wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

«Ilmiy tadqiqot metodologiyasi» yakuniy testlar

Total questions: 99

Worksheet time: 50mins

Name
Class
Date
1.

Fan qanday hodisa sifatida namoyon bo’ladi?

a)

bilim, faoliyat, ijtimoiy hodisa

b)

tabiiy hodisa

c)

ilmiy hodisa

d)

ekstremal hodisa

2.

«Fanning mazmuni ilmiy nazariyalar, gipotezalar, modeller bo‘lib, u yaratuvchi dunyoning manzarasi bilan cheklanmaydi, uning negizi asosan ilmiy omillar va ularning empirik xulosalaridan tashkil topadi, tirik odamlarning ilmiy ishi uning asosiy jonli mazmunini tashkil etadi» degan qarash kimga tegishli?

a)

V.I.Vernadskiy

b)

Nyuton

c)

J.Bernal

d)

Galiley

3.

Fan bilimning mustaqil sohasi, dunyoqarashning alohida shakli sifatida qaysi asrlarda shakllangan?

a)

XVII–XVIII asrlarda

b)

XV–XIV asrlarda

c)

XVI–XVII asrlarda

d)

X–XII asrlarda

4.

1660 yilda qaysi ilmiy akademiya dastlab faoliyat yuritgan?

a)

London qirollik jamiyati

b)

Parij Fanlar akademiyasi

c)

Berlinda

d)

Sankt-Peterburgda

5.

XVII asrda tashkil etilgan dastlabki ilmiy akademiyalardan qaysi biri eng yirigi bo‘lib, unda 55 a’zo faoliyat olib borgan?

a)

London qirollik jamiyati

b)

Parij Fanlar akademiyasi

c)

Berlinda

d)

Sankt-Peterburgda

6.

Fanni institut, metod, ilmiy an’analarning shakllanishi, ishlab chiqarishning rivojlanish omili, e’tiqodlar va insonning dunyoga munosabatini shakllantiruvchi eng kuchli omil sifatida namoyon bo‘lishini ta’kidlagan olim kim?

a)

V.I.Vernadskiy

b)

Nyuton

c)

J.Bernal

d)

Galiley

7.

Fanning nechta asosiy modellari mavjud?

a)

3 ta

b)

5 ta

c)

4 ta

d)

2 ta

8.

Fanning nechta asosiy funksiyalari mavjud?

a)

7 ta

b)

5 ta

c)

6 ta

d)

3 ta

9.

Qoralash, befarqlik, rahnamolik va ekspluatatsiya qilish fanga nimaning munosabatidan kelib chiqib amal qiladi?

a)

mafkuraning

b)

jarayonning

c)

iste’dodning

d)

qarashlarning

10.

«Fanning ijtimoiy funksiyalari», «Fan va jamiyat», «Jamiyat tarixida fan» kabi maqolalarini nashr qilib eksternalizmga asos solgan olim kim?

a)

J.Bernal

b)

E.Silzel

c)

R.Merton

d)

A.Krombi

11.

Fanda eng nufuzli mukofot qanday mukofoti hisoblanadi?

a)

Nobel mukofoti

b)

Oskir mukofoti

c)

Fahriy yorliq olish

d)

Moddiy rag’batlantirish

12.

Miloddan avvalgi I ming yillikdan XVI asrgacha bo‘lgan davr ilk fan davri bo‘lib u qanday atalgan?

a)

naturafalsafa

b)

kimyo

c)

matematika

d)

falsafa

13.

Qaysi olimning falsafiy asarlarida fizika, zoologiya, embriologiya, mineralogiya, geografiya kabi fanlarning kurtaklariga duch kelish mumkin?

a)

Aristotel

b)

J.Bernal

c)

Farobiy

d)

Ploton

14.

Ko‘zgular haqidagi alohida fan bu...?

a)

katoptrika

b)

embriologiya

c)

zoologiya

d)

mineralogiya

15.

Ilmiy inqilob davri qaysi davrlarga to‘g‘ri keladi?

a)

XVI–XVII

b)

XVII–XVI

c)

XI–XII

d)

X–XII

16.

Faoliyat sifatida fan qanday mezonlarga javob berishi kerak?

a)

obyektivlik, aniqlik, haqiqiylik

b)

obektivlik

c)

tizimlilik, aniqlik

d)

haqqoniylik, obektivlik

17.

Tabiat qonunlarini o‘rganib, nazariy bilimlar yaratadigan fanlar qaysi?

a)

fundamental fanlar

b)

nazariy fanlar

c)

amaliy fanlar

d)

eksperimental fanlar

18.

Mavjud nazariyalarni rivojlantiradigan fanlar bu...?

a)

nazariy fanlar

b)

fundamental fanlar

c)

eksperimental fanlar

d)

amaliy fanlar

19.

Nazariyalarni hayotda qo‘llashni o‘rgatadigan fanlar tizimi bu...?

a)

amaliy fanlar

b)

nazariy fanlar

c)

fundamental fanlar

d)

eksperimental fanlar

20.

Tajribalar asosida yangi ma’lumotlar to‘playdi fanlar tizimi bu...?

a)

eksperimental fanlar

b)

nazariy fanlar

c)

fundamental fanlar

d)

eksperimental fanlar

21.

Qaysi olimning qarashlarida birinchi o‘rinda aqlni taqdim etuvchi dialektika turgan?

a)

Aflotun

b)

Arximed

c)

Ibn Sino

d)

Farobiy

22.

Kimning falsafiy asmlarida bilish nazariyasi va mantiq, matematika va texnika, fizika va kosmologiya, biologiya va ijtimoiy hayot masalalari maxsus yoritilgan?

a)

Demokrit

b)

Aflotun

c)

Arximed

d)

Farobiy

23.

Qaysi olim o‘z davrida birinchi bo‘lib, bilimlarning barcha tizimini, falsafiy ilmlarning muayyan bo‘limini ko‘rib, ularni uch qismga bo‘lgan?

a)

Arastu

b)

Platon

c)

Farobiy

d)

Arximed

24.

Fanning qaysi qonuniyatlari biror narsaning muvozanat holati, ya’ni biror tizimning vaqt o‘tishi bilan o‘zgarmaydigan holati bilan shug‘ullanadi?

a)

statik qonuniyatlari

b)

dinamik qonuniyatlari

c)

rivojlanish qonuniyatlari

d)

tizimlilik qonuniyatlari

25.

Fanning qaysi qonuniyatlari esa tizimning vaqt bilan qanday o‘zgarishi, harakatlanishi va harakat jarayonidagi holati bilan shug‘ullanadi?

a)

dinamik qonuniyatlari

b)

rivojlanish qonuniyatlari

c)

tizimlilik qonuniyatlari

d)

statik qonuniyatlari

26.

Ilm-fanni noilmiy g‘oyalardan, jumladan, falsafa, din, mistika va pseudo fanlardan ajratib turuvchi shartli mezoni qaysi?

a)

ilmiylik mezoni

b)

determinizm

c)

invariantlik

d)

vorisiylik

27.

.... bu shunday bilimki, uning to‘g‘riligi faqat aqliy tahlil orqali aniqlanadi.

a)

analitik bilim

b)

sintetik bilim

c)

mantiqiy bilim

d)

falsafiy bilim

28.

.... bu shunday bilimki, uning to‘g‘riligi tajriba orqali (his qilish, kuzatish, sinov) tekshiriladi.

a)

sintetik bilim

b)

analitik bilim

c)

falsafiy bilim

d)

dunyoviy bilim

29.

Qaysi olim "Analitik hukm — aql orqali to‘g‘ri, sintetik hukm — tajriba orqali to‘g‘ri" degan fikrni bildirgan?

a)

I.Kant

b)

E.Silzel

c)

R.Merton

d)

A.Krombi

30.

Fanlarning o‘ziga xos bo‘limlarga ajratib, har bir yo‘nalishning chuqur o‘rganilish jarayoni bu...?

a)

differensiya

b)

integratsiya

c)

determinizm

d)

vorisiylik

31.

Turli fanlar o‘rtasidagi bog‘liqni kuchaytirish va ularni bir butun tizim sifatida birlashtirish jarayoni bu...?

a)

integratsiya

b)

differensiya

c)

determinizm

d)

vorisiylik

32.

Insonning ichki individual, intelektual salohiyati va qobiliyatini muayyan maqsadli faoliyatga yo‘naltirish bu...?

a)

ijod

b)

bilim

c)

intilish

d)

fikrlash

33.

Ushbu fikr kimga tegishli: “Yozuvchilar, shoirlar, musavvirlar ijod jarayoni qanday ro‘y berishini tushuntirib bera olishmaydi va bu bilan faxrlanishadi ham. Xuddi o‘sha mutloq aql – Xudoning xohishi va ruhi yordamida ijod jarayoni ong nazoratidan qutuladi. Natijada «ilhom parisi» deb ataladigan sirli, ong­siz ijodiy kuch ruh uchun badiiy yaratuvchilik vazifasini bajarishga kirishadi”.

a)

Shelling

b)

Nitsshe

c)

Platon

d)

Aristotel

34.

«Inson dunyoning eng yaxshi ijodidir» ushbu fikr kimga tegishli?

a)

Aristotel

b)

Platon

c)

Arximed

d)

Farobiy

35.

Ijodning necha asosiy xossalari mavjud?

a)

8

b)

6

c)

3

d)

5

36.

Ijodning amal qilish xususiyatlari nechta?

a)

9

b)

7

c)

5

d)

3

37.

Ilmiy tadqiqotning turlari necha?

a)

7

b)

5

c)

3

d)

2

38.

Muayyan katta maqolaning asl mohiyatini tushuntiruvchi kichik izoh bu...?

a)

tezis

b)

maqola

c)

monografiya

d)

dissertatsiya

39.

Muayyan muammoning mazmuni yoritilgan yozma matn bu...?

a)

maqola

b)

monografiya

c)

tezis

d)

kichik matn

40.

Yakka muallifdagi yoki hammuallifdagi fundamental tadqiqot mahsuli bo‘lib unda aniq qolip, belgilangan dastur bo‘lmaydi, unda ijodkorning erkin fikr mulohazalari va u yoki bu jarayonga munosabat yoritiladi. Bu...?

a)

monografiya

b)

tezis

c)

dissertatsiya

d)

maqola

41.

Risola shaklidagi ilmiy nashr bo‘lib, unda olimning daraja olish uchun yozgan ilmiy tadqiqot ishining mazmuni referativ tarzda muallif huquqi bilan tayyorlanadi. Bu...?

a)

dissertatsiya avtoreferati

b)

dissertatsiya

c)

konferensiya to‘plami

d)

ilmiy jurnal

42.

Qo‘lyozma huquqi bilan ilmiy daraja olish maqsadida taqdim etilgan ilmiy faoliyat mahsuli bu...?

a)

dissertatsiya

b)

dissertatsiya avtoreferati

c)

konferensiya to‘plami

d)

ilmiy jurnal

43.

Ilmiy tadqiqot instituti xodimlari, tadqiqotchilarning konferensiyadagi ma’ruzalari matni jamlanadigan bir martalik nashr bu...?

a)

ilmiy konferensiya materiallari to‘plami

b)

dissertatsiya avtoreferati

c)

dissertatsiya

d)

ilmiy jurnal

44.

Fan, madaniyat va texnika sohasida amaliy ahamiyatga ega bo‘lgan nazariy va eksperimental xulosalarning tizimlashtirilgan ilmiy to‘plam bu...?

a)

ilmiy ommabop to‘plam

b)

konferensiya to‘plami

c)

gazeta

d)

ilmiy jurnal

45.

Muayyan dastur mazmunining tizimli keng ko‘lamdagi nazariy ilmiy asosi bu...?

a)

darslik

b)

o‘quv qo‘llanma

c)

o‘quv metodik qo‘llanma

d)

uslubiy ko‘rsatma

46.

Kartochkalarda kitoblarning nomi alifbo tartibida beriladi va u nashrning bibliografik izohidagi birinchi so‘z bilan aniqlanadi (muallif familiyasi yoki nashriyot yozilmaydi). Bu...?

a)

alifavit katalogi

b)

sistematik katalog

c)

Predmetli katalog

d)

eleklron katalog

47.

Dunyodagi eng yirik to‘rtta nashriyot uylaridan biri bo‘lib, butun dunyo jurnallarida nashr qilinuvchi ilmiy nashrlarning deyarli ¼ qismini aynan shu nashriyotda chiqadi.

a)

elsevier

b)

rins

c)

google scholar

d)

web of science

48.

Har qanday ............ faoliyatini tashkil etish metodologiyasi, ya’ni metodlar majmuiga tayanadi.

a)

ilmiy tadqiqot

b)

tashkiliy loyihalar

c)

kuzatish

d)

fundamental tadqiqot

49.

Maqsadiga ko‘ra ilmiy tadqiqotlar nechta turga bo‘linadi?

a)

2

b)

3

c)

4

d)

5

50.

Yangi tamoyillarni yaratishga yo‘nalgan tadqiqotlar bu...?

a)

nazariy tadqiqotlar

b)

amaliy tadqiqotlar

c)

innovatsion tadqiqotlar

d)

fundamental tadqiqotlar

51.

Yangi metodlarni yaratishni nazarda tutadigan tadqiqotlar bu...?

a)

amaliy tadqiqotlar

b)

nazariy tadqiqotlar

c)

innovatsion tadqiqotlar

d)

fundamental tadqiqotlar

52.

Ilmiy tadqiqotning namoyon bo’lish shakllari nechta?

a)

5

b)

3

c)

2

d)

4

53.

Yakka tartibda amalga oshiriladigan va kashfiyot yoki innovatsion ixtiro natijalari uchun shaxsan o‘zi javob berishi ko‘zda tutilgan tadqiqotlar bu...?

a)

individual ilmiy tadqiqotlar

b)

texnikaviy tadqiqotlar

c)

badiiy ijod bilan bog‘liq ilmiy tadqiqotlar

d)

pedagogik tadqiqotlar

54.

Ilmiy tadqiqotning necha asosiy xossalari mavjud?

a)

3

b)

5

c)

2

d)

4

55.

Gipoteza, nazariya, qonun, paradigma, tizimlilik, intuit­siya tushunchalari ilmiy tadqiqotning nimasi?

a)

mexanizmlari

b)

asoslari

c)

qonuniyatlari

d)

xususiyatlari

56.

Ilmiy nazariya nechta asosiy vazifasi bajaradi?

a)

2

b)

3

c)

4

d)

5

57.

“Ilmiy ijod orqali­gina fandagi noana’naviy g‘oyalarni tushunish va tushuntirish mumkin. Ayn­i damda noana’naviy yondashuv ilmiylik manbaini, ilmiy izlanishlarning yangi bosqichini ochishga yordam beradi” degan xulosa kimga tegishli?

a)

A.S. Maydanov

b)

R.Merton

c)

V.I.Vernadskiy

d)

J.Bernal

58.

Agar gipoteza quyidagi uch shartni qanoatlantirsa, u asosli bo­ladi: birinchidan – u sodda bo’lsa, ikkinchidan – ko‘p sonli hodisalarni tushuntirsa; uchinchidan – yangi hodisalarni bashorat qilishga yordam b­ersa. Ushbu fikr kimga tegishli?

a)

Leybms

b)

R.Merton

c)

V.I.Vernadskiy

d)

J.Bernal

59.

Ilmiy tadqiqotning tiplari nechta?

a)

5

b)

3

c)

4

d)

6

60.

Tabiiy, texnik, ijtimoiy yoki gumanitar fanlarda tabiat va jamiyat hodisalarining asosiy qonuniyatlarini o‘rganishga qaratilgan ilmiy izlanishlar bu...?

a)

fundamental tadqiqotlar

b)

amaliy tadqiqotlar

c)

innovatsion tadqiqotlar

d)

nazariy tadqiqotlar

61.

Kvant mexanikasi, nisbiylik nazariyasi, genetik kodning tuzilishi, DNK o‘rganilishi, elementlarning davriy qonuni, atom tuzilishi qaysi tadqiqotlarga misol bo’ladi?

a)

fundamental tadqiqotlar

b)

amaliy tadqiqotlar

c)

innovatsion tadqiqotlar

d)

nazariy tadqiqotlar

62.

Mavjud ilmiy bilimlar va nazariyalar asosida muayyan amaliy muammolarni hal qilishga yo‘naltirilgan ilmiy izlanishlar bu...

a)

amaliy tadqiqotlar

b)

fundamental tadqiqotlar

c)

innovatsion tadqiqotlar

d)

nazariy tadqiqotlar

63.

Yangi vaksina yoki dori ishlab chiqish, hosildorlikni oshiruvchi urug‘ yoki o‘g‘it yaratish, yangi algoritm yoki dastur ishlab chiqish, quyosh panellarining samaradorligini oshirish qaysi tadqiqotlarga misol bo‘ladi.

a)

amaliy tadqiqotlar

b)

fundamental tadqiqotlar

c)

innovatsion tadqiqotlar

d)

nazariy tadqiqotlar

64.

Yangi g‘oya, texnologiya, mahsulot yoki xizmatni yaratish, sinovdan o‘tkazish va amaliyotga joriy etishga qaratilgan ilmiy izlanishlar bu...

a)

innovatsion tadqiqotlar

b)

fundamental tadqiqotlar

c)

amaliy tadqiqotlar

d)

nazariy tadqiqotlar

65.

Raqobatbardoshlikni oshiradi, iqtisodiy o‘sishni tezlashtiradi, yangi ish o‘rinlari yaratadi, ilm-fan va ishlab chiqarish integratsiyasini kuchaytiradi, barqaror rivojlanishni ta’minlaydi. Ushbu qaysi tadqiqotlarning ahamiyatli jihatlari?

a)

innovatsion tadqiqotlar

b)

fundamental tadqiqotlar

c)

amaliy tadqiqotlar

d)

nazariy tadqiqotlar

66.

... bu hal etilishi lozim bo‘lgan qiyinchilik, ziddiyat yoki nomutanosiblik bo‘lib, inson yoki jamiyat oldida vujudga keladigan masala hisoblanadi.

a)

muammo

b)

vaziyat

c)

holat

d)

tabiiy ofat

67.

Muammoning nechta muhim shakllari mavjud?

a)

5

b)

3

c)

4

d)

6

68.

Muammoning ... shakli deganda, jamiyatdagi odamlar o‘rtasidagi munosabatlar, ijtimoiy tizimlar va guruhlar faoliyati bilan bog‘liq muammolar nazarda tutiladi.

a)

ijtimoiy

b)

iqtisodiy

c)

ma’naviy

d)

shaxsiy

69.

Yechilishi lozim bo‘lgan masala yoki vazifa bu...

a)

muammo

b)

jarayon

c)

holat

d)

misol

70.

Hajmiga ko‘ra muammolar nechtaga bo‘linadi?

a)

2

b)

3

c)

4

d)

5

71.

Butun jamiyat, mamlakat yoki hatto insoniyat miqyosida ta’sir ko‘rsatadigan, hal etish uchun ko‘p vaqt, kuch va resurs talab qiladigan muammolar bu...

a)

katta muammolar

b)

kichik muammolar

c)

shaxsiy muammolar

d)

iqtisodiy muammolar

72.

Gilbert muammolari nechinchi yilda ilgari surilgan?

a)

1900

b)

1901

c)

1902

d)

1903

73.

David Gilbert tomonidan nechta asosiy muammo ilgari surilgan?

a)

23

b)

12

c)

10

d)

21

74.

... bu fan sohasida hali to‘liq o‘rganilmagan, yechimini topmagan yoki bahsli holatda bo‘lgan masala bo‘lib, uni hal etish ilmiy tadqiqotni talab qiladi.

a)

ilmiy muammo

b)

konseptual muammo

c)

iqtisodiy muammo

d)

empirik muammo

75.

Tajriba va kuzatish orqali faktlarni tekshirishga qaratilgan muammo bu...

a)

empirik muammo

b)

konseptual muammo

c)

iqtisodiy muammo

d)

ilmiy muammo

76.

Ilgari olingan ko‘p sonli ma’lumotlar bilan bog‘liq bo‘lib, ularni tartibga solish va talqin qilish, oqibatlarni keltirib chiqarish va gipotezalarni shakllantirish, mantiqiy izchillik talablariga muvofiq qarama-qarshiliklarni bartaraf etishni nazarda tutadigan muammo qaysi?

a)

konseptual muammo

b)

empirik muammo

c)

iqtisodiy muammo

d)

ilmiy muammo

77.

Ma’lum bir soha yoki fan ichidagi asosiy tushuncha, nazariya yoki g‘oyaning mohiyatini aniqlash bilan bog‘liq ilmiy yoki falsafiy muammo.

a)

konseptual muammo

b)

empirik muammo

c)

iqtisodiy muammo

d)

ilmiy muammo

78.

Amalda aniqlangan, uydirma bo‘lmagan voqea, hodisa bu...

a)

dalil

b)

asos

c)

fakt

d)

nazariya

79.

Dalillarni obyektiv va subyektiv asoslarga ko‘ra farqlash mumkin, deb ta’kidlagan olim kim?

a)

N. Shermuxamedova

b)

U. Xodjamkulov

c)

Z. Isoqova

d)

A. Raxmatov

80.

«Sof empirik olim chumoliga o‘xshab faqat dalillarni yig‘ish va ular kifoyalanadi, sof rasionalist, nazariyotchi esa, aksincha, dalillarga e’tibor bermay, o‘rgimchakka o‘xshab o‘z-o‘zidan nazariy to‘r to‘qiydi, biroq haqiqiy olim asalariga o‘xshab har xil gullardan material yig‘adi va ularni o‘z ixtiyoriga ko‘ra tasarruf etadi». Ushbu fikr kimga tegishli?

a)

F. Bekon

b)

A. Ensheyin

c)

V. I. Vernadskiy

d)

J. Bernal

81.

Tushunishning ikki muhim jihati mavjud bo‘lib bular qaysilar?

a)

sikllilik va germenevtik doira

b)

analiz va sintez

c)

bilim va natija

d)

nazariya va amaliyot

82.

Belgilar va ularning ma’nolari bilan shug‘ullanuvchi fan bu...

a)

semiotika

b)

astronomiya

c)

algebra

d)

mantiq

83.

Ilmiy tadqiqotda ... to‘g‘ri belgilash uchun bir xil standartlardan foydalanish, avvalo ularni aniq belgilash, keyin esa ularni ma’nolarini matnda tushuntirish kerak.

a)

simvollar

b)

belgilar

c)

natijalar

d)

dalillar

84.

Muayyan shaxs, olimning ilmiy faoliyati yo‘nalishini o‘rganish natijasida shakllangan kasb egalari, olimlar kogortasi bo‘lib, unda muayyan ilmiy g‘oya, nazariya doirasida hamjihatlikda faoliyat olib boriladigan maskan bu...

a)

ilmiy maktablar

b)

ilmiy konferensiyalar

c)

tashkilotlar

d)

akademiyalar

85.

Dastlabki ilmiy maktablar qayerda shakllangan?

a)

Yunonistonda

b)

Misrda

c)

Xitoyda

d)

Hindistonda

86.

Platon akademiyasida qaysi fanlar kengroq rivojlangan?

a)

falsafa, geometriya, mantiq

b)

matematika, musiqa, biologiya

c)

biologiya, mantiq, metafizika

d)

falsafa, musiqa, mantiq

87.

Yevropa o‘rta asrlarida qaysi ilmiy maktablar qayta tiklana boshlagan?

a)

Skolastik, Oxford, Parij maktablari

b)

Galiley, Dekart maktablari

c)

London qirollik jamiyati

d)

Parij fanlar akademiyasi

88.

Fanshunoslikda qanday ilmiy maktablar farqlanadi?

a)

«klassik» va «zamonaviy»

b)

«Xorazm» va «Samarqand»

c)

«Bobil» va «Misr»

d)

«Milet» va «Nishopur»

89.

Galen maktabi asosan qaysi soha muammolarini yechimiga qaratilgan tadqiqotlarni olib borgan?

a)

tibbiyot

b)

mexanika

c)

mantiq

d)

falsafa

90.

Ma’lum fan tarmog‘iga kiruvchi yoki fanlar tutashgan joyda vujudga kelgan muayyan fan sohasida qo'llaniladigan usullar tizimi bu?

a)

fan metodlari

b)

metodologiya

c)

metodikalar

d)

dalillar

91.

Insonning aqliy (ijodiy) faoliyati natijasida yaratilgan nomoddiy boyliklar majmui: g‘oya, ixtiro, asar, dizayn, tovar belgisi, brend va boshqalarga nima deyiladi?

a)

intelektual mulk

b)

patent

c)

ixtiro

d)

kashfiyot

92.

O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining qaysi moddasi intelektual mulkni himoya qilishni kafolatlaydi?

a)

53-modda

b)

54-modda

c)

55-modda

d)

56-modda

93.

Olim, ixtirochi yoki tadqiqotchining ixtiro, foydali model yoki sanoat namunasi ustidan rasm tan olinganligini tasdiqlovchi huquqiy guvohnoma bu?

a)

patent

b)

ixtiro

c)

kashfiyot

d)

intelektual mulk

94.

Ilmiy-texnikaviy yangilik, g‘oya yoki texnologiyani amaliyotga joriy qilish orqali yangi qiymat (foyda) hosil qiladigan jarayon yoki mahsulot bu?

a)

innovatsiya

b)

novatsiya

c)

tadqiqot

d)

eksperiment

95.

Ilmiy tadqiqot natijasida yaratilgan yangi g‘oya, nazariya, metod, usul, texnologiya yoki mahsulotni amaliyotga tatbiq etish jarayoni bu?

a)

ilmiy innovatsiya

b)

ilmiy novatsiya

c)

nazariy innovatsiya

d)

metodologik innovatsiya

96.

Mavjud jarayon, mahsulot yoki xizmatga kichik, lokal o‘zgarishlar kiritish jarayoni bu?

a)

novatsiya

b)

innovatsiya

c)

eksperiment

d)

tadqiqot

97.

Fikrlash, qaror qabul qilish va xulq-atvorda aql, mantiq va sababni asosiy o‘ringa qo‘yuvchi falsafiy tushuncha bu?

a)

ratsionallik

b)

irratsionallik

c)

tafakkur

d)

hissiyot

98.

........ ob’ektiv reallikning muhim qismini ifodalovchi tushuncha bo‘lib, o‘zini saqlash, qayta ishlash va ta’sir natijalari (izlari)dan foydalanish uchun mo‘ljallangan moddiy tizimlarda namoyon bo‘ladi.

a)

axborot

b)

ma’lumot

c)

tushuncha

d)

maqola

99.

Ilmiy bilish jarayonida olingan, tushunchalar, mulohazalar, xulosalar, nazariyalar va gipotezalar tizimida qayd etilgan, tabiiy yoki sun’iy belgilar tizimi yordamida ifodalangan, ob’ektiv borliqni olimning ma’naviy faoliyati natijalari orqali aniq aks ettiradigan va ijtimoiy-tarixiy amaliyotda foydalaniladigan ijtimoiy ahamiyatga molik va mantiqiy jihatdan (shaklan) umumiylashtirilgan axborot bu?

a)

ilmiy axborot

b)

axborot texnologiyasi

c)

metodologiya

d)

informatizatsiya