WorksheetsHukuk Sosyolojisi Çalışma Soruları 2
Total questions: 115
Worksheet time: 58mins
Güçlendirme kavramı feminist literatürde ne anlama gelir?
Hukuki yaptırım
Devlet otoritesi
Siyasal iktidar
Seçim yapabilme gücünün kazanılması
Sosyal statü
Feminist hukuk teorisinin nihai amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Hukuku tamamen ortadan kaldırmak
Kadınlara ayrıcalık tanımak
Ataerkil yapıları dönüştürmek
Hukuku depolitize etmek
Pozitivizmi güçlendirmek
İnsan haklarının tarihsel gelişiminde, 18. yüzyılda ilan edilen "İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi" hangi felsefi öğretiye dayanmaktadır?
Hukuki Pozitivizm
Marksizm
Doğal Haklar Öğretisi
Eleştirel Teori
Pragmatizm
1948 yılında kabul edilen ve "Herkes, ırk, renk, cinsiyet, dil, din... ayrımı gözetmeksizin bütün haklardan yararlanabilir" ilkesini getiren temel belge aşağıdakilerden hangisidir?
Magna Carta
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
İstanbul Sözleşmesi
Sened-i İttifak
Kanun-i Esasi
Hukuk sosyolojisi bağlamında küreselleşmenin insan hakları üzerindeki etkisi değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi bir tehdit veya dönüşüm unsuru olarak ele alınabilir?
Ulusal sınırların mutlak korunması
Bireylerin devlet karşısında tamamen korunmasız kalması
Küresel aktörlerin ulusal hukuk sistemlerine etkisi
Hukukun sadece yerel düzeyde kalması
Teknolojik gelişmelerin insan haklarıyla hiç ilgisinin olmaması
1789 Bildirgesi'nin "Herkes (men) eşit, özgür ve eşit haklara sahip olarak doğarlar" maddesine, kadınların yurttaşlık haklarının yok sayıldığı gerekçesiyle ilk tepkiyi gösteren feminist yazar kimdir?
Simone de Beauvoir
Judith Butler
Olympe de Gouges
Bell Hooks
Carol Gilligan
1995 yılında gerçekleştirilen ve toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamak için 12 önemli eylem alanı belirleyen belge aşağıdakilerden hangisidir?
Nairobi Stratejileri
Pekin Bildirgesi ve Eylem Platformu
Kopenhag Raporu
Viyana İnsan Hakları Bildirgesi
Meksiko City Planı
Aşağıdakilerden hangisi "kadın hakları konusunda uluslararası yasal bir araç" niteliğinde olan ve Türkiye'nin 1986'da yürürlüğe koyduğu sözleşmedir?
ILO
GREVIO
UNESCO
UNIFEM
CEDAW
"Kişisel olan politiktir" sloganı, özellikle aile içi şiddet gibi meselelerin "özel alan" mahremiyetiyle gizlenmesine karşı çıkan hangi hareketi temsil eder?
Birinci Dalga Feminizm
İkinci Dalga Feminizm
Modernizm
Pozitivizm
Feodalizm
Birleşmiş Milletler Kadınlar İçin Kalkınma Fonu'nun (UNIFEM) bugünkü çalışmalarında odaklandığı alanlardan biri değildir?
Yönetişim
Barış ve Güvenlik
Kadına Yönelik Şiddet
Ekonomik Adalet
Mutlak Monarşinin Güçlendirilmesi
İnsan hakları literatüründe, 1789 Bildirgesi'nin "soyut bir insan" (erkek) modelini esas aldığı eleştirisine karşılık kadınların kendine özgü ihtiyaçlarını ifade eden kavram hangisidir?
Mutlak Eşitlik
Negatif Haklar
Özel Haklar Teorisi
Hukuki Biçimsellik
Doğal İktisat
"Küresel Cinsiyet Uçurumu 2020 Raporu"na göre Türkiye 153 ülke arasında kaçıncı sırada yer almaktadır?
1.
10.
50.
130.
150.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 10. maddesine 2004 yılında eklenen ve devletin kadın-erkek eşitliğinin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlü kılan fıkra hangi alanın temelidir?
Toplumsal Cinsiyet Eşitliği
Yürütmenin Üstünlüğü
Federal Yönetim
Dini Hukuk
Otoriter İdare
Hukukta "kanunilik", "suçsuzluk karinesi" ve "insancıllık" ilkeleri aşağıdakilerden hangisinin temelini oluşturur?
Aile Hukuku
İş Hukuku
Ceza Hukuku
Eşya Hukuku
Ticaret Hukuku
Türkiye'de 1983 yılında yürürlüğe giren ve gebeliğin sonlandırılmasında devlet denetimi ile "eşin rızası" şartını getiren kanun hangisidir?
Türk Medeni Kanunu
Nüfus Planlaması Hakkında Kanun
Ceza Muhakemesi Kanunu
İş Kanunu
Ailenin Korunması Kanunu
Kadınların ücretli istihdama katılmalarını engelleyen "evlilikle beraber işten vazgeçme" zorunluluğu gibi kurallar aşağıdakilerden hangisinin bariz bir örneğidir?
Pozitif Ayrımcılık
Kadına Karşı Ayrımcılık
Liyakat Sistemi
Sosyal Güvenlik
Ekonomik Kalkınma
"Feminist doğulmaz, feminist olunur" ifadesiyle bilinen ve insanın seçim ve eylemle feminist siyasete dahil olduğunu savunan düşünür kimdir?
Ann Scales
Bell Hooks
Mary Wollstonecraft
Olympe de Gouges
Patricia Smith
Miranda Fricker tarafından geliştirilen, ön yargılar nedeniyle bir konuşmacının sözüne güvenmemeyi ifade eden "tanıksal adaletsizlik" ile kolektif yorumlama kaynaklarındaki boşluğu ifade eden kavramın genel adı nedir?
Epistemik Adaletsizlik
Hukuki Adaletsizlik
Siyasal Temsil
Sınıfsal Çatışma
Kültürel Görecelik
"Yorumsamacı (Yorumsal) Adaletsizlik" kavramına göre, cinsel tacize uğramış birinin bunu ifade edecek kavramdan yoksun bir kültürel yapı içinde olması ne tür bir ayrımcılıktır?
Doğrudan Ayrımcılık
Pozitif Ayrımcılık
Yapısal Ayrımcılık
Bireysel Ayrımcılık
Ekonomik Ayrımcılık
Feminist hukuk teorisyeni Ann Scales, hukukun "tarafsızlık" iddiasını ve bu yolla erkek normunun evrenselleştirilmesini hangi kavramla tanımlar?
Hukukun Üstünlüğü
Tarafsızlığın Zorbalığı
Yasallık İlkesi
Normatif Hiyerarşi
Toplumsal Sözleşme
Hukukun "nesnellik, rasyonellik ve soyutluk" gibi özelliklerini "eril" olarak kodlayan ve bu özelliklerin kültürel olarak erkeklere atfedildiğini savunan düşünür hangisidir?
Frances Olsen
Patricia Smith
Judith Butler
Shulamith Firestone
Elisabeth Badinter
Andrea Dworkin'e göre toplumsal tabi kılmanın (subordination) dört temel unsuru hangileridir?
Özgürlük, Eşitlik, Kardeşlik, Adalet
Hiyerarşi, Nesneleştirme, Boyun Eğdirme, Şiddet
Eğitim, Sağlık, İstihdam, Siyaset
Yasama, Yürütme, Yargı, Bürokrasi
Din, Gelenek, Hukuk, Devlet
1917 yılında çıkarılan ve evlenme yaşını kadınlarda 17, erkeklerde 18 olarak belirleyen, devletin evlenme ve boşanma konularına ilk kez müdahale ettiği belge hangisidir?
Mecelle
Islahat Fermanı
Aile Hukuku Kararnamesi
Türk Medeni Kanunu
Sened-i İttifak
"Kız çocuklarla erkek çocuklar aynı alanlarda eğitim görürlerse zihni kirleten cinsiyet ayrımı ortadan kalkacaktır" diyen ve 1792'de "Kadın Haklarının Gerekçelendirilmesi"ni yazan düşünür kimdir?
Mary Wollstonecraft
Olympe de Gouges
Nezihe Muhiddin
Simone de Beauvoir
Carole Pateman
"Epistemoloji, kimin neyi, hangi koşullar altında bildiği üzerine açıklamalar getiren bir bilgi teorisidir" tanımı hangi kuramcıya aittir?
Fricker
Harding
Sprague
MacKinnon
Scales
Kültürel feministler, uyuşmazlıkların çözümünde "düşmanlık" yerine hangi yöntemin geliştirilmesinin önemini vurgularlar?
Cezalandırıcı Adalet
Kısas
Mutlak Yargılama
Sürgün
Arabuluculuk (Yumuşak üsluplu alternatif çözümler)
Türk Ceza Kanunu'nda 2005 yılında yapılan ekleme ile, bir insanın kasten öldürülmesinde "ağırlaştırılmış müebbet" gerektiren saik aşağıdakilerden hangisidir?
Ekonomik saik
Töre saiki
Siyasi saik
Dini saik
Psikolojik saik
1926 Türk Medeni Kanunu'nda yer alan ancak 2002'de Anayasa'ya aykırı bulunarak kaldırılan, kadının çalışmasını "kocanın iznine" bağlayan madde hangisidir?
187. Madde
102. Madde
159. Madde
10. Madde
192. Madde
Berns'e göre iş ve aile yaşamındaki toplumsal cinsiyet eşitsizliği ancak hangi etiğin benimsenmesiyle çözülebilir?
Hak Etiği
Adalet Etiği
Erdem Etiği
Sorumluluk Etiği
Bakım Etiği (Evrensel bakım etiği)
Platoncu zihin-madde ikiciliğinde, rasyonel bilgi arayışı içinde "aşılması gereken rasyonel olmayan bir öğe" olarak kodlanan ve kadınlık çağrışımlarıyla yüklü olan unsur hangisidir?
Form
Logos
Madde
Akıl
Ruh
Kadınların hane içi üretimlerinin görünür ve değerli kılınması üzerine toplumsal cinsiyet ve kalkınma programları yürüten BM birimi hangisidir?
UNDP
CSW
INSRAW
ILO
UNESCO
"Kadının ekonomik, siyasi, toplumsal ve kültürel yaşamın her alanında özerklik kazanabilmiş olması" aşağıdaki hangi kavramla ifade edilir?
Kadının Güçlendirilmesi
Pozitif Ayrımcılık
Sosyal Yardım
İtibari Haklar
Koruyucu Hukuk
İnsan haklarının modern anlamda ortaya çıkışı hangi döneme tarihlenmektedir?
Antik Yunan
Orta Çağ
18. yüzyıl
II. Dünya Savaşı sonrası
Soğuk Savaş dönemi
İnsan haklarının uluslararası bir nitelik kazanması hangi belgeyle somutlaşmıştır?
Magna Carta
İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi
Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi
Evrensel İnsan Hakları Beyannamesi
Medine Sözleşmesi
İnsan haklarının “evrensel” olarak tanımlanması ne anlama gelir?
Sadece Batı toplumlarını kapsaması
Kültüre göre değişmesi
Herkes için geçerli olması
Devletlerce verilmesi
Yalnızca yurttaşlara ait olması
İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi hangi devrimle ilişkilidir?
Fransız Devrimi
Sanayi Devrimi
Amerikan Devrimi
Rus Devrimi
İngiliz Devrimi
Thomas Paine’e göre egemenliğin kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Tanrı
Kral
Aristokrasi
Ulus
Hukuk
Doğal haklar anlayışına göre hakların kaynağı nedir?
Devlet
Gelenek
İnsan doğası
Siyasi iktidar
Toplumsal sözleşme
Aşağıdakilerden hangisi modern insan haklarının temel niteliklerinden biridir?
Sınıfsal olması
Tanrısal kökenli olması
Devredilebilir olması
Evrensel olması
Ulusal sınırlarla sınırlı olması
Küreselleşme süreci insan haklarını hangi düzlemde tartışılır hâle getirmiştir?
Uluslararası
Bölgesel
Ulusal
Yerel
Kişisel
Aşağıdakilerden hangisi insan haklarının tarihsel öncüllerinden biri değildir?
Hammurabi Kanunları
On Emir
Medine Sözleşmesi
Magna Carta
Evrensel İnsan Hakları Beyannamesi
Modern insan hakları anlayışında hukukun kaynağı nedir?
İnsan aklı ve iradesi
Gelenekler
Tanrısal buyruk
Doğa
Kilise
İnsan haklarının “devredilemez” olması neyi ifade eder?
Sadece devlete ait olmasını
Hukuk tarafından kaldırılabilmesini
Kişiden alınamamasını
Zamana bağlı olmasını
Kültüre göre değişmesini
Küreselleşme hangi alanlardaki gelişmelerle hız kazanmıştır?
Tarım ve sanayi
Eğitim ve kültür
Bilişim, iletişim ve ulaşım
Din ve gelenek
Hukuk ve ahlak
İnsan haklarının korunmasında ulusal mekanizmaların yetersiz kalması neyi gündeme getirmiştir?
Yerel hukuk
Uluslararası koruma sistemlerini
Geleneksel hukuku
Sınıfsal hakları
Doğal hukuku
Aşağıdakilerden hangisi insan haklarının kapsamına girmez?
Sivil haklar
Siyasal haklar
Ekonomik haklar
Kültürel haklar
Sadece vatandaşlık hakları
Modern insan hakları anlayışını geleneksel dönem anlayışlarından ayıran temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Tanrısal kaynaklı olması
Toplumsal ödevlere dayanması
İnsan olmaktan kaynaklanması
Sınıfsal yapıyı esas alması
Kültürel farklılıkları reddetmesi
Hannah Arendt’e göre modern insan haklarının en temel sorunu aşağıdakilerden hangisidir?
Fazla soyut olması
Vatandaşlığa bağlı kalması
Ekonomik hakları içermemesi
Evrensel olmaması
Hukuki yaptırım içermemesi
Evrensel İnsan Hakları Beyannamesi hangi tarihsel bağlamda ortaya çıkmıştır?
Fransız Devrimi sonrası
Sanayi Devrimi sürecinde
I. Dünya Savaşı sonrası
II. Dünya Savaşı sonrası
Soğuk Savaş’ın sonunda
İnsan haklarının “uluslararası bağlayıcılık” kazanmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Ulus-devletlerin güçlenmesi
Küresel ekonomi
Holokost ve Nazi deneyimi
Teknolojik ilerleme
Kültürel çoğulculuk
Moyn’a göre modern insan hakları anlayışı nasıl bir tasarımdır?
Antik çağın devamı
Doğal hukukun uzantısı
Çağdaş ve yeni bir icat
Dinsel kökenli
Evrimsel sürecin ürünü
Durkheim’e göre hakların kaynağı nedir?
Tanrı
Doğa
Devlet ve toplum
Bireysel irade
Evrensel ahlak
Hobbes’un doğa durumu anlayışı aşağıdakilerden hangisiyle özetlenebilir?
Barış ve uyum
Doğal adalet
Sürekli çatışma
Toplumsal dayanışma
Ahlaki düzen
Spinoza’ya göre ideal siyasal düzenin temeli nedir?
Korku
Zor
Yardımlaşma ve özgür düşünce
Mutlak egemenlik
Doğal hukuk
Toplumsal Darwinizm insan hakları açısından neden eleştirilmiştir?
Evrensel olduğu için
Dayanışmayı reddettiği için
Bilimsel olduğu için
Hukuku güçlendirdiği için
Eşitliği savunduğu için
Nazizm döneminde çıkarılan Irk Yasaları hangi düşünceyle ilişkilidir?
Doğal hukuk
Liberalizm
Toplumsal evrimcilik
Sosyalizm
İnsan hakları evrenselciliği
Rorty’ye göre insan hakları kültürünün temel yönelimi nedir?
Metafizik temellendirme
Doğal insan özü
Ahlaki bilgi birikimi
Pragmatik ve uygulamaya dayalı yaklaşım
Dinsel referanslar
Evrensel İnsan Hakları Beyannamesi’ne çekimser kalan ülkelerin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Ekonomik hakların fazlalığı
Ulus-devlet karşıtlığı
Kültürel ve ideolojik uyuşmazlıklar
Hukuki bağlayıcılık
Demokratik eksiklik
Küreselleşme insan hakları açısından hangi sonucu doğurmuştur?
Hak ihlallerinin gizlenmesi
Hukukun yerelleşmesi
Ulusüstü denetim mekanizmalarının artması
Devlet egemenliğinin mutlaklaşması
Hakların ulusal sınırlarla sınırlanması
Yeni insan hakları anlayışının en belirgin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Tanrısal kökenli olması
Sadece yurttaşlara ait olması
Uluslararası düzeyde korunması
Kültürel göreceliğe dayanması
Sınıfsal ayrıcalıklar içermesi
Jürgen Habermas’a göre, modern toplumlarda hukukun meşruiyetini sağlayan temel süreç aşağıdakilerden hangisidir?
Geleneklere bağlılık
Otoriter kararlar
Dini kurallar
Piyasa dengeleri
Demokratik tartışma ve iletişimsel eylem
Niklas Luhmann’ın sistem kuramına göre, hukuk sisteminin kendi kurallarını ve elemanlarını yine kendi iç süreçleriyle üretmesine ne ad verilir?
Bürokrasi
Otopoiesis (Öz-üretim)
Pozitivizm
Sosyal denge
Hiyerarşi
Hukuk ile ekonomi arasındaki ilişkiyi inceleyen "Hukukun Ekonomik Analizi" yaklaşımının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Hukuku tamamen ahlak kurallarına dayandırmak
Hukuki düzenlemelerin verimliliğini ve kaynak dağılımı üzerindeki etkilerini ölçmek
Sadece ceza hukukunu incelemek
Yasaları dini metinlere göre yorumlamak
Ulusal sınırları ortadan kaldırmak
Hukuk ve kültür ilişkisi bağlamında, hukukun bir toplumun paylaştığı anlamlar, semboller ve değerler bütünü olarak görülmesine ne ad verilir?
Hukuksal Pozitivizm
Hukuk Kültürü
Normatif Sistem
Kazuistik Yapı
Teknik Hukuk
Jürgen Habermas'ın "yaşam dünyasının sömürgeleştirilmesi" kavramı hukuki açıdan neyi ifade eder?
Köleliğin geri gelmesini
Hukuki ve idari süreçlerin, insanların günlük iletişimsel alanlarını ve değerlerini baskı altına almasını
Yeni toprakların fethedilmesini
Ekonominin tamamen çökmesini
Sivil toplumun güçlenmesini
Pierre Bourdieu'ya göre, hukukçuların ve hukuk kurumlarının içinde bulunduğu, kendine has kuralları ve güç mücadeleleri olan sosyal alana ne ad verilir?
Piyasa alanı
Siyaset sahnesi
Hukuki alan (Juridical field)
Yaşam dünyası
Bürokrasi alanı
Aşağıdakilerden hangisi hukukun siyasal sistem içindeki temel işlevlerinden biridir?
Siyasal iktidarı sınırsız kılmak
Siyasal kararları hukuki normlar çerçevesinde meşrulaştırmak ve sınırlandırmak
Seçimleri tamamen yasaklamak
Sadece askeri otoriteyi korumak
Ekonomik rekabeti durdurmak
Hukuk sosyolojisinde "Hukuksal Alan" kavramı çerçevesinde, hukukun toplumdan bağımsız bir dil ve teknik geliştirmesini ifade eden kavram hangisidir?
Şeffaflık
Özerkleşme (Autonomy)
Popülizm
Gelenekçilik
Doğrudan demokrasi
Max Weber’e göre, modern kapitalizmin gelişimi için hukukun sahip olması gereken en temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Belirsizlik
Öngörülebilirlik (Rasyonellik)
Değişmezlik
Sözlü geleneklere dayalı olma
Dini otoriteye bağlılık
Küreselleşme sürecinde hukuk sistemlerinin birbirine benzemeye başlaması ve ulusüstü kuralların önem kazanması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
Hukuki yerelleşme
Mutlak monarşi
Hukuki izolasyon
Teamülî hukuk
Hukuki yakınsama (Convergence)
Hukukun ekonomi üzerindeki etkisini savunan görüşe göre, “mülkiyet haklarının netliği” ekonomik gelişmeyi nasıl etkiler?
Yatırımları teşvik eder ve işlem maliyetlerini düşürür
Belirsizliği artırır
Ticareti yavaşlatır
Sadece devletin zenginleşmesini sağlar
Hiçbir etkisi yoktur
“Hukuk kültürü” kavramını iç ve dış hukuk kültürü olarak ikiye ayıran düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Lawrence Friedman
Niklas Luhmann
Karl Marx
Emile Durkheim
Auguste Comte
Habermas’a göre, meşru bir hukukun halkın iradesini yansıtması için gereken kamusal alanın temel özelliği nedir?
Gizlilik
Tahakkümden arınmış iletişim (Özgür tartışma)
Sadece uzmanların katılımı
Devlet kontrolü
Ekonomik güç dengesi
Hukuki kuralların piyasadaki “işlem maliyetlerini” (transaction costs) azaltması, hangi disiplinin ana tartışma konusudur?
Hukuk ve Edebiyat
Hukuk ve Sanat
Hukuk ve Din
Hukuk ve Antropoloji
Hukuk ve Ekonomi
Modern hukuk sistemlerinde anayasaların “siyaseti hukukileştirmesi” ne anlama gelir?
Siyasetin hukuku tamamen yok etmesi
Siyasal iktidarın kullanımının anayasal kurallara ve sınırlara tabi kılınması
Hakimlerin siyasi partilere üye olması
Meclisin yargı organlarını ataması
Hukukun sadece kağıt üzerinde kalması
Niklas Luhmann’ın hukuk sistemini “normatif olarak kapalı, bilişsel olarak açık” bir sistem olarak tanımlaması neyi ifade eder?
Hukukun dış dünyadan hiçbir bilgi almadığını
Hukukun kendi geçerlikli normlarını kendi içinde saklı tutarken, çevresel değişimlere (ekonomi, siyaset vb.) karşı duyarlı olduğunu
Hukukun sadece ceza yasalarından oluştuğunu
Yasaların her gün değişmesi gerektiğini
Hukukun bilimle hiçbir bağının olmadığını
Pierre Bourdieu’nun “sembolik şiddet” kavramının hukuki alandaki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
Fiziksel kaba kuvvet uygulanması
Hukukun, belirli güç ilişkilerini “doğal” ve “evrensel” doğrular gibi sunarak kabul ettirmesi
Mahkemelerin halka açık olmaması
Avukatlık ücretlerinin yüksekliği
Yasaların çok uzun yazılması
Habermas’ın hukuk kuramında “olgusallık” (facticity) ve “geçerlilik” (validity) arasındaki gerilim neyi anlatır?
Yasaların hem toplumsal bir gerçeklik (zorlama) olması hem de rasyonel bir meşruiyete dayanması gerekliliğini
Yasaların sadece yazılı olması gerektiğini
Mahkemelerin çok hızlı çalışmasını
Hukukun sadece zenginleri koruduğunu
Siyasetçilerin hukuktan üstün olduğunu
Ronald Coase’un “Coase Teoremi” hukuk ve ekonomi bağlamında temel olarak neyi savunur?
İşlem maliyetleri sıfır olduğunda, hukuki hak dağılımı ne olursa olsun kaynakların verimli dağılacağını
Devletin ekonomiye her zaman müdahale etmesi gerektiğini
Vergilerin tamamen kaldırılmasını
Mülkiyetin sadece devlete ait olması gerektiğini
Hukukun ekonomi üzerinde hiçbir etkisi olmadığını
Niklas Luhmann’a göre hukukun “toplumsal işlevi” aşağıdakilerden hangisidir?
Suçluları cezalandırmak
Beklentilerin normatif olarak istikrarlı kılınması (Hayal kırıklıklarına rağmen normun korunması)
Sınıfsal çatışmayı bitirmek
Gelir adaleti sağlamak
Dini değerleri korumak
Hukukun “kültürel bir metin” olarak okunması gerektiğini savunan yaklaşım, hukuku anlamak için aşağıdakilerden hangisine öncelik verir?
Sadece yasa metinlerine
Toplumun anlatıları, mitleri ve ortak sembolik dünyasına
Sadece ekonomik göstergelere
Hakimlerin maaşlarına
Cezaevlerinin kapasitesine
“Hukuk alanı” (Juridical field) içindeki “teknik dil” kullanımının Bourdieu’ya göre asıl sonucu nedir?
Herkesin yasaları kolayca anlamasını sağlamak
Okuma yazma oranını artırmak
Mahkemeleri daha demokratik yapmak
Suç oranlarını düşürmek
Sıradan insanları hukuki süreçlerden dışlamak ve profesyonellerin (hukukçuların) tekinini korumak
Jürgen Habermas’a göre hukukun “para” ve “iktidar” gibi sistemik araçlar karşısındaki rolü ne olmalıdır?
Bu araçlara tamamen boyun eğmelidir
Yaşam dünyasının taleplerini sisteme aktaran bir “transmisyon kayışı” (iletişim köprüsü) görevi görmelidir
Ekonomiyi tamamen durdurmalıdır
Siyaseti yasaklamalıdır
Sadece bürokrasiyi korumalıdır
Richard Posner tarafından temsil edilen “Hukukun Ekonomik Analizi” yaklaşımına getirilen temel eleştiri aşağıdakilerden hangisidir?
Adalet ve hakkaniyet gibi kavramları “verimlilik” uğruna ihmal etmesi
Çok fazla ahlakçı olması
Yasaları çok basitleştirmesi
Sadece uluslararası hukuka odaklanması
Tarihsel gelişmeleri yok sayması
Hukuk sosyolojisinde “yasal çoğulculuk” (legal pluralism) kavramı neyi ifade eder?
Bir ülkede sadece bir tane anayasa olmasını
Aynı toplumsal alanda devlet hukukuyla birlikte diğer normatif sistemlerin (gelenek, din, cemaat kuralları vb.) bir arada var olmasını
Siyasi partilerin çokluğunu
Çok sayıda mahkeme binası olmasını
Seçimlerde çok sayıda aday olmasını
Habermas'a göre modern hukuk "paradoksal" bir yapıdadır. Bu paradoksun nedeni nedir?
Hem özgürlüğü kısıtlaması hem de özgürlüğü güvence altına alması
Hem çok eski hem çok yeni olması
Hem yazılı hem yazısız olması
Hem yerel hem küresel olması
Hem ucuz hem pahalı olması
Luhmann’ın kuramında "hukuk sistemi" toplumun diğer alt sistemleriyle (ekonomi, siyaset) nasıl iletişim kurar?
Diğer sistemlerin emirlerini doğrudan uygulayarak
Kendi "haklı/haksız" (legal/illegal) kodu aracılığıyla dışsal uyaranları tercüme ederek
Diğer sistemlerle hiçbir bağ kurmayarak
Sadece seçim dönemlerinde iletişim kurarak
Ekonomi bakanlığına bağlanarak
"Hukuk kültürü" araştırmalarında, halkın hukuka olan güveni ve yasaları benimseme düzeyi aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?
İç hukuk kültürü
Dış hukuk kültürü
Normatif hiyerarşi
Teknik hukuk
İtibari anayasa
Hukukun "siyasal meşruiyet" sağlamadaki rolü dikkate alındığında, "hukuk devleti" (Rule of Law) kavramının siyaset sosyolojisindeki en kritik katkısı nedir?
Devleti ekonomik olarak zenginleştirmek
Tek partili rejimi desteklemek
Sadece yasama organını güçlendirmek
Geleneksel değerleri mutlaklaştırmak
İktidarın keyfiliğini önleyerek yönetilenler için öngörülebilir bir alan yaratmak
Bourdieu'nun "hukuki habitus" kavramı hukukçular için neyi ifade eder?
Sadece giydikleri cübbeleri
Hukukçuların eğitim ve pratik yoluyla içselleştirdikleri, dünyayı hukuki bir perspektifle algılama ve eyleme biçimlerini
Ofislerindeki kütüphaneleri
Aldıkları maaş derecelerini
Üye oldukları baroları
Hukuk sosyolojisine göre hukuk hangi bağlamda ele alınmalıdır?
Yalnızca normatif kurallar bütünü olarak
Sadece mahkeme kararları olarak
Toplumsal olgularla ilişkisi içinde
Salt teknik bir uzmanlık alanı olarak
Evrensel ve değişmez ilkeler olarak
Aşağıdakilerden hangisi hukuk sosyolojisinin hukuku ilişkilendirdiği toplumsal alanlardan biri değildir?
Ekonomi
Siyaset
Kültür
Din
Biyoloji
Modern toplumlarda en etkili sosyal kontrol aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Gelenek
Ahlak
Din
Hukuk
Örf
Modern toplumlarda hukuk neden “en üst otorite” olarak kabul edilir?
Dinsel kaynaklı olduğu için
Geleneklere dayandığı için
Uyuşmazlıkları adil çözeceğine inanıldığı için
Değiştirilemez olduğu için
Siyasi iktidardan bağımsız olduğu için
Hukukun zamanla teknik ve soyut bir dile bürünmesi neyin sonucudur?
Kültürel yozlaşmanın
Toplumun karmaşıklaşmasının
Ahlaki değerlerin zayıflamasının
Ekonomik eşitsizliğin
Siyasal baskının
Hukuk ile siyaset ilişkisine dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Hukuk her zaman siyasetten bağımsızdır
Hukuk siyasetin meşrulaştırıcı aracıdır
Hukuk ve siyaset tamamen özdeştir
Hukuk siyaseti her koşulda belirler
Hukuk siyasetten etkilenmez
Demokratik toplumlarda hukukun temel işlevlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
Siyasi iktidarı güçlendirmek
Gelenekleri korumak
Ekonomik eşitsizliği artırmak
Kültürel homojenlik sağlamak
Siyasal iktidarın kötüye kullanımını sınırlandırmak
Otokratik devletlerde hukuk nasıl bir işlev görür?
Tarafsız denetim mekanizması
Siyasal iktidarın egemenlik aracı
Yurttaş katılım aracı
Toplumsal uzlaşma alanı
Ahlaki denetim sistemi
Hukuk devletinin en temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Hukukun dine dayanması
Siyasal iktidarın hukukla sınırlandırılması
Ekonominin hukuku belirlemesi
Kültürel normların öncülüğü
Toplumsal eşitsizliklerin korunması
Modern hukuk devletinde hukukun kaynağı kimdir?
Din adamları
Gelenek
Ulus-devlet
Toplumsal ahlak
Kültürel değerler
Hukuk devletinde birey nasıl tanımlanır?
Devlete tabi unsur
Ahlaki özne
Hak sahibi hukuki özne
Kültürel aktör
Ekonomik birim
Yasa önünde eşitlik ilkesi neyi ifade eder?
Sınıfsal ayrıcalıkları
Hukukun kişisel uygulanmasını
Herkesin aynı hukuka tabi olmasını
Ekonomik eşitliği
Kültürel homojenliği
Kuvvetler ayrılığı ilkesinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Devletin güçlenmesi
Hukukun siyasallaşması
Hukuki denetimin ortadan kalkması
Siyasal iktidarın sınırlandırılması
Bürokratıkleşmenin artması
Hukukun yazılı ve sistematik hâle gelmesi hangi sonucu doğurmuştur?
Keyfiliğin artması
Hukukun erişilmez hâle gelmesi
Öngörülebilirliğin artması
Toplumsal çatışmaların artması
Kültürel çözülme
Modern hukuk kültürünün oluşumunda belirleyici olan unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Dinsel normlar
Devlet temelli hukuki düzen
Geleneksel otorite
Ahlaki yaptırımlar
Aile yapısı
Hukukun siyasetle ilişkisi neden hukuk sosyolojisi açısından özel bir öneme sahiptir?
Hukuk yalnızca siyasetin ürünüdür
Yasama yetkisi siyasal aktörlere aittir
Hukuk kültürel bir olgudur
Hukuk evrensel ilkelerden oluşur
Hukuk teknik bir uzmanlık alanıdır
Demokratikleşme süreciyle birlikte hukukun rolü nasıl değişmiştir?
Siyasal egemenlik aracı olmuştur
Ekonomik çıkarların hizmetine girmiştir
Siyasal iktidara karşı güvence hâline gelmiştir
Kültürel normlara bağımlı hâle gelmiştir
Ahlaki düzeni dışlamıştır
Modern hukuk devleti anlayışı hangi tarihsel belgeye kadar geri götürülmektedir?
Medine Sözleşmesi
Hammurabi Kanunları
Magna Carta
Fransız Bildirgesi
Amerikan Anayasası
Liberal hukuk anlayışında hukukun temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
Toplumsal dayanışmayı sağlamak
Bireysel özgürlükleri güvence altına almak
Kültürel eşitliği sağlamak
Ekonomik planlama yapmak
Ahlaki normları korumak
Hukuk devletinin “gayrişahsi” düzen vaadi ne anlama gelir?
Hukukun kişisel çıkarlarla uygulanması
Hukukun keyfi olması
Hukukun kişilere göre değişmemesi
Hukukun ahlaka dayanması
Hukukun geleneklere bağlı olması
Dicey’e göre hukuk devletinin temel ilkelerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
Hukukun dine dayanması
İdarenin sınırsız yetkisi
Yasa önünde eşitlik
Kültürel farklılıkların korunması
Siyasal keyfilik
Raz’a göre hukuk devletinde yasaların temel niteliği aşağıdakilerden hangisidir?
Gizli olması
Geçmişe dönük olması
Kültürel temelli olması
Dinsel içerik taşıması
Açık ve öngörülebilir olması
Parsons’a göre hukuk sisteminin ekonomiden göreceli olarak özerk olması neyi ifade eder?
Hukukun ekonomik çıkarları yansıtmasını
Hukukun yalnızca burjuvaziyi korumasını
Hukukun uzlaşma sağlayıcı bir sistem olmasını
Hukukun siyasal iktidara bağlı olmasını
Hukukun kültürle bütünleşmesini
Parsons’ın sistem teorisinde hukukun temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
Ekonomik büyümeyi sağlamak
Normları kurumsallaştırarak bütünleşme sağlamak
Siyasal iktidarı güçlendirmek
Kültürel çatışmaları artırmak
Ahlaki normları belirlemek
Habermas’a göre “yaşam dünyasının sömürgeleştirilmesi” neyi ifade eder?
Kültürel değerlerin güçlenmesini
Hukukun ahlaktan bağımsızlaşmasını
Sistem dünyasının yaşam dünyası üzerinde egemenlik kurmasını
Ekonomik eşitliğin sağlanmasını
Hukukun özerkleşmesini
