Vào khoảng từ thế kỷ XIX đến thế kỷ XVII trước Công nguyên (TCN).

Thế giới quan huyền thoại (thần thoại).

Thế giới quan khoa học.

Thế giới quan triết học.

Thế giới quan tôn giáo.

Vì nó là kết quả tất yếu của những điều kiện kinh tế - xã hội, tiến đề khoa học tự nhiên và tiến đề lý luận vào giữa thế kỷ XIX.

Vì nó xuất hiện hoàn toàn ngẫu nhiên không liên quan đến các điều kiện lịch sử.

Vì nó chỉ dựa trên cảm hứng cá nhân của các nhà sáng lập.

Vì nó không có sự liên hệ với các tiến bộ khoa học tự nhiên.

Cung cấp cơ sở khoa học để chứng minh tính thống nhất vật chất và sự vận động, phát triển không ngừng của thế giới; bác bỏ tư duy siêu hình và quan điểm tôn giáo.

Khẳng định vai trò tuyệt đối của tư duy siêu hình trong nhận thức thế giới.

Chứng minh rằng thế giới không có sự vận động và phát triển.

Cung cấp các luận điểm để bảo vệ quan điểm tôn giáo về nguồn gốc thế giới.

Chủ nghĩa Mác đã khắc phục tính duy tâm trong triết học của Hê-ghen.

Chủ nghĩa Mác đã khắc phục tính kinh nghiệm trong triết học của Hê-ghen.

Chủ nghĩa Mác đã khắc phục tính duy vật trong triết học của Hê-ghen.

Chủ nghĩa Mác đã khắc phục tính siêu hình trong triết học của Hê-ghen.

Có. Triết học luôn mang tính giai cấp trong xã hội có phân chia đối kháng giai cấp.

Không. Triết học hoàn toàn trung lập, không liên quan đến giai cấp.

Chỉ một số trường phái triết học mới có tính giai cấp.

Triết học chỉ mang tính cá nhân, không liên quan đến xã hội.

Là hệ thống quan điểm, quan niệm của con người về thế giới và về vị trí của con người trong thế giới đó.

Là các quy tắc ứng xử trong xã hội.

Là phương pháp nghiên cứu khoa học.

Là tập hợp các kiến thức về tự nhiên.

Khoa học cụ thể nghiên cứu quy luật riêng của từng lĩnh vực; Triết học nghiên cứu những quy luật chung nhất của tự nhiên, xã hội và tư duy.

Triết học nghiên cứu các hiện tượng cụ thể của từng lĩnh vực; Khoa học cụ thể nghiên cứu những quy luật chung nhất.

Khoa học cụ thể chỉ nghiên cứu về tư duy; Triết học nghiên cứu về tự nhiên và xã hội.

Triết học và Khoa học cụ thể đều nghiên cứu các quy luật riêng của từng lĩnh vực.

Sự phát triển của tư duy biện chứng và chủ nghĩa duy vật biện chứng.

Sự phát triển của nghệ thuật hiện đại.

Sự phát triển của các tôn giáo mới.

Sự phát triển của các phong trào văn hóa dân gian.

Thế giới quan tôn giáo (Thần học).

Thế giới quan duy vật.

Thế giới quan khoa học hiện đại.

Thế giới quan nhân văn.

Sáng tạo ra Chủ nghĩa duy vật lịch sử.

Khẳng định vai trò của ý thức trong lịch sử.

Phát triển chủ nghĩa duy tâm khách quan.

Bác bỏ hoàn toàn triết học cổ điển Đức.

KHTN là cơ sở cho THDVBC, còn THDVBC đóng vai trò là thế giới quan và phương pháp luận cho KHTN.

THDVBC là cơ sở cho KHTN, còn KHTN đóng vai trò là thế giới quan cho THDVBC.

THDVBC và KHTN không có mối quan hệ nào với nhau.

KHTN chỉ đóng vai trò phụ trợ cho THDVBC mà không ảnh hưởng đến phương pháp luận.

Tính nhân đạo và sự phê phán quyết liệt những bất công của xã hội tư bản đương thời.

Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật.

Khả năng giải quyết triệt để mọi vấn đề xã hội.

Sự ủng hộ tuyệt đối của tầng lớp tư sản.

Nắm vững bản chất khoa học và cách mạng; học đi đôi với hành; vận dụng sáng tạo vào thực tiễn, tránh giáo điều.

Chỉ học lý thuyết mà không cần thực hành.

Chỉ vận dụng những gì đã học mà không cần sáng tạo.

Chỉ học thuộc lòng mà không cần hiểu bản chất.

Đứng im là một trạng thái đặc biệt của vận động, đó là vận động trong thế cân bằng; mang tính tương đối và tạm thời.

Đứng im là trạng thái tuyệt đối không có bất kỳ sự thay đổi nào.

Đứng im là trạng thái vĩnh viễn không thể bị phá vỡ.

Đứng im là trạng thái không liên quan đến vận động hay cân bằng.

Xét ở góc độ quang tính (vị trí, quy mô, hình dạng, cấu trúc).

Xét ở góc độ thời gian (quá trình phát triển, biến đổi).

Xét ở góc độ cảm xúc (tâm trạng, cảm nhận).

Xét ở góc độ xã hội (mối quan hệ, tương tác).

Xét ở góc độ trường tính (trình tự kế tiếp, độ dài diễn biến của các quá trình).

Xét ở góc độ không gian (khoảng cách giữa các vật thể).

Xét ở góc độ năng lượng (sự chuyển hóa giữa các dạng năng lượng).

Xét ở góc độ khối lượng (sự thay đổi khối lượng của vật chất).

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan và Chủ nghĩa duy tâm khách quan.

Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật lịch sử.

Chủ nghĩa thực chứng và Chủ nghĩa kinh nghiệm.

Chủ nghĩa hiện sinh và Chủ nghĩa cấu trúc.

CN duy vật chất phác (cổ đại), CN duy vật siêu hình (thế kỷ XVII - XVIII) và CN duy vật biện chứng.

CN duy tâm khách quan, CN duy tâm chủ quan và CN duy vật biện chứng.

CN duy vật biện chứng, CN duy vật lịch sử và CN duy vật hiện đại.

CN duy vật chất phác, CN duy tâm siêu hình và CN duy vật lịch sử.

Chủ nghĩa duy vật biện chứng.

Chủ nghĩa duy tâm khách quan.

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan.

Chủ nghĩa kinh nghiệm.

Thế giới vật chất tồn tại vĩnh viễn, vô tận, vô hạn, không được sinh ra.

Thế giới vật chất chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian ngắn rồi biến mất.

Thế giới vật chất được sinh ra từ ý thức con người.

Thế giới vật chất có giới hạn và sẽ kết thúc vào một thời điểm nhất định.

Nằm trong chính bản thân sự vật (tự thân vận động), do sự tác động của các mặt đối lập bên trong sự vật.

Do sự tác động của các yếu tố bên ngoài sự vật.

Do ý chí của con người quyết định.

Do sự ngẫu nhiên và không có quy luật.

Là những hình thức tồn tại của vật chất, gắn liền với vật chất vận động, có tính khách quan, vô tận và vô hạn.

Là sản phẩm của ý thức con người, không liên quan đến vật chất.

Chỉ tồn tại trong tư duy, không có thực ngoài hiện thực khách quan.

Là hiện tượng tạm thời, có thể bị thay đổi bởi ý chí con người.

Được cấu tạo từ các nguyên tử (đặc biệt là nguyên tử lửa, hình cầu, nhỏ mịn).

Được cấu tạo từ các phân tử nước.

Được cấu tạo từ các tế bào thần kinh.

Được cấu tạo từ các nguyên tố hóa học.

Vật chất là thực tại khách quan, tồn tại độc lập với ý thức và được ý thức phản ánh.

Vật chất là sản phẩm của ý thức con người.

Vật chất chỉ tồn tại khi có ý thức quan sát.

Vật chất là khái niệm trừu tượng không thể nhận biết.

Bộ óc con người và sự tác động của thế giới khách quan lên bộ óc người thông qua các giác quan.

Bộ máy tiêu hóa của con người và sự phát triển của xã hội.

Các yếu tố di truyền và môi trường sống của động vật.

Sự tiến hóa của thực vật và quá trình quang hợp.

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan.

Chủ nghĩa duy vật biện chứng.

Chủ nghĩa duy vật cổ điển.

Chủ nghĩa kinh nghiệm.

Tri thức, tình cảm và ý chí.

Tri thức, bản năng và hành động.

Tư duy, cảm xúc và bản năng.

Ý chí, bản năng và hành động.

Tri thức.

Tình cảm.

Ý chí.

Kinh nghiệm.

Ngôn ngữ.

Cảm xúc.

Bản năng.

Hành động.

Vật chất quyết định ý thức; ý thức có tính độc lập tương đối và tác động trở lại vật chất thông qua hoạt động thực tiễn của con người.

Ý thức quyết định vật chất; vật chất chỉ là sản phẩm của ý thức.

Vật chất và ý thức hoàn toàn tách biệt, không liên quan đến nhau.

Ý thức là nguyên nhân sinh ra vật chất, vật chất không có vai trò gì.

Chủ nghĩa duy tâm.

Chủ nghĩa duy vật.

Chủ nghĩa kinh nghiệm.

Chủ nghĩa thực chứng.

Vận động là phương thức tồn tại của vật chất; là một thuộc tính cố hữu của vật chất, bao gồm mọi sự biến đổi nói chung.

Vận động là sự thay đổi vị trí của các vật thể trong không gian mà không liên quan đến vật chất.

Vận động chỉ là sự phát triển của tư duy con người.

Vận động là hiện tượng chỉ xảy ra trong thế giới sinh vật.

Kết quả của quá trình phản ánh thế giới khách quan vào bộ óc người và hoạt động thực tiễn.

Kết quả của trí tưởng tượng không dựa trên thực tế.

Kết quả của cảm xúc cá nhân.

Kết quả của sự ngẫu nhiên và may mắn.

Tính tương đối, tạm thời.

Tính tuyệt đối, vĩnh viễn.

Tính không đổi, liên tục.

Tính ngẫu nhiên, bất định.

Chủ nghĩa duy vật biện chứng.

Chủ nghĩa duy tâm khách quan.

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan.

Chủ nghĩa kinh nghiệm.

Chủ nghĩa duy vật biện chứng.

Chủ nghĩa duy tâm khách quan.

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan.

Chủ nghĩa kinh nghiệm

Vận động cơ học.

Vận động hóa học.

Vận động sinh học.

Vận động xã hội.

Vận động xã hội.

Vận động cơ học.

Vận động vật lý.

Vận động hóa học.

Ph. Ăngghen.

C. Mác.

V.I. Lênin.

A. Xmit

5 hình thức (Cơ học, Lý học, Hóa học, Sinh học, Xã hội).

3 hình thức (Cơ học, Hóa học, Sinh học).

4 hình thức (Cơ học, Lý học, Hóa học, Sinh học).

2 hình thức (Cơ học, Xã hội).

Là mối quan hệ giữa tư duy và tồn tại, giữa ý thức và vật chất.

Là vấn đề về nguồn gốc của ngôn ngữ.

Là sự phát triển của khoa học tự nhiên.

Là sự tiến hóa của các loài sinh vật.

Đặt nền móng cho thế giới quan duy vật, chống lại chủ nghĩa duy tâm và tôn giáo.

Khẳng định sự tồn tại của các vị thần trong tự nhiên.

Phát triển các lý thuyết về chủ nghĩa duy tâm.

Thúc đẩy sự phát triển của các tôn giáo lớn.

Gắn với thành tựu của khoa học tự nhiên, đặc biệt là cơ học cổ điển.

Gắn với thành tựu của triết học phương Đông cổ đại.

Gắn với sự phát triển của nghệ thuật thời kỳ Phục hưng.

Gắn với sự ra đời của các tôn giáo lớn trên thế giới.

Xem xét vật trong trạng thái cô lập, tĩnh tại, không vận động và không phát triển.

Xem xét vật trong mối liên hệ vận động và phát triển.

Xem xét vật trong trạng thái biến đổi liên tục.

Xem xét vật trong mối quan hệ tổng thể với các yếu tố khác.

Khẳng định vai trò của vật chất, chống duy tâm và thúc đẩy sự phát triển của khoa học tự nhiên.

Khẳng định vai trò tuyệt đối của ý thức trong mọi lĩnh vực.

Phủ nhận hoàn toàn sự tồn tại của vật chất.

Thúc đẩy sự phát triển của chủ nghĩa duy tâm.

Vật chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ thực tại khách quan, được đem lại cho con người.

Vật chất là tất cả những gì tồn tại trong ý thức con người.

Vật chất là sản phẩm của tư duy và trí tưởng tượng.

Vật chất là những gì con người có thể cảm nhận bằng các giác quan.

Phân biệt vật chất với ý thức.

Phân biệt vật chất với không gian.

Phân biệt vật chất với thời gian.

Phân biệt vật chất với năng lượng.

Thuộc tính tồn tại khách quan, độc lập với ý thức.

Thuộc tính có thể nhìn thấy bằng mắt thường.

Thuộc tính có thể thay đổi theo ý muốn con người.

Thuộc tính chỉ tồn tại trong tư duy.

Diễn ra trong bộ óc con người.

Diễn ra trong trái tim con người.

Diễn ra ngoài vũ trụ.

Diễn ra trong các vật thể vô tri.

Là sản phẩm của quá trình phát triển lâu dài của tự nhiên và xã hội.

Là sản phẩm của quá trình phát triển của công nghệ hiện đại.

Là sản phẩm của quá trình phát triển của cá nhân riêng lẻ.

Là sản phẩm của quá trình phát triển của các loài động vật.

Ngôn ngữ.

Tôn giáo.

Khoa học.

Nghệ thuật.

Mang tính năng động, sáng tạo.

Mang tính thụ động, máy móc.

Mang tính chủ quan, phiến diện.

Mang tính ổn định, không thay đổi.

Là sự phản ánh năng động, sáng tạo thế giới khách quan vào bộ óc con người.

Là sự phản ánh thụ động các hiện tượng tự nhiên vào bộ óc con người.

Là sự tiếp nhận thông tin từ xã hội mà không qua xử lý.

Là quá trình ghi nhớ các sự kiện xảy ra trong quá khứ.

Vận động.

Không gian.

Thời gian.

Năng lượng.

Bệnh kinh nghiệm.

Bệnh chủ quan.

Bệnh hình thức.

Bệnh giáo điều.

Chất.

Lượng.

Hình thức.

Bản chất.

Ph.Ăngghen.

C.Mác.

Lênin.

Hêghen.

Trong trạng thái cô lập, tĩnh tại, không vận động và không phát triển.

Trong trạng thái luôn vận động, phát triển không ngừng.

Trong trạng thái biến đổi liên tục, không ổn định.

Trong trạng thái tương tác mạnh mẽ với môi trường xung quanh.

Mối liên hệ.

Hiện tượng tự nhiên.

Quy luật phát triển.

Nguyên nhân khách quan.

Phát triển.

Tiến hóa.

Thoái hóa.

Ổn định.