NEW
Font size
Worksheets4 нұсқа
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
Сөйлеу тілі бұзылыстары бар балаларды психологиялық-педагогикалық диагностикалаудың негізгі қағидасының бірі
жеке ерекшеліктерін ескеру және диференциалды ықпал ету
қарапайымнан күрделіге жүру, жеке және баланың жас ерекшеліктерін ескеру бірлігі
жүйелілік және нақтылық, беріктілік пен шындылықтың бірлігі
психиканың қалыптасуы процесіндегі биологиялық және әлеуметтік диалектиканың бірлігі
Келген ақпаратты есте сақтаудың онтогенетикалық ерте түрі
сөздік-логикалық есте сақтау
ырықсыз есте сақтау
ерікті есте сақтау
ұзақ мерзімді есте сақтау
Сөздік логикалық ойлауы күрделі бұзылады, жалпылау қиындықтары байқалады
механикалық дислалияда
ринолалияда
акустикалық дислалияда
фонематикаль дислалияда
С.С Ляпидевский бойынша клиникалық-педагогикалық топтастыруда сөйлеу тілі бұзылыстары қарастырылады
медициналық, функционалды, педагогикалық
медициналық, психологиялық, логопедиялық
психологиялық, медициналық, педагогикалық
психологиялық, педагогикалық нкционалды,
Сөйлеу тілі бұзылыстары бар мектептің мектепалды топтары мен 1-ші сынып оқушыларында бұзылатын қабылдау түрі
көріп
ырғақтық
естіп
кеңістіктік
Сөйлеу тілі бұзылған балалардың көрнекі-бейнелік ойлау қабілеттерінің ерешеліктерін, Дж.Равеннің түрлі-түсті прогрессивтік матрицасының, балаларға арналған нұсқасының көмегімен зерттеген ғалым
Қ.Қ.Өмірбекова
Д.Эльконин
М.А.Фотекова
E.M.Mастюкова
Дисграфияның негізгі белгісі
ойында кездесіп және тұрақты түрде қайталанып отыратын ерекше қателер
жазуда кездесіп және тұрақты түрде қайталанып отыратын ерекше қателер
дыбыс айтудағы тұрақты түрде қайталанатын ерекше қателер
оқуда кездесіп және тұрақты түрде қайталанып отыратын ерекше қателер
«Афазия» терминін енгізген ғалым
П. Брок
Е. Соботович
Ж. Труссо
К. Вернико
Дыбысты айту бұзылысы, оның акустикалық сипаты бойынша дыбысты өңдеу операцияларының таңдаулы қалыптаспауындағы дислалия
артикуляторлы-фонематикалық
механикалық
акустикалық-фонематикалық
артикуляторлық -фонетикалық
Функционалды дислалиясы және дизартрияның көмескі түрі бар балалардың есте сақтауы сипатталады
әңгімелеу кезінде мазмұнын айтып берудегі қателермен
ойлаудың аздығымен, зейіннің тұрақсыздығымен
ойын кезінде қарым-қатынаска түсудегі қателермен
есте сақтау көлемінің таяздығы, қайталаудағы қателермен
Логопедиялық тексеру кезеңдері
диагностикалық, дайындық, машықтандыру, ата-ананы ақпараттандыру
диагностикалық, ажырату, талдау, болжау, ата-ананы ақпараттандыру
ажырату, диагностикалық, талдау, дайындық, таныстыру
бағдарлау, диагностикалық, талдау, болжау, ата-ананы ақпараттандыру
Есту қабілеті нашар балалардың дыбыс айту бұзылыстарының негізгі түрлеріне жатады
экспрессивті сөйлеу тілі сөз қорының аздығымен сипатталады, сөз бен заттың бейнесін салыстыруы төмен деңгейде
аналитикалық-синтетикалық әрекеттің төмендігі фонематикалық қабылдаудың бұзылысында байқалады
өте шектелген, сөз бен бейнені сәйкестеуде, зат бейнесімен жалпылама түсініктерді сәйкестеуде көп бұзылыстар байқалады
сөйлеу аппараты сенсорлы бөлімінің жеткіліксіздігі мен күрделі дыбыс айту бұзылысының сенсорлы түрлері, бір дыбыстар басқаға ауыстырылады
Тұтықпада сөйлеу функциясының бұзылуымен қатар байқалады
нерв жүйесінің, соматикалық денсаулығының, жалпы және сөйлеу моторикасының бұзылуы және психологиялық ерекшеліктері
артикуляциялық аппараттың қозғалғыштығы мен тұтастығының, жалпы және ұсақ моторикасының бұзылуы және психологиялық ерекшеліктері
орталық жалпы жүйке сөйлеу жүйесінің, тілі дамымауындағы психологиялық ерекшеліктері
жоғары тыныс алуы жолдарының бұзылыстары, педагогикалық-психологиялық ерекшеліктері
Сөйлеу тілі бұзылыстарының таралған сипаты «спецификалық ассимиляция»
ақыл ойының дамымауы
психикалық дамудың тежелуі
сөйлеу тілінің жалпы дамымауы
БЦСА
Сөйлеу тілі бұзылыстарының топтастыру түрлері
клиникалық-физиологиялық, психологиялық-педагогикалық
клиникалық-психологиялық, психологиялық-педагогикалық
клиникалық-биологиялық, психологиялық-педагогикалық
клиникалық-педагогикалық, психологиялық-педагогикалықлық
Психиканың немесе санның жеке нысандар мен құбылыстарға бағытталуы
зейін
қабылдау
ойлау
А.С. Спиваковская ұсынған сөйлеу тілі зақымдалған балалармен психокоррекциялық жұмыс блоктары
дайындық, қою, машықтандыру, ажырату
нейрофизиологиялық, психологиялық, педагогикалық
диагностикалық, түзету, бағалау бағдарлау,
сөздің тексеру, буын құрамын буынның дыбыстық құрамын тексеру
Баланың қоршаған ортамен қарым-қатынас орнатуындағы бұзылысы, психикалық дамудың ерекше түрі
психикалық дамуы тежелген
сөйлеу тілінің тежелуі
жалған алалия синдром
ерте балалар аутизмі
Сөйлеу тілі зақымдалған балаларды психологиялық зерттеудің негізгі мақсаты
психикалық жағдайы мен даму ерекшеліктері туралы сапалы баға алу, болжамын белгілеу
жеке ерекшеліктерін ескеру және диференциалды ықпал ету
зияты зақымдалған баланы психологиялық зерттеу
психикалық даму ерекшеліктерін ескеру
Баланың дамуын кешенді бағалау және оның негізінде жеке даму бағдарламаларын әзірлеу келесі принциптерге негізделген
отбасына материалдық көмек көрсету, кешенділік, жүйелілік, әлеуметтік коммуникативтік
тұлғалық бағдарлау, отбасына бағдарланған көзқарас, пәнаралық көқарас, әлеуметтік, коммуникативтік бағыты, онтогенетикалық көзқарас
тұлғалық бағдарлау, отбасына материалдық көмек көрсету, жүйелілік ,әлеуметтік, коммуникативтік бағыты, онтогенетикалық көзқарас.
.Бұл оқушылардың жазбаша сөйлеу тілін түзетуде олардың жоғарғы жүйке жүйесінің, психопатологиялық ерекшеліктерін ескеру маңызды
зияты зақымдалған
есту қабілетіі зақымдалған
сөйлеу тілі зақымдалған
көру қабілетіі зақымдалған
Дауыс аппаратының патологиялық өзгерістеріне байланысты фонацияның бұзылуы немесе мүлдем болмауы
артикуляция бұзылуы
дауыстың бұзылуы
дыбыс айту бұзылысы
тыныс алу бұзылысы
Сөйлеу әрекетінің механизімдерінің жұмысының қалыптан ауытқу, бұзылуы
Басқа
Кең таралған ринолалияны түзету әдістемесінің авторы
Выготский Л. С.
Грибова О. Е.
Ипполитова А. Г.
Левина P . E.
Психикалық жағдайы мен даму ерекшеліктері туралы сапалы баға алу, болжамын белгілеу төмендегі категориялардағы баланы зерттеудің негізгі мақсаты
есту қабілеті зақымдалған баланы психологиялық зерттеу
зияты зақымдалған баланы психологиялық зерттеу
көру қабілеті зақымдалған баланы психологиялық зерттеу
сөйлеу тілі зақымдалған баланы аны психологиялық зерттеу
Сөйлеу тілінің жылдамдығының патологиялық баяулауы
алалия
брадилалия
ринолалия
тахилалия
Барлық дискриминация формасына тосқауыл қоятын, оқушының білім алуындағы әртүрлі қажеттіліктері мен алуан түрлілігін есепке ала отырып, сапалы білім беруді қамтамасыз етуге бағытталған, жалпы білім беруді дамытудың үздіксіз процесі
жобалап білім бреу
дифференциалды білім беру
инклюзивті білім беру
дайындық кезеңі
Алалияның этиологиясын тұқым қуалаушылық, отбасының бейімділігін деп анықтаған авторлар
Л. С. Волкова, Р. Е. Левина, В. П. Глухов
Р. Коэн, М. Зееман, Р. Лухзингер, А. Салей
Р. Е. Левина, В. К. Воробьева, В. Глухов
И. В. Павлов, Р. Е. Левина, И. А. Денисова
Көрмейтін балалардың сөйлеу тілі қалыптасуының 1-ші деңгейінің сипаты
сөздік жұмысқа, фонематикалық талдау мен жинақтауды дамытуға ынтасы, жоқ, зейіні нашар
экспрессивті сөйлеу тілі дамымаған, диалогқа түседі, монологы жақсы дамыған
импрессивті сөйлеу тілі дамымаған, диалогқа түспейді, монологы нашар дамыған
экспрессивті сөйлеуде қатынас функцияны нашар, сөзді зат бейнесімен сәйкестеуде көп бұзылыстар, эхолалия
Сөйлеу тілі бұзылысы бар адамдарда ырықты зейіннің төмен деңгейі неге себеп болады
олардың іс-әрекет құрылымының қалыптаспауына немесе бұзылуына
есте сақтау дағдысының жақы болып, көрген заттарын сипаттай білуіне
ұсынылған сөздерді байланыстыра отырып дұрыс сөйлем құрауына
сөздік қорының өз жасына сәйкес қалыпты дамуына
Мектептің психологиялық- педагогикалық қолдау көрсету қызметі мамандары (психолог, логопед, арнайы педагог, әлеуметтік педагог, тәрбиеші, педагог-ассистент) міндеттері
оқытуда қиындықтары бар оқушыларды анықтау
ойнауда қиындықтары оқушыларды анықтау
серуендеуде қиындықтары бар оқушыларды анықтау
сөз сөйлеуде қиындықтары бар оқушыларды анықтау
СТЖД балалардың қарым-қатынас еркшеліктерінің төмендігін, қоршаған ортадағы адамдармен хабарласу біліктілігінің таяздығын атаған автор
В. И. Терентьева
Г. Б. Ибатова
Г. С. Оразаева
К. К. Өмірбекова
Сөздік қоры жоқтың қасы, былдырлап түсініксіз сөйлеу, басқа дауысқа еліктеген дыбыстарда (р-р-р,ш-ш-ш,) күнделікті қолданылатын кейбір оңай сөзден тұрады (ту-су)
СТЖД 1-деңгей
СТЖД 2-деңгей
БЦСА-да дизартрияны түзету әдістемесінде сөйлеуге дейінгі кезеңде баланың психомоторлық функциясын дамытуға, дауыс және тактильдік-кинетикалық функциясын белсендіруге әр түрлі ықпалдар қолданады
Е.Ф. Архипова
Б.Бобатов
Г.Б.Ибатова
Г.С. Оразаева
Логопедиялық тексерудің талдау кезеңінің міндеті
тексеруде алған мәліметтерді талдау, сөйлеу картасын толтыру
талдау материалдарын балаға айту, талдау, жеке дәптерді толтыру
талдау материалдарын тәрбиеші (мұғалімге) айту, жеке дәптерді толтыру
талдау материалдарын ата- анаға айту, жеке дәптерді толтыру
Тұрақты сипаттағы қайталанатын қателермен белгіленетін және жоғарғы психикалық функциялардың қалыптаспаумен шартталған оқу процесінің жартылай спецификалық бұзылысы
дислексия
дисграфия
дизорфография
алалия
СТЖД балалардың есте сақтау бұзылыстары
сөйлеу тілінің компоненттері: фонетикалық, грамматикалық, лексикалық жағы төмендігі
суреттерде бейнеленген заттарды атай алмау, сұрақтарға жауап бере алмау, сөздік қорының таяздығы
вербалды материалды есте сақтау өнімділігі мен мүмкіндігі өте жоғары, сөздік қоры төмен
вербалды материалды есте сақтау өнімділігі мен мүмкіндігі төмен, асыра сипаттау, қайталап айту
Тіл бұзылыстарының себептеріне әкелетін қатер биологиялық факторлар
мектепке дейінгі кезеңдегі факторлар
пренаталды және наталды кезеңдегі жарақаттар
постнаталды кезеңдегі факторлар
пренеталды факторлар кезеңдегі
Мектепке дейінгі балаларда дизартрияны түзету жұмысының негізгі міндеттері
Бұлшық ет тонусын түзету, сөйлеу аппаратының потологиялық рефлекісін өшіру,артикуляциялық аппарат ерікті қимылдарын, сөйлеу тілінің барлық компонентін дамыту
Бұлшық ет тонусын түзету, сөйлеу аппаратының потологиялық рефлекісін өшіру,артикуляциялық аппарат ерікті қимылдарыня дамыту
В. И. Селиверстов балалардың өз бұзылысына назарын шоғырландырудың деңгейлерін бөледі
бірінші, екінші, үшінші
жоғары, орташа, төмен
нөлдік, орташа, аса күрделі
назар аудармаушылық, ұстанымдылық
Афазия бұзылысының себебі
жұтқыншақ, қатты таңдайдың қабыну процестері
бас ми қабынуы, ауыр жарақаттары
төменгі тыныс алу жолдарының қабынуы
жоғары тыныс алу жолдарының қабынуы
Бұл бұзылыста бас мидың органикалық бұзылуының салдарынан сөйлеу тілінің жүйелі бұзылуы байқалады. Ол сөз байланысының әр деңгейін қамтиды, оның басқа психикалық процестерімен байланысына әсер етеді және адамның барлық психикалық ортасының дезинтеграциясына әкеліп соғады, әсіресе сөз қызметінің қатынасын бұзады. Бұл бұзылыс кезінде фонологияның сөздік деңгейлерін қамтитын (фонетика, лексика, грамматика) сөйлеу қызметінің жүйелі бұзылуы байқалады. Өзіне келесі құрамаларды қосады: ауызша қатынасуы және сөздің бұзылуы, басқа психикалық процестердің бұзылуы, даралық өзгеруі және ауруға деген жеке реакциясы. Сөйлеу тілі қалыптасып болған кезеңде бас мидың сөйлеу жүйелерінің әр түрлі органикалық зақымдалуға ұшырауы осылардың пайда болуына себеп болады: бас ми жарақаттары, мидың қабынуы, ісіктері, тамыр ауырулары және мидағы қан айналымының бұзылуы (инсульт). Сөйлеу тілінің бұл бұзылысында ми қыртысының жартышарының маңдай, төбе, самай және желке бөліктерінде зақымдалу байқалады. Сөйлеу тілінің бұл бұзылысы ауытқу күрделілігі және сипаты зақымдалған ошақтың көлемі мен оқшалануына, мидың қан айналымының бұзылуына, орын басу міндетін атқаратын мидың зақымдалмаған бөліктеріне тәуелді болады. Оның сипатына, пайда болуына және кері дамуына әр түрлі патологиялық процестер ықпал етеді. Бұзылысты талдау барысында ескерген жөн. Әр этиологиялық фактор дамуының өз ерекшеліктеріне ие.
Бас мидың органикалық бұзылуының салдарынан сөйлеу тілінің жүйелі бұзылуы
афазия
ринолалия
алалия
СТЖД
Афазияның А Р. Лурия ұсынған жіктелімі
фонетика-фонематикалық, лексика-грамматикалық, моторлы-динамикалық, , астено- невротикалық жеке моторикалық
фонематикалық-неврозға ұқсас невротикалық, фонетика фонематикалық,лексика-грамматикалық, моторлы -динамикалық, астено- невротикалық
сөйлеу тілінің дамымауындағы тілдің тежелуі
акустикалық-гностикалық, акустикалық-мнестикалық,семантикалық, афферентті моторлы, эфферентті моторлы, динамикалық
Оның сипатына, пайда болуына және кері дамуына әр түрлі патологиялық процестер ықпал етеді. Бұзылысты талдау барысында ескерген жөн. Әр этиологиялық фактор дамуының өз ерекшеліктеріне ие.
Өзіндік сөйлеу тілін қолданудан айырылу
сенсорлы афазия
моторная алалия
моторлы афазия
сенсорная алалия
Сөйлеу тілін бұзылыстарды дұрыс түсініп және тиімді ықпал жасау үшін оны жоюдың ең ұтымды және үнемді жолын таңдау керек. Сөйлеу тілі жүйелерінің қай бөлігінің зақымдалуын анықтай білу және тексеру барысында алынған мағлұматтарды сапалы талдау қажет.
Тексеруде ең негізгі:
-ата-ана және педагогпен әңгімелесу, құжатармен танысу барысында баланың тәрбие жағдайы мен дамуын анықтау;
-жетекші іс-әрекетінің деңгейін анықтап жас мөлшеріне сәйкестендіру;
-танымдық процестерінің, эмоционалдық тұлғалық ерекшеліктерін анықтау;
-байланыстырып сөйлеуін анықтау;
-тіл жүйесінің компоненттерін меңгеру денгейін анықтау.
Логопедиялық тексеру барысында алынған мағлұматтарды жинақтап, талдап, сөйлеу тілінің бұзылуын анықтауда толығымен келесіге сүйену қажет: даму, жүйелік, сөйлеу тілінің бұзылыстарын психикалық дамудың басқа жақтарымен байланысты көрсету.
Бала тілін тексеруде ата-ана және педагогпен әңгімелесу, құжаттармен танысу барысында оның тәрбие жағдайы мен дамуын анықтау, жетекші іс-әрекетінің анықтап сәйкестендіру, процестерінің, жас деңгейін мөлшеріне танымдық эмоционалдық тұлғалық ерекшеліктерін анықтау,
Бала тілін тексеруде ата-ана және педагогпен әңгімелесу, құжаттармен танысу барысында оның тәрбие жағдайы мен дамуын анықтау, жетекші іс-әрекетінің анықтап жас мөлшеріне сәйкестендіру, танымдық процестерінің, эмоционалдық тұлғалық деңгейін ерекшеліктерін аныктау, байланыстырып сөйлеуін анықтау, тіл жүйесінің компоненттерін меңгеру денгейін анықтау
тексерудің қағидалары
тексерудің негізгі мақсаттары мен міндеттері
тексерудің принциптері
тексерудің кезектілігі
Қоршаған ортада қарапайым сөздерді, нұсқауларды, сөзді түсінудің бұзылуы
Сенсорлы алалия
Моторлы алалия
моторная афазия
сенсорная афазия
Логопедиялық тексеру барысында даму, жүйелік, сөйлеу тілінің бұзылыстарын психикалық дамудың басқа жақтарымен байланысты көрсету
тексеруде ескерілетін қағидалар
тексеруде ескерілетін тәсілдер
тексеруде ескерілетін әдістер
тексеруде ескерілетін ойындар
Логопедиялық тексеру барысында алынған мағлұматтарды жинақтап, талдап, сөйлеу тілінің бұзылуын анықтауда толығымен келесіге сүйену қажет: даму, жүйелік, сөйлеу тілінің бұзылыстарын психикалық дамудың басқа жақтарымен байланысты көрсету.
Сөйлеу тілін тексеру түрлері
үстірт, терең, жеке, топпен
динамикалық
онтогеникалық
іс-әрекетті
Логопедиялық тексеру барысында алынған мағлұматтарды жинақтап, талдап, сөйлеу тілінің бұзылуын анықтауда толығымен келесіге сүйену қажет: даму, жүйелік, сөйлеу тілінің бұзылыстарын психикалық дамудың басқа жақтарымен байланысты көрсету.
Сөйлеу тілінің әр түрлі компонентерінің, дыбыстық, фонематикалық, лексикалық, лексикалық-грамматикалық жағының жүйелі байланысына негізделген қағида.
онтогеникалық
динамикалық тексеру
іс-әрекеттік
жүйелі тексеру
Логопедиялық тексеру барысында алынған мағлұматтарды жинақтап, талдап, сөйлеу тілінің бұзылуын анықтауда толығымен келесіге сүйену қажет: даму, жүйелік, сөйлеу тілінің бұзылыстарын психикалық дамудың басма жақтарымен байланысты көрсету.
Сөйлеу тілін тексеру әдістері
ұйымдастыру, эмпирикалық, статистикалық, интерпретациялық
іс-әрекетті тексеру
сөздік, эксперимент, көрнекілі
динамикалық жағын ескеру
