Là những tri thức được hình thành một cách trực tiếp trong đời sống hằng ngày

Là những tri thức chưa được hệ thống hóa, chưa được tổng hợp và khái quát hóa

Là những tư tưởng, những quan điểm được tổng hợp, được hệ thống hóa và khái quát hóa thành các học thuyết xã hội dưới dạng các khái niệm, các phạm trù và các quy luật

Ý thức lý luận phong phú hơn ý thức xã hội thông thường

Phản ánh một cách gián tiếp những điều kiện sinh hoạt hằng ngày của con người

Là toàn bộ tư tưởng, tình cảm, thói quen… hình thành dưới tác động trực tiếp của cuộc sống hằng ngày và phản ánh cuộc sống đó.

Vạch ra những mối liên hệ bản chất, tất yếu mang tính quy luật của các sự vật, hiện tượng

Tâm lý xã hội tồn tại độc lập với hệ tư tưởng

Ý thức tôn giáo

Ý thức nghệ thuật

Ý thức đạo đức

Ý thức chính trị

Ý thức tôn giáo

Ý thức khoa học

Ý thức nghệ thuật

Ý thức thẩm mỹ

Tuyệt đối hóa vai trò của ý thức xã hội và phủ nhận vai trò của tồn tại xã hội

Coi trọng vai trò của tồn tại xã hội và tính độc lập tương đối của ý thức xã hội

Tuyệt đối hóa vai trò của tồn tại xã hội và phủ nhận vai trò tích cực của ý thức xã hội

Không tuyệt đối hóa vai trò của tồn tại xã hội nhưng không thấy được vai trò của ý thức xã hội.

Hoạt động chính trị - xã hội

Hoạt động chế tạo và sử dụng công cụ lao động để tạo ra sản phẩm

Hoạt động thực nghiệm khoa học

Hoạt động văn hóa

Môi trường xã hội không ảnh hưởng tới nhân cách của con người

Con người là chủ thể của lịch sử

Môi trường xã hội ảnh hưởng tới nhân cách của con người

Con người không thể sáng tạo ra lịch sử

Khi tồn tại trong các quan hệ xã hội

Khi thoát ly khỏi điều kiện lịch sử

Khi tồn tại trong mối quan hệ với tự nhiên

Khi tách rời khỏi môi trường xã hội

Con người đã có nhân cách ngay từ khi mới sinh ra

Con người là thực thể sinh học - xã hội

Con người chỉ chịu sự tác động của quy luật sinh học

Con người là thực thể thuần túy tinh thần

Quan hệ sản xuất vật chất

Quan hệ chính trị

Quan hệ tôn giáo

Quan hệ huyết thống

Xã hội là tổng thể những mối liên hệ và những quan hệ của các cá nhân với nhau

Xã hội là tập hợp những người có cùng trình độ văn hóa

Xã hội là tập hợp những người có cùng sở thích

Xã hội là tập hợp những người có cùng huyết thống

Những người đang có các hoạt động trong các lĩnh vực khác nhau, trực tiếp hoặc gián tiếp góp phần vào sự biến đổi xã hội

Là toàn thể dân cư đang chống lại những kẻ áp bức, bóc lột thống trị và đối kháng với nhân dân

Là một phạm trù vĩnh viễn

Là những người lao động sản xuất ra của cải vật chất và tinh thần, là lực lượng căn bản, chủ chốt

Một số các lãnh tụ

Quần chúng nhân dân

Một số các vĩ nhân

Giai cấp thống trị

Phụ thuộc hoàn toàn vào các cá nhân kiệt xuất

Là người sáng tạo căn chỉnh ra lịch sử

Phụ thuộc hoàn toàn vào giai cấp thống trị

Phụ thuộc hoàn toàn vào lãnh tụ

Kết hợp giữa lợi ích vật chất và lợi ích tinh thần

Chỉ tập trung giải quyết lợi ích vật chất

Đề cao chủ nghĩa cá nhân

Chỉ tập trung giải quyết lợi ích tinh thần

Là thực thể sinh học và xã hội

Là thực thể chính trị, có tư duy và văn hóa

Là thực thể vật chất tự nhiên

Là thực thể chính trị và đạo đức

Không thiện, không ác

Tổng hòa các mối quan hệ xã hội

Luôn luôn ác

Luôn luôn thiện

Tổng hòa những quan hệ tôn giáo

Tổng hòa những quan hệ xã hội

Tổng hòa các quan hệ kinh tế

Tổng hòa các quan hệ tự nhiên

Triết học của V.I.Lênin

Triết học thời Trung cổ

Triết học Hegel

Triết học của Platon

Phép biện chứng duy tâm, phép biện chứng tự phát, phép biện chứng duy vật

Phép biện chứng tự phát, phép biện chứng duy vật, phép biện chứng duy tâm

Phép biện chứng tự phát, phép biện chứng duy tâm, phép biện chứng duy vật

Phép biện chứng duy vật, phép biện chứng tự phát, phép biện chứng duy tâm

Chủ nghĩa duy vật chất phác, chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật siêu hình

Chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật chất phác, chủ nghĩa duy vật siêu hình

Chủ nghĩa duy vật chất phác, chủ nghĩa duy vật siêu hình, chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa duy vật siêu hình, chủ nghĩa duy vật chất phác, chủ nghĩa duy vật biện chứng

Vật chất và ý thức

Tư duy với tồn tại

Thực tại khách quan

Tinh thần với thế giới tự nhiên

Yêu mến sự thông thái

Khát vọng tìm kiếm chân lý của con người

Cả A, B, C

Giải thích vũ trụ, định hướng nhận thức và hành vi

Khát vọng tìm kiếm chân lý của con người

Là yêu mến sự thông thái

Là chiêm ngưỡng, hàm ý là trí thức dựa trên lý trí, là con đường suy ngẫm

Là sự truy tìm bản chất của đối tượng nhận thức, biểu hiện cao của trí tuệ

Là sự truy tìm bản chất của đối tượng nhận thức, biểu hiện cao của trí tuệ

Là chiêm ngưỡng, hàm ý là trí thức dựa trên lý trí, là con đường suy ngẫm để dẫn dắt con người đến với lẽ phải

Là yêu mến sự thông thái

Khát vọng tìm kiếm chân lý của con người

Không có phương án đúng

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Chủ nghĩa duy vật

Chính trị

Kinh tế

Tri thức

Xã hội

Triết học Hy Lạp cổ đại

Triết học Mác–Lênin

Triết học cổ điển Đức

Triết học Trung Quốc cổ đại

Cả phương Đông và phương Tây

Chỉ ở phương Tây

Chỉ ở phương Đông

Cả A,B,C đều sai

Niềm tin

Cả A,B,C

Tri thức

Lý tưởng

Vận động xã hội

Vận động hoá học

Vận động cơ học

Vận động vật lý

Không đồng nhất vật chất với vật thể

Coi vật chất lệ thuộc hoàn toàn vào ý thức

Đồng nhất vật chất với dạng cụ thể

Coi vật chất tách rời các dạng cụ thể

Có giới hạn nhất định

Được sinh ra rồi mất đi

Đồng nhất với vật thể

Vô hạn, vô tận, vĩnh viễn tồn tại

Thế giới vật chất tồn tại khách quan vĩnh viễn

Thế giới vật chất gồm những bộ phận riêng biệt

Mọi bộ phận thế giới vật chất liên hệ, chuyển hoá nhau

Chỉ có một thế giới duy nhất là vật chất

Phản ánh đặc trưng thế giới vô sinh

Cả A, B, C

Phản ánh đặc trưng giới tự nhiên hữu sinh

Phản ánh cao nhất, chỉ thực hiện ở não người

Hình ảnh thực khách quan vào não người

Hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan

Hiện tượng xã hội mang bản chất xã hội

Cả A, B, C

Tính bị quy định bởi tự nhiên

Tính đúng đắn trung thực với vật phản ánh

Tính tích cực, sáng tạo

Tính sai lệch với vật phản ánh

Kế thừa quan niệm duy vật trước Mác

Phương pháp định nghĩa

Khả năng con người nhận thức khách quan

Cả A, B, C

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Chủ nghĩa kinh nghiệm

Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Sự phân biệt giữa lượng và chất mang tính tuyệt đối

Sự phân biệt giữa lượng và chất mang tính tương đối

Lượng biến đổi nhanh, chất biến đổi chậm

Trong giới hạn độ, lượng đổi nhưng chưa dẫn tới sự biến đổi cơ bản về chất

Cả A, B, C

Tự nhiên

Xã hội

Tư duy

Bước nhảy toàn bộ

Bước nhảy cục bộ

Bước nhảy đột biến

Bước nhảy tức thời

Chú trọng cả lượng và chất

Chỉ chú trọng về mặt chất

Chỉ chú trọng về mặt lượng

Tuân theo khuynh hướng tả khuynh

Quy luật đấu tranh giai cấp

Quy luật phủ định của phủ định

Quy luật chuyển hoá từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và ngược lại

Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Chiết trung, phiến diện

Tả khuynh

Tôn trọng khách quan

Hữu khuynh

Không thuộc về quy luật nào

Quy luật chuyển hoá từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và ngược lại

Quy luật phủ định của phủ định

Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Không thuộc về quy luật nào

Quy luật chuyển hoá từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và ngược lại

Quy luật phủ định của phủ định

Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Quy luật phủ định của phủ định

Quy luật chuyển hoá từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và ngược lại

Không thuộc về quy luật nào

Lượng đổi nhưng chưa dẫn tới biến đổi cơ bản về chất

Biến đổi diễn ra tức thời và toàn diện

Chất đổi nhanh, lượng đổi chậm

Lượng không đổi, chất đổi liên tục

Thay đổi cục bộ ở một vài lĩnh vực

Thay đổi toàn diện về chất của xã hội

Không có sự thay đổi về chất

Thay đổi chậm rãi về lượng

Vì chỉ coi trọng chất, bỏ qua lượng cần thiết

Vì đồng nhất lượng với chất

Vì chỉ coi trọng lượng, bỏ qua chất cần thiết

Vì phủ định mọi bước nhảy toàn bộ

Gần đến lúc thi hết môn mới tập trung học

Không coi trọng những môn học phụ

Chỉ chú trọng đến những môn học chính

Phải chăm chỉ học tập để tích lũy kiến thức

Mâu thuẫn đối kháng

Mâu thuẫn bên ngoài

Mâu thuẫn cơ bản

Mâu thuẫn thứ yếu

Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Quy luật chi thuộc về các sự vật của giới tự nhiên

Quy luật phủ định của phủ định

Quy luật từ những sự thay đổi về lượng dẫn đến những sự thay đổi về chất và ngược lại

Quy luật từ những sự thay đổi về lượng dẫn đến những sự thay đổi về chất và ngược lại

Cả A, B, C

Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Quy luật phủ định của phủ định

Phủ định biện chứng loại bỏ những yếu tố không thích hợp của cái cũ

Phủ định biện chứng giữ lại và cải biến những yếu tố thích hợp của cái cũ

Phủ định biện chứng không xoá bỏ tất cả cái cũ

Phủ định biện chứng xoá bỏ cái cũ hoàn toàn

Hoạt động chính trị - xã hội

Hoạt động nghệ thuật

Hoạt động sản xuất vật chất

Hoạt động thực nghiệm khoa học

Hoạt động mang tính tự phát của con người

Sao chép nguyên xi hiện thực khách quan vào bộ não con người

Sự phản ánh hiện thực khách quan vào bộ óc người

Sự hồi tưởng lại của linh hồn bất tử về thế giới

Nhận thức lý tính làm sâu sắc nhận thức cảm tính

Nhận thức cảm tính là cơ sở cho nhận thức lý tính

Hai giai đoạn đồng nhất về chất, tác động, liên hệ, bổ sung cho nhau

Hai giai đoạn khác nhau về chất nhưng lại thống nhất, liên hệ, bổ sung cho nhau

Yêu cầu xem xét sự vật, hiện tượng phải luôn gắn với nhu cầu của thực tiễn

Coi trọng tổng kết thực tiễn

Gắn lý luận với thực tiễn

Tách lý luận khỏi thực tiễn

Gắn lý luận với thực tiễn

Coi trọng thực tiễn hơn lý luận

Coi trọng lý luận hơn thực tiễn

Cần tách rời lý luận với thực tiễn

Nguyên tắc thực tiễn

Nguyên tắc phát triển

Nguyên tắc khách quan

Nguyên tắc lịch sử – cụ thể

Phạm trù vật chất

Không gian, thời gian

Phạm trù ý thức

Phạm trù thực tiễn

Quan điểm đầu tiên

Quan điểm không cơ bản

Quan điểm thứ nhất và cơ bản

Quan điểm thứ yếu

Phản ánh trực tiếp sự vật

Là hình thức liên kết các phán đoán để đưa ra kết luận

Đưa lại cho con người những thông tin trực tiếp, đơn giản nhất về một thuộc tính riêng lẻ

Là hình thức đầu tiên của quá trình nhận thức

Phản ánh trực tiếp sự vật

Là hình thức đầu tiên của quá trình nhận thức

Là hình thức liên kết các khái niệm để khẳng định hay phủ định một thuộc tính nào đó của sự vật

Đưa lại cho con người thông tin trực tiếp, đơn giản nhất về một thuộc tính riêng lẻ

Thực tiễn, đối tượng, chủ thể

Chân lý, kinh nghiệm, lý thuyết

Khái niệm, phán đoán, suy lý

Cảm giác, tri giác, biểu tượng

Sản xuất/Ph.Ăngghen

Biết sáng tạo/Ph.Ăngghen

Tiến hành lao động/C.Mác

Tư duy/V.I.Lênin

Vai trò quyết định của lực lượng sản xuất đối với quan hệ sản xuất

Lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất tồn tại độc lập với nhau

Vai trò quyết định của quan hệ sản xuất đối với lực lượng sản xuất

Cả A, B, C

Không có mối liên hệ biện chứng với nhau

Là sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Luôn luôn đối lập loại trừ nhau

Luôn luôn thống nhất với nhau

Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất

Quy luật cơ sở hạ tầng quyết định kiến trúc thượng tầng

Quy luật tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội

Quy luật đấu tranh giai cấp

Mệnh lệnh hành chính

Ý muốn chủ quan, duy ý chí của người lao động

Mọi sắc lệnh từ trên ban xuống

Trình độ phát triển của lực lượng sản xuất

Phát triển đối tượng lao động và phương tiện lao động

Phát triển đối tượng lao động

Phát triển phương tiện lao động

Phát triển người lao động và công cụ lao động

Phương diện khoa học kỹ thuật và phương diện văn hóa

Phương diện văn hóa và phương diện khoa học kỹ thuật

Phương diện kinh tế và phương diện khoa học kỹ thuật

Phương diện kinh tế và phương diện chính trị - xã hội

Theo quy luật tự nhiên là chủ yếu

Thống nhất giữa quy luật chung khách quan, quy luật đặc thù, riêng của lịch sử.

Ý niệm tuyệt đối

Ý muốn chủ quan của con người

Lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất

Lực lượng sản xuất và kiến trúc thượng tầng

Lực lượng sản xuất, quan hệ sản xuất hợp thành cơ cấu kinh tế của xã hội và kiến trúc thượng tầng tương ứng được xây dựng trên quan hệ sản xuất đặc trưng ấy.

phương thức sản xuất

hình thái kinh tế - xã hội

hình thái ý thức xã hội

nhà nước

xây dựng và phát triển kiến trúc thượng tầng

xây dựng quan hệ sản xuất

tuyệt đối hoá vai trò quan hệ sản xuất

sự phát triển của lực lượng sản xuất

tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội

cơ sở hạ tầng quyết định kiến trúc thượng tầng

đấu tranh giai cấp

quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ lực lượng sản xuất

sự phù hợp của quan hệ sản xuất với lực lượng sản xuất

sự không phù hợp của quan hệ sản xuất với lực lượng sản xuất

quan hệ sản xuất hỗ trợ lực lượng sản xuất phát triển

lực lượng sản xuất quyết định tính chất quan hệ sản xuất

không tuyệt đối hoá kinh tế và hạ thấp vai trò chính trị

tuyệt đối hoá kinh tế, hạ thấp vai trò chính trị

phủ nhận vai trò chính trị đối với sự phát triển xã hội

tuyệt đối hoá chính trị, phủ nhận vai trò yếu tố kinh tế

không tuyệt đối hoá duy nhất vai trò kinh tế và không phủ nhận vai trò của chính trị

giai cấp nắm phần lớn tư liệu sản xuất sẽ giữ vai trò lãnh đạo, quản lý về chính trị

tuyệt đối hoá vai trò chính trị và hạ thấp vai trò của kinh tế

kinh tế là nền tảng và chính trị có sự tác động trở lại đối với kinh tế

quan hệ giữa những người đi bóc lột với nhau

quan hệ giữa những người cùng bị bóc lột với nhau

quan hệ giữa người giàu và người nghèo

quan hệ giữa bóc lột và bị bóc lột

chủ nghĩa duy tâm

chủ nghĩa duy vật lịch sử

chủ nghĩa duy vật siêu hình

cả A, B, C

thông qua hoạt động thực tiễn của con người

ý thức xã hội phải phù hợp với tồn tại xã hội

ý thức xã hội phải vượt trước tồn tại xã hội

ý thức xã hội phải lạc hậu so với tồn tại xã hội

ý thức xã hội hoàn toàn thụ động trước tồn tại xã hội

ý thức xã hội có thể tác động trở lại tồn tại xã hội

tồn tại xã hội có mối quan hệ biện chứng với ý thức xã hội

tồn tại xã hội quyết định xu hướng vận động, phát triển của ý thức xã hội

Ý thức xã hội quyết định tồn tại xã hội

Ý thức xã hội có tính kế thừa

Ý thức xã hội có thể vượt trước tồn tại xã hội

Ý thức xã hội thường lạc hậu hơn tồn tại xã hội

Tính lạc hậu

Tính vượt trước

Tính độc lập

Tính kế thừa

Là sự nhận thức lý luận về tồn tại xã hội

Là kết quả của sự tổng kết, khái quát hóa các kinh nghiệm xã hội để hình thành nên những quan điểm, tư tưởng…

Có khả năng đi sâu vào bản chất của mọi mối quan hệ xã hội

Tồn tại xã hội độc lập với tâm lý xã hội

Tính kế thừa của ý thức xã hội

Tính lạc hậu của ý thức xã hội đối với tồn tại xã hội

Tính tác động qua lại của các hình thức ý thức xã hội

Tính vượt trước của ý thức xã hội đối với tồn tại xã hội

Từng bước xóa bỏ những tàn dư, ý thức xã hội cũ

Bồi đắp, xây dựng và phát triển ý thức xã hội mới

Xóa bỏ tất cả những gì thuộc về ý thức xã hội cũ

Không được nóng vội xóa bỏ tất cả tàn dư của xã hội cũ đã từng xảy ra ở Việt Nam như nhiều năm trước đây