tế bào

cơ thể

cơ quan

quần thể

Liên tục tiến hóa

Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc

Là một hệ thống kín

Có khả năng tự điều chỉnh

điều chỉnh số lượng loài

điều chỉnh số lượng quần xã

điều chỉnh số lượng cá thể trong quần thể

điều chỉnh số lượng cá thể mỗi loài

điều chỉnh số lượng loài trong quần xã

điều chỉnh số lượng quần xã

điều chỉnh số lượng quần thể

điều chỉnh số lượng cơ quan trong cơ thể

Nguyên tắc thứ bậc

Nguyên tắc mở

Nguyên tắc tự điều chỉnh

Nguyên tắc bổ sung

Thế giới sống liên tục tiến hóa

Hệ thống tự điều chỉnh

Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc

Hệ thống mở

Tính nổi trội

Hệ thống mở

Nguyên tắc thứ bậc

Nguyên tắc bổ sung

Do sự tương thích của các thành phần cấu thành

Do sự tương tác nội bộ một cấp bậc nhất định

Do sự tương tác giữa các bộ phận cấu thành

Do môi trường quyết định

Cơ chế mở

Cơ chế tự điều chỉnh

Cơ chế thích nghi

Cơ chế duy trì sự sống

Di truyền DNA qua các thế hệ

Biến dị tổ hợp

Phát sinh biến dị và chọn lọc tự nhiên

Chọn lọc nhân tạo

Duy trì ổn định một số đặc tính qua các thế hệ

Tạo sự đa dạng di truyền

Giúp sinh vật thích nghi với môi trường

Giảm chọn lọc tự nhiên

có cấu tạo phức tạp

có cấu tạo đơn giản

được cấu tạo bởi nhiều bào quan

biểu hiện đầy đủ các đặc tính của sự sống

tế bào là đơn vị có kích thước nhỏ nhất

mọi cơ thể sống đều được cấu tạo từ tế bào

mọi hoạt động sống đều được thực hiện nhờ tế bào

tế bào có chức năng sinh sản

tế bào là đơn vị có kích thước nhỏ nhất

mọi cơ thể sống đều được cấu tạo từ tế bào

mọi hoạt động sống của cơ thể đều được thực hiện nhờ sự hoạt động của tế bào

tế bào có chức năng sinh sản

Một số cơ quan trong cơ thể người được cấu tạo bởi tế bào

Các hoạt động sống của tế bào là cơ sở cho các hoạt động sống của cơ thể

Khi toàn bộ các tế bào bị chết thì cơ thể sẽ chết

Cơ thể sống chỉ có một tế bào thực hiện mọi chức năng sống

Carbon là một trong những nguyên tố chính cấu tạo nên chất sống

Carbon chiếm tỷ lệ đáng kể trong cơ thể sống

Carbon có thể cùng lúc tạo nên 4 liên kết cộng hoá trị với nguyên tử khác

Carbon là nguyên tố thuộc nhóm đại lượng

C, O, Mn, Cl, K, S, Fe

Zn, Cl, B, K, Cu

C, H, O, N, P, K, S, Ca, Mg

C, H, O, K, Zn, Cu, Fe

enzyme, hormone, vitamin

lipid, nucleic acid

đại phân tử hữu cơ

đường đa, protein

enzyme, hormone, vitamin

lipid, nucleic acid

đại phân tử hữu cơ

đường đa, protein

Là thành phần cấu tạo nên tế bào

Là thành phần cấu tạo các đại phân tử hữu cơ

Là thành phần cấu tạo các hợp chất hữu cơ tham gia các hoạt động sống của tế bào

Là thành phần cấu tạo enzyme

cộng hoá trị

hydrogen

ion

peptide

cộng hoá trị

hydrogen

ion

peptide

Tính liên kết

Tính điều hòa nhiệt

Tính phân cực

Tính cách li

nhiệt dung riêng cao

lực gắn kết

nhiệt bay hơi cao

tính phân cực

đôi electron trong liên kết O – H bị kéo lệch về phía oxygen

đôi electron trong liên kết O – H bị kéo lệch về phía hydrogen

xu hướng liên kết tự do của các phân tử nước với nhau

khối lượng phân tử của oxygen lớn hơn phân tử của hydrogen

Là nguồn dự trữ năng lượng cho tế bào và cơ thể

Là cung cấp năng lượng cho tế bào và cơ thể

Là vật liệu cấu trúc xây dựng tế bào và cơ thể

Điều hòa sinh trưởng cho tế bào và cơ thể

2

3

4

5

1 phân tử glycerol và 1 phân tử acid béo

1 phân tử glycerol 2 phân tử acid béo và 1 nhóm phosphate

1 phân tử glycerol và 3 phân tử acid béo 1 nhóm phosphate

3 phân tử glycerol và 3 phân tử acid béo

steroid

triglycerid

phospholipid

mỡ

(1),(2),(3),(5)

(1),(2),(4),(6)

(1),(2),(3),(6)

(1),(2),(4),(5)

Cấu tạo màng sinh chất

Cung cấp năng lượng

Nhận biết và truyền tin

Liên kết các tế bào

Carbohydrate

Lipid

Protein

Acid nucleic

3 bậc

4 bậc

5 bậc

6 bậc

Điều hòa thân nhiệt

Cấu trúc nên hệ thống màng tế bào

Tạo nên kênh vận động chuyển các chất qua màng

Cấu tạo nên một số loại hococom

Cấu tạo nên tế bào và cơ thể

Xúc tác các phản ứng sinh hoá trong tế bào

Lưu trữ và truyền đạt thông tin di truyền

Bảo vệ cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh

Tất cả các loại RNA đều được tổng hợp trên khuôn mẫu của phân tử DNA

Tất cả các loại RNA đều được sử dụng để làm khuôn tổng hợp protein

Các phân tử RNA được tổng hợp ở nhân tế bào

Đa số các phân tử RNA chỉ được cấu tạo từ một chuỗi polynucleotide

1-c, 2-b, 3-a

1-c, 2-a, 3-b

1-a, 2-b, 3-c

1-a, 2-c, 3-b

1 - b; 3 - a

2 - d; 3 - c

2 - d; 4 - a

1 - b; 4 - a

1 - c; 3 - a

2 - a; 3 - b

2 - a; 4 - d

1 - c; 4 - a

Tế bào vi khuẩn xuất hiện rất sớm

Tế bào vi khuẩn có cấu trúc đơn bào

Tế bào vi khuẩn cấu tạo rất thô sơ

Tế bào vi khuẩn chưa có màng nhân

1 - c; 2 - d; 3 - b; 4 - a

1 - c; 2 - b; 3 - a; 4 - a

1 - c; 2 - b; 3 - d; 4 - a

1 - d; 2 - c; 3 - a; 4 - b

Gồm một phân tử DNA xoắn kép, dạng vòng

Gồm một phân tử DNA mạch thẳng, xoắn kép

Gồm một phân tử DNA liên kết với protein

Gồm một phân tử DNA dạng thẳng, đơn

Chứa một phân tử DNA dạng thẳng, kép

Không liên kết với các loại protein khác

Lưu trữ ở vùng màng tế bào

Không được bao bọc bởi màng nhân

Bảo vệ và quy định hình dạng tế bào

Nơi diễn ra các phản ứng trao đổi chất

Thực hiện quá trình trao đổi chất

Mang thông tin di truyền quy định đặc điểm của tế bào

Kích thước nhỏ nên sinh trưởng, sinh sản nhanh

Thành tế bào cấu tạo chủ yếu là kitin

Bào quan không có màng bao bọc

Chưa có hệ thống nội màng, chưa có màng nhân

loài M

loài M và N

loài N

loài mới

Thực hiện “lên men” kị khí, tổng hợp năng lượng ATP

Thực hiện “dị hóa”, tổng hợp protein tích lũy năng lượng

Thực hiện “hô hấp tế bào” tổng hợp năng lượng ATP

Thực hiện “quang hợp” hấp thụ và chuyển hóa năng lượng ánh sáng

Cholesterol

Glycoprotein

Phospholipid

Protein xuyên màng

2550 Å và 2100 liên kết hidro

2000 Å và 1800 liên kết hidro

2150 Å và 1200 liên kết hidro

2100 Å và 1750 liên kết hidro

3000

3100

3600

3900

Tổng hợp các loại protein nội bào và protein tiết

Lắp ráp, đóng gói và phân phối các sản phẩm của tế bào

Tổng hợp lipid, chuyển hóa đường và khử độc cho tế bào

Mang, bảo quản và lưu trữ thông tin di truyền cho tế bào

Chuyển hóa carbohydrate

Tổng hợp protein

Tổng hợp lipid, phân giải chất độc

Vận chuyển nội bào

Một chồng túi màng dẹp thông với nhau

Một hệ thống ống dẹp xếp cạnh nhau thông với nhau

Một chồng túi màng dẹp xếp cạnh nhau nhưng tách rời

Một chồng túi màng và xoang dẹp thông với nhau

Ti thể

Lục lạp

Ribosome

Túi tiết

Lưới nội chất hạt → Bộ máy Golgi → Túi tiết → Màng tế bào

Lưới nội chất trơn → Túi tiết → Bộ máy Golgi → Màng tế bào

Nhân → Bộ máy Golgi → Túi tiết → Màng tế bào

Ribosome → Bộ máy Golgi → Túi tiết → Màng tế bào

Ribosome, lưới nội chất, lysosome

Lưới nội chất hạt, bộ máy Golgi, lysosome

Lưới nội chất, bộ máy Golgi, lysosome

Lưới nội chất, lysosome, màng sinh chất

Màng trong trơn nhẵn, màng ngoài gấp khúc

Màng ngoài trơn nhẵn, màng trong gấp khúc

Màng trong và màng ngoài đều trơn nhẵn

Màng trong và màng ngoài đều gấp khúc

Giúp tăng diện tích bề mặt

Giúp tăng thể tích bào quan

Giúp ti thể dễ dàng nhân đôi

Giúp ti thể cứng chắc hơn

Động vật

Nấm

Vi khuẩn

Thực vật

Tế bào hồng cầu

Tế bào gan

Tế bào cơ tim

Tế bào kẽ tinh hoàn

Cholesterol

Phospholipid

Glycolipid

Protein

Lưới nội chất và bộ máy Golgi

Nhân và bộ máy Golgi

Lưới nội chất và lysosome

Nhân và ti thể

Sự khuếch tán của các chất qua màng

Sự khuếch tán của các phân tử qua màng

Sự khuếch tán của các phân tử nước qua màng

Sự khuếch tán của chất tan qua màng

Nhập bào qua sự biến dạng màng sinh chất

Chủ động bằng bơm protein và tiêu tốn ATP

Khuếch tán trực tiếp qua lớp phospholipid

Thẩm thấu qua kênh protein “aquaporin”

Khuếch tán qua lớp phospholipid

Khuếch tán qua kênh protein

Thẩm thấu qua lớp phospholipid

Thẩm thấu qua kênh protein

Khi nhai cơm lâu sẽ cảm thấy ngọt

Sự tái hấp thụ các chất trong ống thận

Oxygen từ mao mạch đến tế bào

Tim bơm máu đi khắp cơ thể

Kênh protein xuyên màng

Mối nối giữa các tế bào

Lớp kép phospholipid

Cầu sinh chất giữa các tế bào

Các chất tan trong nước và có kích thước nhỏ

Các chất tan trong nước và có kích thước lớn

Các chất tan trong dầu và có kích thước nhỏ

Các chất tan trong dầu và có kích thước lớn

Không tiêu tốn năng lượng, các chất khuếch tán từ nơi có nồng độ thấp đến nơi có nồng độ cao

Không tiêu tốn năng lượng, các chất khuếch tán từ nơi có nồng độ cao đến nơi có nồng độ thấp

Có tiêu tốn năng lượng, các chất di chuyển từ nơi có nồng độ thấp sang nơi có nồng độ cao

Diễn ra đối với tất cả các chất khi có sự chênh lệch nồng độ giữa trong và ngoài màng tế bào

Cần cung cấp năng lượng ATP cho quá trình vận chuyển

Vận chuyển từ nơi có nồng độ thấp sang nơi có nồng độ cao

Chỉ xảy ra ở tế bào động vật mà không xảy ra ở tế bào thực vật

Tuân thủ theo nguyên lý khuếch tán hoặc nguyên lý thẩm thấu

Tế bào bị vỡ nước, tăng kích thước

Tế bào bị mất nước, giảm kích thước

Kích thước tế bào không thay đổi

Nước không qua được màng tế bào

Tế bào bị vỡ nước, tăng kích thước

Tế bào bị mất nước, giảm kích thước

Kích thước tế bào không thay đổi

Nước không qua được màng tế bào

Tế bào bị vỡ nước, tăng kích thước

Tế bào bị mất nước, giảm kích thước

Kích thước tế bào không thay đổi

Nước không qua được màng tế bào

Protein

Cofactor

Coenzyme

Ion kim loại

Trung tâm hoạt động của enzyme

Cofactor trong cấu trúc enzyme

Chất chịu tác động của enzyme

Chất do enzyme tiết ra trong phản ứng

Trung tâm điều khiển

Trung tâm vận động

Trung tâm phân tích

Trung tâm hoạt động

Là nơi diễn ra sự vận động và đảm bảo cho enzyme vận động được

Là nơi liên kết với cơ chất, xúc tác làm biến đổi cơ chất tạo sản phẩm

Quy định khả năng hoạt tính xúc tác mạnh của enzyme

Làm tăng hoạt tính xúc tác phản ứng của các enzyme

Nó là chất xúc tác sinh học được tạo ra ở tế bào có bản chất là protein

Có hoạt tính mạnh, xúc tác cho các phản ứng hoá sinh ở trong tế bào

Có khả năng nhận biết và liên kết với đúng cơ chất của nó

Trung tâm hoạt động của nó chỉ tương thích với một số cơ chất

Adenine, đường ribose, 2 nhóm phosphate

Adenine, đường deoxyribose, 3 nhóm phosphate

Adenine, đường ribose, 3 nhóm phosphate

Adenine, đường deoxyribose, 1 nhóm phosphate

Cung cấp năng lượng cho quá trình sinh công cơ học

Cung cấp năng lượng cho tế bào vận chuyển các chất qua màng

Xúc tác cho quá trình tổng hợp tất cả các chất

Cung cấp năng lượng cho tế bào tổng hợp các chất

Giữa các nhóm phosphate có chứa liên kết cao năng

Trong thành tự đường ribose chứa nhiều liên kết cao năng

Trong phần tử adenine có chứa nhiều liên kết cao năng

Tất cả các liên kết trong nhóm phosphate đều là cao năng

Phân tử ATP là một chất giàu năng lượng

Phân tử ATP có chứa ba nhóm phosphate cao năng

Các nhóm phosphate đều tích điện âm nên đẩy nhau

Đây là liên kết yếu, mang ít năng lượng nên rất dễ bị phá vỡ

Enzyme không được tổng hợp hoặc nó có thể bị thiếu chất nên gây ra các triệu chứng bệnh lí

Protein cấu tạo nên enzyme do không được tổng hợp, thiếu các amino acid cần thiết

Sản phẩm không được tạo thành, cơ chất tích lũy gây độc cho tế bào, gây nên các triệu chứng bệnh lí

Enzyme tạo thành nhiều, phân giải các chất nhiều, thiếu cơ chất nên gây ra các triệu chứng bệnh lí

pH = 2–3

pH = 4–5

pH = 6–8

pH > 8

Tăng nồng độ enzyme

Giảm nồng độ cơ chất

Giảm nhiệt độ của môi trường

Thay đổi độ pH của môi trường

Nhiệt độ cao quá sẽ làm cơ thể nóng bức, khó chịu cho người bệnh

Nhiệt độ cao quá sẽ gây tái nhợt, run lạnh

Nhiệt độ cao có thể làm biến tính các protein, ức chế enzyme, và gây hại cho cơ thể

Nhiệt độ cao sẽ làm tăng vẻ đẹp cho người bệnh

Phản ứng do enzyme xúc tác có tính đặc hiệu cơ chất.

Cấu trúc của enzyme không thay đổi ở cuối phản ứng.

Enzyme có thể được tái sử dụng để tiếp tục xúc tác.

Hoạt động của enzyme chịu tác động của nồng độ cơ chất.

Ức chế ngược

Xúc tác

Hoạt hoá

Đồng hoá

Chất VII

Chất III

Chất IV

Chất II

A là môi trường đẳng trương và B là môi trường nhược trương.

A là môi trường nhược trương và B là môi trường nhược trương.

A là môi trường ưu trương và B là môi trường nhược trương.

A là môi trường nhược trương và B là môi trường đẳng trương.

Cofactor của enzyme

Điểm ức chế của enzyme

Điểm hoạt hoá của enzyme

Trung tâm hoạt động của enzyme

S + E → ES → EP → E + P

P + E → PE → ES → E + S

S + E → EP → E + P

P + E → ES → E + S

Tất cả mọi sinh vật đều được cấu tạo từ nhiều tế bào.

Tế bào là đơn vị nhỏ nhất, đơn vị cấu trúc và đơn vị chức năng cấu tạo nên mọi cơ thể sinh vật.

Tế bào chỉ được sinh ra từ sự phân chia các tế bào có trước.

Sự sống được tiếp diễn do có sự chuyển hoá và di truyền xảy ra bên trong các tế bào.

Hình 1

Hình 2

Hình 3

Hình 4

(1)-(2)-(3)-(4)

(2)-(1)-(3)-(4)

(4)-(2)-(3)-(1)

(3)-(2)-(1)-(4)

6

7

8

9

Các chất ức chế liên kết làm biến đổi cấu hình của enzyme làm không liên kết được với cơ chất.

Sản phẩm của con đường chuyển ức chế làm bất hoạt enzyme ở đầu của con đường chuyển hoá.

Các chất ức chế sẽ kìm hãm hoặc hoạt hoá làm tăng hoạt tính của enzyme.

Các enzyme bị biến tính làm cho chúng có tác dụng ngược với chức năng vốn có.

Thêm chất phản ứng

Thêm enzyme

Rút bớt enzyme

Rút bớt chất phản ứng

Được cấu tạo từ các nguyên tố C, H, O.

Không cấu tạo theo nguyên tắc đa phân.

Đa số có vị ngọt, tan trong nước, một số có tính khử.

Có hai loại đường đơn phổ biến là đường 5 carbon (ribose và deoxyribose) và đường 6 carbon.

1

2

3

4

Lipid là đại phân tử hữu cơ được cấu tạo theo nguyên tắc đa phân.

Lipid là chất dự trữ và cung cấp năng lượng cho tế bào.

Vitamin A, D, E, K là các vitamin tan trong dầu.

Steroid là loại lipid phức tạp và là thành phần chủ yếu của màng sinh chất.

Cấu tạo theo nguyên tắc đa phân, mỗi đơn phân là các amino acid.

Hai amino acid liên kết với nhau bằng liên kết glycosid.

Nhiều amino acid liên kết với nhau tạo nên một chuỗi các amino acid được gọi là chuỗi polypeptide.

Protein có 4 bậc cấu trúc; trong đó cấu trúc không gian ba chiều đặc trưng là cấu trúc bậc 2.

Protein là đại phân tử hữu cơ được cấu tạo chủ yếu từ các nguyên tố C, H, O, N.

Cấu trúc không gian của protein bị ảnh hưởng bởi các yếu tố môi trường như pH, nhiệt độ, áp suất, nồng độ ion trong dung dịch,...

Khi điều kiện môi trường thay đổi đến một mức độ nào đó sẽ làm protein bị biến tính và mất chức năng sinh học.

Protein là phân tử sinh học có chức năng đa dạng nhất trong tế bào: cấu tạo, dự trữ amino acid, xúc tác, điều hoà, vận chuyển, bảo vệ, vận động, thu nhận thông tin,...

Ở hình thức (1) tốc độ vận chuyển phụ thuộc chủ yếu vào sự chênh lệch nồng độ chất tan.

Ở hình thức (2) tốc độ vận chuyển phụ thuộc chủ yếu vào số lượng kênh và thường có hiện tượng bão hoà kênh protein.

Ở hình thức (3) cần có sự biến dạng của màng sinh chất và không tiêu tốn năng lượng ATP.

Ở động vật, cholesterol được vận chuyển trong máu dưới dạng lipoprotein, các lipoprotein này có thể được đưa vào tế bào bằng hình thức (3).

Phương thức vận chuyển (b) và (2) cần kênh protein xuyên màng.

Nước được vận chuyển theo phương thức (a).

Các chất có kích thước lớn như glucose luôn được vận chuyển theo phương thức (2).

Các chất tan trong lipid được vận chuyển theo phương thức (a) và (b).

Cây hấp thụ quá nhiều nước và dinh dưỡng, sinh trưởng quá hạn mức chịu đựng cơ thể.

Bón quá nhiều phân làm xấu cấu trúc đất, giết chết hệ vi sinh vật có lợi, gây độc cho cây.

Nồng độ chất tan trong đất tăng quá cao, cây vừa mất nước vừa không thể hấp thụ nước.

Nồng độ chất tan của dung dịch đất tăng quá cao làm lông hút bị chết hàng loạt.

Hình (a) – nước bên trong tế bào hồng cầu di chuyển ra bên ngoài làm tế bào mất nước và bị co lại.

Hình (e) và (f) giúp giải thích vì sao lá rau bị héo khi mất nước và chỉ tươi khi trương nước.

Nếu đặt tế bào vi khuẩn và nấm vào môi trường giống hình (c) thì chúng sẽ bị vỡ do hút nước.

Nếu loại bỏ thành và đặt tế bào thực vật vào môi trường giống hình (b) thì tế bào có dạng hình cầu.

Truyền tin tế bào là sự phát tán và nhận các phân tử tín hiệu qua lại giữa các tế bào.

Giúp tế bào trả lời các kích thích từ môi trường và điều hoà mọi hoạt động sống.

Kết quả của quá trình truyền tín hiệu là sự đáp ứng của tế bào trước thông tin mà nó nhận được.

Tế bào chỉ tiếp nhận tín hiệu bằng các thụ thể nằm trong tế bào chất.

Các tế bào truyền thông tin với nhau có thể ở gần nhau hoặc ở xa nhau.

Các thụ thể giữ nguyên hình dạng khi liên kết với phân tử tín hiệu.

Lipid màng bị biến đổi trong quá trình truyền tin.

Hoạt động enzyme trong tế bào chất hoặc sự tổng hợp RNA của tế bào nhận tín hiệu có thể biến đổi.

Tế bào chỉ đáp ứng lại các tín hiệu được truyền đến từ các tế bào khác nhau.

Các tế bào có thể truyền cho nhau các phân tử tín hiệu theo nhiều cách khác nhau.

Các tế bào xa nhau sẽ truyền thông tin theo kiểu tiếp xúc trực tiếp nhờ các phân tử từ bề mặt.

Các tế bào gần sẽ truyền thông tin qua các phân tử tín hiệu được vận chuyển nhờ hệ tuần hoàn.

Đối với thụ thể màng, phân tử tín hiệu đi qua màng và liên kết với thụ thể tạo phức hợp tín hiệu – thụ thể.

Đáp ứng tế bào là những thay đổi trong tế bào đích.

Sự hoạt hoá các phân tử trong tế bào diễn ra ngẫu nhiên, không theo thứ tự.

Từ một phân tử tín hiệu bên ngoài tế bào có thể hoạt hoá một loạt các phân tử truyền tín hiệu bên trong tế bào.

Tín hiệu được chuyển từ phân tử này sang phân tử khác trong chuỗi truyền tín hiệu.

Thụ thể khi nhận tín hiệu sẽ tác động làm thay đổi hình dạng của phân tử kế tiếp tham gia trong chuỗi truyền tín hiệu.

Thụ thể có thể là kênh vận chuyển ion qua màng được mở bởi các tín hiệu phù hợp.

Các phân tử protein thụ thể chỉ được phân bố ở màng của tế bào đích.

0

1

2

3

4

Bản chất enzyme là protein hoặc protein kết hợp với các chất khác (cofactor).

Enzyme là thành phần không thể thiếu trong sản phẩm của phản ứng sinh hoá mà nó xúc tác.

Enzyme làm tăng tốc độ phản ứng và sẽ bị phân huỷ sau khi tham gia vào phản ứng.

Ở động vật và thực vật, enzyme do các tuyến tiết ra.

Vì cơ thể không thể tự tổng hợp các acid amin không thay thế nên phải cung cấp đầy đủ từ thức ăn.

Vì các acid amin không thay thế chỉ có ở một số sản phẩm cao cấp nên cần quảng bá.

Vì các acid amin không thay thế gây dị ứng nên nhà sản xuất phải cảnh báo.

Vì acid amin không thay thế dễ bị mất trong bảo quản nên phải ghi để người dùng chú ý.

Hầm/ninh lâu với nhiệt và nước để làm biến tính và phân giải collagen trong mô liên kết, giúp thịt mềm hơn.

Rán nhanh ở nhiệt độ rất cao để giữ nước trong thịt, không ảnh hưởng đến collagen.

Ướp muối đậm đặc để muối thay thế hoàn toàn protein trong mô liên kết.

Không cần xử lý đặc biệt vì độ dai không liên quan đến cấu trúc mô liên kết.

Cấu trúc xoắn kép với hai mạch bổ sung nhau qua liên kết hidro giữa các base $$A$$ – $$T$$ , $$G$$ – $$C$$ .

Trình tự nucleotide đặc hiệu lưu giữ thông tin và có thể sao chép theo nguyên tắc bổ sung.

Liên kết phosphodiester dọc mạch bền vững giúp ổn định khung xương đường–phosphate.

ADN chỉ có một mạch đơn nên dễ sao chép nhanh hơn.

Vì các mẫu này chứa nhiều tế bào nên có thể tách chiết ADN của cá thể để phân tích.

Vì các mẫu này ít bị nhiễm bẩn nên không cần tách chiết ADN.

Vì ADN chỉ tồn tại trong máu và nước bọt.

Vì thu thập các mẫu này nhanh hơn các mẫu khác nhưng không liên quan đến ADN.

Do trình tự acid amin và cấu trúc không gian của các protein khác nhau theo loài, dẫn đến tính chất khác nhau.

Do tất cả các loài có cùng protein nhưng tỉ lệ nước khác nhau.

Do thịt của các loài không chứa mô liên kết.

Do protein không ảnh hưởng đến tính chất của mô thịt.

Do sự đa dạng trong trình tự sắp xếp và độ dài của các chuỗi nucleotide tạo ra vô số khả năng mã hoá.

Do các nucleotide có nhiều màu sắc khác nhau.

Do DNA chứa thêm nhiều loại base ngoài 4 base chuẩn.

Do mỗi nucleotide tự nhân đôi theo cách ngẫu nhiên không kiểm soát.

Vận chuyển thụ động đi theo bậc thang nồng độ, không tiêu tốn năng lượng; vận chuyển chủ động đi ngược bậc thang nồng độ và tiêu tốn năng lượng (thường dùng ATP).

Cả hai đều đi ngược bậc thang nồng độ và đều tiêu tốn năng lượng.

Vận chuyển thụ động cần enzyme, còn vận chuyển chủ động không cần protein màng.

Vận chuyển thụ động chỉ xảy ra với ion, còn vận chuyển chủ động chỉ xảy ra với nước.

Thẩm thấu là sự di chuyển của nước qua màng chọn lọc từ nơi có thế nước cao sang thấp; khuếch tán là sự di chuyển của chất hoà tan từ nồng độ cao sang thấp.

Thẩm thấu là sự di chuyển của mọi phân tử qua màng, còn khuếch tán chỉ là sự di chuyển của khí.

Thẩm thấu tiêu tốn ATP, còn khuếch tán không tiêu tốn năng lượng.

Thẩm thấu chỉ xảy ra trong tế bào động vật, khuếch tán chỉ xảy ra trong tế bào thực vật.

Enzyme chủ yếu là protein có trung tâm hoạt động đặc hiệu; cơ chế khóa–chìa/ cảm ứng phù hợp giúp gắn cơ chất, làm giảm năng lượng hoạt hoá và xúc tác phản ứng.

Enzyme là lipid, hoạt động bằng cách tăng nhiệt độ môi trường phản ứng.

Enzyme là carbohydrate, bị tiêu hao hoàn toàn sau mỗi phản ứng.

Enzyme không có vị trí đặc hiệu, phản ứng diễn ra ngẫu nhiên.

Nhiệt độ và pH môi trường.

Nồng độ cơ chất và enzyme.

Sự có mặt của chất ức chế hoặc hoạt hoá.

Loại ánh sáng chiếu vào màng sinh chất.

Năng lượng là khả năng thực hiện công; ATP gồm adenine, đường ribose và ba nhóm phosphate.

ATP dự trữ năng lượng trong các liên kết phosphate giàu năng lượng và là đồng tiền năng lượng của tế bào.

ATP chỉ có ở thực vật và không tham gia vào phản ứng trao đổi chất.

ATP được tạo ra trong quá trình hô hấp tế bào và quang hợp.

Năng lượng có thể tồn tại dưới dạng hoá học, nhiệt, cơ, điện; trong tế bào, năng lượng hoá học từ dinh dưỡng được chuyển hoá qua hô hấp tế bào để tạo ATP dùng cho các hoạt động sống.

Chỉ tồn tại năng lượng cơ học; tế bào không chuyển hoá năng lượng.

Năng lượng chỉ tồn tại dưới dạng ánh sáng; tế bào dùng ánh sáng trực tiếp cho mọi phản ứng.

Năng lượng hoá học không thể chuyển thành dạng khác trong tế bào.