A. Smith

D. Ricardo

W. Petty

R.T. Mathus

Từ thương nghiệp

Từ sản xuất nông nghiệp

Từ sản xuất công nghiệp

Từ kinh doanh tín dụng

Sản xuất công nghiệp

Lưu thông hàng hoá

Kinh doanh dịch vụ

Sản xuất nông nghiệp

W. Petty

A. Smith

D. Ricardo

Thomas Mun

Thực hiện nhất quán, nguyên văn toàn bộ lý luận

Chỉ vận dụng nguyên văn phần lý luận về thời kỳ quá độ lên CNXH

Chỉ vận dụng lý luận về kinh tế hàng hoá

Vừa vận dụng vừa phát triển lý luận

kỹ thuật SX và trao đổi trong một chế độ xã hội

sự SX và trao đổi trong nền kinh tế TBCN

yếu tố vật chất của lực lượng sản xuất xã hội

quan hệ xã hội giữa người với người trong SX và trao đổi

vận dụng thành thạo phép biện chứng duy vật để nghiên cứu

chỉ giữ lại những mối liên hệ phổ biến mang tính bản chất để nghiên cứu

nghiên cứu từ vấn đề cụ thể đến vấn đề trừu tượng

dựa trên logic và lịch sử để nghiên cứu vấn đề

Nguồn gốc làm giàu của các quốc gia tư bản

Lực lượng sản xuất xã hội

Các quan hệ xã hội của sản xuất và trao đổi

Kiến trúc thượng tầng

Từ giữa thế kỷ XV đến thế kỷ XVII

Từ nửa cuối thế kỷ XVII đến giữa thế kỷ XVIII

Từ cuối thế kỷ XVIII đến nửa đầu thế kỷ XIX

Từ giữa thế kỷ XIX cho đến nay

Chức năng thực tiễn

Chức năng tư tưởng

Chức năng phương pháp luận

Chức năng nhận thức

Độc lập với nhau

Có cùng đối tượng nghiên cứu là thực tiễn

Có mối liên hệ chặt chẽ với nhau

Thống nhất với nhau về phương pháp luận

Quan hệ sở hữu

Quan hệ tổ chức quản lý

Quan hệ phân phối

Quan hệ trao đổi

Trừu tượng hoá khoa học

Phân tích và tổng hợp

Quy nạp và diễn dịch

Diễn ra thống kê

sản xuất của cải vật chất

lưu thông hàng hoá

sản xuất giá trị thặng dư

sản xuất hàng hoá giản đơn và hàng hoá

hệ tư tưởng của giai cấp thống trị

các hoạt động kinh tế

truyền thống lịch sử

thực tiễn xã hội

“Tư bản”

“Nguồn gốc của sự giàu có của các dân tộc”

“Chuyên luận về kinh tế chính trị”

“Lý luận về việc làm, lãi suất và tiền tệ”

Cho rằng nguồn gốc của lợi nhuận là từ mua rẻ, bán đắt

Chưa luận giải được các phạm trù kinh tế

Chỉ nghiên cứu lĩnh vực lưu thông

Cho rằng chỉ có nông nghiệp mới là sản xuất

Phạm vi nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu

Lĩnh vực nghiên cứu

Hình thức nghiên cứu

CN trọng thương - KTCT cổ điển Anh - CN trọng nông

CN trọng nông - CN trọng thương - KTCT cổ điển Anh

KTCT cổ điển Anh - CN trọng nông - CN trọng thương

CN trọng thương - CN trọng nông - KTCT cổ điển Anh

Stanford

D. Ricardo

A. Smith

W. Petty

giải thích các quy luật chi phối dựa trên sản xuất nông nghiệp

các quan sát mang tính tâm lý, hành vi của con người

giải thích khía cạnh chính trị của các hoạt động kinh tế

khái quát các quy luật phát triển của chủ nghĩa tư bản

tính linh hoạt

tính lịch sử

tính đa dạng

tính phổ biến

Quan hệ SX trong công nghiệp

Sản xuất công nghiệp trong chủ nghĩa tư bản

Chỉnh thể thống nhất các quan hệ SX và trao đổi

Biểu hiện kỹ thuật của sản xuất và trao đổi

tìm ra các quy luật chi phối quan hệ sản xuất và trao đổi

Tìm ra quy luật trong kinh tế hàng hoá TBCN

Phát hiện ra các quy luật của kinh tế thị trường

Chứng minh tính quy luật của các hoạt động KT-XH

Quy luật kinh tế là cơ sở của chính sách kinh tế.

Chính sách kinh tế được nhà nước xây dựng nên cơ sở các quy luật khách quan

Quy luật kinh tế và chính sách kinh tế đều tác động đến các quan hệ lợi ích

Quy luật kinh tế và chính sách kinh tế đều phụ thuộc vào yếu tố ngẫu nhiên

Quy luật kinh tế mang tính khách quan, chính sách kinh tế là sản phẩm chủ quan

Quy luật kinh tế tồn tại mang tính lịch sử, chính sách kinh tế mang tính bất biến

Quy luật kinh tế có tác dụng ở tầm vi mô, chính sách kinh tế tác dụng ở tầm vi mô

Quy luật kinh tế không tác động đến quan hệ lợi ích

Đều là sản phẩm của con người

Đều mang tính khách quan

Đều tác động đến các quan hệ lợi ích

Đều mang tính chủ quan

Là cơ sở lý luận cho việc xây dựng chính sách phát triển KT-XH

Tạo động lực cho sự phát triển KT-XH

Tác động vào các quan hệ lợi ích, điều hoà mâu thuẫn xã hội

Giải quyết mâu thuẫn của phương thức SX TBCN

có cơ sở khoa học để xây dựng tư duy, kỹ năng trong hoạt động kinh tế.

có nền tảng lý luận vững chắc để góp phần phát triển khoa học KTCT

có tư tưởng mới tiến bộ, biết quý trọng thành quả lao động của bản thân

có niềm tin cho sự phấn đấu xây dựng xã hội tốt đẹp.

KTCT cung cấp căn cứ để nhận thức các hoạt động kinh tế.

KTCT cung cấp căn cứ để kiểm nghiệm tính đúng đắn của lý luận kinh tế.

KTCT cung cấp nền tảng lý luận cho một tổ hợp các khoa học kinh tế

KTCT là cơ sở khoa học để hình thành thế giới quan khoa học về kinh tế

Dòng lý thuyết khái quát mang tính tâm lý, hành vi

Dòng lý thuyết đi sâu phân tích các quan hệ xã hội trong nền sản xuất và ba nguồn thu nhập

Dòng lý thuyết về ba nhân tố sản xuất và ba nguồn thu nhập

Lý thuyết nghiên cứu về chế độ sở hữu

Phát triển lý luận về giá trị thặng dư

Bổ sung các phần tiếp theo của bộ Tư bản

Xây dựng lý luận về CNTB mới cuối TK XIX

Chỉ ra những đặc điểm kinh tế của độc quyền

Lý giải được nguồn gốc sự giàu có của các dân tộc

Tính hai mặt của lao động sản xuất hàng hoá

Tìm ra nguồn gốc và bản chất của tiền

Tìm ra nguồn gốc lợi nhuận

CNTT nghiên cứu sản xuất, CNTN nghiên cứu trao đổi

CNTT sử dụng phương pháp trừu tượng hoá, CNTN sử dụng phương pháp thống kê

CNTT nghiên cứu lưu thông, CNTN nghiên cứu sản xuất

CNTT lý giải nguồn gốc của lợi nhuận, CNTN giải thích cách thức SX

một kiểu tổ chức hoạt động kinh tế

một hình thái kinh tế - xã hội

một kiểu tổ chức hoạt động sản xuất

một kiểu tổ chức hoạt động thương mại

Sản xuất ra sản phẩm để trao đổi, mua bán

Sản xuất ra sản phẩm để tiêu dùng

Sản xuất ra sản phẩm để phục vụ nhu cầu chung của xã hội.

Sản xuất nhằm mục đích nâng cao tay nghề của người lao động

Cơ cấu kinh tế khép kín

Cơ cấu kinh tế mở

Cơ cấu kinh tế hiện đại

Cơ cấu kinh tế bao cấp

Sản xuất ra hàng hoá đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của nội bộ đơn vị kinh tế

Sản xuất ra sản phẩm đáp ứng nhu cầu của người trực tiếp sản xuất

Sản xuất ra hàng hoá nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường

Sản xuất ra hàng hoá chỉ để xuất khẩu

Trong hoạt động sản xuất

Trên thị trường

Trong trao đổi mua - bán

Trong tiêu dùng hàng hoá

Người sản xuất HH

Người phân phối HH

Người tiêu dùng HH

Người trao đổi HH

xác định được giá cả

có giá trị sử dụng và giá trị

được đem ra trao đổi, mua bán trên thị trường

do hao phí sức lao động của con người tạo ra

hàng hoá vừa được xuất xưởng

lao động tư nhân không được xã hội thừa nhận

hàng hoá đã đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng

lao động tư nhân được xã hội thừa nhận

Doanh nghiệp không mua được nguyên vật liệu sản xuất

Người sản xuất không thuê được lao động

Hàng hoá mới được sản xuất ra

Lao động tư nhân không được xã hội thừa nhận

Mâu thuẫn giữa lao động cụ thể và lao động trừu tượng

Mâu thuẫn giữa lao động tư nhân với lao động xã hội

Mâu thuẫn giữa giá trị và giá trị sử dụng của hàng hoá

Mâu thuẫn giữa lao động giản đơn với lao động phức tạp

Khi hàng hoá được sản xuất xong.

Kho hàng hoá được xuất xưởng

Khi hàng hoá được mua bán xong xuôi trên thị trường

Khi hàng hoá thoả mãn được thị hiếu người tiêu dùng

Là kết quả của sự hao phí sức lao động

Có công dụng nhất định

Được mang ra thị trường để phục vụ mục đích trao đổi

Thừa ra so với nhu cầu tiêu dùng của người sản xuất

Giá trị hàng hoá là một phạm trù vĩnh viễn

Giá trị hàng hoá là một phạm trù lịch sử

Giá trị sử dụng là nội dung, là cơ sở của giá trị trao đổi.

Giá trị trao đổi là hình thức biểu hiện ra ngoài của giá trị sử dụng.

Tạo giá trị

Tạo giá trị sử dụng

Tạo giá trị trao đổi

Tạo giá trị thị trường

Tạo ra công dụng cho hàng hoá

Phản ánh tính chất tư nhân của lao động sản xuất hàng hoá

Phản ánh tính chất xã hội của lao động sản xuất hàng hoá

Tăng lên khi năng suất lao động tăng

Tính bằng thời gian lao động thực tế của mỗi người sản xuất hàng hoá

Tính bằng thời gian lao động trong ngày của người sản xuất hàng hoá

Tính bằng thời gian lao động xã hội cần thiết

Tính bằng thời gian lao động theo kế hoạch sản xuất

Hao phí lao động mới

Hao phí lao động cũ

Hao phí lao động khả biến

Hao phí lao động quá khứ

Điều kiện sản xuất của thị trường quốc tế

Điều kiện sản xuất của thị trường mỗi quốc gia

Quy định của các tổ chức kinh tế quốc tế

Lao động sống

Lao động vật hoá

Lao động cụ thể

Lao động quá khứ

Lượng giá trị của tổng số hàng hoá giảm

Lượng giá trị trong một đơn vị hàng hoá giảm

Hao phí lao động cá biệt tăng

Hao phí lao động xã hội tăng

Tăng cường độ lao động.

Kéo dài thời gian lao động

Tiết kiệm thời gian lao động

Nâng cao năng lực quản lý

Tiết kiệm thời gian lao động để tạo ra sản phẩm

Kéo dài thời gian lao động so với cường độ lao động trung bình

Tiết kiệm nguyên, nhiên liệu để sản xuất ra hàng hoá

Nâng cao tay nghề của người lao động

Số lượng hàng hoá không thay đổi

Số lượng hàng hoá tăng 3 lần

Số lượng hàng hoá tăng 6 lần

Số lượng hàng hoá giảm 3 lần

Tiết kiệm thời gian của người lao động trực tiếp sản xuất.

Tiết kiệm thời gian lao động quá khứ

Tiết kiệm thời gian lao động của người quản lý

Tiết kiệm thời gian lao động của người vận chuyển hàng hoá

Tổng số hàng hoá

Tổng lượng giá trị của các hàng hoá

Lượng giá trị của một đơn vị hàng hoá

Giá cả của hàng hoá

Phân công lao động xã hội ngày càng sâu, rộng

Hàng hoá ngày càng phong phú về giá trị sử dụng

Nhu cầu tiêu dùng của xã hội tăng

Lượng giá trị của hàng hoá có xu hướng giảm

Lao động không đòi hỏi quá trình đào tạo đối với người lao động là lao động cụ thể

Trong cùng một thời gian lao động, lao động phức tạp tạo ra nhiều giá trị hơn

Lao động đòi hỏi quá trình đào tạo đối với người lao động là lao động phức tạp

Lao động giản đơn trung bình là cơ sở để quy đổi lao động phức tạp

Cơ sở sản xuất hàng hoá thuộc sở hữu tư nhân

Sản xuất hàng hoá nhằm phục vụ mục đích tiêu dùng cá nhân

Sản xuất cái gì, thế nào - là việc riêng của chủ thể sản xuất

Người sản xuất chỉ hướng đến mục đích lợi nhuận của mình

Kỷ luật lao động

Trình độ của người lao động

Nhu cầu của thị trường

Tâm lý của người lao động

Một phạm trù có tính lịch sử

Phạm trù tồn tại trong mọi kiểu tổ chức kinh tế

Hình thức biểu hiện của giá trị trao đổi

Biểu hiện mối quan hệ xã hội giữa những người sản xuất

Hình thái giá trị

Hình thái giản đơn

Hình thái chung

Hình thái vàng

Giá trị của HH

Giá trị của tiền

Ảnh hưởng của quan hệ cung - cầu

Loại nguyên liệu được sử dụng làm tiền

đo lường và biểu hiện giá trị

thực hiện giá trị

môi giới trong quá trình trao đổi

quyết định giá trị hàng hoá trong trao đổi

danh tiếng của cầu thủ trong thị trường lao động

Sức lao động để thực hiện hoạt động đá bóng

Thời gian người cầu thủ làm việc cho câu lạc bộ

Tài năng của cầu thủ trong lĩnh vực chuyên môn

đo lường giá trị của hàng hoá

môi giới trong quá trình trao đổi HH

phương tiện để thực hiện giá trị HH

quyết định giá trị của HH

Thước đo giá trị

Phương tiện lưu thông

Phương tiện thanh toán

Phương tiện cất trữ

mệnh giá ghi trên đồng tiền

hao phí LĐXH cần thiết để sản xuất ra tiền

lượng hàng hoá trao đổi được bằng số tiền đó

lượng vàng mua được bằng số tiền đó

HH hữu hình

HH công cộng

HH vật chất

HH khuyến dụng

Đồng USD, đồng mác Đức, đồng bảng Anh, đồng Yên Nhật

Đồng USD, đồng bảng Anh, đồng Yên Nhật, đồng phrăng Pháp

Đồng USD, đồng Euro, đồng bảng Anh, đồng Yên Nhật, đồng nhân dân tệ

Đồng USD, đồng Euro, đồng bảng Anh, đồng Yên Nhật

Nhà nước đóng vai trò quyết định trong việc phân bố các nguồn lực xã hội

Thị trường đóng vai trò quyết định trong việc phân bố các nguồn lực xã hội

Giá cả hàng hoá tiêu dùng được kiểm soát bởi Nhà nước

Thị trường tự khắc phục những khuyết tật để điều chỉnh nền kinh tế hiệu quả

Sản xuất và trao đổi hàng hoá phải dựa trên cơ sở hao phí lao động xã hội cần thiết

Cung - cầu hàng hoá phải có sự thống nhất để ổn định giá cả hàng hoá

Lưu thông tiền tệ phải căn cứ trên cơ sở của lưu thông hàng hoá và dịch vụ

Sản xuất hàng hoá phải dựa trên nhu cầu của thị trường

tỉ lệ nghịch với số vòng lưu thông của hàng hoá

tỉ lệ thuận với tốc độ lưu thông của tiền tệ

tỉ lệ thuận với tổng số giá cả hàng hoá

tỉ lệ nghịch với khối lượng hàng hoá dịch vụ đưa ra lưu thông

Mức giá cả của hàng hoá

Khối lượng hàng hoá

Số vòng lưu thông của đồng tiền

Tổng giá cả của các hàng hoá

chỉ tồn tại trong sản xuất hàng hoá giản đơn

tồn tại trong các nền sản xuất hàng hoá

chỉ tồn tại trong sản xuất hàng hoá TBCN

chỉ tồn tại trong sản xuất hàng hoá XHCN

Là một hình thức đầu tư tài chính

Một hình thức cho vay để thu lợi tức

Một hình thức kinh doanh ảo

Là một hình thức huy động vốn

Là một hình thức huy động vốn của doanh nghiệp

Là một hình thức đầu tư tài chính

Là một hình thức đóng góp của người lao động

Làm một hình thức cho vay thu lãi

Khi giá cả cổ phiếu giảm đi

Khi cổ phiếu không bán được

Khi công ty cổ phần tuyên bố phá sản

Khi thị trường chứng khoán đóng băng

Điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hoá

Kích thích phát triển sản xuất, tăng năng suất lao động

Phân hoá người sản xuất thành người giàu- người nghèo

Tăng tính bảo thủ, trì trệ, lạc hậu của nền kinh tế

giá trị hàng hoá

giá cả hàng hoá

giá cả thị trường

giá trị thị trường