การตั้งปัญหาและการตั้งสมมติฐาน

การตั้งประเด็นปัญหา

ครูกิจจา อรรคสูรย์

ทบทวนระดับของการตั้งคำถาม

• คำถามระดับพื้นฐาน

• คำถามระดับสูง

Open Ended

ลักษณะของคำถามระดับพื้นฐานมีอะไรบ้างนะ

Open Ended

ลักษณะของคำถามระดับสูงมีอะไรบ้างนะ

ฝึกตั้งคำถามตามลักษณะต่อไปนี้

Open Ended

ลักษณะคำถามให้สังเกต

Open Ended

ลักษณะคำถามให้ทบทวนความจำ

Open Ended

ลักษณะคำถามให้บอกความหมายหรือคำจำกัดความ

Open Ended

ลักษณะคำถามให้ยกตัวอย่าง

Open Ended

ลักษณะคำถามให้บ่งชี้หรือระบุ

Open Ended

ลักษณะคำถามให้ประเมินเลือกทางเลือก

Open Ended

ลักษณะคำถามให้อธิบาย

Open Ended

ลักษณะคำถามให้เปรียบเทียบ

Open Ended

ลักษณะคำถามให้วิเคราะห์

Open Ended

ลักษณะคำถามให้สรุป

Open Ended

ลักษณะคำถามให้ประยุกต์

https://youtu.be/lyCEfP-yzbo

Open Ended

ลักษณะคำถามให้สร้างหรือคิดค้นสิ่งใหม่

การตั้งสมมติฐาน

ครูกิจจา อรรคสูรย์

สมมติฐาน (Hypothesis)

หมายถึง ความเชื่อของบุคคลใดบุคคลหนึ่ง หรือ ของกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งหรืออาจกล่าวได้ว่า สมมติฐานเป็นสิ่งที่บุคคลหรือกลุ่มบุคคลคาดว่าจะเกิดขึ้นโดยที่ความเชื่อหรือสิ่งที่คาดนั้นจะเป็นจริงหรือไม่ก็ได้ 

สรุป คือ สิ่งที่บุคคลหรือกลุ่มบุคคล คาดว่าจะเกิดขึ้นโดยที่ความเชื่อหรือสิ่งที่คาดนั้นจะเป็นจริงหรือไม่ก็ได้

การคาดคะเน หรือทำนายคำตอบอย่างไรให้มีเหตุผลโดยอาศัย

- แนวคิดหลักการ 

- ประสบการณ์

- ทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง

ตัวอย่างการตั้งสมมติฐาน

แม่ค้าขายลูกชิ้นปลาระเบิด เปิดใหม่ มียอดขายต่อเดือนโดยเฉลี่ย เดือนละ 5,000 บาท แม่ค้าคาดว่าถ้าทำแบบนี้ไปอีกหนึ่งปีจะมีเงินเก็บ 60,000 บาท

ความแตกต่างของสมมติฐานกับการพยากรณ์ 

การตั้งสมมติฐาน คือ การทำนายผลล่วงหน้าโดยไม่ทราบ ความสัมพันธ์เกี่ยวข้องระหว่างข้อมูล 

การพยากรณ์   คือ การทำนายผลล่วงหน้าโดยการทราบความสัมพันธ์ระหว่างข้อมูลที่เกี่ยวข้องในการทำนายล่วงหน้า 

หลักการตั้งสมมุติฐาน 

1) สมมติฐานต้องเป็นข้อความที่บอกความสัมพันธ์ระหว่าง ตัวแปรต้น กับ ตัวแปรตาม 

หลักการตั้งสมมุติฐาน 

2) ในสถานการณ์หนึ่ง ๆ อาจตั้งหนึ่งสมมติฐานหรือหลายสมมติฐานก็ได้ สมมติฐานที่ตั้งขึ้นอาจจะถูกหรือผิดก็ได้ ดังนั้นจำเป็นต้องมีการทดลองเพื่อตรวจสอบว่า สมมติฐานที่ตั้งขึ้นนั้นเป็นที่ยอมรับหรือไม่ซึ่งจะทราบภายหลังจากการทดลองหาคำตอบแล้ว

ตัวอย่างการตั้งสมมติฐาน

คำถาม : อะไรมีผลต่อความเร็วรถ (ความเร็วรถขึ้นอยู่กับปัจจัยอะไรบ้าง) 

สมมติว่า นักเรียนเลือกขนาดของยางรถยนต์ เป็นตัวแปรที่ต้องการทดสอบ ก็อาจตั้งสมมติฐานได้ว่า

ตัวอย่างการตั้งสมมติฐาน

การตั้งสมมติฐาน : เมื่อขนาดของยางรถยนต์ใหญ่ขึ้น ความเร็วของรถยนต์จะลดลง 

(ตัวแปรต้น : ขนาดของยางรถยนต์)       

(ตัวแปรตาม : ความเร็วของรถยนต์)

การตั้งสมมติฐานที่ดี ควรมีลักษณะดังนี้ 

1) เป็นสมมติฐานที่เข้าใจง่าย มักนิยมใช้วลี “ถ้า…ดังนั้น"

2) เป็นสมมติฐานที่แนะลู่ทางที่จะตรวจสอบได้ 

3) เป็นสมมติฐานที่ตรวจได้โดยการทดลอง 

การตั้งสมมติฐานที่ดี ควรมีลักษณะดังนี้ 

4) เป็นสมมติฐานที่สอดคล้องและอยู่ในขอบเขตข้อเท็จจริงที่ได้จากการสังเกตและสัมพันธ์กับปัญหาที่ตั้งไว้ สมมติฐานที่เคยยอมรับอาจล้มเลิกได้ถ้ามีข้อมูลจากการทดลองใหม่ๆ มาลบล้าง แต่ก็มีบางสมมติฐานที่ไม่มีข้อมูลจากการทดลองมาคัดค้านทำให้สมมติฐานเหล่านั้นเป็นที่ ยอมรับว่าถูกต้อง

5) ใช้ภาษาที่ง่ายๆ มีความหมายชัดเจน 

ตัวอย่างการตั้งสมมติฐาน 

1) ข้อสงสัย/ข้อสังเกต/ปัญหา :

“ความเร็วรถขึ้นอยู่กับปัจจัยอะไรบ้าง” 

ประเด็นปัญหา : “ขนาดของยางรถยนต์มีผลต่อความเร็วของรถยนต์หรือไม่” 

สมมติฐาน : “เมื่อขนาดของยางรถยนต์ใหญ่ขึ้น ความเร็วของรถยนต์จะลดลง” 

ตัวอย่างการตั้งสมมติฐาน 

 2) ข้อสงสัย/ข้อสังเกต/ปัญหา :

“ทำไมหญ้าบริเวณใต้ต้นไม้จึงไม่งอกงามเท่าหญ้าที่อยู่กลางแจ้ง” 

ประเด็นปัญหา : “แสงแดดมีส่วนเกี่ยวข้องกับการเจริญงอกงามของต้นหญ้าหรือไม่” 

สมมติฐาน : “ถ้าแสงแดดมีส่วนเกี่ยวข้องกับการเจริญงอกงามของต้นหญ้า ดังนั้น ต้นหญ้าบริเวณที่ไม่ได้รับแสงแดดจะไม่งอกงามหรือตายไป” หรือ “ถ้าแสงแดดมีส่วนเกี่ยวข้องกับการเจริญงอกงามของต้นหญ้า ดังนั้น ต้นหญ้าบริเวณที่ได้รับแสงแดดจะเจริญงอกงาม” 

Multiple Choice

ข้อใดไม่ถูกต้องเกี่ยวกับสมมติฐาน

• การทำนาย

• การคาดเดาเหตุการณ์ล่วงหน้า

• เป็นทฤษฎี

• มีได้หลายสมมติฐาน

Multiple Choice

ถ้านักเรียนกำลังพิมพ์คอมพิวเตอร์และพิมพ์งานอยู่ เครื่องพิมพ์ดับและหยุดทำงานกะทันหัน สมมติฐานใดจะน่าจะใกล้เคียงความจริงมากที่สุด

• เครื่องบินบินผ่านมาเครื่องพิมพ์หยุดทำงานกะทันหัน

• น้ำท่วมเสาไฟฟ้าเครื่องพิมพ์หยุดทำงานกะทันหัน

• ไฟฟ้าดับทำให้เครื่องพิมพ์หยุดทำงานกะทันหัน

• ปลั๊กหลุดเครื่องพิมพ์หยุดทำงานกะทันหัน

Multiple Choice

นักเรียนสอบตกวิชาวิทยาศาสตร์ สมมติฐานใดจะน่าจะใกล้เคียงความจริงมากที่สุด

• ครูสอนมากเกินเนื้อหาทำให้สอบตก

• รถบรรทุกวิ่งผ่านทำให้สอบตก

• เพื่อนคุยกันเสียงดังทำให้สอบตก

• ไม่ได้อ่านหนังสือทำให้สอบตก

Multiple Choice

พื้นถนนเข้าซอยบ้านนักเรียนทรุดลง สมมติฐานใดดีที่สุด

• รถสิบล้อวิ่งผ่านทำให้ถนนทรุดลง

• น้องๆวิ่งเล่นกันทำให้ถนนทรุดลง

• น้ำไหลผ่านทำให้ดินทรุดลง

• มีการขโมยดินทำให้ดินทรุดลง

Multiple Choice

จุดเริ่มต้นของการตั้งสมมติฐานต้องเริ่มจากสิ่งใดก่อน

• การเรียนการสอน

• ปัญหา

• การทดลอง

• สรุปผล

Open Ended

นักเรียนช่วยกันวิเคราะห์สรุปปัญหาที่เกิดขึ้นในคลิปนี้

Open Ended

จากปัญหาที่เกิดขึ้นนักเรียนจะตั้งคำถามอย่างไร

Open Ended

จากคำถามที่นักเรียนตั้งขึ้น นักเรียนจะตั้งสมมติฐานอย่างไร

Open Ended

นักเรียนช่วยกันวิเคราะห์สรุปปัญหาที่เกิดขึ้นในคลิปนี้

Open Ended

จากปัญหาที่เกิดขึ้นนักเรียนจะตั้งคำถามอย่างไร

Open Ended

จากคำถามที่นักเรียนตั้งขึ้น นักเรียนจะตั้งสมมติฐานอย่างไร

Open Ended

นักเรียนช่วยกันสรุปปัญหาที่เกิดขึ้นในช่วงเรียนออนไลน์

Open Ended

จากปัญหาที่เกิดขึ้นนักเรียนจะตั้งคำถามอย่างไร

Open Ended

จากคำถามที่นักเรียนตั้งขึ้น นักเรียนจะตั้งสมมติฐานอย่างไร

จบแล้วจ้า

ครูกิจจา อรรคสูรย์

Poll

ความรู้สึกหลังจากได้เรียนไปในวันนี้

• สนุก เข้าใจและได้รับความรู้มากๆ

• ได้ความรู้

• ก็เฉยๆ

• เบื่อโครต

• อยากให้ครูทบทวนอีกครั้ง