wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

ILMIY TADQIQOT METODOLOGIYASI – YaN test (Grade 13)

Total questions: 120

Worksheet time: 3600secs

Name
Class
Date
1.

Kadrlar tayyorlash milliy modelining asosiy tarkibiy qismlariga ... kiradi!

a)

SHaxs, davlat va jamiyat, uzluksiz ta’lim, fan, ishlab chiqarish

b)

Shahar va qishloq, uzluksiz ta’lim, fan va madaniyat

c)

Respublikamizning barcha xududlari, davlat, fan, ishlab chiqarish, ma’naviy qadriyatlar

d)

Uzluksiz ta’lim, fan, madaniyat va sport

2.

Amaliy (prikladnoy) tadqiqotlar ... yo’naltirilgan bo’ladi?

a)

Ixtirolar, yangi hodisalarni, tabiatning qonuniyatlarini, tadqiqotning yangi prinsiplari o’rganishga

b)

Yangi texnika, materiallar, texnologiyalarni yaratish yoki mavjudlarini takomillashtirishga

c)

Tabiat qonunlarini insoniyat faoliyatidagi yangi uslublarini topishga, vositalarini takomillashtirishga

d)

Yangi texnologiyalar, tajribaviy qurilmalar, asboblar va boshqalarni yaratishga

3.

Fundamental tadqiqotlar ... yo’naltirilgan bo’ladi.

a)

Yangi texnika, materiallar, texnologiyalarni yaratish yoki mavjudlarini takomillashtirishga

b)

Ixtirolar, yangi hodisalarni, tabiatning qonuniyatlarini, tadqiqotning yangi prinsiplari o’rganishga

c)

Tabiat qonunlarini insoniyat faoliyatidagi yangi uslublarini topishga, vositalarini takomillashtirishga

d)

Yangi texnologiyalar, tajribaviy qurilmalar, asboblar va boshqalarni yaratishga

4.

Nazariy izlanishlar nima maqsadda o’tkaziladi.

a)

Qonuniyatlarni analiz va sintez qilish uchun, yangi yoki noma’lum qonuniyatlarni har xil amallar yordamida ochish uchun

b)

Eksperiment o’tkazish uchun

c)

Har xil koeffisientlarni topish uchun

d)

Qonuniyatlarni analiz va sintez qilish uchun

5.

Eksperiment nima maqsadda o’tkaziladi.

a)

Olingan nazariy natijalarni tasdiqlash uchun

b)

Olingan nazariy natijalarni tasdiqlash yoki inkor qilish uchun

c)

Nazariy natijalarga tuzatish kiritish uchun

d)

Xatolarni baholash uchun

6.

Ilmiy izlanishlar dastlab qaysi bosqichdan boshlanadi.

a)

Muammodan

b)

Dastlabki gipotezadan

c)

Nazariy izlanishdan

d)

Eksperimentdan

7.

Har qanday ilmiy izlanishni amalga oshirish ... boshlanadi.

a)

Mavzuni tanlashdan

b)

Avval qilingan tajriba va materiallarni tahlil qilishdan

c)

Tajriba o’tkazishdan

d)

Nazariy izlanishdan

8.

Ma’lum bir parametrni qiymatini o’lchashda tasodifiy xatolarni kamaytirish uchun ... lozim.

a)

O’lchovlar sonini ko’paytirish

b)

O’lchov aniqligini oshirish

c)

O’lchov asbobidan unumli foydalanish

d)

Yangi o’lchov asbobidan foydalanish

9.

Ma’lum bir parametrni o’lchashda olingan natijani puxtaligini oshirish uchun ... lozim!

a)

O’lchov aniqligini oshirish

b)

O’lchov sonini ko’paytirish

c)

Yangi o’lchov asbobidan foydalanish

d)

O’lchov asbobidan unumli foydalanish

10.

Eksperimentni rejalashtirishdan maqsad nima?

a)

O’tkaziladigan tajribani tartibga solish uchun

b)

O’tkaziladigan tajribaga aniqlik kiritish uchun

c)

Kam material va vaqt sarflab maksimal informatsiyani aniq olish uchun

d)

Kam material va vaqt sarflab maksimal informatsiya olish

11.

Har bir shaxsning bilim olishida qanday huquqlar kafolatlanadi?

a)

Iqtisodiy

b)

Siyosiy

c)

Tenglik

d)

Ijtimoiy

12.

Ilmiy-tadqiqot ishi deganda ... tushuniladi

a)

Ilmiy maqsadlarni aniqlashga sirishish bosqichlari yig’indisini, qaysi natijalarni ko’p ilmiy texnik topshiriqlar echimlarida qo’llash mumkinligi

b)

Yagona maqsadga javob beradigan, bir ilmiy yo’nalishdagi ilmiy tadqiqot ishlarining yig’indisi

c)

Yagona maqsadga sirishish orqali ishlab chiqarish bo’yicha ko’p qirrali ilmiy texnikaviy muammo va tadbirlarni amalga oshirish

d)

Yagona maqsadga javob beradigan, keng qamrovli yo’nalishdagi yoki ishlab chiqarish turiga xos ilmiy tadqiqot mavzui yig’indisi

13.

Ikki parametrni bir-biri bilan funksional bog’liqligi deganda nimani tushunasiz?

a)

Birining o’zgarishi ikkinchisini o’zgarishiga olib kelmasligi

b)

Birining o’zgarishi ikkinchisini o’zgarishiga qisman olib kelishi

c)

Birining o’zgarishi ikkinchisini o’zgarishiga olib kelishi

d)

Birining o’zgarishi ikkinchisini o’zgarishiga qisman olib kelmasligi

14.

Nazorat qilinadigan qiymatlar bo’yicha ... turdagi eksperimentlar bo’lishi mumkin?

a)

Tabiiy va sun’iy

b)

Bir omilli va ko’p omilli

c)

Oddiy va murakkab

d)

Aktiv, passiv

15.

Eksperiment vazifalari ... qo’yiladi?

a)

Eksperiment maqsadi asosida

b)

Ilmiy tadqiqot mavzusi asosida

c)

Kam material va vaqt sarflab maksimal informatsiya olish asosida

d)

Ishlab chiqilgan ishchi gipoteza asosida

16.

Eksperimental tadqiqotlarni samarali (efektiv) o’tkazish uchun qanday tayyorgarlik ko’riladi?

a)

Yangi o’lchov asbobidan foydalanishni rejalashtirish; o’tkazish uslubiyotini yaratish

b)

O’tkaziladigan tajribani tartibga solish; kerakli materiallar va asboblarni tayyorlash

c)

O’tkazish uslubiyotini yaratish; kerakli materiallar va asboblarni tayyorlash; kerakli qurilmalar va stendlarni yaratish

d)

O’lchovlar sonini ko’paytirish rejasini tuzish; kerakli qurilmalar va stendlarni yaratish

17.

... eksperimentlar bo’lishi mumkin

a)

Fizik, kimyoviy, modelli

b)

Modelli, kimyoviy, psixologik

c)

Psixologik, kimyoviy, fizik

d)

Fizik, psixologik yoki modelli

18.

Metod, bu...

a)

Ob’ektlarning ma’lum tomonlari, aloqalari va funksiyalarini qayta ishlab chiqish usuli

b)

Jarayonlarning mohiyatini nazariy va amaliy tahlil etish usuli

c)

Jarayonlarni o’rganish vositasi

d)

Falsafiy va ilmiy bilish usuli

19.

Empirik tenglamalar ... asoslanadi

a)

Kuzatish va eksperimentga

b)

Nazariy tadqiqotlarga

c)

Nazariy tadqiqot natijalariga

20.

Struktura nima?

a)

Ob’ekt va tizimlarning barcha atributlari

b)

Ob’ektning o’zaro umumiy birligi

c)

Tizimning tuzilishi va ichki shakllanishi

d)

Tizimning o’zaro umumiy birligi

21.

Ilmiy tadqiqot faoliyatini rivojlantirishning asosiy shartlaridan biri

a)

Tadqiqotning usul va vositalaridan unumli foydalanish

b)

Ilmiy tadqiqotning takrorlanishi

c)

Tadqiqotning eng yangi usullarini qo’llash

d)

Moddiy ta’minlanganlik

22.

Ilmiy tadqiqotning ... usuli foydali

a)

Kuzatish

b)

Analiz

c)

Sintez

d)

Modellashtirish

23.

Ilmiy tadqiqotning ko’p rivojlangan shakli, bu...

a)

Gipoteza

b)

Nazariya

c)

Tizim

24.

Nazariy va eksperimental tadqiqotlarning ilmiylik mezoni ...

a)

Amaliyot

b)

Ilmiy ma’lumotlar

c)

Ilmiy xulosalar

d)

Nazariy xulosalar

25.

Nazariy tadqiqotni to’g’riligini belgilovchi mezon

a)

Nazariy xulosalar

b)

Eksperiment

c)

Mantiq

d)

Ishonch

26.

Gipoteza ... anglatadi

a)

Zaruriy nazariy tekshirishlarni

b)

Nazariy va eksperimental tadqiqotlar aloqasini

c)

Zaruriy tadqiqotlar aloqasini

d)

Zaruriy eksperimental tekshirishlarni

27.

Analitik operatsiyalar o’tkazish imkoniyatini yo’q modelllar

a)

Og’zaki (so’z orqali) modellar, grafik modellar

b)

Grafik modellar, analitik (matematik) modellar, fizikaviy modellar

c)

Og’zaki (so’z orqali) modellar, grafik modellar, fizikaviy modellar

d)

Og’zaki (so’z orqali) modellar, analitik modellar, grafik modellar, fizikaviy modellar

28.

Ilmiy maqolalarning mazmunini o’zlashtirish ... holat bilan qiyinlashadi

a)

3-ta

b)

4-ta

c)

5-ta

d)

6-ta

29.

O’ta bir xil sharoitlarda tajribani ko’p marotaba qaytarish imkoniyatiga ega bo’lish ...

a)

Xatoliklarni yuqori darajada yo’q qila olishni ta’minlash uchun

b)

Omillarga aniq baho berish uchun

c)

Eksperimentni qo’yishda, ishonchli natijalarni olish uchun

d)

Kam ahamiyatli omillarni tajribadan chiqarib tashlash uchun

30.

Tasdiqlanmagan yoki inkor qilinmagan ilmiy faraz — bu:

a)

Nazariya

b)

Muammo

c)

Qonun

d)

Gipoteza

31.

Psixologik eksperimentda mutaxassislar fikrlarini mosligini tekshirish

a)

Stydent mezoni bilan

b)

Fisher mezoni bilan

c)

Korkordsasiya koeffisiyenti bilan

d)

Koxren mezoni bilan

32.

Eksperiment bu...

a)

Ob’ektga ta’sir etish natijasida ma’lumotlar olish

b)

Tadqiqot ob’ektini chuqurroq o’rganish

c)

Nazariyani tekshirish

d)

Ishonchli ma’lumotlar olish maqsadida tadqiqot ob’ektiga maqsadli yo’naltirilgan ta’sirlar

33.

Fundamental tadqiqotlar ...ga yo’naltirilgan bo’ladi?

a)

Tabiat qonunlaridan foydalanish usullarini topish orqali insoniyat faoliyatiga xizmat qiluvchi mavjud vosita va usullarni takomillashtirish va yangisini yaratish

b)

YAngi texnika, texnologiyalar va materiallarni yaratish yoki mavjudlarini takomillashtirish, ishlab chiqarishga tayyorlash

c)

YAngi texnologiyalar, tajribaviy qurilmalar, asboblar va boshqalarni yaratish

d)

Kashfiyotlar, yangi hodisalarni va tabiat qonuniyatlarini o’rganish, tadqiqotning yangi prinsiplari yaratish

34.

Amaliy tadqiqotlar ...ga yo’naltirilgan bo’ladi

a)

YAngi texnika, texnologiyalar va materiallarni yaratish yoki mavjudlarini takomillashtirish, ishlab chiqarishga tayyorlash

b)

Tabiat qonunlaridan foydalanish usullarini topish orqali insoniyat faoliyatiga xizmat qiluvchi mavjud vosita va usullarni takomillashtirish va yangisini yaratish

c)

YAngi texnologiyalar, tajribaviy qurilmalar, asboblar va boshqalarni yaratish

d)

Taklif etilgan uslublar asosida ob’ektga ta’sir etuvchi omillarni o’rnatish, yangi texnika va texnologiyalarni yaratish yo’llarini izlab topish

35.

Amaliy tadqiqotlar o’z navbatida ... tadqiqotlarga bo’linadi

a)

Loyihalash, kompleks, xususiy

b)

Qidiruv, ilmiy-tadqiqot, tajriba-konstruktorlik

c)

Loyihalash, kompleks, xususiy, tajriba-konstruktorlik

d)

Kompleks, xususiy, buortma

36.

Qo’yilgan eksperiment vazifasiga muvofiq talab etiladigan o’lchov aniqligi ...yuqori bo’lmasligi kerak

a)

90 %lik aniqlikdan

b)

95 % lik aniqlikdan

c)

Ishonchlilik oralig’idan

d)

Priborning o’lchash aniqligidan

37.

Natijalarni grafik usulda ifodalashda bir-ikki nuqtalarni egri chiziqdan uzoqlashishi izlanuvchining ... anglatadi

a)

O’lchov vositasining nosozligini

b)

Tajribasi yo’qligini

c)

Xato ketish, xatolikka yo’l qo’yishini

d)

E’tiborsizligini

38.

Omillarning ob’ektga ta’siridan ko’p martalik takrorlash va o’lchashlardan aniqlangan xatolar ... xatolar hisoblanadi

a)

Sistematik

b)

Qo’pol

c)

Tasodifiy

d)

Kutilmagan

39.

O’lchash sharoitining buzilishi hisobiga yoki tadqiqotchining ehtiyotsizligi va e’tiborsizligi hisobiga bo’ladigan xatolar ... xatolar hisoblanadi

a)

Tasodifiy

b)

Qo’pol

c)

Kutilmagan

d)

Sistematik

40.

Alohida hisobga olinmaydigan, har o’lchashda har xil qiymatli xatolar ... xatolar hisoblanadi

a)

Tasodifiy

b)

Sistematik

c)

Kutilmagan

d)

Qo’pol

41.

Ilmiy tadqiqot eng avvalo quyidagi xislatlari bilan farqlanadi:

a)

Ilmiyligi, ishlab chiqarishga yo’naltilganligi, chop etilganligi

b)

Ommaviyligi, natijalarning isboti, yangilikni takroran isbotlanishi, tizimlarning mustahkamligi

c)

Nazariy va amaliy ahamiyati

d)

Ishlab chiqarishga tadbiq etilganligi

42.

Ilmiy yo’nalish deganda... tushuniladi

a)

Ma’lum bir sohaga tegishli ilm

b)

Ixtiyoriy ravishda muammoni uchishga yo’naltilgan tadqiqot

c)

Ilmiy tekshirish olib boriladigan fan yoki fanlar majmuasining sohalari

d)

Ilm bilan bog’liq bo’lgan soha

43.

Oliy ta’limda mutaxassislarga bo’lgan munosabatni tubdan o’zgartirish maqsadida Oliy ta’lim ... pog’onaga ega bo’ldi!

a)

2-ta

b)

3-ta

c)

4-ta

d)

1-ta

44.

Kadrlar tayyorlash milliy modelining asosiy tarkibiy qismlariga ... kiradi!

a)

Shaxs, davlat va jamiyat, uzluksiz ta’lim, fan, ishlab chiqarish

b)

Shahar va qishloq, uzluksiz ta’lim, fan va madaniyat

c)

Respublikamizning barcha hududlari, davlat, fan, ishlab chiqarish, ma’naviy qadriyatlar

d)

Uzluksiz ta’lim, fan, madaniyat va sport

45.

Normal chuqurlik deb qanday chuqurlikka aytiladi?

a)

Tekis harakat mavjud bo’lgan chuqurlikka

b)

Turbulent harakat mavjud bo’lgan chuqurlikka

c)

Suv sathiga yaqin chuqurlikka

d)

Past bosimli chuqurlikka

46.

O‘rtacha chuqurlikka nimalar asosida aniqlanadi?

a)

Kesim solishtirma energiyasining minimum qiymatiga ega bo‘lgan chuqurlikka

b)

Kesim solishtirma energiyasining maksimum qiymatiga ega bo‘lgan chuqurlikka

47.

Amaliy (prikladnoy) tadqiqotlar … yo‘naltirilgan bo‘ladi?

a)

Tabiat qonunlarini insoniyat faoliyatidagi yangi uslublarini topishga, vositalarini takomillashtirishga

b)

Ixtirolar, yangi hodisalarni, tabiatning qonuniyatlarini, tadqiqotning yangi prinsiplarini o‘rganishga

c)

Yangi texnika, materiallar, texnologiyalarni yaratish yoki mavjudlarini takomillashtirishga

d)

Yangi texnologiyalar, tajribaviy qurilmalar, asboblar va boshqalarni yaratishga

48.

Fundamental tadqiqotlar … yo‘naltirilgan bo‘ladi?

a)

Ixtirolar, yangi hodisalarni, tabiatning qonuniyatlarini, tadqiqotning yangi prinsiplarini o‘rganishga

b)

Yangi texnika, materiallar, texnologiyalarni yaratish yoki mavjudlarini takomillashtirishga

c)

Tabiat qonunlarini insoniyat faoliyatidagi yangi uslublarini topishga, vositalarini takomillashtirishga

d)

Yangi texnologiyalar, tajribaviy qurilmalar, asboblar va boshqalarni yaratishga

49.

Nazariy izlanishlar nima maqsadda o‘tkaziladi?

a)

Eksperiment o‘tkazish uchun

b)

Har xil koeffitsientlarni topish uchun

c)

Qonuniyatlarni analiz va sintez qilish uchun

d)

Qonuniyatlarni analiz va sintez qilish uchun, yangi yoki noma’lum qonuniyatlarni har xil amallar yordamida ochish uchun

50.

Eksperiment nima maqsadda o‘tkaziladi?

a)

Olingan nazariy natijalarni tasdiqlash uchun

b)

Nazariy natijalarga tuzatish kiritish uchun

c)

Xatolarni baholash uchun

d)

Olingan nazariy natijalarni tasdiqlash yoki inkor qilish uchun

51.

Ilmiy izlanishlar dastlab qaysi bosqichdan boshlanadi?

a)

Dastlabki gipotezadan

b)

Nazariy izlanishdan

c)

Eksperimentdan

d)

Muammodan

52.

Nazariy va amaliy faoliyatni shakllantirish va tashkil etishning usul va tamoyillari tizimi, bu…

a)

fan

b)

ijodiyot

c)

metodologiya

d)

falsafa

53.

Sifat jihatdan yangi moddiy va ma’naviy qadriyatlarning bunyodkori bo‘lgan inson faoliyati jarayoni, bu…

a)

ijodiyot

b)

fan

c)

metodologiya

d)

falsafa

54.

Yangi bilimlarni yaratuvchi nazariylashgan bilimlar tizimi bu…

a)

metodologiya

b)

ijodiyot

c)

falsafa

d)

fan

55.

Fan va ijodiyotning munosabati qanday?

a)

dialektik

b)

ontologik

c)

metodologik

d)

sxolastik

56.

Falsafaning ilmiy ijoddagi asosiy vazifasi qanday?

a)

ontologik

b)

gnoseologik

c)

evristik

d)

sxolastik

57.

Kim birinchi bo‘lib dialektikani bilish usuli sifatidagi g‘oyani ilgari surdi?

a)

Platon

b)

Sokrat

c)

Aristotel

d)

Lukretsiy Kar

58.

Antik davr mutafakkirlaridan kim ilmiy bilish asoslarining ijodiy rivojiga eng ko‘p hissa qo‘shdi?

a)

Fales

b)

Aristotel

c)

Geraklit

d)

Epikur

59.

Falsafada ijodiy jarayon realligini muayyan modelini ishlab chiqishda qaysi aspekt o‘z ifodasini topgan?

a)

ontologik

b)

metodologik

c)

gnoseologik

d)

dunyokarashlik

60.

Olamning atomistik tuzilishini ijodiy tafakkurning namunasi sifatidagi g‘oyaning dastlabki yaratuvchilari kimlar?

a)

Levkippp va Demokrit

b)

Platon va Aristotel

c)

Anaksimandr va Anaksimen

d)

Platon va Aristotel

61.

Falsafiy aspektda ijodiy tasavvur etish, bu…

a)

voqelikni haqqoniy in’ikos etish jarayoni

b)

natijalarga erishilgunga qadar, ularni ideal tarzda tasavvur etish

c)

eski asosida yangi namunalar yaratish qobiliyati

d)

voqelikdan olingan namunalarning shakllanishi

62.

Metod, bu…

a)

predmetlarning ma’lum tomonlari, aloqalari va funksiyalarini qayta ishlab chiquvchi fan sohasi

b)

narsa va hodisalarning mohiyatini nazariy va amaliy tahlil etish usuli

c)

tafakkurning muayyan usuli

d)

falsafiy va ilmiy bilish usuli

63.

Ob’ektiv borliqni tushunchalar, hukm va xulosalar orqali in’ikos etishning aktiv jarayoni, bu…

a)

dunyokarash

b)

xissiyot

c)

tafakkur

d)

modellashtirish

64.

Yangicha falsafiy tafakkurning asosiy ifodalash vositalaridan biri:

a)

tafakkurning ijtimoiy-ekologik usulini yaratish

b)

hozirgi dunyo hodisalarini faol in’ikos ettirish jarayoni

c)

borlikni abstraksiya yordamida idrok etishning ijodiy layoqati

d)

faqat fan prinsiplarga asoslangan bilimlar tizimi

65.

O‘z betakrorligi, ajoyibligi bilan xarakterlanadigan vosita orqali yangilik yaratadigan tafakkur shakli qanday ataladi?

a)

javoblar to‘g‘ri

b)

ijodiy jarayon

c)

yaratuvchanlik

d)

ilmiy kashfiyot

66.

Ilmiy ijodiyot, bu…

a)

yangilik yaratishga yo‘naltirilgan inson faoliyati jarayoni

b)

bilishning usul va tamoyillari majmui

c)

taraqqiyot qonuniyatlarini ochish jarayoni

d)

fan tamoyillariga asoslangan va yangi bilimlar yaratishga yo‘naltirilgan bilimlar tizimi

67.

Ilmiy tadqiqotdagi umumiy va xususiy uslublarni o‘rganuvchi, hamda ularga mos ilmiy tamoyillar ishlab chiqadigan fan sohasi nima?

a)

ilmiy tasavvur etish

b)

falsafiy nazariya

c)

ilmiy muammo

68.

Empirik bilishning ilmiy metodlari qaysilar?

a)

kuzatish va eksperiment

b)

induksiya va deduksiya

c)

abstraklashtirish va ideallashtirish

d)

formallashtirish va aksiomalashtirish

69.

Fan ijodiyotmi?

a)

Yoʻq

b)

Ha

c)

Har doim emas

d)

Ha, faqat maʼlum sharoitlarda

70.

Ilmiy bilimda qaysi qadimgi mutafakkirning ijodi ko‘pgina yo‘nalishlarga asos bo‘lib xizmat qilgan?

a)

Aristotelning

b)

Suqrotning

c)

Platonning

d)

Demokritning

71.

Markaziy Osiyolik mutafakkirlardan kim Aristotelning mantiq bo‘yicha taʼlimoti rivojiga va uni sistemalashtirishga eng ko‘p hissa qo‘shgan edi?

a)

Marg‘inoniy

b)

Farobiy

c)

Ibn Sino

d)

Beruniy

72.

Evropada fanning shakllanishi va fan tasnifi bo‘yicha kimning tadqiqoti katta taʼsir ko‘rsatgan?

a)

Ibn Rushd

b)

Aristotel

c)

Farobiy

d)

Al-Kindiy

73.

Kimning ijodiy merosi tabiiy ilm, ayniqsa matematika sohasidagi ilmiy bilimlarning keyingi taraqqiyotiga eng ko‘p taʼsir etgan?

a)

Muhammad al-Xorazmiy

b)

Axmad al-Farg‘oniy

c)

Abu Abdulloh Xorazmiy

d)

Abu Yusuf al-Kindiy

74.

Ulug‘bekning astronomiya sohasidagi faoliyatiga kimning ijodiy merosi kuchli taʼsir ko‘rsatgan?

a)

Al-Farg‘oniyning

b)

N. Kopernikning

c)

G. Galileyning

d)

Al-Beruniyning

75.

O‘rta Osiyolik mutafakkirlardan qaysi biri falsafaga yo‘lni tabiiy fanlar orqali deb hisoblagan?

a)

Al-Beruniy

b)

Al-Farg‘oniy

c)

Al-Rushd

d)

Al-Kindiy

76.

O‘rta Osiyolik buyuk mutafakkirlardan qaysi biri ilmiy ijodda tabobat amaliyoti, adabiyot va sanʼatni qo‘shib olib borgan?

a)

Ibn Sino

b)

Al-Forobiy

c)

Al-Beruniy

d)

Ibn Rushd

77.

Tabiat, ijtimoiy voqelik va inson haqidagi bilimlar sintezi majmui nima?

a)

olamning tabiiy‑ilmiy manzarasi

b)

olamning ijtimoiy‑tarixiy manzarasi

c)

dunyoning umumiy manzarasi

d)

olamning tarixiy manzarasi

78.

Struktura nima?

a)

tizimning tuzilishi va ichki shakllanishi

b)

tizimdagi unsurlarning o‘zaro doimiy birligi

c)

real mavjud obyekt va tizimlarning barcha atributlari

d)

narsa va obyektlarning o‘zaro umumiy birligi

79.

Insonning ijodiy faoliyati qanday asosiy tamoyillar bilan belgilanadi?

a)

anglanilmagan tamoyillar bilan

b)

bilish tamoyillari bilan

c)

obrazli idrok etish bilan

d)

barcha qayd etilganlar bilan

80.

Anglanganlik ilmiy ijodda muayyan ahamiyatga egami?

a)

ahamiyatga ega emas

b)

u faqat ishtirok etadi

c)

ahamiyatga ega

d)

aks taʼsir ko‘rsatadi

81.

Iqtisodiy kategoriyalar nimalarni ifodalaydi?

a)

iqtisodiy hodisa va jarayonlar o‘rtasidagi doimiy, takrorlanib turadigan, barqaror sabab‑oqibat aloqalarini hamda ularning o‘zaro munosabatlarini ifodalovchi tushunchalar

b)

iqtisodiy hodisa va jarayonlar tahlilining pirovard natijalari

c)

tasavvur va tushunchaning umumlashgan ko‘rinishi

d)

iqtisodiy hodisalarning alohida tomonlarini tavsiflovchi ilmiy tushunchalar

82.

“Ong usti” tushunchasini kim birinchi bo‘lib shakllantirgan?

a)

Stanislavskiy

b)

Fromm

c)

Vernadskiy

d)

Freyd

83.

Insonning madaniy saviya darajasi nima bilan aniqlanadi?

a)

maʼlumot darajasi bilan

b)

barcha qayd etilganlar bilan

c)

dunyoqarash darajasi bilan

d)

tarixiy merosi darajasi bilan

84.

Ijodiy faoliyatni rivojlantirishning asosiy shartlaridan birini toping va ko‘rsating.

a)

bilish metodining eng yangi usullarini qo‘llash

b)

ijodiy jarayonni formallashtirish

c)

bilishning usul va vositalaridan unumli foydalanish

d)

ijodiy jarayonning siklik xarakteri

85.

Ijodiy jarayonning barqaror va samarasiz bo‘lishining sababi nimada?

a)

javoblar to‘g‘ri

b)

etarli malaka va bilimning yo‘qligi

c)

tajriba va ijodiy imkoniyatning yo‘qligi

d)

psixologik‑ruhiy muhitning nosog‘lomligi

86.

Ijodiy fenomen nima bilan doimo bog‘liq?

a)

yakuniy natijaning noaniqligi, ko‘rinmasligi, kuzatilmasligi bilan

b)

oddiy qiziqish bilan

c)

kutilgan yakuniy natija bilan

d)

o‘z bilimini ko‘rsatish istagi bilan

87.

Ijodiy jarayonda qayd etilgan usullardan qaysi biri foydali?

a)

kuzatish

b)

modellashtirish

c)

analiz

88.

Ijodiy jarayondagi tasavvur qilish bu...

a)

o‘tmiş asosida kelajakni ko‘rish qobiliyati

b)

faoliyat natijalari haqiqatda amalga oshguncha qadar, ular haqida ideal tasavvurga ega bo‘lish

c)

hali voqelikka aylanmagan yangi hayoliy namunalarni yaratish

d)

voqelikni haqiqoniy aks ettirish jarayoni

89.

Ijodiy jarayonidagi qaysi mantiqiy usul alohida holatlardan umumiy xulosalash tomon harakatga asoslangan?

a)

analiz

b)

induksiya

c)

deduksiya

d)

sintez

90.

Izchil va aniq fanlar yuritish, o‘z fikrini to‘g‘ri shakllantirish, narsalar mantiqini tushunchalar mantiqida aynan ifodalash qobiliyati bu...

a)

idrok

b)

aql

c)

mushohada

d)

aqliy xulosa

91.

Oddiy kundalik, hayotiy fikr yuritish, bu...

a)

isbot dalil

b)

fikrlash

c)

muhokama

d)

fikrlash (baholash) mushohada

92.

Fan bilishning boshqa shakllariga nisbatan ko‘proq nimaga yo‘naltirilgan?

a)

amaliyotda o‘zini tatbiq etilishiga

b)

yana yangi bilimlarni yaratish, amalga oshirishga

c)

ilmiy mezonlarning turli darajasini farqlash, aniqlash, belgilashga

d)

qat’iy shahodatlikni shakllantirishga

93.

Ijodiy jarayonning muhim natija ko‘rsatkichi, nima?

a)

sistema (tizim)

b)

nazariya

c)

muammo

d)

sistema

94.

Alohida ishonchli tasdiqlangan bilimlarning yagona bir tizimga birlashishi nima deb nomlanadi?

a)

izohlovchi (tushuntiruvchi) funksiya

b)

metodologik funksiya

c)

sistematik funksiya (amal)

d)

bashorat etuvchi funksiya

95.

Nazariyaning asosiy elementlaridan qaysinisi o‘rganilayotgan ob’ektdagi xususiyat va aloqadorligini yaxlitligi sifatidagi zamonaviy metodologiyani abstrakt modeli sifatida qaraladi?

a)

mantiqiy asosi

b)

dunyoqarashga asoslangan asosi

c)

dastlabki asosi

d)

ontologik asosi

96.

Ijodiy jarayonda ilmiylikning mezoni nima?

a)

amaliyot

b)

ilmiy ma’lumotlar

c)

ilmiy muammo echilishdagi ishonch

d)

nazariy xulosalar

97.

Hodisa va jarayonlarning o‘zaro umumiy aloqadorligi va bog‘liqligi haqidagi ta’limot, bu...

a)

dialektika

b)

germenevtika

c)

semantika

d)

ssentizm

98.

Determenizm, bu...

a)

borliqdagi hodisa jarayonlarning shartliligini belgilovchi ta’limot

b)

isbotsiz haqiqat sifatida qabul qilinadigan fikr

c)

hodisa va jarayonlarning farqlarini belgilovchi termin

d)

falsafadagi turli yo‘nalishlar majmuasining umumiy ifodasi

99.

Ssientizm – qanday ta’limot?

a)

bilishda fanning rolini absolyutlashtiruvchi

b)

anglab etishda ratsional asosni absolyutlashtiruvchi

c)

anglab etishda sub’ektiv ongni absolyutlashtiruvchi

d)

isbotsiz haqiqat sifatida qabul qilinadigan fikr

100.

Ijodiy jarayonning asosi va maqsadi nimada?

a)

asosli natijalarga erishish

b)

amaliyot

c)

tabiiy va ijtimoiy jarayonlarni ilmiy tushuntirish

d)

haqiqatni anglash

101.

Fan ma’naviy ishlab chiqarish va ijtimoiy muassasa sifatida qachon shakllangan?

a)

e.a. VI–V asrlarda qadimgi Yunonistonda

b)

XVII–XVIII asrlarda Evropada

c)

IX–XII asrlarda Markaziy Osiyoda

d)

XIX–XX asr boshlarida fanning yuksalishi shakllanish davrda

102.

Ilmiy ijod mohiyatini ifodalovchi “kuch bilimda” aforizmi kimga taalluqli?

a)

Aristotelga

b)

Farobiyga

c)

Kopernikka

d)

F. Bekonga

103.

«Fan mavjud hodisa sifatida, insonning o‘zi kabi noosfera bilan uzviy yaqinlik va munosabatdadir» degan fikr kimga taalluqli?

a)

A. Eynshteynga

b)

M. Bernga

c)

V. Geyzenbergga

d)

V. Vernadskiyga

104.

Ijtimoiy ong shakllaridan qaysi biri voqelikni abstrakt tushunchalar orqali aks ettiradi?

a)

din

b)

san’at

c)

axloq

d)

fan

105.

Fanni keltirib chiqaruvchi omillar nima?

a)

falsafa

b)

fan ibtidosa

c)

din

d)

soxta fan

106.

Nazariy metodologik va ilmiy ko‘rsatmalarning bir butunligi, bu...

a)

paradigma

b)

antisenteizm

c)

pozitivizm

d)

tizim sistema

107.

Gegel fikricha bilishning haqqoniy usuli nima?

a)

germenevtika

b)

dialektika

c)

metafizika

d)

struktural-funksional metod

108.

Epistemologiya – bu...

a)

gneseologiyaning ayni o‘zi

b)

ontologiyaning aynan o‘zi

c)

aksiologiyaning aynan o‘zi

d)

antropologiyaning aynan o‘zi

109.

Olmanning ilmiy manzarasi fundamental fanlarning shakllanishida qanday vazifani bajaradi?

a)

evristik vazifani

b)

metodologik vazifani

c)

dunyoqarashlik vazifasini

d)

anglatuvchanlik vazifani

110.

Tafakkurning ob’ektiv usuli ustunlik qiluvchi, sub’ektiv sharoitlardan qat’iy nazar voqea va hodisalarni tadqiq etuvchi fan, bu...

a)

analitik fan

b)

klassik fan

111.

Kim «Fanning o‘zi – falsafa» deb, pozitivizmni ijobiy falsafa haqidagi ta’limot sifatida izohlagan?

a)

I. Kant

b)

G. Gegel

c)

O. Kont

d)

I. N’yuton

112.

Ilmiy bilishning barcha sohalariga taraqqiyot g‘oyasini tatbiq etish nimani anglatadi?

a)

Fanning nazariylashtirilishini

b)

Fanning matematiklashtirilishini

c)

Fanning dialektiklashtirilishini

d)

Fanning obyektivlashtirilishini

113.

Ijodiy jarayonda qaysi metod ma’qulroq hisoblanadi?

a)

Metafizik metod

b)

Dialektik metod

c)

Umumilmiy metod

d)

Qisman ilmiy metod

114.

Nazariy bilishning qaysi shakli isbotlanishi zarur bo‘lgan taxminni ko‘zda tutadi?

a)

Gipoteza

b)

Nazariya

c)

Muammo

d)

Ilmiy xulosa

115.

Reallik obrazini fikran ajratish orqali shakllantirish bu nima?

a)

Induksiya

b)

Deduksiya

c)

Qiyoslash

d)

Abstraksiya

116.

Bilishning mohiyati, qonuniyatlari va shakllari haqida ta’limot nima deb ataladi?

a)

Epistemologiya

b)

Bilish nazariyasi

c)

Gnoseologiya

117.

Tarkibiy–funksional analiz nimadan iborat?

a)

Matematikaning bo‘limlaridan biri

b)

Murakkab tizim va obyektlarning tadqiqot hamda tashkil etish usullari birligi

c)

Ijtimoiy hodisalarni tahlil etuvchi tamoyillardan bo‘lib, unda tizimning har bir elementi o‘zining aniq vazifasiga ega

d)

Tarkibiy jihatdan yaqin obyektlarning o‘zaro aloqalari natijalari hosilasi

118.

Ilgari aniqlangan bilimlar orqali yangisini keltirib chiqaradigan tafakkur shakli nima?

a)

Tushuncha

b)

Hukm

c)

Intuitsiya

d)

Xulosa

119.

Tafakkurda qaysi bilish to‘laroq va aynan o‘z ifodasini topadi?

a)

Hissiy bilish

b)

Empirik bilish

c)

Evristik yondashuv

d)

Ratsional bilish

120.

Fanning muhim ko‘rsatkichi nimada o‘z ifodasini topadi?

a)

Tadqiqotda sub’ektiv holatlarni bartaraf etish

b)

Uzluksiz yangilanish jarayoni

c)

Tajriba orqali tasdiqlanish

Similar Resources on Wayground

Cuestionario sobre Cultivo de Tejidos

118 questions

Cuestionario sobre Cultivo de Tejidos

quiz

Worksheet

•

University

Đáp Án Thi CNS

116 questions

Đáp Án Thi CNS

quiz

Worksheet

•

University

Kỹ Thuật An Toàn Lao Động

115 questions

Kỹ Thuật An Toàn Lao Động

quiz

Worksheet

•

University

Semestral Génetica

118 questions

Semestral Génetica

quiz

Worksheet

•

University

Fundamentals of Electrical Engineering

125 questions

Fundamentals of Electrical Engineering

quiz

Worksheet

•

University